Edukira joan

Belley

Belley
Belley
Frantziako udalerria
Administrazioa
Herrialdea Frantzia
Eskualdea
Departamendua
Barrutia
Kantoia
Auvernia-Rodano-Alpeak
Ain
 
 
AlkateaChristian Jimenez
Izen ofizialaBelley
Jatorrizko izenaBelley
Posta kodea01300
Geografia
Koordenatuak45°45′33″N 5°41′17″E / 45.7592°N 5.6881°E / 45.7592; 5.6881
Mapa
Azalera22,42 km²
Altitudea220 m, 392 m eta 281 m
MugakideakAndert-et-Condon, Brens, Virignin, Arboys-en-Bugey, Parves-et-Nattages, Chazey-Bons eta Magnieu
Demografia
Biztanleria9.388 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 4.769 (%51,4) (%48,6) 4.505 alt_right
Dentsitatea419 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakMering
belley.fr

Belley Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 9.388 biztanle zituen 22,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Andert-et-Condon, Brens, Virignin, Arboys-en-Bugey, Parves-et-Nattages, Chazey-Bons eta Magnieu.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ipar Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1200-1500 mm artekoa, udan modu irregularrean banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da, 7,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1169 mm-koa da, urtarrilean 10,3 euri-egun eta uztailean 7,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1099,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,2 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 6an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,3 °C) eta hotzena urtarrila (1,7 °C). Urteko prezipitazioa 1128 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (120 mm) eta lehorrena otsaila (75 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,30 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,0 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,7 °C) eta hotzena 1963 (8,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Belley)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.7 2.8 6.7 10.5 14.7 18.4 20.3 19.7 15.1 11.0 5.7 2.5 10.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 96 75 81 85 98 85 77 86 99 117 120 110 1128
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,70,0+1,2+1,3+1,3+1,5+0,8+1,2−0,1+0,3+0,4+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,0 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea300040005000600070008000900010.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 4.505 gizon, 4.769 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.33
 
95+
 
1.57
0.89
 
90-94
 
2.20
2.22
 
85-89
 
3.88
3.33
 
80-84
 
4.40
4.31
 
75-79
 
5.33
5.75
 
70-74
 
6.06
5.86
 
65-69
 
5.75
5.75
 
60-64
 
7.32
7.64
 
55-59
 
7.53
6.64
 
50-54
 
5.22
6.08
 
45-49
 
5.33
6.19
 
40-44
 
4.70
4.97
 
35-39
 
4.70
5.97
 
30-34
 
4.59
6.08
 
25-29
 
5.01
5.97
 
20-24
 
4.49
6.08
 
15-19
 
6.16
6.64
 
10-14
 
6.79
6.08
 
5-9
 
4.59
3.22
 
0-4
 
4.38
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Belley udalerrian 9.010 biztanle zeuden eta 4.434 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,03 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 44,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

9.010biztanle
4.434elkarbizitza-unitate
2,03lagun elkarbizitza-unitateko
2.444familia
Udalerria
% 20
% 25
% 9
% 45
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 2.444 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.140). Guraso bakarreko 420 familietatik 318etan ama zen guraso bakarra. 1.297 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 445k seme-alaba bakarra zuten etxean, 463k bi, eta 240k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 884 bikoteetatik 151tan (% 17,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

1.140
884
420
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.297
Seme-alaba bat445
Bi seme-alaba463
Hiru seme-alaba180
Lau edo gehiago60

15 urte edo gehiago zituzten 7.848 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 9,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 37,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 65,6). 80 urte edo gehiagoko 897 biztanleetatik 618 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 279 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 10
25-39% 20
40-54% 21
55-64% 30
65-79% 33
80 +% 38
Bikotean bizi da
15-24% 14
25-39% 63
40-54% 66
55-64% 64
65-79% 61
80 +% 30

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,7 izatezko bikotean eta % 4,6 PACS bidez lotuta). % 26,7 ezkongabeak ziren, % 9,7 alargunak eta % 8,8 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 40,4
Ezkongabea% 26,7
Alarguna% 9,7
Izatezko bikotean% 9,7
Dibortziatuta% 8,8
PACS bidez lotuta% 4,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,3), eskulangileak (% 20,0), enplegatuak (% 17,5), erdi-mailako lanbideak (% 12,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,3) Ain departamenduko batez bestekoaren (% 28,2) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,3).[9]

Udalerria
% 12
% 17
% 20
% 35
Ain
% 13
% 18
% 15
% 17
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 5.344 etxebizitza zeuden. Horietatik 4.439 egoitza nagusi ziren, 162 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 744 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (2.962), etxeak baino gehiago (2.315). Egoitza nagusietatik 2.034 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.218 alokairuan zeuden, 959 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 187 doan lagata.[10]

5.344etxebizitza
4.439egoitza nagusi
2.315etxe
2.962apartamentu

Etxebizitza multzoa

4.439
744
Egoitza nagusia (4.439)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (162)Hutsik (744)

Etxe mota

2.315
2.962
Etxea (2.315)Apartamentua (2.962)

Jabetza egoera

2.034
2.218
959
Jabeak (2.034)Alokairuan (2.218)HLM (959)Doan lagata (187)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.219).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik426
1919-1945369
1946-1970974
1971-19901.219
1991-2005607
2006-2020802

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.442). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (1.658 etxebizitzatan). 2.809 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.281 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.425tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela139
2 gela637
3 gela1.038
4 gela1.182
5 gela edo gehiago1.442

Berogailu mota

1.658
471
1.644
626
Gas sarea (1.658)Fuel-olioa (471)Elektrizitatea (1.644)Gas botila (40)Bestelakoak (626)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.809aparkalekua
2.281ibilgailu 1
1.425ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 5.372 biztanleetatik 3.974 aktibo ziren (% 74,0), horietako 3.500 lanean (% 65,2) eta 474 langabezian (aktiboen % 11,9).

5.37215-64 urteko biztanle
% 74,0aktibo
% 65,2lanean
% 11,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 48,5
25-54 urte% 88,9
55-64 urte% 57,0
Gizonak% 78,7
Emakumeak% 69,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,4
BEPC, brebeta% 19,1
CAP-BEP% 15,6
Batxilergoa% 9,8
Goi-mailako +2% 8,9
Goi-mailako +3/4% 6,0
Goi-mailako +5% 5,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.399 ez-aktibotik 477 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 34,1), 382 erretiraturik zeuden (% 27,3) eta 539 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,5).

Ez-aktiboak

% 34
% 27
% 39
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 10
% 22
% 30
% 31
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 6.379 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 3.500 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

6.379enplegu udalerrian
% 88,3soldatapeko
% 11,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.270 eurokoa zen, eta biztanleen % 18 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.270 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.990 €
% 18,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 12,2
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2001ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Belley Man », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Frantzia
Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.