Andilla
| Andilla | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Valentziako probintzia | ||||||||||
| Alkatea | Jesús Ruiz García | ||||||||||
| Izen ofiziala | Andilla | ||||||||||
| Posta kodea | 46162 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 46038 | ||||||||||
| Herriburua | Andilla | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 39°50′09″N 0°48′49″W / 39.835833333333°N 0.81361111111111°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 142,8 km² | ||||||||||
| Altitudea | 895 m | ||||||||||
| Mugakideak | Llíria, Alcublas, Sacañet, Villar del Arzobispo, Higueruelas, Calles, Chelva, La Yesa eta Abejuela | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 338 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 2 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | V | ||||||||||
| andilla.es | |||||||||||
Andilla Valentziako Erkidegoko udalerria da, Serranos/Serrans eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
Azken erroldaren arabera 338 biztanle zituen 142,8 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Llíria, Alcublas, Sacañet, Villar del Arzobispo, Higueruelas, Calles, Chelva, La Yesa eta Abejuela.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 224 gizon, 115 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 18 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 41) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 7,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 15,9 —probintzian % 20,9—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 54 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 59,3)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Erresuma Batua, Maroko, Frantzia dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 733 etxebizitza zeuden: 171 (% 23,3) nagusiak eta 562 (% 76,7) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 2 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 11 plazarekin (5,5 plaza etxebizitzako).[5]
Tasazio-datuen arabera, 2023an udalerrian tasatutako etxebizitzen batez besteko prezioa 599 €/m²-koa zen (desbideratze tipikoa: 370 €/m²), eta prezio-tarte ohikoena 200-400 €/m² artekoa. Tasatutako etxebizitzen batez besteko azalera 137 m²-koa zen. 2022tik 2023ra % 31,6 igo zen (455 €/m²). Balio hori Valentziako udalerrien medianaren (730 €/m²) % 17,9 azpitik zegoen.[6]
Etxebizitza multzoa
Valentziako mapa
Guztira 171 etxegune zeuden, eta horietatik 87 (% 50,9) pertsona bakarrekoak ziren.[7]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 315 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 26,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,2; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 35,9; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,2.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 24,8 zen 2021ean eta % 26,7 2024an; beraz, 1,8 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 18,5 izatetik % 15,2 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 25,7 ziren, eta gizonen artean % 27,1; 1,4 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 17,1 eta gizonen % 14,3 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 84 | % 26,7 | 57 | % 27,1 | 27 | % 25,7 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 70 | % 22,2 | 48 | % 22,9 | 22 | % 21,0 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 113 | % 35,9 | 75 | % 35,7 | 38 | % 36,2 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 48 | % 15,2 | 30 | % 14,3 | 18 | % 17,1 |
| Guztira | 315 | % 100,0 | 210 | % 100,0 | 105 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 24,8 | % 23,2 | % 33,6 | % 18,5 | 298 |
| 2022 | % 25,9 | % 21,0 | % 37,2 | % 15,9 | 309 |
| 2023 | % 27,0 | % 23,7 | % 34,2 | % 15,1 | 304 |
| 2024 | % 26,7 | % 22,2 | % 35,9 | % 15,2 | 315 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.262 euro-koa zen[9], eta etxegune bakoitzeko 30.623 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.180 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 20.650 euro zen. Errenta gordina 19.328 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 54,3[10]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 30,5), beste diru-sarrerak (% 9,6), langabezia-prestazioak (% 2), beste prestazioak (% 3,7).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[11][oh 1]. Udalerrian indizea 29,4 da, probintziakoaren (31,1;
Valentziako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,5 da, probintziakoaren (2,6;
Valentziako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Andilla udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 160 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 51,1; gainerako % 48,9 inaktibo zeuden.[12] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 12,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 50,7 zen eta emakumezkoena % 51,9; langabezia-tasa, aldiz, % 8,5 eta % 20,4 zen, hurrenez hurren.[12]
Okupatuen kopurua 137 zen 2023ean, 2021eko 132etik gora.[13] Emakumeek okupatuen % 29,9 osatzen dute, eta gizonek % 70,1.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 140 | % 44,7 | 97 | % 46,4 | 43 | % 41,3 |
| Langabeak | 20 | % 6,4 | 9 | % 4,3 | 11 | % 10,6 |
| Inaktiboak | 153 | % 48,9 | 103 | % 49,3 | 50 | % 48,1 |
| Guztira | 313 | % 100,0 | 209 | % 100,0 | 104 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 59,9), industria (% 25,5), eraikuntza (% 8,0) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 6,6).[13]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 53,3; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 24,1), eta oinarrizko okupazioak % 14,6.[14] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 51,0 eta emakumeen % 58,5).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 33 | % 24,1 | 23 | % 24,0 | 10 | % 24,4 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 73 | % 53,3 | 49 | % 51,0 | 24 | % 58,5 |
| Oinarrizko okupazioak | 20 | % 14,6 | 15 | % 15,6 | 5 | % 12,2 |
| Ez dago jasota | 11 | % 8,0 | 9 | % 9,4 | 2 | % 4,9 |
| Guztira | 137 | % 100,0 | 96 | % 100,0 | 41 | % 100,0 |
Okupatuen % 78,8 besteren konturako langileak dira, eta % 21,2 norberaren konturakoak.[15]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 29 | % 21,2 | 21 | % 21,9 | 8 | % 19,5 |
| Besteren kontura | 108 | % 78,8 | 75 | % 78,1 | 33 | % 80,5 |
| Guztira | 137 | % 100,0 | 96 | % 100,0 | 41 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 232 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 5.591 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[16][oh 2]. Udalerriaren azalera 142,8 km² denez, NAE lurraldearen % 39,2 da[17]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 51,6 larre iraunkorrak (2.884 ha, 7 ustiategitan), % 47,5 arbolak (2.659 ha, 229 ustiategitan), % 0,9 lur goldagarria (48,1 ha, 23 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,34 ha, 15 ustiategitan)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.974 ardi eta ahuntz eta 4.931 txerri zeuden[18].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 115 gidari zeuden erroldatuta: 80 gizon (% 69,6) eta 35 emakume (% 30,4)[19]. Biztanleen % 33,9 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 413 ibilgailuk osatzen zuten: 228 turismo, 57 furgoneta, 45 motozikleta, 44 kamioi eta 21 ziklomotor[19]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 673 turismokoa zen, probintziako (481) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 14,6 urtekoa zen; turismoen % 6,1k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 14,5k 25 urte baino gehiago[19]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 59,3 diesel zen eta % 38,8 gasolinazko; 3 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,7; probintzian % 1,4). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 42k ez zuen etiketarik[oh 4].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)», INE (Gaztelaniaz). 2026ko uztailaren 31n kontsultatua.
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria València.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria València.tab.
- ↑ «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
- ↑ «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak», Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2026.
- ↑ Mapa interactivo de precios de la vivienda en España (Gaztelaniaz), CoHispania, 2023.
- ↑ «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
- ↑ «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta València.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente València.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- 1 2 «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera València.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1917947.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza València.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak València.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
| Artikulu hau Valentziako Erkidegoko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
| Los Serranos/els Serrans eskualdeko udalerriak | ||
|---|---|---|
|
Alcublas/les Alcubles • Alpuente/Alpont • Andilla • Aras de los Olmos/Ares dels Oms • Benagéber/Benaixeve • Bugarra • Calles • Chelva/Xelva • Chulilla/Xulilla • Domeño/Domenyo (herri zaharra) • Gestalgar/Xestalgar • Higueruelas/Figueroles de Domenyo • Loriguilla (herri zaharra) • Losa del Obispo/la Llosa del Bisbe • Pedralba • Sot de Chera/Sot de Xera • Titaguas/Titaigües • Tuéjar/Toixa • Villar del Arzobispo/el Villar • La Yesa/la Iessa | ||

