Brooklyn
| Brooklyn Brooklyn | ||
|---|---|---|
| Borougha | ||
| Administrazioa | ||
| Estatu burujabe | ||
| Estatua | ||
| Hiri global | ||
| Alkatea | Antonio Reynoso | |
| Jatorrizko izena | Brooklyn | |
| Posta kodea | 11201, 11202, 11203 eta 11204 | |
| FIPS kodea | 36-10022 | |
| Geografia | ||
| Koordenatuak | 40°39′03″N 73°56′59″W / 40.6508°N 73.9497°W | |
![]() | ||
| Azalera | 251 km² | |
| Mugakideak | Queens, Staten Island, Manhattan, Bayonne eta Jersey City | |
| Demografia | ||
| Biztanleria | 2.736.074 (2020ko apirilaren 1a) | |
| Dentsitatea | 10.901 bizt/km² | |
| Etxebizitzak | 972.314 | |
| Informazio gehigarria | ||
| Sorrera | 1634 | |
| Hiri senidetuak | Gdynia, Bnei Brak, Lambeth, Anzio, Beşiktaş, Leopoldstadt, Konak, Chaoyang barrutia, Yiwu (en) | |
| brooklynbp.nyc.gov | ||
Brooklyn New Yorkeko barrutirik populatuena da, ia 2,5 milioi biztanleekin.
Breukelen hiri herbeheretarretik hartu zuen izena. Hiri independentea izan ondoren, 1898an New Yorken barruan sartu zen administratiboki.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 2.736.074 biztanle zeuden. Batez besteko adina 35,2 urtekoa zen (
New Yorkeko mapa), 33,9 urtekoa gizonezkoen artean eta 36,4 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 21,8 18 urtetik beherakoak ziren eta % 13,6 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 90,0 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 86,4 gizon zeuden adin-talde horretan.[1][2]
| Biztanleria-piramidea 2020 Guztira: 1.295.763 gizon, 1.440.311 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[3] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Arraza eta etnizitatea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, udalerrian 2.736.074 biztanle zeuden. Herritarren % 18,9 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 1]. Ez-hispanoen artean % 43,6 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 35,4[oh 2]; % 32,9 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 26,7; % 16,7 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 13,6; % 5,1 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 4,1; % 0,2 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,1; eta % 1,5 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 1,2.[oh 3][4]
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 48,4 estatu berean jaiotakoak, % 13,3 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 35,3 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 4] Atzerritarren artean, % 61,5 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 38,5 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 46,4, biztanleria osoaren % 16,4); ondoren Asian (% 28,6, % 10,1), Europan (% 19,5, % 6,9), Afrikan (% 4,2, % 1,5), Ipar Amerikan (% 0,9, % 0,3) eta Ozeanian (% 0,5, % 0,2).[oh 5][5]
Etxebizitza eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerrian 1.077.654 etxebizitza zeuden, horietatik % 93,7 okupatuta eta % 6,3 hutsik.[6] Okupatutako etxebizitzen artean, % 26,5 jabeek okupatutakoak ziren eta % 73,5 errentan hartutakoak.[2] Udalerrian 1.009.804 etxegune zeuden guztira, horietatik % 59,9 familia-etxeguneak ziren eta % 40,1 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 57,3 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 42,7 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 72,8 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 27,2 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[7] Talde-bizilekuetan bizi ziren 45.946 pertsona (biztanleria osoaren % 1,7); horietatik 2.962 zuzentze- eta gazte-egoitzetan eta 4.629 unibertsitateko ikasleen egoitzetan bizi ziren.[6]
Etxebizitzak
New Yorkeko mapa
Etxegune motak
Talde-bizilekuetako biztanleria
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]25 urtetik gorako biztanleen artean, % 84,4k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 42,1k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 17,1k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[8]
Gobernua eta politika
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Urtea[9] | Errepublikanoa / Whig | Demokrata | Beste | ||
|---|---|---|---|---|---|
| 1828 | 1.053 | 43.8% | 1.349 | 56.2% | 0 |
| 1832 | 1.264 | 42.1% | 1.741 | 57.9% | 0 |
| 1836 | 1.868 | 44.6% | 2.321 | 55.4% | 0 |
| 1840 | 3.293 | 50.9% | 3.157 | 48.8% | 24 |
| 1844 | 5.107 | 51.9% | 4.648 | 47.3% | 77 |
| 1848 | 7.511 | 56.6% | 4.882 | 36.8% | 879 |
| 1852 | 8.496 | 44.0% | 10.628 | 55.0% | 199 |
| 1856 | 7.846 | 25.6% | 14.174 | 46.2% | 8.647 |
| 1860 | 15.883 | 43.6% | 20.583 | 56.4% | 0 |
| 1864 | 20.838 | 44.8% | 25.726 | 55.2% | 0 |
| 1868 | 27.707 | 41.0% | 39.838 | 59.0% | 0 |
| 1872 | 33.369 | 46.7% | 38.108 | 53.3% | 10 |
| 1876 | 39.066 | 40.4% | 57.556 | 59.5% | 62 |
| 1880 | 51.751 | 45.7% | 61.062 | 53.9% | 516 |
| 1884 | 53.516 | 42.4% | 69.264 | 54.8% | 3.541 |
| 1888 | 70.052 | 45.5% | 82.507 | 53.6% | 1.430 |
| 1892 | 70.505 | 40.0% | 100.160 | 56.8% | 5.720 |
| 1896 | 109.135 | 56.3% | 76.882 | 39.7% | 7.659 |
| 1900 | 108.977 | 49.6% | 106.232 | 48.3% | 4.639 |
| 1904 | 113.246 | 48.1% | 111.855 | 47.5% | 10.216 |
| 1908 | 119.789 | 50.6% | 96.756 | 40.9% | 20.025 |
| 1912 | 51.239 | 20.9% | 109.748 | 44.9% | 83.676 |
| 1916 | 120.752 | 46.9% | 125.625 | 48.8% | 11.080 |
| 1920 | 292.692 | 63.3% | 119.612 | 25.9% | 49.944 |
| 1924 | 236.877 | 47.5% | 158.907 | 31.9% | 102.903 |
| Urtea[9] | Errepublikanoa / Whig | Demokrata | Beste | ||
|---|---|---|---|---|---|
| 1928 | 245.622 | 36.1% | 404.393 | 59.5% | 29.822 |
| 1932 | 192.536 | 25.0% | 514.172 | 66.9% | 62.300 |
| 1936 | 212.852 | 21.8% | 738.306 | 75.8% | 23.143 |
| 1940 | 394.534 | 34.4% | 742.668 | 64.8% | 8.365 |
| 1944 | 393.926 | 34.0% | 758.270 | 65.5% | 6.168 |
| 1948 | 330.494 | 30.5% | 579.922 | 53.5% | 173.401 |
| 1952 | 446.708 | 39.8% | 656.229 | 58.5% | 18.765 |
| 1956 | 460.456 | 45.2% | 557.655 | 54.8% | 0 |
| 1960 | 327.497 | 33.5% | 646.582 | 66.2% | 3.227 |
| 1964 | 229.291 | 25.0% | 684.839 | 74.8% | 1.373 |
| 1968 | 247.936 | 32.0% | 489.174 | 63.1% | 37.859 |
| 1972 | 373.903 | 49.0% | 387.768 | 50.8% | 1.949 |
| 1976 | 190.728 | 31.1% | 419.382 | 68.3% | 3.533 |
| 1980 | 200.306 | 38.4% | 288.893 | 55.4% | 31.893 |
| 1984 | 230.064 | 38.3% | 368.518 | 61.3% | 2.189 |
| 1988 | 178.961 | 32.6% | 363.916 | 66.3% | 6.142 |
| 1992 | 133.344 | 22.9% | 411.183 | 70.7% | 37.067 |
| 1996 | 81.406 | 15.1% | 432.232 | 80.1% | 26.195 |
| 2000 | 96.609 | 15.7% | 497.513 | 80.6% | 23.115 |
| 2004 | 167.149 | 24.3% | 514.973 | 74.9% | 5.762 |
| 2008 | 151.872 | 20.0% | 603.525 | 79.4% | 4.451 |
| 2012 | 124.551 | 16.9% | 604.443 | 82.0% | 7.988 |
| 2016 | 141.044 | 17.5% | 640.553 | 79.5% | 24.008 |
| 2020 | 202.772 | 22.1% | 703.310 | 76.8% | 9.927 |
| 2024 | 233.964 | 27.4% | 601.265 | 70.4% | 18.515 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Errenta
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Etxeguneen errenta mediana 80.263 $ zen (
New Yorkeko mapa), eta familiena, 88.947 $. Per capita errenta 47.575 $ zen. Biztanleriaren % 19,1 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[10] Etxeguneen artean, % 6,9k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 17,0k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[11]
Etxeguneen errenta banaketa
Brooklyndar ezagunak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Al Capone, (1899-1947), gangsterra.
- Arthur Miller, (1915-2005), eleberrigilea eta entsegugilea.
- Rita Hayworth, (1918-1987), aktorea.
- Mickey Rooney, (1920-), aktorea.
- Mel Brooks, (1926-), zinema zuzendaria, gidoigilea, konposatzailea, ekoizlea, aktorea eta umorista.
- Larry King, (1933-), telebista aurkezlea eta irrati esataria.
- Carl Sagan, (1934-1996), astronomo eta zientzia hedatzailea.
- Alan Arkin, (1934-), zinemako aktorea, zuzendaria, ekoizlea, musikaria eta abeslaria.
- Woody Allen, (1935-), zinema zuzendaria, aktorea, gidoigilea, musikaria eta idazlea.
- Harvey Keitel, (1939-), aktorea.
- Neil Diamond, (1941-), konposatzailea eta abeslaria.
- Barbra Streisand, (1942-), abeslaria, aktorea, konposatzailea eta ekoizlea.
- Lou Reed, (1942-), abeslaria eta konposatzailea.
- Paul Auster, (1947-), idazlea.
- Richard Dreyfuss, (1947-), aktorea.
- Cyndi Lauper, (1953-), abeslaria eta aktorea.
- Marky Ramone, (1956-), bateriajolea eta The Ramones taldeko kidea.
- Steve Buscemi, (1957-), aktorea, zinema zuzendaria eta idazlea.
- John Turturro, (1957-), aktorea, zinema zuzendaria eta idazlea.
- Steve Guttenberg (1958-), aktorea eta umorista.
- Vincent D'Onofrio, (1959-), aktorea, zinema zuzendaria, ekoizlea, idazlea eta abeslaria.
- Eddie Murphy, (1961-), aktorea, zinema zuzendaria, abeslaria eta umorista.
- Michael Jordan, (1963-), saskibaloi jokalaria.
- Marisa Tomei, (1964-), aktorea.
- Lenny Kravitz, (1964-), musikaria.
- Mike Tyson, (1966-), boxeolaria.
- Jennifer Connelly, (1970-), aktorea.
- Corbin Bleu, (1989-), aktorea, abeslaria, konposatzailea, dantzaria, telebistako ekoizlea eta modeloa.
- MGMT, musika taldea.
Brooklyn literaturan
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Brooklingo erokeriak (Alberdania, 2006), Paul Austerren The Brooklyn Follies liburuaren itzulpena.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
- ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
- ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
- ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
- ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, udalerriko biztanleria osoaren gainean.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age», U.S. Census Bureau (Ingelesez). 2026ko irailaren 2an kontsultatua.
- 1 2 «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure», U.S. Census Bureau (Ingelesez). 2026ko irailaren 2an kontsultatua.
- ↑ «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)», U.S. Census Bureau (Ingelesez). 2026ko abuztuaren 31n kontsultatua.
- ↑ «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)», U.S. Census Bureau (Ingelesez). 2026ko abuztuaren 31n kontsultatua.
- ↑ «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)», U.S. Census Bureau (Ingelesez). 2026ko irailaren 2an kontsultatua.
- 1 2 «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)», U.S. Census Bureau (Ingelesez). 2026ko irailaren 2an kontsultatua.
- ↑ «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type», U.S. Census Bureau (Ingelesez). 2026ko irailaren 2an kontsultatua.
- ↑ «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over», U.S. Census Bureau (Ingelesez). 2026ko irailaren 3an kontsultatua.
- 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
- ↑ «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)», U.S. Census Bureau (Ingelesez). 2026ko irailaren 3an kontsultatua.
- ↑ «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months», U.S. Census Bureau (Ingelesez). 2026ko irailaren 3an kontsultatua.
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Ingelesez) Barrutiaren webgune ofiziala
