Edukira joan

Douarnenez

Douarnenez
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
Departamendua Finistère
BarrutiQuimpereko barrutia
AlkateaPhilippe Paul
Izen ofizialaDouarnenez
Posta kodea29100
Geografia
Koordenatuak48°05′32″N 4°19′49″W / 48.0922°N 4.3303°W / 48.0922; -4.3303
Mapa
Azalera24,94 km²
Altitudea61 m, 0 m, 86 m eta 44 m
MugakideakLe Juch, Kerlaz, Pouldergat eta Poullan-sur-Mer
Demografia
Biztanleria14.068 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 7.592 (%53,5) (%46,5) 6.593 alt_right
Dentsitatea564 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakMurmansk
douarnenez.bzh

Douarnenez Bretainiako kostaldean dagoen udalerria da, Finistère departamenduan dagoena, Bro Kernev lurralde historikoan. Azken erroldaren arabera 14.068 biztanle zituen 24,9 km²-ko azaleran.

Bizkaiko golkoan kokaturik dago, Pouldavid ibaiaren estuarioan eta arrantza portu garrantzitsua dauka. Departamentuko hiriburua den Quimperretik 25 kilometro ipar-mendebaldera dago. Douarnenezko badian Tristan uharte txikia dago, itsasbehera denean oinez joan daiteke bertara.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Le Juch, Kerlaz, Pouldergat eta Poullan-sur-Mer.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,7 °C-koa da, 9,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 936 mm-koa da, urtarrilean 1,5 euri-egun eta uztailean 7,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Pluguffan udalerrian dago, 18,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1214,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,9 °C-koa da, 2026ko ekainaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,1 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 13an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,4 °C) eta hotzena otsaila (6,7 °C). Urteko prezipitazioa 1205 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (154 mm) eta lehorrena ekaina (61 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,18 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,0 °C) baino 1,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2020, 2022, 2023 eta 2025). Urterik beroena 2020 izan zen (12,7 °C) eta hotzena 1963 (9,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Douarnenez)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.7 6.7 8.2 10.0 13.1 15.8 17.4 17.1 15.0 12.4 9.4 7.3 11.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 144 114 84 86 75 61 67 70 79 123 147 154 1205
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,6+0,5+0,8+0,8+1,1+1,0+0,6+0,6+0,1+0,1+0,5+0,1
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,0 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Bretoien folklorean aipatzen den Ys hiri mitikoa bertan egon zela esaten da. Tristan uharteak Arturoren kondairako "Tristan eta Isolda"-rengatik izena duela ere esaten da.

Historiari lerratuz, Tristan uhartea Saint-Tutuarn deitzen zen XII mendean bertan zegoen prioretxearengatik. Douardenez ere garai hortan sortu zen, lehenengo aipamena 1118 urtekoa baita. Ertzean sortu zen kaia eta inguruan haziz joan zen herrixka uharteko monasterioari zegokion eta ez zituen herri eskubideak lortu 1790 arte. Sardina kontsrbaren industriak indar handia zuen dagoeneko eta orduan lortu zuen udalerri bihurtzea.

XX mendearen hasiera gogorra izan zen, kontseba lantegietako langileek grebak egin zituzten lan baldintza hobeak lortzeko. Frantzian alkate komunista izan zuen lehenengotako herria izan zen Douarnenez.

Gaur egun turismoak indar haundia hartu du eta arrantzaleen etxe tradizionalak ostatu bihurtu dira.

Kultura eta hezkuntza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1986tik aurrera bi urtean behin "Itsasoko jaialdia" ospatzen da Douarnenezen. Mundu guztiko itsasontzi tradizionalen estropadak izaten dira. 2004 urtean esate baterako 30 herrialdetako 2000 itsasontzi bildu ziren badian. Herrian "sardinaren bidea" (Chemin de la Sardine) eraiki dute, ibilbidean jarritako 19 paneletan herriko sardinaren historia azaltzen da.

Bretoi hizkuntzari dagokionez 2008an lehen hezkuntzako haurren %7'97ak hezkuntza elebiduna jasotzen du.

Demografiaren bilakaera
1962196819751982199019992013
19.88719.70519.09617.65316.45715.82714.750
1962tik aurrera: Bi erroldetan izendaturik gabeko biztanleria

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 7.711 biztanleetatik 5.591 aktibo ziren (% 72,5), horietako 4.797 lanean (% 62,2) eta 795 langabezian (aktiboen % 14,2).

7.71115-64 urteko biztanle
% 72,5aktibo
% 62,2lanean
% 14,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 42,4
25-54 urte% 89,9
55-64 urte% 53,2
Gizonak% 73,2
Emakumeak% 71,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 22,8
BEPC, brebeta% 11,3
CAP-BEP% 17,0
Batxilergoa% 15,7
Goi-mailako +2% 9,8
Goi-mailako +3/4% 12,3
Goi-mailako +5% 11,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 14,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

2.120 ez-aktibotik 555 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 26,2), 877 erretiraturik zeuden (% 41,4) eta 688 bestelako ez-aktibo ziren (% 32,5).

Ez-aktiboak

% 26
% 41
% 32
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 8
% 15
% 29
% 24
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 6.739 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 4.797 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

6.739enplegu udalerrian
% 84,4soldatapeko
% 15,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.530 eurokoa zen, eta biztanleen % 15 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.530 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.210 €
% 15,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 11,4

Administrazioa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Auzapezen zerrenda
AgintealdiaAuzapezaAlderdia
1949-1951Joseph Trocme
1951Charles Féjean
1951-1959Marcel Arnous des Saulsays
1959-1965Henri Mottier
1965-1967Georges-Camille Réaud
1967-1971Jean-Claude Dubourg
1971-1996Michel MazéasPCF
1996-1997Joseph Trétout
1997-2001Jocelyne PoitevinEskubiko Alderdien Koalizioa
2001-2008Monique PrévostEzkerreko Alderdien Koalizioa
2008-Philippe PaulUMP
Aireko ikuspegia.
Port Rhuko aireko ikuspegia, Douarnenez.
Portua eta baxel baten ikuspegia.

Herritar ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea030006000900012.00015.00018.00021.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 6.593 gizon, 7.592 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.39
 
95+
 
1.09
1.11
 
90-94
 
2.96
2.24
 
85-89
 
5.57
3.19
 
80-84
 
5.36
5.23
 
75-79
 
6.57
7.54
 
70-74
 
7.74
9.12
 
65-69
 
10.05
8.95
 
60-64
 
8.13
8.28
 
55-59
 
6.73
6.96
 
50-54
 
6.88
6.55
 
45-49
 
6.43
6.01
 
40-44
 
4.65
5.58
 
35-39
 
4.19
3.88
 
30-34
 
4.23
3.79
 
25-29
 
3.00
3.55
 
20-24
 
2.65
5.70
 
15-19
 
4.14
4.87
 
10-14
 
4.40
4.00
 
5-9
 
3.12
3.05
 
0-4
 
2.11
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Douarnenez udalerrian 13.683 biztanle zeuden eta 8.008 elkarbizitza unitate[oh 5], hau da, 1,71 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 54,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

13.683biztanle
8.008elkarbizitza-unitate
1,71lagun elkarbizitza-unitateko
3.549familia
Udalerria
% 12
% 23
% 9
% 55
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 3.549 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.868). Guraso bakarreko 685 familietatik 553etan ama zen guraso bakarra. 2.151 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 766k seme-alaba bakarra zuten etxean, 438k bi, eta 194k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 996 bikoteetatik 89tan (% 8,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

1.868
996
685
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean2.151
Seme-alaba bat766
Bi seme-alaba438
Hiru seme-alaba168
Lau edo gehiago26

15 urte edo gehiago zituzten 12.601 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 7,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 56,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 61,0). 80 urte edo gehiagoko 1.596 biztanleetatik 1.366 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 230 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 8
25-39% 30
40-54% 29
55-64% 34
65-79% 38
80 +% 56
Bikotean bizi da
15-24% 10
25-39% 50
40-54% 56
55-64% 61
65-79% 58
80 +% 28

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 37,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 12,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,3 izatezko bikotean eta % 4,5 PACS bidez lotuta). % 27,8 ezkongabeak ziren, % 12,7 alargunak eta % 9,0 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 37,7
Ezkongabea% 27,8
Alarguna% 12,7
Dibortziatuta% 9,0
Izatezko bikotean% 8,3
PACS bidez lotuta% 4,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 46,6), erdi-mailako lanbideak (% 13,4), enplegatuak (% 12,4), eskulangileak (% 11,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 46,6) Finistère departamenduko batez bestekoaren (% 35,9) gainetik dago. 24 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,3).[9]

Udalerria
% 13
% 12
% 12
% 47
Finistère
% 10
% 15
% 14
% 14
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 10.429 etxebizitza zeuden. Horietatik 7.960 egoitza nagusi ziren, 1.514 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 955 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (6.197), eta apartamentuak gutxi ziren (4.045). Egoitza nagusietatik 5.085 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.747 alokairuan zeuden, 1.393 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 128 doan lagata.[10]

10.429etxebizitza
7.960egoitza nagusi
6.197etxe
4.045apartamentu

Etxebizitza multzoa

7.960
1.514
955
Egoitza nagusia (7.960)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (1.514)Hutsik (955)

Etxe mota

6.197
4.045
Etxea (6.197)Apartamentua (4.045)

Jabetza egoera

5.085
2.747
1.393
Jabeak (5.085)Alokairuan (2.747)HLM (1.393)Doan lagata (128)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.551).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik938
1919-19451.043
1946-19702.551
1971-19902.121
1991-2005630
2006-2020642

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (3.604). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (4.295 etxebizitzatan). 3.972 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 4.410 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.106tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela277
2 gela957
3 gela1.383
4 gela1.740
5 gela edo gehiago3.604

Berogailu mota

4.295
655
2.248
711
Gas sarea (4.295)Fuel-olioa (655)Elektrizitatea (2.248)Gas botila (51)Bestelakoak (711)

Aparkalekua eta ibilgailuak

3.972aparkalekua
4.410ibilgailu 1
2.106ibilgailu 2+
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1967ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
  5. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Quimper », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]