Edukira joan

Decize

Decize
Decize
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Nièvre
Izen ofizialaDecize
Decize-le-Rocher
Rocher-la-Montagne
Jatorrizko izenaDecize
Posta kodea58300
Geografia
Koordenatuak46°49′45″N 3°27′41″E / 46.8292°N 3.4614°E / 46.8292; 3.4614
Mapa
Azalera48,22 km²
Altitudea183 m, 243 m eta 203 m
MugakideakSaint-Léger-des-Vignes, Avril-sur-Loire, Champvert, Cossaye, Devay, Saint-Germain-Chassenay eta Sougy-sur-Loire
Demografia
Biztanleria4.932 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.714 (%53,8) (%46,2) 2.331 alt_right
Dentsitatea102 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakBetzdorf (en) Itzuli
ville-decize.fr

Decize Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 4.932 biztanle zituen 48,22 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Léger-des-Vignes, Avril-sur-Loire, Champvert, Cossaye, Devay, Saint-Germain-Chassenay eta Sougy-sur-Loire.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
DecizeDecize
Població amb 828 habitants (2000)Champvert (4,1 km)
Població amb 3556 habitants (2000)La Machine (6,8 km)
Població amb 477 habitants (2000)Devay (7,2 km)

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]

BiztanleriaUrtea20003000400050006000700080001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.331 gizon, 2.714 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.43
 
95+
 
2.25
2.23
 
90-94
 
3.98
2.45
 
85-89
 
7.22
3.78
 
80-84
 
5.42
4.25
 
75-79
 
6.37
8.75
 
70-74
 
9.69
8.75
 
65-69
 
7.15
7.21
 
60-64
 
9.65
7.42
 
55-59
 
7.15
4.25
 
50-54
 
5.20
5.11
 
45-49
 
4.20
5.49
 
40-44
 
4.16
6.22
 
35-39
 
3.43
3.56
 
30-34
 
2.28
7.85
 
25-29
 
4.24
6.05
 
20-24
 
3.46
4.16
 
15-19
 
4.35
5.28
 
10-14
 
4.13
3.95
 
5-9
 
3.02
2.83
 
0-4
 
2.65
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Decize udalerrian 4.688 biztanle zeuden eta 2.669 elkarbizitza unitate[oh 1], hau da, 1,76 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 50,5), Frantzia metropolitarreko batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[3]

4.688biztanle
2.669elkarbizitza-unitate
1,76lagun elkarbizitza-unitateko
1.300familia
Udalerria
% 11
% 28
% 10
% 51
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.300 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (742). Guraso bakarreko 260 familietatik 209etan ama zen guraso bakarra. 864 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 183k seme-alaba bakarra zuten etxean, 177k bi, eta 75k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 299 bikoteetatik 56tan (% 18,7) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[3]

742
299
260
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean864
Seme-alaba bat183
Bi seme-alaba177
Hiru seme-alaba65
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 4.418 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 17,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 38,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 60,4). 80 urte edo gehiagoko 712 biztanleetatik 537 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 175 kolektibitateren batean.[3]

Bakarrik bizi da
15-24% 17
25-39% 25
40-54% 25
55-64% 36
65-79% 34
80 +% 38
Bikotean bizi da
15-24% 14
25-39% 54
40-54% 58
55-64% 54
65-79% 60
80 +% 34

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 35,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,9 izatezko bikotean eta % 5,1 PACS bidez lotuta). % 26,8 ezkongabeak ziren, % 13,9 alargunak eta % 8,2 dibortziatuak.[3]

Ezkonduta% 35,2
Ezkongabea% 26,8
Alarguna% 13,9
Izatezko bikotean% 10,9
Dibortziatuta% 8,2
PACS bidez lotuta% 5,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 46,3), enplegatuak (% 17,5), eskulangileak (% 13,2), erdi-mailako lanbideak (% 10,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 46,3) Nièvre departamenduko batez bestekoaren (% 41,5) gainetik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,7).[3]

Udalerria
% 10
% 17
% 13
% 46
Nièvre
% 12
% 14
% 14
% 42
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 3.447 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.669 egoitza nagusi ziren, 183 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 594 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.028), eta apartamentuak gutxi ziren (1.395). Egoitza nagusietatik 1.525 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.027 alokairuan zeuden, 383 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 117 doan lagata.[4]

3.447etxebizitza
2.669egoitza nagusi
2.028etxe
1.395apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.669
594
Egoitza nagusia (2.669)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (183)Hutsik (594)

Etxe mota

2.028
1.395
Etxea (2.028)Apartamentua (1.395)

Jabetza egoera

1.525
1.027
383
Jabeak (1.525)Alokairuan (1.027)HLM (383)Doan lagata (117)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (970).[4]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik251
1919-1945275
1946-1970865
1971-1990970
1991-2005181
2006-2020122

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (926). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (975 etxebizitzatan). 1.698 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.360 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 761tan bi edo gehiago.[4]

Gela kopurua

1 gela53
2 gela270
3 gela597
4 gela822
5 gela edo gehiago926

Berogailu mota

964
265
975
450
Gas sarea (964)Fuel-olioa (265)Elektrizitatea (975)Gas botila (14)Bestelakoak (450)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.698aparkalekua
1.360ibilgailu 1
761ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.591 biztanleetatik 1.817 aktibo ziren (% 70,1), horietako 1.584 lanean (% 61,1) eta 232 langabezian (aktiboen % 12,8).

2.59115-64 urteko biztanle
% 70,1aktibo
% 61,1lanean
% 12,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 53,6
25-54 urte% 85,7
55-64 urte% 51,2
Gizonak% 72,0
Emakumeak% 68,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 26,1
BEPC, brebeta% 21,0
CAP-BEP% 14,8
Batxilergoa% 11,3
Goi-mailako +2% 5,5
Goi-mailako +3/4% 7,9
Goi-mailako +5% 1,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

775 ez-aktibotik 163 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 21,0), 260 erretiraturik zeuden (% 33,5) eta 352 bestelako ez-aktibo ziren (% 45,4).

Ez-aktiboak

% 21
% 34
% 45
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 2]

% 9
% 24
% 39
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 2.979 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerrian bertan bizi eta lan egiten zutenak 1.584 ziren, beraz udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

2.979enplegu udalerrian
% 90,3soldatapeko
% 9,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.230 eurokoa zen, eta biztanleen % 19 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

23.230 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.010 €
% 19,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 17,3

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 322 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 11 janari enpresak ziren, 15 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 15 eraikuntza enpresak ziren, 98 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 garraio enpresak ziren, 24 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 21 finantziazio enpresak ziren, 18 higiezinen enpresak ziren, 34 zerbitzu enpresak ziren, 41 administrazio publikoko enpresak ziren eta 27 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[5]

2009an zeuden norbanakoentzako 94 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 10 banku bulegoak, 1 funeraria, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 4 autoeskolak, 1 margolaria, 2 zurginak, 7 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 13 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 2 aldi baterako lan enpresak, 18 jatetxeak, 10 higiezinen agentziak, 3 tintoreriak eta 4 apaindegiak.[6]

2009an zeuden 55 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 2 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 8 okindegiak, 5 harategiak, 1 arraindegi zen, 4 liburu dendak, 11 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 3 zapata-dendak, 3 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen, 2 kirol-dendak, 2 drogeria, 2 bitxi-dendak eta 5 lore-dendak ziren.[7]

2000. urtean Decize udalerrian 38 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.302 hektarea erabiltzen.[8]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , 2 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, psikiatriko 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 4 botika eta 3 anbulantzia zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Decize udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 1hezkuntza orokorreko lizeoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 581 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 520.

Decize udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.

  1. INSEEren "ménage" kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon ala ez. "Famille" kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  2. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]