Edukira joan

Ampilly-le-Sec

Ampilly-le-Sec
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Côte-d’Or
Izen ofizialaAmpilly-le-Sec
Posta kodea21400
Geografia
Koordenatuak47°48′34″N 4°31′51″E / 47.8094°N 4.5308°E / 47.8094; 4.5308
Mapa
Azalera24,4 km²
Altitudea231 m, 314 m eta 284 m
MugakideakSainte-Colombe-sur-Seine, Coulmier-le-Sec, Balot, Buncey, Cérilly, Chamesson eta Nesle-et-Massoult
Demografia
Biztanleria322 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 136 (%41,3) (%58,7) 193 alt_right
Dentsitatea13 bizt/km²

Ampilly-le-Sec Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 322 biztanle zituen 24,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Sainte-Colombe-sur-Seine, Coulmier-le-Sec, Balot, Buncey, Cérilly, Chamesson eta Nesle-et-Massoult.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Ampilly-le-SecAmpilly-le-Sec
Població amb 292 habitants (2000)Chamesson (2,2 km)
Població amb 379 habitants (2000)Buncey (2,6 km)
Població amb 261 habitants (2000)Nod-sur-Seine (5,6 km)
Població amb 252 habitants (2000)Cérilly (7,1 km)
Població amb 91 habitants (2000)Balot (7,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da, 5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 887 mm-koa da, urtarrilean 12,6 euri-egun eta uztailean 8,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Châtillon-sur-Seine udalerrian dago, 5,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 832,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,1 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -22,4 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,3 °C) eta hotzena urtarrila (2,9 °C). Urteko prezipitazioa 896 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (89 mm) eta lehorrena abuztua (64 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,32 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,5 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2020 izan zen (12,1 °C) eta hotzena 1963 (8,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Ampilly-le-Sec)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.9 3.4 6.4 9.5 13.6 17.2 19.3 18.8 14.5 10.8 6.4 3.7 10.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 76 66 68 69 81 69 71 64 72 85 87 89 896
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,6+1,1+0,9+1,2+1,4+1,2+1,30,0+0,6+1,1+1,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea3003504004505005506006507001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 193 gizon, 136 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
5.18
 
90-94
 
3.68
7.77
 
85-89
 
7.35
0.00
 
80-84
 
3.68
7.77
 
75-79
 
0.00
7.77
 
70-74
 
18.38
9.84
 
65-69
 
17.65
0.00
 
60-64
 
3.68
2.59
 
55-59
 
7.35
10.36
 
50-54
 
7.35
2.59
 
45-49
 
3.68
5.18
 
40-44
 
0.00
5.18
 
35-39
 
3.68
8.29
 
30-34
 
8.09
0.00
 
25-29
 
3.68
8.29
 
20-24
 
0.00
2.59
 
15-19
 
3.68
8.29
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
8.29
 
0-4
 
8.09
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Ampilly-le-Sec udalerrian 322 biztanle zeuden eta 149 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,16 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 40 kide bakarrekoak ziren, 54 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 40 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

322biztanle
149elkarbizitza-unitate
2,16lagun elkarbizitza-unitateko
109familia
40Bikotea seme-alabekin
54Bikotea seme-alabarik gabe etxean
15Guraso bakarrekoak
40Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 109 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (54). Guraso bakarreko 15 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 69 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

54
40
15
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 190 etxebizitza zeuden. Horietatik 149 egoitza nagusi ziren, 18 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 23 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (189), eta apartamentuak gutxi ziren (1). Egoitza nagusietatik 133 beren jabearen bizilekuak ziren, 13 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

190etxebizitza
149egoitza nagusi
189etxe
1apartamentu

Etxebizitza multzoa

149
18
23
Egoitza nagusia (149)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (18)Hutsik (23)

Etxe mota

189
Etxea (189)Apartamentua (1)

Jabetza egoera

133
13
Jabeak (133)Alokairuan (13)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik54
1919-194510
1946-197016
1971-199047
1991-200510
2006-202012

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (90). Fuel-olioa zen berogailu mota nagusia (64 etxebizitzatan). 118 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 57 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 83tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela1
3 gela16
4 gela42
5 gela edo gehiago90

Berogailu mota

64
18
62
Gas sarea (2)Fuel-olioa (64)Elektrizitatea (18)Gas botila (3)Bestelakoak (62)

Aparkalekua eta ibilgailuak

118aparkalekua
57ibilgailu 1
83ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 170 biztanleetatik 134 aktibo ziren (% 78,8), horietako 123 lanean (% 72,4) eta 11 langabezian (aktiboen % 8,2).

17015-64 urteko biztanle
% 78,8aktibo
% 72,4lanean
% 8,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 59,3
25-54 urte% 94,7
55-64 urte% 59,2
Gizonak% 78,0
Emakumeak% 79,7

36 ez-aktibotik 9 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,0), 18 erretiraturik zeuden (% 50,0) eta 9 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,0).

Ez-aktiboak

% 25
% 50
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 47 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 123 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

47enplegu udalerrian
% 63,8soldatapeko
% 36,2ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.360 eurokoa zen.

25.360 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.560 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 10 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 iturginak eta 1 jatetxe.[13]

2000. urtean Ampilly-le-Sec udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.900 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1946ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Châtillon/Seine », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]