Edukira joan

Andilla

Andilla
Espainiako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Valentziako Erkidegoa
ProbintziaValentziako probintzia
AlkateaJesús Ruiz García
Izen ofizialaAndilla
Posta kodea46162
INEk ezarritako kodea46038
HerriburuaAndilla
Geografia
Koordenatuak39°50′09″N 0°48′49″W / 39.835833333333°N 0.81361111111111°W / 39.835833333333; -0.81361111111111
Mapa
Azalera142,8 km²
Altitudea895 m
MugakideakLlíria, Alcublas, Sacañet, Villar del Arzobispo, Higueruelas, Calles, Chelva, La Yesa eta Abejuela
Demografia
Biztanleria338 (2025)
alt_left 115 (%33,9) (%66,1) 224 alt_right
Dentsitatea2 bizt/km²
MatrikulaV
andilla.es

Andilla Valentziako Erkidegoko udalerria da, Serranos/Serrans eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.

Azken erroldaren arabera 338 biztanle zituen 142,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Llíria, Alcublas, Sacañet, Villar del Arzobispo, Higueruelas, Calles, Chelva, La Yesa eta Abejuela.

Biztanleriaren tamainaUrtea300330360390420450200020052010201520202025AndillaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 224 gizon, 115 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
0.89
 
90-94
 
2.61
0.89
 
85-89
 
0.87
5.36
 
80-84
 
2.61
4.91
 
75-79
 
5.22
10.27
 
70-74
 
11.30
8.04
 
65-69
 
13.91
8.48
 
60-64
 
13.04
11.61
 
55-59
 
8.70
10.27
 
50-54
 
7.83
6.70
 
45-49
 
7.83
6.25
 
40-44
 
1.74
6.70
 
35-39
 
4.35
5.36
 
30-34
 
4.35
6.25
 
25-29
 
7.83
3.57
 
20-24
 
0.00
1.79
 
15-19
 
0.87
1.34
 
10-14
 
2.61
0.89
 
5-9
 
3.48
0.45
 
0-4
 
0.87
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 18 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 41) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 7,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 15,9 —probintzian % 20,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Valentziako mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 18Probintzia berean · % 56,6Erkidegoan · % 1,8Beste erkidegoa · % 7,7Estatutik kanpo · % 15,9
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 54 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 59,3)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Erresuma Batua, Maroko, Frantzia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 18,5Europa · % 59,3Afrika · % 18,5Asia · % 3,7
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 733 etxebizitza zeuden: 171 (% 23,3) nagusiak eta 562 (% 76,7) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 2 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 11 plazarekin (5,5 plaza etxebizitzako).[5]

Tasazio-datuen arabera, 2023an udalerrian tasatutako etxebizitzen batez besteko prezioa 599 €/m²-koa zen (desbideratze tipikoa: 370 €/m²), eta prezio-tarte ohikoena 200-400 €/m² artekoa. Tasatutako etxebizitzen batez besteko azalera 137 m²-koa zen. 2022tik 2023ra % 31,6 igo zen (455 €/m²). Balio hori Valentziako udalerrien medianaren (730 €/m²) % 17,9 azpitik zegoen.[6]

733etxebizitza
171etxegune
2etxebizitza turistiko (2026) Valentziako mapa
599€/m² batez beste (2023) Valentziako mapa

Etxebizitza multzoa Valentziako mapa

171
562
Etxebizitza nagusia (171)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (562)

Guztira 171 etxegune zeuden, eta horietatik 87 (% 50,9) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 187
2 pertsona50
3 pertsona21
4 pertsona5
5 edo gehiago8

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 315 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 26,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,2; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 35,9; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,2.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 24,8 zen 2021ean eta % 26,7 2024an; beraz, 1,8 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 18,5 izatetik % 15,2 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 25,7 ziren, eta gizonen artean % 27,1; 1,4 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 17,1 eta gizonen % 14,3 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

315biztanle 15 urte edo +, 2024
% 26,7goi-mailako ikasketak+1,8 puntu 2021etik mapa
% 15,2lehen hezkuntza edo gutxiago−3,2 puntu 2021etik mapa
% 15,2
% 35,9
% 22,2
% 26,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 15,2Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 35,9Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 22,2Goi-mailako ikasketak · % 26,7
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Valentziako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Andilla, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak84% 26,757% 27,127% 25,7
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa70% 22,248% 22,922% 21,0
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)113% 35,975% 35,738% 36,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago48% 15,230% 14,318% 17,1
Guztira315% 100,0210% 100,0105% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Andilla, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 24,8% 23,2% 33,6% 18,5298
2022% 25,9% 21,0% 37,2% 15,9309
2023% 27,0% 23,7% 34,2% 15,1304
2024% 26,7% 22,2% 35,9% 15,2315
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.262 euro-koa zen[9], eta etxegune bakoitzeko 30.623 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.180 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 20.650 euro zen. Errenta gordina 19.328 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 54,3[10]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 30,5), beste diru-sarrerak (% 9,6), langabezia-prestazioak (% 2), beste prestazioak (% 3,7).

54%
31%
10%
Soldata · % 54,3Pentsioak · % 30,5Langabezia · % 2Beste prestazioak · % 3,7Beste sarrerak · % 9,6
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[11][oh 1]. Udalerrian indizea 29,4 da, probintziakoaren (31,1; Valentziako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,5 da, probintziakoaren (2,6; Valentziako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Andilla udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 160 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 51,1; gainerako % 48,9 inaktibo zeuden.[12] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 12,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 50,7 zen eta emakumezkoena % 51,9; langabezia-tasa, aldiz, % 8,5 eta % 20,4 zen, hurrenez hurren.[12]

Okupatuen kopurua 137 zen 2023ean, 2021eko 132etik gora.[13] Emakumeek okupatuen % 29,9 osatzen dute, eta gizonek % 70,1.

137okupatu, 2023+% 3,8 2021etik
% 29,9emakumeak okupatuen artean
% 51,1jarduera-tasa, 2024
% 12,5langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 44,7
% 48,9
Okupatuak · % 44,7Langabeak · % 6,4Inaktiboak · % 48,9
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Andilla, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak140% 44,797% 46,443% 41,3
Langabeak20% 6,49% 4,311% 10,6
Inaktiboak153% 48,9103% 49,350% 48,1
Guztira313% 100,0209% 100,0104% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 59,9), industria (% 25,5), eraikuntza (% 8,0) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 6,6).[13]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Valentziako mapa
% 25,5
% 8,0
% 59,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 6,6Industria · % 25,5Eraikuntza · % 8,0Zerbitzuak · % 59,9

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 53,3; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 24,1), eta oinarrizko okupazioak % 14,6.[14] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 51,0 eta emakumeen % 58,5).

% 24,1
% 53,3
% 14,6
% 8,0
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 24,1Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 53,3Oinarrizko okupazioak · % 14,6Ez dago jasota · % 8,0
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Andilla, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak33% 24,123% 24,010% 24,4
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak73% 53,349% 51,024% 58,5
Oinarrizko okupazioak20% 14,615% 15,65% 12,2
Ez dago jasota11% 8,09% 9,42% 4,9
Guztira137% 100,096% 100,041% 100,0

Okupatuen % 78,8 besteren konturako langileak dira, eta % 21,2 norberaren konturakoak.[15]

% 21,2
% 78,8
Norberaren kontura · % 21,2Besteren kontura eta beste egoera bat · % 78,8
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Andilla, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura29% 21,221% 21,98% 19,5
Besteren kontura108% 78,875% 78,133% 80,5
Guztira137% 100,096% 100,041% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 232 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 5.591 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[16][oh 2]. Udalerriaren azalera 142,8 km² denez, NAE lurraldearen % 39,2 da[17]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 51,6 larre iraunkorrak (2.884 ha, 7 ustiategitan), % 47,5 arbolak (2.659 ha, 229 ustiategitan), % 0,9 lur goldagarria (48,1 ha, 23 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,34 ha, 15 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
39%
61%
NAE · 5.591 ha (% 39,2)Gainerako azalera · 8.689 ha (% 60,8)
NAE, lur-erabileraren arabera
52%
48%
Lur goldagarria · 48,1 ha (% 0,9)Larre iraunkorrak · 2.884 ha (% 51,6)Arbolak · 2.659 ha (% 47,5)Baratzeak · 0,34 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.974 ardi eta ahuntz eta 4.931 txerri zeuden[18].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 115 gidari zeuden erroldatuta: 80 gizon (% 69,6) eta 35 emakume (% 30,4)[19]. Biztanleen % 33,9 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 413 ibilgailuk osatzen zuten: 228 turismo, 57 furgoneta, 45 motozikleta, 44 kamioi eta 21 ziklomotor[19]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 673 turismokoa zen, probintziako (481) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,6 urtekoa zen; turismoen % 6,1k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 14,5k 25 urte baino gehiago[19]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 59,3 diesel zen eta % 38,8 gasolinazko; 3 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,7; probintzian % 1,4). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 42k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
24%
30%
42%
0 etiketa · 3 (% 0,7)ECO · 15 (% 3,7)C etiketa · 99 (% 24,1)B etiketa · 121 (% 29,5)Etiketarik gabe · 172 (% 42)
Turismoak, adinaren arabera
13%
20%
47%
14%
< 4 urte · 14 (% 6,1)4–8 urte · 29 (% 12,7)8–15 urte · 45 (% 19,7)15–25 urte · 107 (% 46,9)≥ 25 urte · 33 (% 14,5)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)», INE (Gaztelaniaz). 2026ko uztailaren 31n kontsultatua.
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria València.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria València.tab.
  4. ↑ «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
  5. ↑ «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak», Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2026.
  6. ↑ Mapa interactivo de precios de la vivienda en España (Gaztelaniaz), CoHispania, 2023.
  7. ↑ «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
  8. ↑ «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  9. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta València.tab.
  10. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente València.tab.
  11. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  12. 1 2 «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  13. 1 2 «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  14. ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  15. ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  16. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera València.tab (Wikimedia Commons).
  17. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1917947.
  18. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza València.tab (Wikimedia Commons).
  19. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak València.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Valentziako Erkidegoa
Artikulu hau Valentziako Erkidegoko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.