Edukira joan

Hurigny

Hurigny
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Saona eta Loira
Izen ofizialaHurigny
Posta kodea71870
Geografia
Koordenatuak46°20′58″N 4°47′46″E / 46.3494°N 4.7961°E / 46.3494; 4.7961
Mapa
Azalera9,2 km²
Altitudea222 m, 391 m eta 297 m
MugakideakLaizé, Charnay-lès-Mâcon, Chevagny-les-Chevrières, Mâcon, La Roche-Vineuse eta Sancé
Demografia
Biztanleria1.959 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.057 (%55,3) (%44,7) 855 alt_right
Dentsitatea213 bizt/km²
hurigny.fr

Hurigny Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.959 biztanle zituen 9,2 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Laizé, Charnay-lès-Mâcon, Chevagny-les-Chevrières, Mâcon, La Roche-Vineuse eta Sancé.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
HurignyHurigny
Població amb 1850 habitants (2000)Sancé (2,8 km)
Població amb 1729 habitants (2000)Prissé (5,0 km)
Població amb 981 habitants (2000)Laizé (5,3 km)
Població amb 90 habitants (2000)Vésines (5,6 km)
Població amb 33865 habitants (2000)Mâcon (5,7 km)
Població amb 702 habitants (2000)Verzé (5,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta klima kontinentalaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Borgoina eta Saonako haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona (1900 ordu/urte), uda beroa (18,5 °C); aire lehorra udaberrian eta udan, haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da, 17,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 894 mm-koa da, urtarrilean 10,6 euri-egun eta uztailean 7,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Charnay-lès-Mâcon udalerrian dago, 6,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 833,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,8 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,4 °C-koa da, 1956ko otsailaren 15an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,8 °C) eta hotzena urtarrila (2,8 °C). Urteko prezipitazioa 906 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (101 mm) eta lehorrena martxoa (58 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,36 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,1 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2015, 2018, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2022 izan zen (12,9 °C) eta hotzena 1963 (8,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Hurigny)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.8 3.7 7.5 10.8 14.9 18.7 20.8 20.1 15.6 11.5 6.6 3.6 11.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 70 59 58 70 84 70 72 74 75 94 101 79 906
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,5+0,6+1,5+1,5+1,6+1,8+1,3+1,6+0,2+0,9+1,4+1,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea60090012001500180021001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 855 gizon, 1.057 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.47
1.75
 
85-89
 
3.60
4.91
 
80-84
 
2.46
3.63
 
75-79
 
3.41
8.30
 
70-74
 
7.38
8.42
 
65-69
 
7.38
10.76
 
60-64
 
9.84
10.64
 
55-59
 
8.23
6.67
 
50-54
 
9.37
5.73
 
45-49
 
6.24
6.43
 
40-44
 
6.53
5.03
 
35-39
 
3.78
2.81
 
30-34
 
3.69
3.98
 
25-29
 
1.42
1.87
 
20-24
 
4.73
4.80
 
15-19
 
3.69
6.20
 
10-14
 
9.27
4.33
 
5-9
 
5.58
3.74
 
0-4
 
2.93
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Hurigny udalerrian 1.879 biztanle zeuden eta 844 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,23 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 41,8). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 28,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.879biztanle
844elkarbizitza-unitate
2,23lagun elkarbizitza-unitateko
607familia
Udalerria
% 25
% 42
% 28
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 607 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (353). Guraso bakarreko 43 familietatik 24etan ama zen guraso bakarra. 367 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 86k seme-alaba bakarra zuten etxean, 106k bi, eta 49k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 211 bikoteetatik 14tan (% 6,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

353
211
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean367
Seme-alaba bat86
Bi seme-alaba106
Hiru seme-alaba39
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 1.673 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 31,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 79,6). 80 urte edo gehiagoko 161 biztanleetatik 133 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 28 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 0
25-39% 5
40-54% 12
55-64% 20
65-79% 16
80 +% 31
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 77
40-54% 78
55-64% 74
65-79% 80
80 +% 65

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 54,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 6,5 izatezko bikotean eta % 8,6 PACS bidez lotuta). % 18,2 ezkongabeak ziren, % 6,5 alargunak eta % 5,9 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 54,5
Ezkongabea% 18,2
PACS bidez lotuta% 8,6
Alarguna% 6,5
Izatezko bikotean% 6,5
Dibortziatuta% 5,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 42,9), goi-mailako langileak (% 17,5), erdi-mailako lanbideak (% 11,8), enplegatuak (% 10,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 42,9) Saona eta Loira departamenduko batez bestekoaren (% 37,8) gainetik dago. 14 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,7).[10]

Udalerria
% 18
% 12
% 11
% 10
% 43
Saona eta Loira
% 13
% 14
% 17
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 904 etxebizitza zeuden. Horietatik 839 egoitza nagusi ziren, 25 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 40 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (773), eta apartamentuak gutxi ziren (129). Egoitza nagusietatik 662 beren jabearen bizilekuak ziren, 167 alokairuan zeuden, 62 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 9 doan lagata.[11]

904etxebizitza
839egoitza nagusi
773etxe
129apartamentu

Etxebizitza multzoa

839
Egoitza nagusia (839)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (25)Hutsik (40)

Etxe mota

773
129
Etxea (773)Apartamentua (129)

Jabetza egoera

662
167
Jabeak (662)Alokairuan (167)HLM (62)Doan lagata (9)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (205).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik128
1919-194527
1946-1970100
1971-1990205
1991-2005186
2006-2020122

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (484). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (311 etxebizitzatan). 719 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 306 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 507tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela35
3 gela114
4 gela203
5 gela edo gehiago484

Berogailu mota

311
71
301
147
Gas sarea (311)Fuel-olioa (71)Elektrizitatea (301)Gas botila (9)Bestelakoak (147)

Aparkalekua eta ibilgailuak

719aparkalekua
306ibilgailu 1
507ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.085 biztanleetatik 869 aktibo ziren (% 80,1), horietako 827 lanean (% 76,2) eta 42 langabezian (aktiboen % 4,8).

1.08515-64 urteko biztanle
% 80,1aktibo
% 76,2lanean
% 4,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 52,4
25-54 urte% 94,7
55-64 urte% 66,6
Gizonak% 83,6
Emakumeak% 76,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 11,7
BEPC, brebeta% 6,7
CAP-BEP% 4,6
Batxilergoa% 7,1
Goi-mailako +2% 4,2
Goi-mailako +3/4% 1,4
Goi-mailako +5% 4,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

216 ez-aktibotik 77 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 35,6), 79 erretiraturik zeuden (% 36,6) eta 60 bestelako ez-aktibo ziren (% 27,8).

Ez-aktiboak

% 36
% 37
% 28
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 30
% 22
% 20
% 19
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 472 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 827 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

472enplegu udalerrian
% 86,7soldatapeko
% 13,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 29.950 eurokoa zen.

29.950 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.970 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 61 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 21 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 3 igeltseroak, 3 margolariak, 3 zurginak, 1 iturgina, 4 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 elektrotresna denda zen.[14]

2000. urtean Hurigny udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 675 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 , psikiatriko 1 bat eta botika 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1943ko otsailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Mâcon », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]