Edukira joan

Aubertin

Aubertin
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiOloroe-Donamariako barrutia
Kantonamenducanton of Lasseube
Izen ofizialaAubertin
Posta kodea64290
Geografia
Koordenatuak43°16′26″N 0°29′01″W / 43.2739°N 0.4836°W / 43.2739; -0.4836
Mapa
Azalera17,16 km²
Altitudea150 m, 347 m eta 243 m
MugakideakLaroin, Arbus, Artiguelouve, Lacommande, Lasseube, Muneiñe eta Saint-Faust
Demografia
Biztanleria671 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 322 (%48,6) (%51,4) 341 alt_right
Dentsitatea39 bizt/km²
aubertin.fr

Aubertin Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 671 biztanle zituen 17,2 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Laroin, Arbus, Artiguelouve, Lacommande, Lasseube, Muneiñe eta Saint-Faust.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da, 14 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1186 mm-koa da, urtarrilean 11,6 euri-egun eta uztailean 8,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Muneiñe udalerrian dago, 4,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1228,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,5 °C-koa da, 2022ko ekainaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,5 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 15an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (20,2 °C) eta hotzena urtarrila (6,2 °C). Urteko prezipitazioa 1309 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (149 mm) eta lehorrena abuztua (81 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,1 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2003, 2022, 2023 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (14,3 °C) eta hotzena 1963 (11,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Aubertin)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.2 6.9 9.6 11.6 15.2 18.4 20.2 20.2 17.1 13.7 9.2 6.9 12.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 120 102 102 129 127 103 86 81 90 107 149 113 1309
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,7+0,2+1,4+1,1+1,4+1,3+0,7+1,20,0+0,5+0,7+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea200400600800100012001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 341 gizon, 322 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.55
2.93
 
85-89
 
0.00
1.47
 
80-84
 
1.55
4.40
 
75-79
 
4.66
5.87
 
70-74
 
8.07
14.96
 
65-69
 
14.29
5.87
 
60-64
 
7.76
9.09
 
55-59
 
13.98
7.33
 
50-54
 
6.21
7.04
 
45-49
 
9.32
1.47
 
40-44
 
5.90
7.33
 
35-39
 
1.55
4.40
 
30-34
 
3.11
0.00
 
25-29
 
4.66
1.47
 
20-24
 
0.00
9.97
 
15-19
 
0.00
9.68
 
10-14
 
7.14
4.11
 
5-9
 
8.70
2.64
 
0-4
 
1.55
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Aubertin udalerrian 671 biztanle zeuden eta 286 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,35 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 42,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 22,4 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

671biztanle
286elkarbizitza-unitate
2,35lagun elkarbizitza-unitateko
232familia
Udalerria
% 33
% 42
% 22
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 232 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (129). Guraso bakarreko 10 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 143 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 42k seme-alaba bakarra zuten etxean, 41k bi, eta 5k hiru edo gehiago.[9]

129
93
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean143
Seme-alaba bat42
Bi seme-alaba41
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 586 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 22,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 86,6).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 6
40-54% 7
55-64% 15
65-79% 18
80 +% 23
Bikotean bizi da
15-24% 8
25-39% 79
40-54% 87
55-64% 81
65-79% 78
80 +% 71

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 53,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 7,2 izatezko bikotean eta % 11,4 PACS bidez lotuta). % 18,9 ezkongabeak ziren, % 5,1 alargunak eta % 4,4 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 53,1
Ezkongabea% 18,9
PACS bidez lotuta% 11,4
Izatezko bikotean% 7,2
Alarguna% 5,1
Dibortziatuta% 4,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 38,8), goi-mailako langileak (% 18,2), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 13,3), eskulangileak (% 10,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 38,8) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 13
% 18
% 10
% 10
% 10
% 39
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 341 etxebizitza zeuden. Horietatik 292 egoitza nagusi ziren, 28 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 21 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (337), eta apartamentuak gutxi ziren (2). Egoitza nagusietatik 268 beren jabearen bizilekuak ziren, 17 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[10]

341etxebizitza
292egoitza nagusi
337etxe
2apartamentu

Etxebizitza multzoa

292
28
Egoitza nagusia (292)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (28)Hutsik (21)

Etxe mota

337
Etxea (337)Apartamentua (2)

Jabetza egoera

268
Jabeak (268)Alokairuan (17)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (100).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik58
1919-19456
1946-197027
1971-1990100
1991-200542
2006-202044

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (210). 148 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 263 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 87 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 200tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela3
3 gela22
4 gela56
5 gela edo gehiago210

Berogailu mota

24
92
25
148
Gas sarea (3)Fuel-olioa (24)Elektrizitatea (92)Gas botila (25)Bestelakoak (148)

Aparkalekua eta ibilgailuak

263aparkalekua
87ibilgailu 1
200ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 378 biztanleetatik 280 aktibo ziren (% 74,1), horietako 266 lanean (% 70,4) eta 14 langabezian (aktiboen % 5,0).

37815-64 urteko biztanle
% 74,1aktibo
% 70,4lanean
% 5,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 25,8
25-54 urte% 95,2
55-64 urte% 62,1
Gizonak% 73,7
Emakumeak% 75,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 6,5
Batxilergoa% 10,1
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 4,5
Goi-mailako +5% 5,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

98 ez-aktibotik 47 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 48,0), 34 erretiraturik zeuden (% 34,7) eta 18 bestelako ez-aktibo ziren (% 18,4).

Ez-aktiboak

% 48
% 35
% 18
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 21
% 23
% 24
% 19
% 12
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 40 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 266 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

40enplegu udalerrian
% 52,5soldatapeko
% 47,5ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.780 eurokoa zen.

28.780 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1971ko martxoaren 1an eta 2022ko abenduaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Monein », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]