Edukira joan

Brasparts

Brasparts
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
Departamendua Finistère
BarrutiChâteaulineko barrutia
Kantonamenducanton of Pleyben
AlkateaJean-Pierre Broustal (en) Itzuli
Izen ofizialaBrasparts
Posta kodea29190
Geografia
Koordenatuak48°18′02″N 3°57′20″W / 48.3006°N 3.9556°W / 48.3006; -3.9556
Mapa
Azalera46,69 km²
Altitudea39 m, 330 m eta 169 m
MugakideakPleyben, Botmeur, Brennilis, Lannédern, Lopérec, Loqueffret eta Saint-Rivoal
Demografia
Biztanleria1.067 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 545 (%51,2) (%48,8) 520 alt_right
Dentsitatea23 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakIlsington
yeun-elez.com…

Brasparts (bretainieraz Brasparzh) Bretainiako eta Finistère departamenduko udalerria da. Azken erroldaren arabera 1.067 biztanle zituen 46,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Pleyben, Botmeur, Brennilis, Lannédern, Lopérec, Loqueffret eta Saint-Rivoal.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da, 10,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1136 mm-koa da, urtarrilean 16,9 euri-egun eta uztailean 8,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Brennilis udalerrian dago, 8,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1552,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,7 °C-koa da, 2026ko ekainaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 12an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,1 °C) eta hotzena otsaila (6,2 °C). Urteko prezipitazioa 1302 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (169 mm) eta lehorrena uztaila (70 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,22 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,5 °C) baino 1,2 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2020 izan zen (12,2 °C) eta hotzena 1963 (9,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Brasparts)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.2 6.2 7.8 9.5 12.6 15.4 17.1 16.9 14.7 12.0 8.7 6.7 11.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 155 129 94 93 79 71 70 78 84 133 148 169 1302
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,6+0,5+0,8+1,0+1,3+1,3+0,9+1,0+0,3+0,2+0,5+0,1
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,5 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea10001500200025003000350040001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 520 gizon, 545 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.96
 
90-94
 
2.75
1.92
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
2.75
4.81
 
75-79
 
1.83
7.69
 
70-74
 
10.09
8.65
 
65-69
 
5.50
2.88
 
60-64
 
8.26
8.65
 
55-59
 
8.26
8.65
 
50-54
 
2.75
10.58
 
45-49
 
8.26
10.58
 
40-44
 
5.50
3.85
 
35-39
 
6.42
6.73
 
30-34
 
6.42
1.92
 
25-29
 
4.59
4.81
 
20-24
 
5.50
6.73
 
15-19
 
3.67
3.85
 
10-14
 
3.67
4.81
 
5-9
 
7.34
1.92
 
0-4
 
6.42
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Brasparts udalerrian 1.060 biztanle zeuden eta 530 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,00 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 45,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

1.060biztanle
530elkarbizitza-unitate
2,00lagun elkarbizitza-unitateko
283familia
Udalerria
% 22
% 23
% 46
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 283 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (121). Guraso bakarreko 45 familietatik 35etan ama zen guraso bakarra. 146 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 71k seme-alaba bakarra zuten etxean, 35k bi, eta 30k hiru edo gehiago.[9]

121
116
45
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean146
Seme-alaba bat71
Bi seme-alaba35
Hiru seme-alaba30
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 906 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 11,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 58,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 66,9).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 11
25-39% 17
40-54% 17
55-64% 38
65-79% 35
80 +% 59
Bikotean bizi da
15-24% 3
25-39% 67
40-54% 66
55-64% 54
65-79% 59
80 +% 33

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 34,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,5 izatezko bikotean eta % 5,7 PACS bidez lotuta). % 30,7 ezkongabeak ziren, % 7,9 alargunak eta % 9,2 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 34,0
Ezkongabea% 30,7
Izatezko bikotean% 12,5
Dibortziatuta% 9,2
Alarguna% 7,9
PACS bidez lotuta% 5,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,2), eskulangileak (% 19,1), erdi-mailako lanbideak (% 13,4), goi-mailako langileak (% 10,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,2) Finistère departamenduko batez bestekoaren (% 35,9) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,8).[9]

Udalerria
% 11
% 13
% 19
% 36
Finistère
% 10
% 15
% 14
% 14
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 776 etxebizitza zeuden. Horietatik 525 egoitza nagusi ziren, 218 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 33 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (719), eta apartamentuak gutxi ziren (56). Egoitza nagusietatik 385 beren jabearen bizilekuak ziren, 123 alokairuan zeuden, 20 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 17 doan lagata.[10]

776etxebizitza
525egoitza nagusi
719etxe
56apartamentu

Etxebizitza multzoa

525
218
Egoitza nagusia (525)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (218)Hutsik (33)

Etxe mota

719
Etxea (719)Apartamentua (56)

Jabetza egoera

385
123
Jabeak (385)Alokairuan (123)HLM (20)Doan lagata (17)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (137).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik108
1919-194589
1946-1970137
1971-1990110
1991-200553
2006-202028

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (270). 226 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 398 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 272 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 206tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela15
2 gela29
3 gela86
4 gela125
5 gela edo gehiago270

Berogailu mota

93
189
226
Fuel-olioa (93)Elektrizitatea (189)Gas botila (17)Bestelakoak (226)

Aparkalekua eta ibilgailuak

398aparkalekua
272ibilgailu 1
206ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 652 biztanleetatik 460 aktibo ziren (% 70,6), horietako 404 lanean (% 62,0) eta 56 langabezian (aktiboen % 12,2).

65215-64 urteko biztanle
% 70,6aktibo
% 62,0lanean
% 12,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 41,8
25-54 urte% 87,3
55-64 urte% 53,8
Gizonak% 73,1
Emakumeak% 67,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 19,0
BEPC, brebeta% 26,3
CAP-BEP% 13,0
Batxilergoa% 11,7
Goi-mailako +2% 11,9
Goi-mailako +3/4% 6,1
Goi-mailako +5% 8,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

192 ez-aktibotik 69 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 35,9), 54 erretiraturik zeuden (% 28,1) eta 69 bestelako ez-aktibo ziren (% 35,9).

Ez-aktiboak

% 36
% 28
% 36
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 10
% 12
% 22
% 19
% 34
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 229 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 404 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

229enplegu udalerrian
% 63,3soldatapeko
% 36,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.860 eurokoa zen.

22.860 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.210 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1977ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Brennilis », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]