Edukira joan

Azille

Azille
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aude
BarrutiCarcassonneko barrutia
Kantonamenducanton of Peyriac-Minervois
Izen ofizialaAzille
Posta kodea11700
Geografia
Koordenatuak43°16′42″N 2°39′33″E / 43.2783°N 2.6592°E / 43.2783; 2.6592
Mapa
Azalera23,33 km²
Altitudea84 m, 39 m, 120 m eta 72 m
MugakideakHomps, La Redorte, Pépieux, Rieux-Minervois, Tourouzelle, La Livinière, Olonzac eta Siran
Demografia
Biztanleria1.115 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 573 (%50,9) (%49,1) 552 alt_right
Dentsitatea48 bizt/km²
mairie-azille.com

Azille (okzitanieraz Azilhan lo Comtal, frantsesez eta ofizialki: Azille) Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.115 biztanle zituen 23,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Homps, La Redorte, Pépieux, Rieux-Minervois, Tourouzelle, La Livinière, Olonzac eta Siran.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 14,5 °C-koa da, 1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 606 mm-koa da, urtarrilean 7,2 euri-egun eta uztailean 3,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lézignan-Corbières udalerrian dago, 13 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 15,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 678,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,9 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -8,8 °C-koa da, 2007ko abenduaren 29an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 14,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (23,7 °C) eta hotzena urtarrila (7,1 °C). Urteko prezipitazioa 659 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (85 mm) eta lehorrena uztaila (21 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (14,0 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (16,4 °C) eta hotzena 1963 (13,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Azille)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 7.1 7.7 10.5 13.1 16.9 21.1 23.7 23.4 19.4 15.4 10.7 7.8 14.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 67 49 55 67 55 35 21 34 52 85 81 58 659
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (14,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,50,0+1,1+1,0+1,2+1,3+1,0+1,4+0,2+0,4+0,6+0,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (14,0 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea100012001400160018002000220024001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 552 gizon, 573 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.81
 
90-94
 
0.87
5.43
 
85-89
 
2.79
4.71
 
80-84
 
3.66
2.72
 
75-79
 
2.62
9.42
 
70-74
 
7.16
8.33
 
65-69
 
9.95
7.25
 
60-64
 
8.03
7.25
 
55-59
 
9.08
4.53
 
50-54
 
11.34
6.34
 
45-49
 
2.62
3.62
 
40-44
 
10.30
5.25
 
35-39
 
4.36
5.43
 
30-34
 
2.62
5.25
 
25-29
 
6.11
2.72
 
20-24
 
1.75
5.98
 
15-19
 
5.06
5.25
 
10-14
 
4.89
6.16
 
5-9
 
4.36
2.54
 
0-4
 
2.44
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Azille udalerrian 1.095 biztanle zeuden eta 538 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,04 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 40,7). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 34,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.095biztanle
538elkarbizitza-unitate
2,04lagun elkarbizitza-unitateko
351familia
Udalerria
% 17
% 41
% 35
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 351 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (219). Guraso bakarreko 41 familietatik 31etan ama zen guraso bakarra. 244 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 42k seme-alaba bakarra zuten etxean, 48k bi, eta 17k hiru edo gehiago.[9]

219
91
41
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean244
Seme-alaba bat42
Bi seme-alaba48
Hiru seme-alaba11
Lau edo gehiago6

15 urte edo gehiago zituzten 958 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 44,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 70,7).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 9
40-54% 12
55-64% 21
65-79% 25
80 +% 45
Bikotean bizi da
15-24% 16
25-39% 59
40-54% 70
55-64% 68
65-79% 71
80 +% 37

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,6 izatezko bikotean eta % 7,3 PACS bidez lotuta). % 22,7 ezkongabeak ziren, % 9,3 alargunak eta % 7,6 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 43,5
Ezkongabea% 22,7
Izatezko bikotean% 9,6
Alarguna% 9,3
Dibortziatuta% 7,6
PACS bidez lotuta% 7,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 48,3), erdi-mailako lanbideak (% 11,5), eskulangileak (% 10,6), enplegatuak (% 10,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 48,3) Aude departamenduko batez bestekoaren (% 37,3) gainetik dago. 31 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 5,8).[9]

Udalerria
% 12
% 10
% 11
% 48
Aude
% 14
% 16
% 12
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 959 etxebizitza zeuden. Horietatik 535 egoitza nagusi ziren, 231 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 193 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (805), eta apartamentuak gutxi ziren (154). Egoitza nagusietatik 418 beren jabearen bizilekuak ziren, 94 alokairuan zeuden, 18 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 22 doan lagata.[10]

959etxebizitza
535egoitza nagusi
805etxe
154apartamentu

Etxebizitza multzoa

535
231
193
Egoitza nagusia (535)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (231)Hutsik (193)

Etxe mota

805
154
Etxea (805)Apartamentua (154)

Jabetza egoera

418
94
Jabeak (418)Alokairuan (94)HLM (18)Doan lagata (22)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (186).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik186
1919-194533
1946-197050
1971-1990109
1991-200572
2006-202069

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (281). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (321 etxebizitzatan). 282 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 272 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 217tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela24
3 gela95
4 gela134
5 gela edo gehiago281

Berogailu mota

321
124
Gas sarea (42)Fuel-olioa (42)Elektrizitatea (321)Gas botila (6)Bestelakoak (124)

Aparkalekua eta ibilgailuak

282aparkalekua
272ibilgailu 1
217ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 594 biztanleetatik 448 aktibo ziren (% 75,4), horietako 375 lanean (% 63,1) eta 73 langabezian (aktiboen % 16,3).

59415-64 urteko biztanle
% 75,4aktibo
% 63,1lanean
% 16,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 50,6
25-54 urte% 94,3
55-64 urte% 54,8
Gizonak% 77,5
Emakumeak% 73,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 24,2
BEPC, brebeta% 20,0
CAP-BEP% 19,0
Batxilergoa% 18,5
Goi-mailako +2% 12,2
Goi-mailako +3/4% 8,9
Goi-mailako +5% 5,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 16,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

146 ez-aktibotik 32 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 21,9), 59 erretiraturik zeuden (% 40,4) eta 55 bestelako ez-aktibo ziren (% 37,7).

Ez-aktiboak

% 22
% 40
% 38
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 14
% 13
% 14
% 24
% 24
% 10
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 226 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 375 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

226enplegu udalerrian
% 64,6soldatapeko
% 35,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.090 eurokoa zen.

22.090 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.060 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1990ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Lezignan-Corbières », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Frantzia
Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.