Edukira joan

Besson

Besson
Besson
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
Izen ofizialaBesson
Jatorrizko izenaBesson
Posta kodea03210
Geografia
Koordenatuak46°28′12″N 3°15′50″E / 46.47°N 3.2639°E / 46.47; 3.2639
Mapa
Azalera47,16 km²
Altitudea287 m, 224 m, 350 m eta 274 m
MugakideakBresnay, Bressolles, Chemilly, Cressanges eta Souvigny
Demografia
Biztanleria728 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 378 (%50,8) (%49,2) 366 alt_right
Dentsitatea15 bizt/km²
besson.fr

Besson Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 728 biztanle zituen 47,16 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bresnay, Bressolles, Chemilly, Cressanges eta Souvigny.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BessonBesson
Població amb 392 habitants (2000)Bresnay (3,2 km)
Població amb 630 habitants (2000)Chemilly (4,5 km)
Població amb 1050 habitants (2000)Bressolles (7,9 km)
Població amb 654 habitants (2000)Cressanges (8,2 km)
Població amb 244 habitants (2000)Meillard (9,0 km)
Població amb 689 habitants (2000)Coulandon (9,2 km)
Població amb 1950 habitants (2000)Souvigny (9,2 km)
Població amb 393 habitants (2000)Treban (9,9 km)

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]

BiztanleriaUrtea600800100012001400160018001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 366 gizon, 378 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.06
0.00
 
90-94
 
1.06
2.46
 
85-89
 
1.06
1.37
 
80-84
 
2.38
6.56
 
75-79
 
3.70
2.73
 
70-74
 
8.99
9.29
 
65-69
 
10.05
8.20
 
60-64
 
6.35
9.56
 
55-59
 
5.29
11.75
 
50-54
 
8.47
3.01
 
45-49
 
9.79
3.28
 
40-44
 
1.32
6.83
 
35-39
 
7.41
1.64
 
30-34
 
6.88
6.28
 
25-29
 
1.59
1.64
 
20-24
 
2.91
6.56
 
15-19
 
4.23
3.28
 
10-14
 
7.94
10.38
 
5-9
 
6.35
5.19
 
0-4
 
3.17
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Besson udalerrian 728 biztanle zeuden eta 333 elkarbizitza unitate[oh 1], hau da, 2,19 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 34,5). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 32,7 ziren, Frantzia metropolitarreko batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[3]

728biztanle
333elkarbizitza-unitate
2,19lagun elkarbizitza-unitateko
224familia
Udalerria
% 28
% 35
% 33
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 224 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (115). Guraso bakarreko 16 familietatik 11etan ama zen guraso bakarra. 125 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 32k seme-alaba bakarra zuten etxean, 55k bi, eta 12k hiru edo gehiago.[3]

115
93
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean125
Seme-alaba bat32
Bi seme-alaba55
Hiru seme-alaba12
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 613 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 42,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 82,4).[3]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 13
40-54% 11
55-64% 29
65-79% 20
80 +% 42
Bikotean bizi da
15-24% 19
25-39% 73
40-54% 82
55-64% 66
65-79% 77
80 +% 57

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 52,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,1 izatezko bikotean eta % 4,9 PACS bidez lotuta). % 17,5 ezkongabeak ziren, % 6,9 alargunak eta % 7,0 dibortziatuak.[3]

Ezkonduta% 52,7
Ezkongabea% 17,5
Izatezko bikotean% 11,1
Dibortziatuta% 7,0
Alarguna% 6,9
PACS bidez lotuta% 4,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 41,1), erdi-mailako lanbideak (% 17,4), eskulangileak (% 12,6), goi-mailako langileak (% 10,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 41,1) Allier departamenduko batez bestekoaren (% 39,9) gainetik dago. 14 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 4,2).[3]

Udalerria
% 9
% 11
% 17
% 13
% 41
Allier
% 12
% 15
% 15
% 40
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 387 etxebizitza zeuden. Horietatik 329 egoitza nagusi ziren, 24 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 34 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (374), eta apartamentuak gutxi ziren (13). Egoitza nagusietatik 283 beren jabearen bizilekuak ziren, 38 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 9 doan lagata.[4]

387etxebizitza
329egoitza nagusi
374etxe
13apartamentu

Etxebizitza multzoa

329
34
Egoitza nagusia (329)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (24)Hutsik (34)

Etxe mota

374
Etxea (374)Apartamentua (13)

Jabetza egoera

283
38
Jabeak (283)Alokairuan (38)Doan lagata (9)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (142).[4]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik142
1919-194533
1946-197025
1971-199074
1991-200536
2006-202015

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (219). 167 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 267 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 116 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 200tan bi edo gehiago.[4]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela9
3 gela33
4 gela69
5 gela edo gehiago219

Berogailu mota

62
85
167
Fuel-olioa (62)Elektrizitatea (85)Gas botila (16)Bestelakoak (167)

Aparkalekua eta ibilgailuak

267aparkalekua
116ibilgailu 1
200ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 417 biztanleetatik 338 aktibo ziren (% 81,1), horietako 322 lanean (% 77,2) eta 16 langabezian (aktiboen % 4,7).

41715-64 urteko biztanle
% 81,1aktibo
% 77,2lanean
% 4,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 53,1
25-54 urte% 96,9
55-64 urte% 58,0
Gizonak% 82,5
Emakumeak% 79,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 11,8
BEPC, brebeta% 9,1
CAP-BEP% 2,0
Batxilergoa% 6,4
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 2,9
Goi-mailako +5% 9,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

79 ez-aktibotik 29 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 36,7), 36 erretiraturik zeuden (% 45,6) eta 14 bestelako ez-aktibo ziren (% 17,7).

Ez-aktiboak

% 37
% 46
% 18
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 2]

% 15
% 16
% 29
% 16
% 18
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 117 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerrian bertan bizi eta lan egiten zutenak 322 ziren, beraz udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

117enplegu udalerrian
% 53,0soldatapeko
% 47,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.440 eurokoa zen.

27.440 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.430 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 31 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[5]

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.[6]

2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 arropa denda zen.[7]

2000. urtean Besson udalerrian 40 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.800 hektarea erabiltzen.[8]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. INSEEren "ménage" kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon ala ez. "Famille" kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  2. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]