Edukira joan

Bougarber

Bougarber
Bougarber
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiPaueko barrutia
KantonamenduLeskarreko kantonamendua
Izen ofizialaBougarber
Jatorrizko izenaBougarber
Posta kodea64230
Geografia
Koordenatuak43°23′50″N 0°28′20″W / 43.3972°N 0.4722°W / 43.3972; -0.4722
Mapa
Azalera10,29 km²
Altitudea154 m, 269 m eta 190 m
MugakideakBeyrie-en-Béarn, Cescau, Denguin, Poey-de-Lescar, Uzein eta Viellenave-d'Arthez
Demografia
Biztanleria889 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 440 (%51,2) (%48,8) 419 alt_right
Dentsitatea86 bizt/km²
bougarber.fr

Bougarber Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 889 biztanle zituen 10,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Beyrie-en-Béarn, Cescau, Denguin, Poey-de-Lescar, Uzein eta Viellenave-d'Arthez.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da, 14,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1184 mm-koa da, urtarrilean 11,8 euri-egun eta uztailean 7,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Uzein udalerrian dago, 4,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1093,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,9 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15 °C-koa da, 1956ko otsailaren 13an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (20,7 °C) eta hotzena urtarrila (6,2 °C). Urteko prezipitazioa 1084 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (128 mm) eta lehorrena uztaila (64 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,33 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,2 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2020, 2022, 2023 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (14,9 °C) eta hotzena 1963 (11,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Bougarber)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.2 6.9 9.8 12.0 15.7 18.9 20.6 20.7 17.6 14.0 9.3 6.9 13.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 104 83 88 104 100 82 64 65 77 88 128 100 1084
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,5+0,1+1,3+1,2+1,6+1,6+0,9+1,5+0,3+0,7+0,7+0,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,2 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea2003004005006007008009001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 419 gizon, 440 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.19
 
90-94
 
0.00
1.19
 
85-89
 
2.05
2.39
 
80-84
 
0.00
1.19
 
75-79
 
1.14
4.77
 
70-74
 
3.41
3.58
 
65-69
 
6.82
9.31
 
60-64
 
10.00
5.97
 
55-59
 
6.82
5.73
 
50-54
 
7.73
10.26
 
45-49
 
4.09
8.83
 
40-44
 
10.68
7.88
 
35-39
 
9.55
5.49
 
30-34
 
7.73
2.15
 
25-29
 
5.45
3.34
 
20-24
 
0.00
4.53
 
15-19
 
4.32
6.68
 
10-14
 
7.50
8.83
 
5-9
 
8.41
6.68
 
0-4
 
4.32
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Bougarber udalerrian 889 biztanle zeuden eta 358 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,48 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 36,9). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 21,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

889biztanle
358elkarbizitza-unitate
2,48lagun elkarbizitza-unitateko
282familia
Udalerria
% 37
% 35
% 21
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 282 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (132). Guraso bakarreko 25 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 145 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 49k seme-alaba bakarra zuten etxean, 73k bi, eta 14k hiru edo gehiago.[9]

125
132
25
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean145
Seme-alaba bat49
Bi seme-alaba73
Hiru seme-alaba14
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 720 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 39,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 86,7).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 5
40-54% 7
55-64% 12
65-79% 18
80 +% 39
Bikotean bizi da
15-24% 5
25-39% 82
40-54% 87
55-64% 80
65-79% 81
80 +% 36

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 25,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,7 izatezko bikotean eta % 14,3 PACS bidez lotuta). % 18,6 ezkongabeak ziren, % 5,4 alargunak eta % 3,2 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 47,6
Ezkongabea% 18,6
PACS bidez lotuta% 14,3
Izatezko bikotean% 10,7
Alarguna% 5,4
Dibortziatuta% 3,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 25,4), erdi-mailako lanbideak (% 19,3), goi-mailako langileak (% 15,4), enplegatuak (% 15,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 25,4) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 11
% 15
% 19
% 15
% 13
% 25
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 380 etxebizitza zeuden. Horietatik 355 egoitza nagusi ziren, 5 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 20 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (375), eta apartamentuak gutxi ziren (3). Egoitza nagusietatik 319 beren jabearen bizilekuak ziren, 33 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[10]

380etxebizitza
355egoitza nagusi
375etxe
3apartamentu

Etxebizitza multzoa

355
Egoitza nagusia (355)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (5)Hutsik (20)

Etxe mota

375
Etxea (375)Apartamentua (3)

Jabetza egoera

319
33
Jabeak (319)Alokairuan (33)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (103).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik15
1919-194516
1946-197035
1971-1990102
1991-200571
2006-2020103

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (245). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (187 etxebizitzatan). 315 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 99 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 251tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela1
3 gela20
4 gela87
5 gela edo gehiago245

Berogailu mota

187
122
Gas sarea (1)Fuel-olioa (26)Elektrizitatea (187)Gas botila (19)Bestelakoak (122)

Aparkalekua eta ibilgailuak

315aparkalekua
99ibilgailu 1
251ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 559 biztanleetatik 452 aktibo ziren (% 80,9), horietako 432 lanean (% 77,3) eta 19 langabezian (aktiboen % 4,2).

55915-64 urteko biztanle
% 80,9aktibo
% 77,3lanean
% 4,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,2
25-54 urte% 96,1
55-64 urte% 59,2
Gizonak% 82,5
Emakumeak% 79,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 3,4
BEPC, brebeta% 8,3
CAP-BEP% 4,6
Batxilergoa% 5,6
Goi-mailako +2% 5,3
Goi-mailako +3/4% 1,6
Goi-mailako +5% 3,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

107 ez-aktibotik 41 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 38,3), 41 erretiraturik zeuden (% 38,3) eta 25 bestelako ez-aktibo ziren (% 23,4).

Ez-aktiboak

% 38
% 38
% 23
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 15
% 16
% 25
% 25
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 97 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 432 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

97enplegu udalerrian
% 54,6soldatapeko
% 45,4ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.760 eurokoa zen.

27.760 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1921ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 0,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Pau-Uzein », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]