Edukira joan

Aumetz

Aumetz
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Mosela
Barrutiarrondissement of Thionville-Ouest
Kantonamenducanton of Fontoy
Izen ofizialaAumetz
Posta kodea57710
Geografia
Koordenatuak49°25′04″N 5°56′40″E / 49.4178°N 5.9444°E / 49.4178; 5.9444
Mapa
Azalera10,35 km²
Altitudea349 m, 408 m eta 384 m
MugakideakBoulange, Beuvillers, Crusnes, Errouville, Serrouville, Audun-le-Tiche, Ottange eta Tressange
Demografia
Biztanleria2.418 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.225 (%50,8) (%49,2) 1.186 alt_right
Dentsitatea234 bizt/km²
mairieaumetz.com

Aumetz Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.418 biztanle zituen 10,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Boulange, Beuvillers, Crusnes, Errouville, Serrouville, Audun-le-Tiche, Ottange eta Tressange.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AumetzAumetz
Població amb 1619 habitants (2000)Crusnes (2,9 km)
Població amb 780 habitants (2000)Errouville (3,0 km)
Població amb 1955 habitants (2000)Tressange (3,1 km)
Població amb 2236 habitants (2000)Boulange (4,0 km)
Població amb 319 habitants (2000)Beuvillers (4,3 km)
Població amb 600 habitants (2000)Serrouville (4,6 km)
Població amb 413 habitants (2000)Havange (4,9 km)
Població amb 9580 habitants (2000)Villerupt (5,9 km)
Població amb 2685 habitants (2000)Ottange (6,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 8,9 °C-koa da, 16,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 900 mm-koa da, urtarrilean 1,3 euri-egun eta uztailean 9,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Amnéville udalerrian dago, 23,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 884,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,2 °C-koa da, 2026ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,9 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 5an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,2 °C) eta hotzena urtarrila (1,6 °C). Urteko prezipitazioa 919 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (108 mm) eta lehorrena apirila (55 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,38 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (8,3 °C) baino 2,2 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (11,4 °C) eta hotzena 1963 (7,2 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Aumetz)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.6 2.2 5.3 8.9 12.9 16.1 18.2 17.8 13.6 9.6 5.3 2.5 9.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 93 74 70 55 70 67 73 69 70 82 88 108 919
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+0,7+1,2+1,5+1,4+1,5+1,7+1,7+0,5+0,5+1,2+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,3 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea05001000150020002500300035001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.186 gizon, 1.225 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
2.04
0.42
 
85-89
 
2.04
3.37
 
80-84
 
1.63
3.37
 
75-79
 
4.00
6.24
 
70-74
 
7.67
5.40
 
65-69
 
4.41
7.50
 
60-64
 
4.82
5.40
 
55-59
 
8.90
9.19
 
50-54
 
8.08
5.40
 
45-49
 
5.22
5.40
 
40-44
 
6.86
9.19
 
35-39
 
6.86
8.35
 
30-34
 
6.04
5.40
 
25-29
 
7.67
5.82
 
20-24
 
2.45
4.13
 
15-19
 
4.00
3.37
 
10-14
 
6.45
7.50
 
5-9
 
4.82
4.55
 
0-4
 
6.04
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Aumetz udalerrian 2.430 biztanle zeuden eta 1.133 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,14 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 34,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

2.430biztanle
1.133elkarbizitza-unitate
2,14lagun elkarbizitza-unitateko
737familia
Udalerria
% 23
% 33
% 9
% 35
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 737 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (371). Guraso bakarreko 100 familietatik 90etan ama zen guraso bakarra. 426 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 125k seme-alaba bakarra zuten etxean, 138k bi, eta 48k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 266 bikoteetatik 59tan (% 22,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

371
266
100
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean426
Seme-alaba bat125
Bi seme-alaba138
Hiru seme-alaba34
Lau edo gehiago14

15 urte edo gehiago zituzten 2.040 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 53,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 73,0).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 18
40-54% 15
55-64% 21
65-79% 24
80 +% 53
Bikotean bizi da
15-24% 13
25-39% 65
40-54% 69
55-64% 71
65-79% 73
80 +% 44

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,7 izatezko bikotean eta % 4,6 PACS bidez lotuta). % 24,8 ezkongabeak ziren, % 6,7 alargunak eta % 7,0 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 43,2
Ezkongabea% 24,8
Izatezko bikotean% 13,7
Dibortziatuta% 7,0
Alarguna% 6,7
PACS bidez lotuta% 4,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 28,9), eskulangileak (% 23,8), erdi-mailako lanbideak (% 18,5), enplegatuak (% 16,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 28,9) Mosela departamenduko batez bestekoaren (% 30,3) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 19
% 17
% 24
% 29
Mosela
% 10
% 16
% 17
% 17
% 30
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.230 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.142 egoitza nagusi ziren, 7 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 81 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (731), eta apartamentuak gutxi ziren (488). Egoitza nagusietatik 725 beren jabearen bizilekuak ziren, 393 alokairuan zeuden, 41 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 24 doan lagata.[11]

1.230etxebizitza
1.142egoitza nagusi
731etxe
488apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.142
Egoitza nagusia (1.142)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (7)Hutsik (81)

Etxe mota

731
488
Etxea (731)Apartamentua (488)

Jabetza egoera

725
393
Jabeak (725)Alokairuan (393)HLM (41)Doan lagata (24)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (374).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik92
1919-1945153
1946-1970374
1971-1990203
1991-2005137
2006-2020176

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (467). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (757 etxebizitzatan). 893 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 553 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 478tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela12
2 gela97
3 gela298
4 gela267
5 gela edo gehiago467

Berogailu mota

757
221
96
Gas sarea (757)Fuel-olioa (61)Elektrizitatea (221)Gas botila (7)Bestelakoak (96)

Aparkalekua eta ibilgailuak

893aparkalekua
553ibilgailu 1
478ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.562 biztanleetatik 1.148 aktibo ziren (% 73,5), horietako 1.045 lanean (% 66,9) eta 103 langabezian (aktiboen % 9,0).

1.56215-64 urteko biztanle
% 73,5aktibo
% 66,9lanean
% 9,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 37,8
25-54 urte% 92,0
55-64 urte% 43,0
Gizonak% 77,2
Emakumeak% 69,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 14,1
BEPC, brebeta% 12,2
CAP-BEP% 9,1
Batxilergoa% 9,2
Goi-mailako +2% 4,4
Goi-mailako +3/4% 7,2
Goi-mailako +5% 5,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

414 ez-aktibotik 135 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,6), 136 erretiraturik zeuden (% 32,9) eta 143 bestelako ez-aktibo ziren (% 34,5).

Ez-aktiboak

% 33
% 33
% 35
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 26
% 34
% 30
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 442 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.045 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

442enplegu udalerrian
% 86,7soldatapeko
% 13,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.780 eurokoa zen, eta biztanleen % 16 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

28.780 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.030 €
% 16,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 16,6

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 87 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 20 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 7 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 15 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 28 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 1 zurgina, 4 iturginak, 3 eraikuntza enpresak, 5 ile apaindegiak, 2 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 2 tintoreriak.[13]

2009an zeuden 15 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 1 liburu denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen, 2 drogeria, 1 lurrin-denda zen eta 1 lore-denda zen.[14]

2000. urtean Aumetz udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.044 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an osasun-zentro 1 , botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Aumetz udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 291 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1973ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Malancourt », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]