Edukira joan

Ajac de Bandiat

Ajac de Bandiat
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Dordoina
BarrutiNontroneko barrutia
Kantonamenducanton of Nontron
Izen ofizialaAbjat-sur-Bandiat
Abjat
Posta kodea24300
Geografia
Koordenatuak45°35′06″N 0°45′29″E / 45.585°N 0.7581°E / 45.585; 0.7581
Mapa
Azalera27,62 km²
Altitudea196 m, 355 m eta 268 m
MugakideakSaint-Barthélemy-de-Bussière, Champs-Romain, Augignac, Piégut-Pluviers, Marval, Pensol, Saint-Saud-Lacoussière eta Savignac-de-Nontron
Demografia
Biztanleria639 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 346 (%54,7) (%45,3) 286 alt_right
Dentsitatea23 bizt/km²
abjat-sur-bandiat.fr

Ajac de Bandiat (okzitanieraz Ajac de Bandiat, frantsesez eta ofizialki: Abjat-sur-Bandiat) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 639 biztanle zituen 27,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Barthélemy-de-Bussière, Champs-Romain, Augignac, Piégut-Pluviers, Marval, Pensol, Saint-Saud-Lacoussière eta Savignac-de-Nontron.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Abjat-sur-BandiatAbjat-sur-Bandiat
Població amb 821 habitants (2000)Augignac (4,5 km)
Població amb 570 habitants (2000)Marval (5,7 km)
Població amb 183 habitants (2000)Pensol (6,1 km)
Població amb 317 habitants (2000)Champs-Romain (6,1 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,9 °C-koa da, 15 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1122 mm-koa da, urtarrilean 13,1 euri-egun eta uztailean 7,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Martin-de-Fressengeas udalerrian dago, 14,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1050,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,8 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,8 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,9 °C) eta hotzena urtarrila (4,8 °C). Urteko prezipitazioa 1076 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (121 mm) eta lehorrena uztaila (60 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,27 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,2 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,5 °C) eta hotzena 1963 (10,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Ajac de Bandiat)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.8 5.1 8.4 10.8 14.6 18.1 19.9 19.7 15.9 12.4 7.8 5.4 11.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 107 85 83 94 88 79 60 69 79 96 116 121 1076
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,7−0,2+1,3+1,1+1,4+1,5+0,7+1,2−0,4+0,2+0,5+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,2 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea600800100012001400160018001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 286 gizon, 346 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.75
 
90-94
 
2.89
0.00
 
85-89
 
5.49
4.90
 
80-84
 
4.05
3.50
 
75-79
 
6.94
4.90
 
70-74
 
2.89
8.39
 
65-69
 
12.43
11.89
 
60-64
 
9.83
4.90
 
55-59
 
8.38
3.50
 
50-54
 
4.05
6.64
 
45-49
 
6.94
4.90
 
40-44
 
5.49
4.90
 
35-39
 
1.45
6.64
 
30-34
 
9.83
4.90
 
25-29
 
6.94
1.75
 
20-24
 
0.00
4.90
 
15-19
 
2.89
6.64
 
10-14
 
5.49
10.14
 
5-9
 
0.00
4.90
 
0-4
 
4.05
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Abjat-sur-Bandiat udalerrian 639 biztanle zeuden eta 315 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,03 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 44,8). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 34,0 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

639biztanle
315elkarbizitza-unitate
2,03lagun elkarbizitza-unitateko
203familia
Udalerria
% 12
% 45
% 34
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 203 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (141). Guraso bakarreko 24 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 141 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 34k seme-alaba bakarra zuten etxean, 19k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[10]

141
39
24
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean141
Seme-alaba bat34
Bi seme-alaba19
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 569 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 38,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 80,4).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 10
40-54% 13
55-64% 18
65-79% 26
80 +% 39
Bikotean bizi da
15-24% 12
25-39% 60
40-54% 75
55-64% 80
65-79% 75
80 +% 58

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 50,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,7 izatezko bikotean eta % 5,3 PACS bidez lotuta). % 18,1 ezkongabeak ziren, % 8,1 alargunak eta % 4,9 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 50,8
Ezkongabea% 18,1
Izatezko bikotean% 12,7
Alarguna% 8,1
PACS bidez lotuta% 5,3
Dibortziatuta% 4,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 47,6), eskulangileak (% 15,2), erdi-mailako lanbideak (% 12,4), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 7,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 47,6) Dordoina departamenduko batez bestekoaren (% 40,6) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 12
% 15
% 48
Dordoina
% 12
% 15
% 13
% 41
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 560 etxebizitza zeuden. Horietatik 324 egoitza nagusi ziren, 192 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 43 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (519), eta apartamentuak gutxi ziren (6). Egoitza nagusietatik 254 beren jabearen bizilekuak ziren, 62 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 8 doan lagata.[11]

560etxebizitza
324egoitza nagusi
519etxe
6apartamentu

Etxebizitza multzoa

324
192
Egoitza nagusia (324)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (192)Hutsik (43)

Etxe mota

519
Etxea (519)Apartamentua (6)

Jabetza egoera

254
62
Jabeak (254)Alokairuan (62)HLM (1)Doan lagata (8)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (92).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik92
1919-194530
1946-197064
1971-199068
1991-200531
2006-202037

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (147). 166 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 248 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 166 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 140tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela18
3 gela49
4 gela107
5 gela edo gehiago147

Berogailu mota

58
77
166
Gas sarea (5)Fuel-olioa (58)Elektrizitatea (77)Gas botila (18)Bestelakoak (166)

Aparkalekua eta ibilgailuak

248aparkalekua
166ibilgailu 1
140ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 335 biztanleetatik 246 aktibo ziren (% 73,4), horietako 217 lanean (% 64,8) eta 29 langabezian (aktiboen % 11,8).

33515-64 urteko biztanle
% 73,4aktibo
% 64,8lanean
% 11,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 36,4
25-54 urte% 91,8
55-64 urte% 51,4
Gizonak% 81,0
Emakumeak% 66,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 29,2
BEPC, brebeta% 6,2
CAP-BEP% 6,3
Batxilergoa% 12,5
Goi-mailako +2% 13,3
Goi-mailako +3/4% 12,5
Goi-mailako +5% 8,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

89 ez-aktibotik 20 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 22,5), 41 erretiraturik zeuden (% 46,1) eta 27 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,3).

Ez-aktiboak

% 22
% 46
% 30
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 18
% 12
% 23
% 12
% 31
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 92 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 217 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

92enplegu udalerrian
% 43,5soldatapeko
% 56,5ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.160 eurokoa zen.

22.160 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.150 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 31 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 14 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 margolariak, 5 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.[13]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.[14]

2000. urtean Abjat-sur-Bandiat udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 385 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2006ko martxoaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Saint-Martin-de-Fressengeas », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]