Edukira joan

Compiègne

Compiègne
Compiègne
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Frantzia Garaia
Departamendua Oise
BarrutiCompiègneko barrutia
Kantonamenducanton of Compiègne-Nord
AlkateaPhilippe Marini
Izen ofizialaCompiègne
Marat-sur-Oise
Jatorrizko izenaCompiègne
Posta kodea60200
Geografia
Koordenatuak49°24′51″N 2°49′20″E / 49.4142°N 2.8222°E / 49.4142; 2.8222
Mapa
Azalera53,1 km²
Altitudea41 m, 31 m, 134 m eta 45 m
MugakideakJaux, Choisy-au-Bac, Clairoix, Lacroix-Saint-Ouen, Margny-lès-Compiègne, Rethondes, Saint-Jean-aux-Bois, Trosly-Breuil, Venette eta Vieux-Moulin
Demografia
Biztanleria40.761 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 21.556 (%52,9) (%47,1) 19.223 alt_right
Dentsitatea768 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakLandshut, Kiryat Tiv'on (en) Itzuli, Arona, Bury St Edmunds, Elbląg, Guimarães, Huy, Raleigh, Shirakawa, Vianden, Jezzine (en) Itzuli, Larache eta Ziguinchor
agglo-compiegne.fr

Compiègne Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. Azken erroldaren arabera 40.761 biztanle zituen 53,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Jaux, Choisy-au-Bac, Clairoix, Lacroix-Saint-Ouen, Margny-lès-Compiègne, Rethondes, Saint-Jean-aux-Bois, Trosly-Breuil, Venette eta Vieux-Moulin.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CompiègneCompiègne
Població amb 2701 habitants (2000)Venette (1,4 km)
Població amb 1985 habitants (2000)Clairoix (3,4 km)
Població amb 466 habitants (2000)Bienville (3,9 km)
Població amb 2258 habitants (2000)Jaux (4,0 km)
Població amb 3462 habitants (2000)Choisy-au-Bac (4,7 km)
Població amb 921 habitants (2000)Coudun (5,0 km)
Població amb 702 habitants (2000)Janville (5,3 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoaren eta klima ozeaniko aldatuaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Parisko arroaren ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi eskasa; urteko prezipitazio erregular eta ertainak; negu hotza (3 °C))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,8 °C-koa da, 14,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 669 mm-koa da, urtarrilean 11,5 euri-egun eta uztailean 8,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Margny-lès-Compiègne udalerrian dago, 2,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 633,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,5 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15 °C-koa da, 2009ko urtarrilaren 7an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea500010.00015.00020.00025.00030.00035.00040.00045.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 19.223 gizon, 21.556 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.16
 
95+
 
0.52
0.56
 
90-94
 
1.72
1.26
 
85-89
 
2.55
1.73
 
80-84
 
2.88
3.46
 
75-79
 
3.66
4.50
 
70-74
 
4.56
4.43
 
65-69
 
5.89
4.67
 
60-64
 
5.80
5.82
 
55-59
 
5.91
5.83
 
50-54
 
5.69
5.82
 
45-49
 
5.70
6.06
 
40-44
 
5.73
5.46
 
35-39
 
5.65
5.91
 
30-34
 
5.52
6.53
 
25-29
 
6.19
10.50
 
20-24
 
8.23
8.38
 
15-19
 
7.09
7.06
 
10-14
 
6.09
6.04
 
5-9
 
5.98
5.80
 
0-4
 
4.63
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Compiègne udalerrian 39.405 biztanle zeuden eta 19.690 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,00 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 48,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

39.405biztanle
19.690elkarbizitza-unitate
2,00lagun elkarbizitza-unitateko
9.732familia
Udalerria
% 18
% 19
% 13
% 48
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 9.732 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (3.660). Guraso bakarreko 2.553 familietatik 2.176etan ama zen guraso bakarra. 4.443 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 2.280k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.730k bi, eta 1.279k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 3.520 bikoteetatik 387tan (% 11,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

3.660
3.520
2.553
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean4.443
Seme-alaba bat2.280
Bi seme-alaba1.730
Hiru seme-alaba850
Lau edo gehiago429

15 urte edo gehiago zituzten 33.737 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 29,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 41,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 60,3). 80 urte edo gehiagoko 2.409 biztanleetatik 2.001 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 408 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 29
25-39% 24
40-54% 21
55-64% 32
65-79% 34
80 +% 42
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 53
40-54% 60
55-64% 57
65-79% 57
80 +% 38

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 34,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 12,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,8 izatezko bikotean eta % 3,4 PACS bidez lotuta). % 38,4 ezkongabeak ziren, % 6,5 alargunak eta % 8,4 dibortziatuak.[9]

Ezkongabea% 38,4
Ezkonduta% 34,6
Izatezko bikotean% 8,8
Dibortziatuta% 8,4
Alarguna% 6,5
PACS bidez lotuta% 3,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 24,2), goi-mailako langileak (% 16,9), enplegatuak (% 16,3), bestelakoak (% 13,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 24,2) Oise departamenduko batez bestekoaren (% 28,3) azpitik dago. 26 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[9]

Udalerria
% 17
% 13
% 16
% 13
% 24
% 14
Oise
% 12
% 17
% 17
% 17
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 22.353 etxebizitza zeuden. Horietatik 19.826 egoitza nagusi ziren, 490 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 2.036 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (17.288), etxeak baino gehiago (4.841). Egoitza nagusietatik 6.814 beren jabearen bizilekuak ziren, 12.659 alokairuan zeuden, 5.397 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 353 doan lagata.[10]

22.353etxebizitza
19.826egoitza nagusi
4.841etxe
17.288apartamentu

Etxebizitza multzoa

19.826
2.036
Egoitza nagusia (19.826)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (490)Hutsik (2.036)

Etxe mota

4.841
17.288
Etxea (4.841)Apartamentua (17.288)

Jabetza egoera

6.814
12.659
5.397
Jabeak (6.814)Alokairuan (12.659)HLM (5.397)Doan lagata (353)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (7.037).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik1.349
1919-19451.460
1946-19705.516
1971-19907.037
1991-20052.583
2006-20201.668

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (5.394). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (13.717 etxebizitzatan). 9.536 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 10.378 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 4.186tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela2.543
2 gela3.222
3 gela5.394
4 gela4.355
5 gela edo gehiago4.312

Berogailu mota

13.717
5.346
Gas sarea (13.717)Fuel-olioa (432)Elektrizitatea (5.346)Gas botila (52)Bestelakoak (279)

Aparkalekua eta ibilgailuak

9.536aparkalekua
10.378ibilgailu 1
4.186ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 25.960 biztanleetatik 17.771 aktibo ziren (% 68,5), horietako 14.987 lanean (% 57,7) eta 2.784 langabezian (aktiboen % 15,7).

25.96015-64 urteko biztanle
% 68,5aktibo
% 57,7lanean
% 15,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 33,0
25-54 urte% 86,6
55-64 urte% 65,5
Gizonak% 71,7
Emakumeak% 65,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 26,3
BEPC, brebeta% 23,6
CAP-BEP% 19,2
Batxilergoa% 19,9
Goi-mailako +2% 14,6
Goi-mailako +3/4% 10,2
Goi-mailako +5% 6,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 15,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

8.189 ez-aktibotik 4.505 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 55,0), 941 erretiraturik zeuden (% 11,5) eta 2.743 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,5).

Ez-aktiboak

% 55
% 11
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 29
% 23
% 26
% 18
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 26.565 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 14.987 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

26.565enplegu udalerrian
% 90,3soldatapeko
% 9,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.310 eurokoa zen, eta biztanleen % 24 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

23.310 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.970 €
% 24,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 14,5

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 2.560 komertzioetatik, 38 erauzte enpresak ziren, 32 janari enpresak ziren, 9 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 72 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 140 eraikuntza enpresak ziren, 619 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 95 garraio enpresak ziren, 184 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 69 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 178 finantziazio enpresak ziren, 133 higiezinen enpresak ziren, 429 zerbitzu enpresak ziren, 411 administrazio publikoko enpresak ziren eta 151 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 472 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 3 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 3 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 4 posta bulegoak, 34 banku bulegoak, 3 funerariak, 30 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 7 ibilgailuen alokairu bulegoak, 9 autoeskolak, 19 igeltseroak, 17 margolariak, 13 zurginak, 23 iturginak, 12 argiketariak, 26 eraikuntza enpresak, 53 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 26 aldi baterako lan enpresak, 111 jatetxeak, 46 higiezinen agentziak, 9 tintoreriak eta 14 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 249 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 6 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 3 120 m2 baino gehiagoko dendak, 7 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 25 okindegiak, 17 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 17 liburu dendak, 86 arropa dendak, 15 etxerako tresna dendak, 15 zapata-dendak, 5 elektrotresna dendak, 7 altzari dendak, 10 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 4 drogeria, 6 lurrin-dendak, 9 bitxi-dendak eta 12 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Compiègne udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 3 tratamendu laburretarako ospitale, 2 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 4 psikiatriko, 2 urgentzia zentro, 2 amatasun-klinika, 14 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 16 haur-eskola eta 20 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Compiègne udalerrian 7 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 6 hezkuntza orokorreko lizeo eta 5 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 3.096 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 4.016 eta lizeo teknologikoetan 1.399.

Compiègne udalerrian 3 goi-mailako hezkuntza ez-unibertsitarioko zentroak zeuden, horietatik2 osasun-formakuntzako zentroak eta 1 komertziozentroa.11 Unibertsitate zentroak zeuden, horietatik 1 ingenieritza eskola bat zen, eta 10 bestelako goi-mailako ikasketa zentroak ziren.

  1. Estazioko erregistroak 1994ko martxoaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Margny-les-Compiegne », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]