Edukira joan

Er

Er
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
DepartamenduaEkialdeko Pirinioak
BarrutiPradeseko barrutia
Historic comarca of North CataloniaAlta Cerdanya
AlkateaRaymond Pouget (en) Itzuli
Izen ofizialaErr
Posta kodea66800
Geografia
Koordenatuak42°26′24″N 2°02′00″E / 42.44°N 2.0333°E / 42.44; 2.0333
Mapa
Azalera25,92 km²
Altitudea1.335 m, 1.309 m, 2.900 m eta 1.976 m
MugakideakQueralbs, Llo, Vallcebollera, Oceja, Sallagosa eta Santa Llocaia
Demografia
Biztanleria716 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 361 (%50,3) (%49,7) 357 alt_right
Dentsitatea28 bizt/km²
Udalerria Alta Cerdanyan kokatua.

Er (katalanez; frantsesez eta ofizialki: Err) Katalan Herrietako udalerri bat da, Cerdanya eskualdean kokatua. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 716 biztanle zituen 25,92 km²-ko azaleran.

Puigmal d'Er izena ere daukan Puigmal mendiaren ibarrean dago.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Queralbs, Llo, Vallcebollera, Oceja, Sallagosa eta Santa Llocaia.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ErrEr
Població amb 1009 habitants (2000)Sallagosa (2,0 km)
Població amb 138 habitants (2000)Santa Llocaia (2,5 km)
Població amb 150 habitants (2000)Llo (2,7 km)
Població amb 69 habitants (2000)Naüja (3,6 km)
Població amb 470 habitants (2000)Estavar (4,3 km)
Població amb 1480 habitants (2000)Oceja (5,2 km)
Població amb 153 habitants (2000)Eina (5,3 km)

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]

BiztanleriaUrtea2003004005006007008009001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 357 gizon, 361 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
2.80
 
95+
 
6.93
1.40
 
90-94
 
2.77
1.40
 
85-89
 
2.77
5.60
 
80-84
 
2.77
1.40
 
75-79
 
4.16
2.80
 
70-74
 
5.54
5.60
 
65-69
 
5.26
5.32
 
60-64
 
2.77
8.12
 
55-59
 
9.42
5.60
 
50-54
 
8.03
14.85
 
45-49
 
6.65
6.72
 
40-44
 
5.26
2.80
 
35-39
 
8.03
2.80
 
30-34
 
2.77
9.52
 
25-29
 
2.77
5.32
 
20-24
 
8.03
2.80
 
15-19
 
2.77
4.20
 
10-14
 
1.39
8.12
 
5-9
 
5.26
2.80
 
0-4
 
6.65
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Err udalerrian 612 biztanle zeuden eta 281 elkarbizitza unitate[oh 1], hau da, 2,18 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 35,9), Frantzia metropolitarreko batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[3]

612biztanle
281elkarbizitza-unitate
2,18lagun elkarbizitza-unitateko
175familia
Udalerria
% 28
% 24
% 10
% 36
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 175 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (78). Guraso bakarreko 29 familietatik 24etan ama zen guraso bakarra. 78 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 58k seme-alaba bakarra zuten etxean, 29k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[3]

68
78
29
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean78
Seme-alaba bat58
Bi seme-alaba29
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 607 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 7,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 13,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 70,1). 80 urte edo gehiagoko 103 biztanleetatik 31 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 72 kolektibitateren batean.[3]

Bakarrik bizi da
15-24% 7
25-39% 18
40-54% 17
55-64% 22
65-79% 17
80 +% 14
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 57
40-54% 70
55-64% 60
65-79% 61
80 +% 22

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 37,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,4 izatezko bikotean eta % 4,4 PACS bidez lotuta). % 25,0 ezkongabeak ziren, % 13,7 alargunak eta % 7,2 dibortziatuak.[3]

Ezkonduta% 37,2
Ezkongabea% 25,0
Alarguna% 13,7
Izatezko bikotean% 12,4
Dibortziatuta% 7,2
PACS bidez lotuta% 4,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: enplegatuak (% 27,8), erretiratuak (% 20,6), erdi-mailako lanbideak (% 18,9), eskulangileak (% 17,1). Talde nagusia (enplegatuak, % 27,8) Ekialdeko Pirinioak departamenduko batez bestekoaren (% 16,4) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[3]

Udalerria
% 9
% 19
% 28
% 17
% 21
Ekialdeko Pirinioak
% 13
% 16
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 828 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (533), 285 egoitza nagusiekin alderatuta eta 10 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (485), eta apartamentuak gutxi ziren (342). Egoitza nagusietatik 166 beren jabearen bizilekuak ziren, 108 alokairuan zeuden, 4 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 11 doan lagata.[4]

828etxebizitza
285egoitza nagusi
485etxe
342apartamentu

Etxebizitza multzoa

285
533
Egoitza nagusia (285)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (533)Hutsik (10)

Etxe mota

485
342
Etxea (485)Apartamentua (342)

Jabetza egoera

166
108
Jabeak (166)Alokairuan (108)HLM (4)Doan lagata (11)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1991-2005 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (96).[4]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik17
1919-194515
1946-197037
1971-199068
1991-200596
2006-202046

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (109). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (123 etxebizitzatan). 222 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 122 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 147tan bi edo gehiago.[4]

Gela kopurua

1 gela7
2 gela19
3 gela68
4 gela82
5 gela edo gehiago109

Berogailu mota

45
123
97
Gas sarea (3)Fuel-olioa (45)Elektrizitatea (123)Gas botila (17)Bestelakoak (97)

Aparkalekua eta ibilgailuak

222aparkalekua
122ibilgailu 1
147ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 399 biztanleetatik 328 aktibo ziren (% 82,2), horietako 299 lanean (% 74,9) eta 29 langabezian (aktiboen % 8,8).

39915-64 urteko biztanle
% 82,2aktibo
% 74,9lanean
% 8,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 53,7
25-54 urte% 94,4
55-64 urte% 58,0
Gizonak% 83,4
Emakumeak% 80,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 27,3
BEPC, brebeta% 13,3
CAP-BEP% 10,9
Batxilergoa% 7,0
Goi-mailako +2% 6,5
Goi-mailako +3/4% 10,2
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

71 ez-aktibotik 17 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 23,9), 24 erretiraturik zeuden (% 33,8) eta 30 bestelako ez-aktibo ziren (% 42,3).

Ez-aktiboak

% 24
% 34
% 42
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 2]

% 9
% 12
% 26
% 40
% 12
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 299 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerrian bertan bizi eta lan egiten zutenak 299 ziren, beraz udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

299enplegu udalerrian
% 85,6soldatapeko
% 14,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.990 eurokoa zen.

24.990 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.080 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 44 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[5]

2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak eta 3 jatetxeak.[6]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 liburu denda zen.[7]

2000. urtean Er udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Puigmal, Er-Puigmal edo Cerdanya Puigmal 2900 izenal daramatzan eski estazioa udalerrri honetan dago.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 eta iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat zegoen.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. INSEEren "ménage" kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon ala ez. "Famille" kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  2. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]