Edukira joan

Carlipa

Carlipa
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aude
BarrutiCarcassonneko barrutia
Kantonamenducanton of Castelnaudary-Nord
Izen ofizialaCarlipa
Posta kodea11170
Geografia
Koordenatuak43°18′26″N 2°07′34″E / 43.3072°N 2.1261°E / 43.3072; 2.1261
Mapa
Azalera5,26 km²
Altitudea141 m, 238 m eta 175 m
MugakideakCenne-Monestiés, Saint-Martin-le-Vieil, Villepinte eta Villespy
Demografia
Biztanleria332 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 189 (%54,8) (%45,2) 156 alt_right
Dentsitatea63 bizt/km²
carlipa.fr

Carlipa (okzitanieraz Carlipa, frantsesez eta ofizialki: Carlipa) Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean. Azken erroldaren arabera 332 biztanle zituen 5,26 km²-ko azaleran.

Ingurune naturala eta klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da, 1,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 742 mm-koa da, urtarrilean 8,4 euri-egun eta uztailean 5,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Labécède-Lauragais udalerrian dago, 12,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 881,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,8 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua[oh 1][5].

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 214 biztanleetatik 164 aktibo ziren (% 76,6), horietako 134 lanean (% 62,6) eta 31 langabezian (aktiboen % 18,9).

21415-64 urteko biztanle
% 76,6aktibo
% 62,6lanean
% 18,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 65,4
25-54 urte% 91,6
55-64 urte% 55,1
Gizonak% 80,4
Emakumeak% 72,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 33,3
BEPC, brebeta% 28,6
CAP-BEP% 23,9
Batxilergoa% 21,1
Goi-mailako +2% 11,1
Goi-mailako +3/4% 6,2
Goi-mailako +5% 6,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 18,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

50 ez-aktibotik 9 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 18,0), 23 erretiraturik zeuden (% 46,0) eta 18 bestelako ez-aktibo ziren (% 36,0).

Ez-aktiboak

% 18
% 46
% 36
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 28 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 134 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 2]

28enplegu udalerrian
% 50,0soldatapeko
% 50,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.150 eurokoa zen.

23.150 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.060 €

Banaketa administratiboa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea1002003004005006007001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 156 gizon, 189 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
10.05
6.41
 
80-84
 
2.65
0.00
 
75-79
 
0.00
3.21
 
70-74
 
0.00
0.00
 
65-69
 
7.41
8.97
 
60-64
 
5.29
18.59
 
55-59
 
12.70
6.41
 
50-54
 
2.65
8.97
 
45-49
 
7.41
12.18
 
40-44
 
0.00
6.41
 
35-39
 
5.29
6.41
 
30-34
 
5.29
6.41
 
25-29
 
10.05
3.21
 
20-24
 
5.29
0.00
 
15-19
 
5.29
6.41
 
10-14
 
5.29
3.21
 
5-9
 
10.05
3.21
 
0-4
 
5.29
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Carlipa udalerrian 332 biztanle zeuden eta 167 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,99 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 46,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[8]

332biztanle
167elkarbizitza-unitate
1,99lagun elkarbizitza-unitateko
93familia
Udalerria
% 22
% 26
% 47
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 93 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (47). Guraso bakarreko 10 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 57 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[8]

47
36
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,7), erdi-mailako lanbideak (% 13,8), goi-mailako langileak (% 11,4), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 11,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,7) Aude departamenduko batez bestekoaren (% 37,3) azpitik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 6,0).[8]

Udalerria
% 11
% 11
% 14
% 8
% 11
% 32
Aude
% 14
% 16
% 12
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 212 etxebizitza zeuden. Horietatik 171 egoitza nagusi ziren, 20 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 21 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (196), eta apartamentuak gutxi ziren (14). Egoitza nagusietatik 111 beren jabearen bizilekuak ziren, 53 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[9]

212etxebizitza
171egoitza nagusi
196etxe
14apartamentu

Etxebizitza multzoa

171
20
21
Egoitza nagusia (171)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (20)Hutsik (21)

Etxe mota

196
Etxea (196)Apartamentua (14)

Jabetza egoera

111
53
Jabeak (111)Alokairuan (53)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (60).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik60
1919-194513
1946-197012
1971-199023
1991-200536
2006-202025

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (89). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (80 etxebizitzatan). 100 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 89 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 73tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela4
2 gela9
3 gela24
4 gela45
5 gela edo gehiago89

Berogailu mota

33
80
53
Fuel-olioa (33)Elektrizitatea (80)Gas botila (5)Bestelakoak (53)

Aparkalekua eta ibilgailuak

100aparkalekua
89ibilgailu 1
73ibilgailu 2+

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerritar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Argazki galeria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. Estazioko erregistroak 2007ko ekainaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
  3. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Labecede Lauragais_sapc », fiche climatologique. .
  6. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  8. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Frantzia
Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.