Edukira joan

Delut

Delut
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
DepartamenduaMosa
BarrutiVerduneko barrutia
Kantonamenducanton of Damvillers
Izen ofizialaDelut
Posta kodea55150
Geografia
Koordenatuak49°24′30″N 5°25′55″E / 49.4083°N 5.4319°E / 49.4083; 5.4319
Mapa
Azalera9,18 km²
Altitudea190 m, 277 m eta 225 m
MugakideakGrand-Failly, Dombras, Jametz, Marville, Remoiville, Rupt-sur-Othain eta Vittarville
Demografia
Biztanleria133 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 49 (%38,3) (%61,7) 79 alt_right
Dentsitatea14 bizt/km²

Delut Frantziako udalerria da, Meuse departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 133 biztanle zituen 9,2 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Grand-Failly, Dombras, Jametz, Marville, Remoiville, Rupt-sur-Othain eta Vittarville.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
DelutDelut
Població amb 75 habitants (2000)Vittarville (2,0 km)
Població amb 138 habitants (2000)Dombras (2,5 km)
Població amb 254 habitants (2000)Jametz (4,5 km)
Població amb 69 habitants (2000)Peuvillers (5,0 km)
Població amb 585 habitants (2000)Marville (5,6 km)
Població amb 78 habitants (2000)Petit-Failly (5,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta klima kontinentalaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,5 °C-koa da, 15,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 899 mm-koa da, urtarrilean 13,6 euri-egun eta uztailean 9,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Villette_(Meurthe_eta_Mosela) udalerrian dago, 13,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 909,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,8 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,9 °C) eta hotzena urtarrila (2,2 °C). Urteko prezipitazioa 852 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (101 mm) eta lehorrena apirila (53 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,23 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,6 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2022 izan zen (11,7 °C) eta hotzena 1996 (8,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Delut)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.2 2.8 6.0 9.6 13.6 16.9 18.9 18.4 14.3 10.2 5.9 3.1 10.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 86 68 67 53 68 63 67 70 59 74 76 101 852
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,2−0,1+0,7+1,1+1,1+1,2+1,3+1,1−0,3−0,4+0,2+0,1
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

2007an Delut udalerrian erroldatutako biztanleak 103 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea501001502002503003504001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 79 gizon, 49 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
6.33
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
0.00
0.00
 
70-74
 
0.00
0.00
 
65-69
 
0.00
6.33
 
60-64
 
0.00
24.05
 
55-59
 
48.98
0.00
 
50-54
 
10.20
6.33
 
45-49
 
10.20
6.33
 
40-44
 
0.00
0.00
 
35-39
 
10.20
12.66
 
30-34
 
10.20
0.00
 
25-29
 
10.20
6.33
 
20-24
 
0.00
12.66
 
15-19
 
0.00
6.33
 
10-14
 
0.00
6.33
 
5-9
 
0.00
6.33
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Delut udalerrian 133 biztanle zeuden eta 51 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,61 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 10 kide bakarrekoak ziren, 20 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 20 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

133biztanle
51elkarbizitza-unitate
2,61lagun elkarbizitza-unitateko
41familia
20Bikotea seme-alabekin
20Bikotea seme-alabarik gabe etxean
10Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 41 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (20). 26 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

20
20
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 59 etxebizitza zeuden. Horietatik 50 egoitza nagusi ziren, 4 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (58), eta apartamentuak gutxi ziren (1). Egoitza nagusietatik 40 beren jabearen bizilekuak ziren, 10 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 0 doan lagata.[11]

59etxebizitza
50egoitza nagusi
58etxe
1apartamentu

Etxebizitza multzoa

50
5
Egoitza nagusia (50)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (4)Hutsik (5)

Etxe mota

58
Etxea (58)Apartamentua (1)

Jabetza egoera

40
10
Jabeak (40)Alokairuan (10)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik25
1919-194512
1946-19709
1971-19901
1991-20050
2006-20203

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (38). Fuel-olioa zen berogailu mota nagusia (18 etxebizitzatan). 40 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 11 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 34tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela0
3 gela3
4 gela9
5 gela edo gehiago38

Berogailu mota

18
13
17
Fuel-olioa (18)Elektrizitatea (13)Gas botila (1)Bestelakoak (17)

Aparkalekua eta ibilgailuak

40aparkalekua
11ibilgailu 1
34ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 82 biztanleetatik 63 aktibo ziren (% 76,8), horietako 58 lanean (% 70,7) eta 5 langabezian (aktiboen % 7,9).

8215-64 urteko biztanle
% 76,8aktibo
% 70,7lanean
% 7,9langabezia-tasa

19 ez-aktibotik 7 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 36,8), 1 erretiraturik zeuden (% 5,3) eta 11 bestelako ez-aktibo ziren (% 57,9).

Ez-aktiboak

% 37
% 58
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 15 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 58 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

15enplegu udalerrian
% 33,3soldatapeko
% 66,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.790 eurokoa zen.

24.790 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.740 €

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 62 ziren, horien artean 38 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 38 pertsona aktiboetatik 36 lanean zeuden (24 gizon eta 12 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 24 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[13]

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra apaindegia zen.[14]

2000. urtean Delut udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 448 hektarea erabiltzen.[15]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1997ko martxoaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Villette », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  14. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]