Edukira joan

Arget

Arget
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiPaueko barrutia
Kantonamenducanton of Arzacq-Arraziguet
Izen ofizialaArget
Posta kodea64410
Geografia
Koordenatuak43°32′35″N 0°31′42″W / 43.5431°N 0.5283°W / 43.5431; -0.5283
Mapa
Azalera4 km²
Altitudea75 m, 182 m eta 141 m
MugakideakMonget, Casteide-Candau, Montagut, Morlanne eta Piets-Plasence-Moustrou
Demografia
Biztanleria76 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 45 (%56,3) (%43,8) 35 alt_right
Dentsitatea19 bizt/km²

Arget Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 76 biztanle zituen 4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Monget, Casteide-Candau, Montagut, Morlanne eta Piets-Plasence-Moustrou.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,5 °C-koa da, 14,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1139 mm-koa da, urtarrilean 11,8 euri-egun eta uztailean 7,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Pomps udalerrian dago, 5,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1062,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,6 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,6 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,1 °C) eta hotzena urtarrila (6,4 °C). Urteko prezipitazioa 1056 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (124 mm) eta lehorrena uztaila (63 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,32 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,6 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2003, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,1 °C) eta hotzena 1963 (11,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Arget)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.4 7.2 10.1 12.4 16.1 19.3 21.1 21.1 17.9 14.3 9.6 7.1 13.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 101 81 86 101 98 80 63 64 75 86 124 97 1056
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,50,0+1,3+1,2+1,6+1,6+1,0+1,5+0,3+0,6+0,7+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea501001502002503003501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 35 gizon, 45 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
11.11
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
0.00
14.29
 
70-74
 
0.00
0.00
 
65-69
 
11.11
14.29
 
60-64
 
11.11
14.29
 
55-59
 
0.00
14.29
 
50-54
 
33.33
14.29
 
45-49
 
11.11
0.00
 
40-44
 
0.00
0.00
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
11.11
14.29
 
15-19
 
11.11
14.29
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Arget udalerrian 76 biztanle zeuden eta 41 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,85 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 12 kide bakarrekoak ziren, 23 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 6 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

76biztanle
41elkarbizitza-unitate
1,85lagun elkarbizitza-unitateko
29familia
6Bikotea seme-alabekin
23Bikotea seme-alabarik gabe etxean
12Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 29 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (23). 23 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

23
6
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 45 etxebizitza zeuden. Horietatik 40 egoitza nagusi ziren, 2 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (45), eta apartamentuak gutxi ziren (0). Egoitza nagusietatik 32 beren jabearen bizilekuak ziren, 6 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[10]

45etxebizitza
40egoitza nagusi
45etxe
0apartamentu

Etxebizitza multzoa

40
4
Egoitza nagusia (40)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (2)Hutsik (4)

Etxe mota

45
Etxea (45)

Jabetza egoera

32
6
Jabeak (32)Alokairuan (6)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik15
1919-19455
1946-19705
1971-19905
1991-20057
2006-20205

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (28). 20 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 32 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 19 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 18tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela0
3 gela3
4 gela7
5 gela edo gehiago28

Berogailu mota

8
8
20
Fuel-olioa (8)Elektrizitatea (8)Gas botila (3)Bestelakoak (20)

Aparkalekua eta ibilgailuak

32aparkalekua
19ibilgailu 1
18ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 51 biztanleetatik 47 aktibo ziren (% 92,2), horietako 41 lanean (% 80,4) eta 6 langabezian (aktiboen % 12,8).

5115-64 urteko biztanle
% 92,2aktibo
% 80,4lanean
% 12,8langabezia-tasa

5 ez-aktibotik 0 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 0,0), 1 erretiraturik zeuden (% 20,0) eta 3 bestelako ez-aktibo ziren (% 60,0).

Ez-aktiboak

% 20
% 60
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 25 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 41 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

25enplegu udalerrian
% 52,0soldatapeko
% 52,0ez-soldatapeko
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1974ko apirilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Pomps », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]