Ikaztegieta
| Ikaztegieta | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ikaztegietaren ikuspegia | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatua | Espainia | ||||||||||
| Erkidegoa | Euskal Autonomia Erkidegoa | ||||||||||
| Lurraldea | Gipuzkoa | ||||||||||
| Eskualdea | Tolosaldea | ||||||||||
| Izen ofiziala | Ikaztegieta | ||||||||||
| Alkatea | Iker Otamendi Ibarguren | ||||||||||
| Posta kodea | 20267 | ||||||||||
| INE kodea | 20044 | ||||||||||
| Herritarra | ikaztegietar | ||||||||||
| Ezizena | madril txikik | ||||||||||
| Kokapena | |||||||||||
| Koordenatuak | 43°05′41″N 2°07′31″W / 43.09472°N 2.12528°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 2 km² | ||||||||||
| Altitudea | 110 m | ||||||||||
| Distantzia | 32 km Donostiara | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 498 (2025: | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 249 bizt/km² | ||||||||||
| Hazkundea (2003-2013)[1] | |||||||||||
| Zahartze tasa[1] | % 18,88 | ||||||||||
| Ugalkortasun tasa[1] | ‰ 9,8 | ||||||||||
| Ekonomia | |||||||||||
| Jarduera tasa[1] | % 83,61 (2011) | ||||||||||
| Genero desoreka[1] | % 7,56 (2011) | ||||||||||
| Langabezia erregistratua[1] | % 8,14 (2013) | ||||||||||
| Euskara | |||||||||||
| Euskaldunak[2] | % 76.16 + % 10.15 hartzaile (2021) | ||||||||||
| Etxeko erabilera[3] | % 65.12 (2021) | ||||||||||
| Datu gehigarriak | |||||||||||
| Sorrera | 1988 (juliotar egutegia) | ||||||||||
| Webgunea | http://www.ikaztegieta.com/ | ||||||||||
Ikaztegieta Gipuzkoako erdialdeko udalerri bat da, Tolosaldekoa. Oriako ibarrean dago kokatua, Donostiatik 32 kilometro hego-mendebaldera. 2 kilometro koadro ditu, eta 488 biztanle zituen 2025. urtean.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Oria ibaiak udalerria zeharkatzen du. Ikaztegieta ondo komunikaturik dago, N-1 errepideari eta Madril-Irun trenbideko geltokiari esker.
Mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Legorreta eta Tolosa | Tolosa eta Alegia | Alegia | ||
| Legorreta | Orendain | |||
| ||||
| Legorreta | Legorreta, Baliarrain eta Orendain | Orendain |
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]1374an Tolosara erantsi zen udalerria. 1615ean bere autonomia berreskuratu zuen Tolosarekin haserretu ostean. 1967 eta 1988 urteen artean, Orendain eta Baliarrain udalerriekin batera, Iruerrieta udalerria sortu zuten.[4]
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2019an herriak zituen 506 biztanleetatik %20,16ak 65 urte edo gehiago zituen eta atzerrian jaiotakoak %14,62 ziren.[5]
| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 259 gizon, 239 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Eustat / Instituto Nacional de Estadística[6] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Bizirik jaiotakoak sexuaren arabera | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2022. urtean biztanleen % 34 udalerri berean jaioak ziren[9], probintziako batez bestekoaren (% 45,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 6,2 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 15,9 —probintzian % 11,6—.
Euskal Autonomia Erkidegoko probintziei dagokienez, biztanleen % 75,2 Gipuzkoan, % 1 Bizkaian, eta % 0,4 Araban jaio ziren[10].
Biztanleria atzerritarra
2025. urtean, biztanleen % 12,7 atzerriko nazionalitatea zuten[11]. Atzerritarren artean, talde nagusiak Ekialdeko Europa (% 41,9), Saharaz hegoaldeko Afrika (% 21), Magreb (% 17,7) ziren.
Jaiolekuko herrialde nagusiak Errumania, Maroko, Ukraina dira.[12]
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Eustaten 2024ko Biztanleriaren eta Etxebizitzen Erroldaren arabera, udalerrian 204 etxebizitza zeuden: 161 (% 78,9) nagusiak eta 42 (% 20,6) gainerakoak (bigarren egoitzak edo hutsik).[13] Etxebizitza nagusien % 80,7 jabetzan zegoen eta % 15,5 alokairuan.[13]
Etxebizitza multzoa
Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak)
Guztira 161 etxegune zeuden, batez beste 3 egoiliarrekoak; horietatik 27 (% 16,8) pertsona bakarrekoak ziren.[13]
Etxeguneak egoiliar kopuruaren arabera
Etxebizitzen batez besteko azalera erabilgarria 104,6 m²-koa zen eta batez besteko antzinatasuna 50,2 urtekoa.[13] Etxebizitzen % 41,4 etxebizitza bakarreko eraikinetan zeuden eta % 0,0 21 etxebizitza edo gehiagoko eraikinetan.[13] Etxebizitzen % 19,7 igogailua zuten.
Eraikineko etxebizitza kopurua
Gela kopurua
Bainugela kopurua
Berokuntzari dagokionez, etxebizitza nagusien % 2,5 berokuntza zentrala zuten, % 87,0 banakakoa eta % 6,8 noizean behingoa.[13] Horrez gain, % 0,0 hodien bidezko gasa zuten eta % 23,0 igogailua.
Berogailu mota
Bestelako ekipamenduak (etxebizitza nagusiak)
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2017an honela banatzen ziren sektore ekonomikoak herrian: Lehen sektorea BEGaren %0,5. Bigarren sektorea BEGaren %34,9. Hirugarren sektorea BEGaren %63,4. Eraikuntza %1,2.[5]
Politika
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2011ko udal hauteskundeak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, Ikaztegietako alkatea Bilduko Iker Otamendi Ibarguren izan zen.[14]
| Ikaztegietako udalbatza | |||||
| Alderdia | 2011ko maiatzaren 22 | ||||
| Zinegotziak | Boto kopurua | ||||
| Bildu | 4 / 7 |
160 (% 60,61) | |||
| Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ) | 3 / 7 |
98 (% 37,12) | |||
| Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE)) | 0 / 7 |
1 (% 0,38) | |||
| Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean | |||||
2015eko udal hauteskundeak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2015eko hauteskundeetan hauek izan ziren emaitzak: EH Bilduk 130 boto lortu zituen. EAJk, 110 boto. PSE-EEk bi. PPk bat. Bakarne Otegi (EH Bildu) izendatu zuten alkate.[15]
2019ko udal hauteskundeak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2019ko udal hauteskundeetan hauek izan ziren emaitzak: EH Bilduk 150 boto. EAJk 115 boto. PSE-EEk 3 boto.[16] Bakarne Otegi aukeratu zuten alkate berriro.[17]
2023ko udal hauteskundeak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023ko udal hauteskundeetan hauek izan ziren emaitzak: EH Bilduk 154 boto. EAJk 75 boto.[18] Alba Garmendia aukeratu zuten alkate.
Alkateak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hauek izan dira Ikaztegietako azken alkateak:
| Alkatea | Agintaldi hasiera | Agintaldi amaiera | Alderdia[19] | |
| 1988 a | 1991 | |||
| 1991 | 1993 b | Independenteak | ||
| 1993 | 1995 | Independenteak | ||
| 1995 | 1999 | Herri Batasuna | ||
| 1999 | 2003 | Ados Hauteskunde Elkartea | ||
| 2003 | 2007 | Euzko Alderdi Jeltzalea-Eusko Alkartasuna | ||
| 2007 | 2009 c | Eusko Abertzale Ekintza | ||
| 2009 | 2011 | Ez esleituak | ||
| Iker Otamendi Ibarguren[14] | 2011 | 2015 | Bildu | |
| Bakarne Otegi Jauregi[15] | 2015 | 2019 | Euskal Herria Bildu | |
| Bakarne Otegi Jauregi[17] | 2019 | 2023 | Euskal Herria Bildu | |
| Alba Garmendia Castaños[20] | 2023 | Jardunean | Euskal Herria Bildu | |
a 1988. urtean Ikaztegieta, Baliarrain eta Orendain udalerri bihurtu ziren, aurreko Iruerrieta udalerriaren desegitearen ondorioz.
b Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.
c Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu, Eusko Abertzale Ekintzaren hautagai bezala.
Azpiegiturak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Euskara
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ikaztegietan[29] euskalduna da biztanleriaren %88.83, eta euskararen erabilera %73.5 da. Ikaztegietako euskara gipuzkeran[30] katalogaturik dago, zehatzago, erdiguneko gipuzkeraren[31] parte den Tolosaldeko euskaran[32]. Azpieuskalki hau Beterriko hizkerek eta Tolosaldekoek osatzen dute. 2016an herritarren %78,26 euskalduna zen.[5]
Kultura
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ikaztegietako jaiak abuztuaren 10ean ospatzen dira, San Lorentzo egunean.
Ondasun nabarmenak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- San Lorentzo eliza: Herriaren erdialdean kokatua dago. XVI. mendean sortua, XVII. mendean birmoldatua[33] eta XX. mendean berriztatua.
- Erretoretxea. 1864koa. Eguzkii erlojua dauka.[33]
- Pilarreko Andra Mari baseliza: Herriaren kanpoaldean, XIX. mendean parroko batek eginarazia.[33]
- Ikaztegietako udaletxea: Udalaren egoitza.
Ikaztegietar ospetsuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Martin Zelaieta Lizartza, Leongo gotzaina XVIII. mendean.
- Martin Iturbe (1932-), apaiza eta idazlea.
- Ildefonso Olaberria (1940-2018), elizgizon, idazle eta itzultzailea.
- Juan Jose Olaberria (1945-), Euskadiko Ezkerra alderdiko kide ohia, Eusko Legebiltzarreko legebiltzarkidea 1980–1984 bitartean.
- Iñaki Zubeldia (1945-), pedagogoa eta idazlea.
- José Ramón Eizmendi (1960-), futbolaria.
- Leire Olaberria (1977-), pistako txirrindularia.
- Maialen Zubeldia (1978-), idazlea.
- Beñat Urretabizkaia (1992-), esku huskako pilotaria.
- Alba Garmendia Castaños (1992-), filosofo, ikertzaile eta politikaria.
Argazki galeria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Udaletxea
- Argazki historiko bat
- San Lorentzo elizaren kanpandorrea
- Pilareko Andra Mariaren ermita
- Olazabal zubia
- San Lorentzo eliza 1930ean
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 3 4 5 6 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
- ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
- ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
- ↑ «Historia» Ikaztegieta (kontsulta data: 2020-04-17).
- 1 2 3 «Web Eustat. Ikaztegietako datu estatistikoak» eu.eustat.eus (kontsulta data: 2020-04-17).
- ↑ Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera). .
- ↑ «Euskal AEko hazkunde begetatiboa, lurralde eremuka. 1975 - 2023-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-29).
- ↑ <ref> «Euskal AEko jaiotza biziak, lurralde-eremuen eta sexuaren arabera. 1996 - 2024-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Gipuzkoa.tab.
- ↑ Eustat, «Biztanleria jaioterriaren arabera», Jaioterria - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
- ↑ Eustat, «Biztanleria nazionalitatearen herrialde-taldearen arabera», Nazionalitatea - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Gipuzkoa.tab.
- 1 2 3 4 5 6 «Etxebizitzen parkea» Biztanleriaren eta etxebizitzen errolda. Etxebizitzak (Eustat).
- 1 2 «Iker Otamendi: "Ikaztegieta herri txiki, atsegin eta polita da" - Ikaztegieta» Tolosaldeko ataria (kontsulta data: 2020-04-17).
- 1 2 «Bakarne Otegi, Ikaztegietan alkate - Ikaztegieta» Tolosaldeko ataria (kontsulta data: 2020-04-17).
- ↑ www.euskadi.eus (kontsulta data: 2020-04-17).
- 1 2 «"Herritarren ongizatea bilatuko dugu" - Ikaztegieta» Tolosaldeko ataria (kontsulta data: 2020-04-17).
- ↑ «Alba Garmendiarentzat Ikaztegietako aginte makila - Ikaztegieta» Tolosaldeko ataria (kontsulta data: 2023-08-31).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Base de datos de Alcaldes y Concejales:: Ministerio de Política Territorial y Función Pública ::» www.mptfp.gob.es (kontsulta data: 2021-05-13).
- ↑ «Alba Garmendiarentzat Ikaztegietako aginte makila - Ikaztegieta» Tolosaldeko ataria (kontsulta data: 2023-08-31).
- ↑ «Liburutegia» Ikaztegieta (kontsulta data: 2020-04-17).
- ↑ «KZgunea» Ikaztegieta (kontsulta data: 2020-04-17).
- ↑ «Kiroldegia» Ikaztegieta (kontsulta data: 2020-04-17).
- ↑ «Eskola» Ikaztegieta (kontsulta data: 2020-04-17).
- ↑ «Haurreskola» Ikaztegieta (kontsulta data: 2020-04-17).
- ↑ «Amundarain Esnaola, Rosario - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-26).
- ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-26).
- ↑ «Eskolakoa esperientzia txarra izan zen - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-26).
- ↑ «Ikaztegieta - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-06).
- ↑ «Erdialdekoa - Gipuzkera - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-06).
- ↑ «Erdigunekoa (G) - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-06).
- ↑ «Tolosaldekoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-06).
- 1 2 3 «Ondare kulturala» Ikaztegieta (kontsulta data: 2020-04-17).




