Edukira joan

Dognen

Dognen
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiOloroe-Donamariako barrutia
KantonamenduNabarrengoseko kantonamendua
Izen ofizialaDognen
Posta kodea64190
Geografia
Koordenatuak43°17′30″N 0°44′27″W / 43.2917°N 0.7408°W / 43.2917; -0.7408
Mapa
Azalera6,79 km²
Altitudea120 m, 223 m eta 161 m
MugakideakGurs, Jasses, Lay-Lamidou, Ogenne-Camptort, Josibaia eta Préchacq-Navarrenx
Demografia
Biztanleria225 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 130 (%57,8) (%42,2) 95 alt_right
Dentsitatea33 bizt/km²

Dognen (okzitanieraz Dònhen) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 225 biztanle zituen 6,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Gurs, Jasses, Lay-Lamidou, Ogenne-Camptort, Josibaia eta Préchacq-Navarrenx.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,4 °C-koa da, 13,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1210 mm-koa da, urtarrilean 1,2 euri-egun eta uztailean 8,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Muneiñe udalerrian dago, 17,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1228,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,5 °C-koa da, 2022ko ekainaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,5 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 15an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,0 °C) eta hotzena urtarrila (6,7 °C). Urteko prezipitazioa 1255 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (143 mm) eta lehorrena abuztua (78 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,27 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,7 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2003, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,9 °C) eta hotzena 1963 (11,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Dognen)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.7 7.4 10.2 12.2 15.9 19.1 21.0 21.0 17.8 14.3 9.8 7.4 13.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 115 98 98 123 122 99 82 78 87 102 143 108 1255
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,6+0,1+1,3+1,1+1,4+1,4+0,8+1,30,0+0,5+0,7+0,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,7 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea1002003004005006001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 95 gizon, 130 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
5.26
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
3.85
5.26
 
75-79
 
0.00
5.26
 
70-74
 
3.85
10.53
 
65-69
 
11.54
0.00
 
60-64
 
3.85
5.26
 
55-59
 
3.85
10.53
 
50-54
 
11.54
10.53
 
45-49
 
11.54
0.00
 
40-44
 
7.69
10.53
 
35-39
 
7.69
5.26
 
30-34
 
0.00
10.53
 
25-29
 
3.85
0.00
 
20-24
 
3.85
5.26
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
11.54
10.53
 
5-9
 
3.85
5.26
 
0-4
 
11.54
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Dognen udalerrian 225 biztanle zeuden eta 90 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,50 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 20 kide bakarrekoak ziren, 30 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 30 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

225biztanle
90elkarbizitza-unitate
2,50lagun elkarbizitza-unitateko
75familia
30Bikotea seme-alabekin
30Bikotea seme-alabarik gabe etxean
10Guraso bakarrekoak
20Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 75 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (35). Guraso bakarreko 10 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 40 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

35
30
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 118 etxebizitza zeuden. Horietatik 92 egoitza nagusi ziren, 5 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 20 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (110), eta apartamentuak gutxi ziren (8). Egoitza nagusietatik 81 beren jabearen bizilekuak ziren, 11 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 0 doan lagata.[10]

118etxebizitza
92egoitza nagusi
110etxe
8apartamentu

Etxebizitza multzoa

92
20
Egoitza nagusia (92)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (5)Hutsik (20)

Etxe mota

110
Etxea (110)Apartamentua (8)

Jabetza egoera

81
11
Jabeak (81)Alokairuan (11)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik34
1919-19455
1946-19704
1971-199018
1991-200510
2006-202017

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (73). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (38 etxebizitzatan). 74 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 37 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 52tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela0
3 gela3
4 gela16
5 gela edo gehiago73

Berogailu mota

38
24
24
Gas sarea (38)Fuel-olioa (7)Elektrizitatea (24)Bestelakoak (24)

Aparkalekua eta ibilgailuak

74aparkalekua
37ibilgailu 1
52ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 135 biztanleetatik 107 aktibo ziren (% 79,3), horietako 103 lanean (% 76,3) eta 4 langabezian (aktiboen % 3,7).

13515-64 urteko biztanle
% 79,3aktibo
% 76,3lanean
% 3,7langabezia-tasa

28 ez-aktibotik 7 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,0), 14 erretiraturik zeuden (% 50,0) eta 6 bestelako ez-aktibo ziren (% 21,4).

Ez-aktiboak

% 25
% 50
% 21
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 43 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 103 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

43enplegu udalerrian
% 58,1soldatapeko
% 39,5ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.850 eurokoa zen.

26.850 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1971ko martxoaren 1an eta 2022ko abenduaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Monein », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]