Edukira joan

Étel

Étel
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
DepartamenduaMorbihan
BarrutiLorienteko barrutia
Kantonamenducanton of Belz
Izen ofizialaÉtel
Posta kodea56410
Geografia
Koordenatuak47°39′28″N 3°12′03″W / 47.6578°N 3.2008°W / 47.6578; -3.2008
Mapa
Azalera1,74 km²
Altitudea0 m, 17 m eta 9 m
MugakideakBelz, Erdeven eta Plouhinec
Demografia
Biztanleria2.074 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.161 (%56,2) (%43,8) 905 alt_right
Dentsitatea1.192 bizt/km²
mairie-etel.fr

Étel (bretainieraz An Intel) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da. Azken erroldaren arabera 2.074 biztanle zituen 1,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Belz, Erdeven eta Plouhinec.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csb motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda epel eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da, 11,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 903 mm-koa da, urtarrilean 13,5 euri-egun eta uztailean 0,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Auray udalerrian dago, 17,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 969,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,7 °C-koa da, 2026ko ekainaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,9 °C-koa da, 1997ko urtarrilaren 2an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,2 °C) eta hotzena otsaila (7,4 °C). Urteko prezipitazioa 859 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (105 mm) eta lehorrena uztaila (47 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,30 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,6 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,8 °C) eta hotzena 1963 (10,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Étel)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 7.5 7.4 9.0 10.9 13.9 16.6 18.2 18.2 16.2 13.6 10.5 8.2 12.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 101 75 64 63 57 48 47 48 57 95 100 105 859
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,0+0,8+1,1+1,1+1,4+1,2+0,9+1,0+0,6+0,6+1,0+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea10001500200025003000350018301860189019201950198020102040BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 905 gizon, 1.161 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.29
1.66
 
90-94
 
2.67
5.52
 
85-89
 
5.68
3.87
 
80-84
 
11.02
5.08
 
75-79
 
4.82
11.71
 
70-74
 
7.41
9.50
 
65-69
 
15.76
4.97
 
60-64
 
7.41
9.39
 
55-59
 
8.70
7.62
 
50-54
 
3.36
8.07
 
45-49
 
5.86
3.76
 
40-44
 
3.70
3.20
 
35-39
 
5.08
2.65
 
30-34
 
2.15
3.31
 
25-29
 
2.93
2.21
 
20-24
 
1.64
5.41
 
15-19
 
3.19
4.75
 
10-14
 
1.64
5.19
 
5-9
 
4.48
2.10
 
0-4
 
1.21
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Étel udalerrian 1.968 biztanle zeuden eta 1.092 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,80 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 45,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

1.968biztanle
1.092elkarbizitza-unitate
1,80lagun elkarbizitza-unitateko
598familia
Udalerria
% 13
% 36
% 45
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 598 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (388). Guraso bakarreko 64 familietatik 54etan ama zen guraso bakarra. 413 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 87k seme-alaba bakarra zuten etxean, 70k bi, eta 27k hiru edo gehiago.[9]

388
145
64
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean413
Seme-alaba bat87
Bi seme-alaba70
Hiru seme-alaba23
Lau edo gehiago4

15 urte edo gehiago zituzten 1.902 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 43,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 68,8). 80 urte edo gehiagoko 316 biztanleetatik 267 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 49 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 21
40-54% 21
55-64% 24
65-79% 30
80 +% 43
Bikotean bizi da
15-24% 5
25-39% 65
40-54% 62
55-64% 69
65-79% 65
80 +% 37

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 11,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 5,7 izatezko bikotean eta % 5,4 PACS bidez lotuta). % 21,0 ezkongabeak ziren, % 13,6 alargunak eta % 8,9 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 45,5
Ezkongabea% 21,0
Alarguna% 13,6
Dibortziatuta% 8,9
Izatezko bikotean% 5,7
PACS bidez lotuta% 5,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 55,3), goi-mailako langileak (% 13,0), erdi-mailako lanbideak (% 9,0), enplegatuak (% 6,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 55,3) Morbihan departamenduko batez bestekoaren (% 38,5) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 13
% 9
% 55
Morbihan
% 9
% 14
% 14
% 15
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.135 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.106 egoitza nagusi ziren, 921 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 109 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.384), eta apartamentuak gutxi ziren (747). Egoitza nagusietatik 804 beren jabearen bizilekuak ziren, 270 alokairuan zeuden, 69 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 31 doan lagata.[10]

2.135etxebizitza
1.106egoitza nagusi
1.384etxe
747apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.106
921
Egoitza nagusia (1.106)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (921)Hutsik (109)

Etxe mota

1.384
747
Etxea (1.384)Apartamentua (747)

Jabetza egoera

804
270
Jabeak (804)Alokairuan (270)HLM (69)Doan lagata (31)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (258).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik102
1919-1945110
1946-1970238
1971-1990258
1991-2005156
2006-2020198

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (586). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (478 etxebizitzatan). 790 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 639 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 363tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela12
2 gela132
3 gela183
4 gela192
5 gela edo gehiago586

Berogailu mota

431
478
114
Gas sarea (431)Fuel-olioa (62)Elektrizitatea (478)Gas botila (20)Bestelakoak (114)

Aparkalekua eta ibilgailuak

790aparkalekua
639ibilgailu 1
363ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 930 biztanleetatik 621 aktibo ziren (% 66,8), horietako 553 lanean (% 59,5) eta 69 langabezian (aktiboen % 11,1).

93015-64 urteko biztanle
% 66,8aktibo
% 59,5lanean
% 11,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 32,9
25-54 urte% 90,0
55-64 urte% 51,3
Gizonak% 66,2
Emakumeak% 67,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 26,3
BEPC, brebeta% 16,7
CAP-BEP% 17,4
Batxilergoa% 7,7
Goi-mailako +2% 11,7
Goi-mailako +3/4% 5,5
Goi-mailako +5% 10,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

308 ez-aktibotik 98 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,8), 115 erretiraturik zeuden (% 37,3) eta 95 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,8).

Ez-aktiboak

% 32
% 37
% 31
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 12
% 38
% 23
% 13
% 13
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 677 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 553 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

677enplegu udalerrian
% 82,1soldatapeko
% 17,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.460 eurokoa zen, eta biztanleen % 10 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

27.460 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.250 €
% 10,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 11,3
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1994ko ekainaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Auray », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  9. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]