Edukira joan

Alizay

Alizay
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Normandia
Departamendua Eure
Izen ofizialaAlizay
Posta kodea27460
Geografia
Koordenatuak49°19′15″N 1°10′32″E / 49.3208°N 1.1756°E / 49.3208; 1.1756
Mapa
Azalera8,62 km²
Altitudea4 m, 135 m eta 55 m
MugakideakLes Damps, Igoville, Le Manoir, Pont-de-l'Arche, Quévreville-la-Poterie eta Ymare
Demografia
Biztanleria1.567 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 836 (%52,4) (%47,6) 758 alt_right
Dentsitatea182 bizt/km²
alizay.fr

Alizay Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.567 biztanle zituen 8,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Les Damps, Igoville, Le Manoir, Pont-de-l'Arche, Quévreville-la-Poterie eta Ymare.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Alizay
Població amb 1484 habitants (2000)Igoville (1,9 km)
Població amb 1191 habitants (2000)Les Damps (2,0 km)
Població amb 1226 habitants (2000)Le Manoir (2,0 km)
Població amb 1114 habitants (2000)Ymare (3,5 km)
Població amb 2127 habitants (2000)Pîtres (3,6 km)


CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta ekialdeko Mantxako kostaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi urria (1550 ordu/urte); aire-hezetasun handia neguan; haize gogorrak maiz)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da, 14 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 758 mm-koa da, urtarrilean 12,1 euri-egun eta uztailean 7,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Boos_(Itsas_Sena) udalerrian dago, 7,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 847,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,3 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,1 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 17an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,3 °C) eta hotzena urtarrila (4,9 °C). Urteko prezipitazioa 857 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (108 mm) eta lehorrena apirila (56 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,29 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,3 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (12,7 °C) eta hotzena 1963 (9,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Alizay)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.9 5.2 7.6 10.0 13.3 16.4 18.3 18.2 15.1 11.9 8.0 5.4 11.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 79 67 62 56 65 60 64 68 63 82 84 108 857
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+0,8+1,2+1,2+1,1+1,2+1,0+1,1+0,3+0,4+0,9+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea40060080010001200140016001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 758 gizon, 836 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.60
1.32
 
85-89
 
0.60
1.32
 
80-84
 
2.39
1.98
 
75-79
 
4.67
5.28
 
70-74
 
5.38
2.64
 
65-69
 
4.19
5.94
 
60-64
 
8.25
7.92
 
55-59
 
4.78
4.75
 
50-54
 
7.89
7.39
 
45-49
 
3.59
9.37
 
40-44
 
8.01
4.75
 
35-39
 
9.81
5.41
 
30-34
 
3.71
4.62
 
25-29
 
3.59
9.37
 
20-24
 
6.58
7.52
 
15-19
 
6.22
6.86
 
10-14
 
8.61
6.73
 
5-9
 
7.42
6.86
 
0-4
 
3.71
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Alizay udalerrian 1.563 biztanle zeuden eta 651 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,40 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 31,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 28,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.563biztanle
651elkarbizitza-unitate
2,40lagun elkarbizitza-unitateko
468familia
Udalerria
% 31
% 25
% 15
% 28
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 468 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (203). Guraso bakarreko 100 familietatik 90etan ama zen guraso bakarra. 180 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 131k seme-alaba bakarra zuten etxean, 122k bi, eta 36k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 203 bikoteetatik 36tan (% 17,7) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

165
203
100
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean180
Seme-alaba bat131
Bi seme-alaba122
Hiru seme-alaba31
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.248 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 49,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 79,6).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 10
40-54% 11
55-64% 17
65-79% 27
80 +% 49
Bikotean bizi da
15-24% 12
25-39% 73
40-54% 80
55-64% 74
65-79% 68
80 +% 49

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 22,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 14,8 izatezko bikotean eta % 8,0 PACS bidez lotuta). % 26,4 ezkongabeak ziren, % 5,8 alargunak eta % 4,6 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 40,3
Ezkongabea% 26,4
Izatezko bikotean% 14,8
PACS bidez lotuta% 8,0
Alarguna% 5,8
Dibortziatuta% 4,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 27,5), erdi-mailako lanbideak (% 22,4), enplegatuak (% 20,1), eskulangileak (% 14,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 27,5) Eure departamenduko batez bestekoaren (% 32,3) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 22
% 20
% 15
% 27
Eure
% 9
% 16
% 15
% 18
% 32
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 687 etxebizitza zeuden. Horietatik 649 egoitza nagusi ziren, 5 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 33 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (625), eta apartamentuak gutxi ziren (60). Egoitza nagusietatik 400 beren jabearen bizilekuak ziren, 245 alokairuan zeuden, 180 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[11]

687etxebizitza
649egoitza nagusi
625etxe
60apartamentu

Etxebizitza multzoa

649
Egoitza nagusia (649)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (5)Hutsik (33)

Etxe mota

625
60
Etxea (625)Apartamentua (60)

Jabetza egoera

400
245
180
Jabeak (400)Alokairuan (245)HLM (180)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (166).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik60
1919-194540
1946-197096
1971-1990166
1991-2005129
2006-2020142

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (282). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (307 etxebizitzatan). 487 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 272 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 327tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela31
3 gela156
4 gela178
5 gela edo gehiago282

Berogailu mota

307
183
110
Gas sarea (307)Fuel-olioa (49)Elektrizitatea (183)Bestelakoak (110)

Aparkalekua eta ibilgailuak

487aparkalekua
272ibilgailu 1
327ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 982 biztanleetatik 791 aktibo ziren (% 80,5), horietako 720 lanean (% 73,3) eta 71 langabezian (aktiboen % 9,0).

98215-64 urteko biztanle
% 80,5aktibo
% 73,3lanean
% 9,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 57,1
25-54 urte% 94,8
55-64 urte% 57,5
Gizonak% 82,3
Emakumeak% 78,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 15,5
BEPC, brebeta% 9,8
CAP-BEP% 10,8
Batxilergoa% 10,8
Goi-mailako +2% 3,1
Goi-mailako +3/4% 3,6
Goi-mailako +5% 3,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

191 ez-aktibotik 76 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 39,8), 60 erretiraturik zeuden (% 31,4) eta 55 bestelako ez-aktibo ziren (% 28,8).

Ez-aktiboak

% 40
% 31
% 29
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 12
% 32
% 22
% 28
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.038 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 720 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.038enplegu udalerrian
% 93,5soldatapeko
% 6,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.830 eurokoa zen.

25.830 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.520 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 73 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 11 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 2 zurginak, 5 iturginak, 3 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak eta 2 higiezinen agentziak.[13]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 lore-denda zen.[14]

2000. urtean Alizay udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 378 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1968ko martxoaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 0,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Rouen-Boos », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]