Edukira joan

Chagey

Chagey
Chagey
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Saona Garaia
BarrutiLureko barrutia
KantonamenduHéricourt-1 kantonamendua
Izen ofizialaChagey
Jatorrizko izenaChagey
Posta kodea70400
Geografia
Koordenatuak47°36′43″N 6°44′06″E / 47.6119°N 6.735°E / 47.6119; 6.735
Mapa
Azalera6,99 km²
Altitudea337 m, 489 m eta 389 m
MugakideakFrahier-et-Chatebier, Châlonvillars, Chenebier, Échenans-sous-Mont-Vaudois, Luze eta Mandrevillars
Demografia
Biztanleria596 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 264 (%43,8) (%56,2) 339 alt_right
Dentsitatea85 bizt/km²
chagey.fr

Chagey Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 596 biztanle zituen 7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Frahier-et-Chatebier, Châlonvillars, Chenebier, Échenans-sous-Mont-Vaudois, Luze eta Mandrevillars.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChageyChagey
Població amb 727 habitants (2000)Luze (1,8 km)
Població amb 784 habitants (2000)Couthenans (2,5 km)
Població amb 211 habitants (2000)Mandrevillars (3,3 km)
Població amb 687 habitants (2000)Chenebier (4,0 km)
Població amb 307 habitants (2000)Buc (4,0 km)
Població amb 301 habitants (2000)Coisevaux (4,1 km)
Població amb 10457 habitants (2000)Héricourt (4,5 km)
Població amb 140 habitants (2000)Verlans (4,7 km)
Població amb 834 habitants (2000)Champey (5,0 km)
Població amb 202 habitants (2000)Échavanne (5,1 km)
Població amb 403 habitants (2000)Tavey (5,3 km)
Població amb 288 habitants (2000)Étobon (5,4 km)
Població amb 620 habitants (2000)Brevilliers (5,6 km)
Població amb 233 habitants (2000)Urcerey (5,7 km)
Població amb 337 habitants (2000)Trémoins (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,9 °C-koa da, 17,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1302 mm-koa da, urtarrilean 13,6 euri-egun eta uztailean 10,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Étobon udalerrian dago, 5,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1272,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,5 °C-koa da, 2019ko uztailaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,1 °C) eta hotzena urtarrila (1,7 °C). Urteko prezipitazioa 1211 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (127 mm) eta lehorrena apirila (79 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,40 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (8,7 °C) baino 2,2 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2023 izan zen (11,6 °C) eta hotzena 1963 (7,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Chagey)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.7 2.4 5.9 9.5 13.7 17.3 19.1 18.6 14.2 10.1 5.4 2.5 10.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 106 91 90 79 110 93 94 93 95 112 119 127 1211
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,5+0,7+1,5+1,6+1,6+1,8+1,5+1,8+0,4+0,8+1,3+1,6
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,7 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea40050060070080090010001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 339 gizon, 264 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.47
 
95+
 
0.00
1.47
 
90-94
 
0.00
4.13
 
85-89
 
3.79
2.65
 
80-84
 
4.17
7.08
 
75-79
 
0.00
5.60
 
70-74
 
18.18
7.08
 
65-69
 
3.79
4.72
 
60-64
 
9.47
18.29
 
55-59
 
15.15
4.72
 
50-54
 
8.33
4.42
 
45-49
 
3.79
1.77
 
40-44
 
6.82
7.08
 
35-39
 
7.95
1.47
 
30-34
 
1.89
4.72
 
25-29
 
3.79
4.72
 
20-24
 
1.89
3.24
 
15-19
 
0.00
8.55
 
10-14
 
6.82
3.54
 
5-9
 
0.00
3.24
 
0-4
 
4.17
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chagey udalerrian 596 biztanle zeuden eta 289 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,06 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 38,1). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 32,9 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

596biztanle
289elkarbizitza-unitate
2,06lagun elkarbizitza-unitateko
194familia
Udalerria
% 24
% 38
% 33
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 194 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (110). Guraso bakarreko 15 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 131 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 36k seme-alaba bakarra zuten etxean, 22k bi, eta 6k hiru edo gehiago.[10]

110
69
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean131
Seme-alaba bat36
Bi seme-alaba22
Hiru seme-alaba6
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 515 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 46,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 80,9).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 15
40-54% 17
55-64% 17
65-79% 18
80 +% 47
Bikotean bizi da
15-24% 10
25-39% 70
40-54% 75
55-64% 70
65-79% 81
80 +% 47

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 51,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,7 izatezko bikotean eta % 6,0 PACS bidez lotuta). % 18,3 ezkongabeak ziren, % 7,6 alargunak eta % 6,0 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 51,5
Ezkongabea% 18,3
Izatezko bikotean% 10,7
Alarguna% 7,6
Dibortziatuta% 6,0
PACS bidez lotuta% 6,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,1), goi-mailako langileak (% 17,6), erdi-mailako lanbideak (% 15,2), eskulangileak (% 12,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,1) Saona Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 36,6) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 18
% 15
% 12
% 12
% 39
Saona Garaia
% 14
% 14
% 19
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 316 etxebizitza zeuden. Horietatik 291 egoitza nagusi ziren, 4 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 21 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (283), eta apartamentuak gutxi ziren (32). Egoitza nagusietatik 249 beren jabearen bizilekuak ziren, 41 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[11]

316etxebizitza
291egoitza nagusi
283etxe
32apartamentu

Etxebizitza multzoa

291
Egoitza nagusia (291)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (4)Hutsik (21)

Etxe mota

283
32
Etxea (283)Apartamentua (32)

Jabetza egoera

249
41
Jabeak (249)Alokairuan (41)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (88).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik72
1919-194522
1946-197039
1971-199088
1991-200543
2006-202020

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (180). 109 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 268 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 123 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 161tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela8
3 gela34
4 gela68
5 gela edo gehiago180

Berogailu mota

86
47
47
109
Gas sarea (86)Fuel-olioa (47)Elektrizitatea (47)Gas botila (2)Bestelakoak (109)

Aparkalekua eta ibilgailuak

268aparkalekua
123ibilgailu 1
161ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 353 biztanleetatik 282 aktibo ziren (% 79,9), horietako 258 lanean (% 73,1) eta 24 langabezian (aktiboen % 8,5).

35315-64 urteko biztanle
% 79,9aktibo
% 73,1lanean
% 8,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 40,0
25-54 urte% 94,8
55-64 urte% 63,4
Gizonak% 81,4
Emakumeak% 78,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 5,0
BEPC, brebeta% 14,3
CAP-BEP% 10,3
Batxilergoa% 12,7
Goi-mailako +2% 6,8
Goi-mailako +3/4% 6,5
Goi-mailako +5% 2,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

71 ez-aktibotik 22 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,0), 31 erretiraturik zeuden (% 43,7) eta 18 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,4).

Ez-aktiboak

% 31
% 44
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 27
% 37
% 16
% 16
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 25 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 258 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

25enplegu udalerrian
% 68,0soldatapeko
% 32,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.970 eurokoa zen.

26.970 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.750 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 zurgina eta 1 eraikuntza enpresa.[13]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.[14]

2000. urtean Chagey udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2000ko irailaren 1an eta 2021ko abenduaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Étobon », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]