Edukira joan

Charix

Charix
Frantziako udalerria
Administrazioa
Herrialdea Frantzia
Eskualdea
Departamendua
Barrutia
Kantoia
Auvernia-Rodano-Alpeak
Ain
 
 
AlkateaDidier Palisson
Izen ofizialaCharix
Posta kodea01130
Geografia
Koordenatuak46°11′00″N 5°41′03″E / 46.1833°N 5.6842°E / 46.1833; 5.6842
Mapa
Azalera18,27 km²
Altitudea580 m, 1.046 m eta 863 m
MugakideakApremont, Échallon, Nantua, Les Neyrolles, Oyonnax, Plagne, Le Poizat-Lalleyriat eta Saint-Germain-de-Joux
Demografia
Biztanleria280 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 150 (%52,8) (%47,2) 134 alt_right
Dentsitatea15 bizt/km²

Charix Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 280 biztanle zituen 18,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Apremont, Échallon, Nantua, Les Neyrolles, Oyonnax, Plagne, Le Poizat-Lalleyriat eta Saint-Germain-de-Joux.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Jurako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak urte osoan (1000-1500 mm/urte); negu gogorra; eguzkialdi eskasa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 8,3 °C-koa da, 12,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1791 mm-koa da, urtarrilean 12 euri-egun eta uztailean 9,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Arbent udalerrian dago, 10,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1495,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,2 °C-koa da, 2019ko uztailaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -24,1 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 8,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,6 °C) eta hotzena urtarrila (0,1 °C). Urteko prezipitazioa 1610 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (176 mm) eta lehorrena abuztua (106 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,25 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (7,9 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (10,8 °C) eta hotzena 1963 (7,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Charix)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 0.1 0.6 4.1 7.7 11.7 15.5 17.6 17.0 12.8 9.0 4.0 1.0 8.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 152 124 125 120 131 115 111 106 127 156 168 176 1610
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,6−0,2+0,8+0,9+0,7+1,1+0,6+0,8−0,6−0,1+0,5+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,9 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea2003004005006007008001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 134 gizon, 150 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
3.33
3.73
 
85-89
 
3.33
0.00
 
80-84
 
6.00
0.00
 
75-79
 
0.00
6.72
 
70-74
 
3.33
10.45
 
65-69
 
9.33
6.72
 
60-64
 
9.33
10.45
 
55-59
 
9.33
3.73
 
50-54
 
3.33
0.00
 
45-49
 
6.00
7.46
 
40-44
 
3.33
10.45
 
35-39
 
6.67
0.00
 
30-34
 
3.33
7.46
 
25-29
 
6.67
3.73
 
20-24
 
3.33
6.72
 
15-19
 
3.33
7.46
 
10-14
 
6.67
7.46
 
5-9
 
6.67
7.46
 
0-4
 
6.67
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Charix udalerrian 280 biztanle zeuden eta 119 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,35 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 38 kide bakarrekoak ziren, 43 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 28 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

280biztanle
119elkarbizitza-unitate
2,35lagun elkarbizitza-unitateko
85familia
28Bikotea seme-alabekin
43Bikotea seme-alabarik gabe etxean
9Guraso bakarrekoak
38Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 85 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (43). Guraso bakarreko 14 familietatik 9etan ama zen guraso bakarra. 52 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

43
28
14
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 179 etxebizitza zeuden. Horietatik 126 egoitza nagusi ziren, 26 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 27 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (154), eta apartamentuak gutxi ziren (25). Egoitza nagusietatik 102 beren jabearen bizilekuak ziren, 22 alokairuan zeuden, 3 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[10]

179etxebizitza
126egoitza nagusi
154etxe
25apartamentu

Etxebizitza multzoa

126
26
27
Egoitza nagusia (126)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (26)Hutsik (27)

Etxe mota

154
25
Etxea (154)Apartamentua (25)

Jabetza egoera

102
22
Jabeak (102)Alokairuan (22)HLM (3)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik47
1919-19456
1946-197015
1971-199032
1991-200513
2006-202012

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (70). 77 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 113 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 62 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 58tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela8
3 gela16
4 gela32
5 gela edo gehiago70

Berogailu mota

25
18
77
Fuel-olioa (25)Elektrizitatea (18)Gas botila (6)Bestelakoak (77)

Aparkalekua eta ibilgailuak

113aparkalekua
62ibilgailu 1
58ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 175 biztanleetatik 133 aktibo ziren (% 76,0), horietako 123 lanean (% 70,3) eta 10 langabezian (aktiboen % 7,5).

17515-64 urteko biztanle
% 76,0aktibo
% 70,3lanean
% 7,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 35,5
25-54 urte% 91,2
55-64 urte% 69,0
Gizonak% 83,7
Emakumeak% 67,5

42 ez-aktibotik 18 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 42,9), 10 erretiraturik zeuden (% 23,8) eta 14 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,3).

Ez-aktiboak

% 43
% 24
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 31 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 123 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

31enplegu udalerrian
% 80,6soldatapeko
% 19,4ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 29.460 eurokoa zen.

29.460 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.990 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2004ko martxoaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Arbent », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Frantzia
Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.