Edukira joan

Amplepuis

Amplepuis
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaRodano
Izen ofizialaAmplepuis
Posta kodea69550
Geografia
Koordenatuak45°58′21″N 4°19′49″E / 45.9725°N 4.3303°E / 45.9725; 4.3303
Mapa
Azalera38,44 km²
Altitudea336 m, 868 m eta 531 m
MugakideakSaint-Jean-la-Bussière, Saint-Victor-sur-Rhins, Régny, Machézal, Fourneaux, Lay, Les Sauvages, Valsonne eta Ronno
Demografia
Biztanleria4.876 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.587 (%53,3) (%46,7) 2.271 alt_right
Dentsitatea127 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakHerrenberg
amplepuis.fr

Amplepuis Frantziako udalerria da, Rodano departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 4.876 biztanle zituen 38,44 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Jean-la-Bussière, Saint-Victor-sur-Rhins, Régny, Machézal, Fourneaux, Lay, Les Sauvages, Valsonne eta Ronno.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AmplepuisAmplepuis
Població amb 599 habitants (2000)Ronno (4,1 km)
Població amb 1215 habitants (2000)Cublize (6,1 km)
Població amb 407 habitants (2000)Machézal (6,2 km)
Població amb 627 habitants (2000)Les Sauvages (6,3 km)
Població amb 634 habitants (2000)Fourneaux (6,4 km)
Població amb 2442 habitants (2000)Thizy (6,8 km)
Població amb 615 habitants (2000)Marnand (6,9 km)
Població amb 373 habitants (2000)Chirassimont (7,5 km)
Població amb 356 habitants (2000)Combre (7,9 km)

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]

BiztanleriaUrtea3000400050006000700080001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.271 gizon, 2.587 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.39
1.14
 
90-94
 
3.21
1.94
 
85-89
 
3.71
2.11
 
80-84
 
3.02
6.12
 
75-79
 
4.95
5.15
 
70-74
 
7.34
7.49
 
65-69
 
6.92
6.87
 
60-64
 
7.69
7.62
 
55-59
 
5.64
6.74
 
50-54
 
6.84
6.16
 
45-49
 
7.89
6.16
 
40-44
 
6.76
4.18
 
35-39
 
4.06
4.76
 
30-34
 
3.90
6.25
 
25-29
 
3.94
3.92
 
20-24
 
4.64
7.84
 
15-19
 
5.06
5.42
 
10-14
 
5.33
6.34
 
5-9
 
4.95
3.79
 
0-4
 
3.75
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Amplepuis udalerrian 4.693 biztanle zeuden eta 2.312 elkarbizitza unitate[oh 1], hau da, 2,03 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 42,3), Frantzia metropolitarreko batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[3]

4.693biztanle
2.312elkarbizitza-unitate
2,03lagun elkarbizitza-unitateko
1.323familia
Udalerria
% 20
% 29
% 8
% 42
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.323 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (668). Guraso bakarreko 195 familietatik 165etan ama zen guraso bakarra. 748 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 235k seme-alaba bakarra zuten etxean, 207k bi, eta 133k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 459 bikoteetatik 51tan (% 11,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[3]

668
459
195
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean748
Seme-alaba bat235
Bi seme-alaba207
Hiru seme-alaba92
Lau edo gehiago41

15 urte edo gehiago zituzten 4.129 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 7,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 42,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 66,6). 80 urte edo gehiagoko 398 biztanleetatik 331 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 67 kolektibitateren batean.[3]

Bakarrik bizi da
15-24% 8
25-39% 18
40-54% 17
55-64% 25
65-79% 33
80 +% 42
Bikotean bizi da
15-24% 10
25-39% 64
40-54% 67
55-64% 64
65-79% 61
80 +% 38

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,5 izatezko bikotean eta % 5,8 PACS bidez lotuta). % 27,6 ezkongabeak ziren, % 8,2 alargunak eta % 6,9 dibortziatuak.[3]

Ezkonduta% 41,0
Ezkongabea% 27,6
Izatezko bikotean% 10,5
Alarguna% 8,2
Dibortziatuta% 6,9
PACS bidez lotuta% 5,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 37,9), eskulangileak (% 20,0), erdi-mailako lanbideak (% 14,4), enplegatuak (% 12,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 37,9) Rodano departamenduko batez bestekoaren (% 24,7) gainetik dago. 55 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,4).[3]

Udalerria
% 14
% 13
% 20
% 38
Rodano
% 20
% 17
% 15
% 11
% 25
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.698 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.300 egoitza nagusi ziren, 82 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 315 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.596), eta apartamentuak gutxi ziren (1.096). Egoitza nagusietatik 1.286 beren jabearen bizilekuak ziren, 981 alokairuan zeuden, 277 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 33 doan lagata.[4]

2.698etxebizitza
2.300egoitza nagusi
1.596etxe
1.096apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.300
315
Egoitza nagusia (2.300)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (82)Hutsik (315)

Etxe mota

1.596
1.096
Etxea (1.596)Apartamentua (1.096)

Jabetza egoera

1.286
981
277
Jabeak (1.286)Alokairuan (981)HLM (277)Doan lagata (33)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (478).[4]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik478
1919-1945348
1946-1970419
1971-1990470
1991-2005272
2006-2020276

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (954). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (1.034 etxebizitzatan). 1.335 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.121 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 773tan bi edo gehiago.[4]

Gela kopurua

1 gela14
2 gela223
3 gela531
4 gela579
5 gela edo gehiago954

Berogailu mota

1.034
195
607
448
Gas sarea (1.034)Fuel-olioa (195)Elektrizitatea (607)Gas botila (17)Bestelakoak (448)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.335aparkalekua
1.121ibilgailu 1
773ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.796 biztanleetatik 2.153 aktibo ziren (% 77,0), horietako 1.902 lanean (% 68,0) eta 251 langabezian (aktiboen % 11,7).

2.79615-64 urteko biztanle
% 77,0aktibo
% 68,0lanean
% 11,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 51,8
25-54 urte% 91,5
55-64 urte% 61,3
Gizonak% 78,7
Emakumeak% 75,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,1
BEPC, brebeta% 19,4
CAP-BEP% 14,7
Batxilergoa% 9,0
Goi-mailako +2% 7,5
Goi-mailako +3/4% 5,4
Goi-mailako +5% 5,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

643 ez-aktibotik 213 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,1), 217 erretiraturik zeuden (% 33,7) eta 213 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,1).

Ez-aktiboak

% 33
% 34
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 2]

% 9
% 27
% 25
% 31
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 2.061 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerrian bertan bizi eta lan egiten zutenak 1.902 ziren, beraz udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

2.061enplegu udalerrian
% 83,9soldatapeko
% 16,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.460 eurokoa zen, eta biztanleen % 16 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

23.460 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.500 €
% 16,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 16,3

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 274 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 8 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 27 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 92 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 15 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 15 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 18 zerbitzu enpresak ziren, 37 administrazio publikoko enpresak ziren eta 19 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[5]

2009an zeuden norbanakoentzako 63 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 7 banku bulegoak, 1 funeraria, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 autoeskolak, 2 igeltseroak, 6 margolariak, 4 zurginak, 3 iturginak, 3 argiketariak, 9 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 8 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 2 apaindegiak.[6]

2009an zeuden 45 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 5 okindegiak, 4 harategiak, 4 liburu dendak, 9 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 1 zapata-denda zen, 2 elektrotresna dendak, 2 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 2 drogeria, 2 bitxi-dendak eta 5 lore-dendak ziren.[7]

2000. urtean Amplepuis udalerrian 66 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.200 hektarea erabiltzen.[8]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 , 4 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Amplepuis udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 652 ikaslekin.

  1. INSEEren "ménage" kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon ala ez. "Famille" kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  2. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]