Edukira joan

Ajaccio

Ajaccio
Ajaccio
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Korsika
DepartamenduaHego Korsika
AlkateaLaurent Marcangeli
Izen ofizialaAjaccio
Ajaccio
Aiacciu
Aiaccio
Aghjacciu
Jatorrizko izenaAjaccio
Posta kodea20000, 20167 eta 20090
Geografia
Koordenatuak41°55′32″N 8°44′11″E / 41.9256°N 8.7364°E / 41.9256; 8.7364
Mapa
Azalera82,03 km²
Altitudea38 m, 0 m, 787 m eta 138 m
MugakideakAlata, Afa, Bastelicaccia, Grosseto-Prugna, Sarrola-Carcopino eta Villanova
Demografia
Biztanleria76.320 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 37.356 (%48,9) (%43,6) 33.303 alt_right
Dentsitatea930 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia495
Hiri senidetuakLa Maddalena, Aksaray, Jena, Palma Mallorcakoa, Dana Point, Marrakex eta Larnaca Municipality (en) Itzuli
ajaccio.corsica eta ajaccio.corsica

Ajaccio[1][2] (latinez: Adiacium; frantsesez eta ofizialki: Ajaccio, /aʒak'sjo/ ahoskatua; korsikeraz: Aiacciu, /aˈjattʃu/ ahoskatua) Hego Korsika departamenduko eta Korsikako hiriburua da.Azken erroldaren arabera 76.320 biztanle zituen 82 km²-ko azaleran.

    Datu klimatikoak (Ajaccio)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 13.3 13.7 15.0 17.4 20.9 24.5 27.6 27.7 25.4 22.0 17.5 14.4 19.95
Batez besteko tenperatura (ºC) 8.6 9.0 10.1 12.3 15.7 19.1 21.9 22.1 19.9 16.7 12.6 9.6 14.80
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 3.9 4.3 5.3 7.3 10.6 13.8 16.2 16.5 14.4 11.4 7.7 4.8 9.68
Pilatutako prezipitazioa (mm) 73.8 69.7 58.1 52.0 40.2 19.0 11.0 19.9 43.6 87.0 95.9 75.5 645.7
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 8.9 8.7 8.3 7.2 5.7 2.8 1.3 2.4 4.3 7.3 8.6 9.1 74.6
Eguzki orduak 133.3 145.0 189.1 225.0 282.1 321.0 365.8 331.7 264.0 210.8 150.0 127.1 2744.9
Iturria: Hong Kong Observatory[3]

Historia laburra

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alata, Afa, Bastelicaccia, Grosseto-Prugna, Sarrola-Carcopino eta Villanova.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[4]

BiztanleriaUrtea010.00020.00030.00040.00050.00060.00070.00080.000160017001800190020002100BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 35.159 gizon, 39.976 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.16
 
95+
 
0.46
0.58
 
90-94
 
1.42
1.89
 
85-89
 
2.30
3.64
 
80-84
 
4.07
4.28
 
75-79
 
4.91
5.90
 
70-74
 
6.21
5.78
 
65-69
 
6.10
5.18
 
60-64
 
5.51
5.51
 
55-59
 
5.09
6.70
 
50-54
 
5.70
6.55
 
45-49
 
6.47
7.66
 
40-44
 
7.40
6.53
 
35-39
 
7.08
6.69
 
30-34
 
6.56
4.72
 
25-29
 
5.37
3.52
 
20-24
 
3.54
4.92
 
15-19
 
3.97
6.54
 
10-14
 
6.04
7.16
 
5-9
 
6.23
6.08
 
0-4
 
5.56
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[5].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Ajaccio udalerrian 74.748 biztanle zeuden eta 32.607 elkarbizitza unitate[oh 1], hau da, 2,29 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 29,1). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 28,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[7]

74.748biztanle
32.607elkarbizitza-unitate
2,29lagun elkarbizitza-unitateko
22.842familia
Udalerria
% 29
% 27
% 13
% 29
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 22.842 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (9.525). Guraso bakarreko 4.357 familietatik 3.664etan ama zen guraso bakarra. 11.134 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 6.048k seme-alaba bakarra zuten etxean, 4.560k bi, eta 1.100k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 9.525 bikoteetatik 989tan (% 10,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[7]

8.960
9.525
4.357
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean11.134
Seme-alaba bat6.048
Bi seme-alaba4.560
Hiru seme-alaba945
Lau edo gehiago155

15 urte edo gehiago zituzten 62.306 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 32,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 70,8). 80 urte edo gehiagoko 5.500 biztanleetatik 5.083 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 417 kolektibitateren batean.[7]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 9
40-54% 10
55-64% 20
65-79% 21
80 +% 32
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 70
40-54% 71
55-64% 62
65-79% 66
80 +% 41

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 39,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 22,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 17,1 izatezko bikotean eta % 5,4 PACS bidez lotuta). % 24,2 ezkongabeak ziren, % 7,4 alargunak eta % 6,9 dibortziatuak.[7]

Ezkonduta% 39,1
Ezkongabea% 24,2
Izatezko bikotean% 17,1
Alarguna% 7,4
Dibortziatuta% 6,9
PACS bidez lotuta% 5,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,4), enplegatuak (% 21,1), erdi-mailako lanbideak (% 16,2), eskulangileak (% 12,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,4) Hego Korsika departamenduko batez bestekoaren (% 32,2) azpitik dago. 60 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,2).[7]

Udalerria
% 9
% 16
% 21
% 12
% 31
Hego Korsika
% 8
% 15
% 19
% 12
% 32
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 37.053 etxebizitza zeuden. Horietatik 32.650 egoitza nagusi ziren, 3.342 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1.062 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (33.039), etxeak baino gehiago (3.911). Egoitza nagusietatik 14.885 beren jabearen bizilekuak ziren, 16.757 alokairuan zeuden, 4.423 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1.007 doan lagata.[8]

37.053etxebizitza
32.650egoitza nagusi
3.911etxe
33.039apartamentu

Etxebizitza multzoa

32.650
3.342
Egoitza nagusia (32.650)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (3.342)Hutsik (1.062)

Etxe mota

3.911
33.039
Etxea (3.911)Apartamentua (33.039)

Jabetza egoera

14.885
16.757
4.423
Jabeak (14.885)Alokairuan (16.757)HLM (4.423)Doan lagata (1.007)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (12.964).[8]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik1.353
1919-19451.647
1946-19709.588
1971-199012.964
1991-20052.695
2006-20203.572

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (11.907). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (22.626 etxebizitzatan). 12.560 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 16.977 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 11.368tan bi edo gehiago.[8]

Gela kopurua

1 gela1.443
2 gela5.065
3 gela11.907
4 gela10.092
5 gela edo gehiago4.143

Berogailu mota

8.970
22.626
Gas sarea (8.970)Fuel-olioa (272)Elektrizitatea (22.626)Gas botila (265)Bestelakoak (516)

Aparkalekua eta ibilgailuak

12.560aparkalekua
16.977ibilgailu 1
11.368ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 44.038 biztanleetatik 33.638 aktibo ziren (% 76,4), horietako 31.278 lanean (% 71,0) eta 2.360 langabezian (aktiboen % 7,0).

44.03815-64 urteko biztanle
% 76,4aktibo
% 71,0lanean
% 7,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 41,9
25-54 urte% 88,4
55-64 urte% 59,8
Gizonak% 80,8
Emakumeak% 72,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 13,1
BEPC, brebeta% 11,5
CAP-BEP% 9,5
Batxilergoa% 7,9
Goi-mailako +2% 4,3
Goi-mailako +3/4% 3,7
Goi-mailako +5% 2,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

10.400 ez-aktibotik 3.313 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,9), 2.036 erretiraturik zeuden (% 19,6) eta 5.051 bestelako ez-aktibo ziren (% 48,6).

Ez-aktiboak

% 32
% 20
% 49
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 2]

% 13
% 27
% 37
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 39.786 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 31.278 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

39.786enplegu udalerrian
% 86,7soldatapeko
% 13,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.880 eurokoa zen, eta biztanleen % 18 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.880 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.050 €
% 18,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 17,9

Ajacciotar ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  2. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  3. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Euskaltzaindiaren Exonomia datu-basea. 2010eko otsailaren 13an kontsultatua.
  2. ↑ Euskaltzaindia, 36. araua: Frantziako Errepublikako eskualde-, departamendu- eta hiriburu-izenak (PDF).
  3. ↑ Climatological Information for Ajaccio, France – Hong Kong Observatory
  4. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  5. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  6. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  7. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  8. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]