roer
| roer | |
| pronunciación (AFI) | [roˈeɾ] |
| silabación | ro-er |
| acentuación | aguda |
| longitud silábica | bisílaba |
| rima | eɾ |
Etimología 1
[editar]Del latín rodĕre[1], a su vez del protoindoeuropeo *wréh₂d-.[2] Compárese el catalán rosegar, el aragonés rosigar o rader, el francés roder, el italiano rodere, el portugués roer o el rumano roade.
Verbo transitivo
[editar]- 1
- Raspar con los dientes el alimento.
- Ejemplo:
E él assí estando, cató contra el pie del árbol en que estava, e vio dos mures, el uno blanco e el otro prieto, los cuales non quedavan de roer la raíz de aquel árbol, atanto que poco tenían por cortar dél.Anónimo. Ejemplos muy notables (1450). Editorial: Lemir. Valencia, 2001.
- Ejemplo:
Los roedores son pequeños mamíferos placentarios de régimen vegetariano, que se alimentan royendo con una dentadura característica y tienen los dedos de sus cuatro patas dotados de uñas más o menos fuertes.S. Alvarado. Ciencias Naturales (5º curso del Bachillerato, Plan de 1957) ¶230. Editorial: AGESA. Madrid, 1974.
- Ejemplo:
- 2
- Por extensión, desgastar poco a poco.
- Ejemplo:
También pudiera caer
en manos de detractores
que buscarán qué roer,
como lo suelen hazer
de lo bueno y sus primores.Cancionero. Cancionero general de Hernando del Castillo. Página 118. 1882. - Ejemplo:
cualquier cosa que hicieran el resultado sería el mismo, la humillación, la rutina lamentable, los años monótonos, los fracasos que van royendo la ropa y el alma, el refugio en una soledad resentida, en un bistró de barrio.Julio Cortázar. Final del juego. Página 87. 1987.
- Ejemplo:
- 3
- Figuradamente, provocar incomodidad moral por alguna acción pasada.
- Sinónimo: remorder
- Ejemplo:
Esta era la opinión corriente sobre el caso, y había decidido empeño en engrandecer el atentado reciente, para borrar hasta la memoria del que, por más que se disimulara, venía siendo el gusano que roía la conciencia de los hombres de Coteruco.José María de Pereda. Don Gonzalo González de la Gonzalera. 1897.
Conjugación
[editar]| Formas no personales (verboides) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Infinitivo | roer | haber roído | |||||
| Gerundio | royendo | habiendo roído | |||||
| Participio | roído | ||||||
| Formas personales | |||||||
| Modo indicativo | |||||||
| yo | tú | vos | él, ella, usted | nosotros | vosotros | ustedes, ellos | |
| Presente | yo roo, roigo, royo | tú roes | vos roés | él, ella, usted roe | nosotros roemos | vosotros roéis | ustedes, ellos roen |
| Pretérito imperfecto | yo roía | tú roías | vos roías | él, ella, usted roía | nosotros roíamos | vosotros roíais | ustedes, ellos roían |
| Pretérito perfecto | yo roí | tú roíste | vos roíste | él, ella, usted royó | nosotros roímos | vosotros roísteis | ustedes, ellos royeron |
| Pretérito pluscuamperfecto | yo había roído | tú habías roído | vos habías roído | él, ella, usted había roído | nosotros habíamos roído | vosotros habíais roído | ustedes, ellos habían roído |
| Pretérito perfecto compuesto | yo he roído | tú has roído | vos has roído | él, ella, usted ha roído | nosotros hemos roído | vosotros habéis roído | ustedes, ellos han roído |
| Futuro | yo roeré | tú roerás | vos roerás | él, ella, usted roerá | nosotros roeremos | vosotros roeréis | ustedes, ellos roerán |
| Futuro compuesto | yo habré roído | tú habrás roído | vos habrás roído | él, ella, usted habrá roído | nosotros habremos roído | vosotros habréis roído | ustedes, ellos habrán roído |
| Pretérito anterior† | yo hube roído | tú hubiste roído | vos hubiste roído | él, ella, usted hubo roído | nosotros hubimos roído | vosotros hubisteis roído | ustedes, ellos hubieron roído |
| Modo condicional | |||||||
| yo | tú | vos | él, ella, usted | nosotros | vosotros | ustedes, ellos | |
| Condicional simple | yo roería | tú roerías | vos roerías | él, ella, usted roería | nosotros roeríamos | vosotros roeríais | ustedes, ellos roerían |
| Condicional compuesto | yo habría roído | tú habrías roído | vos habrías roído | él, ella, usted habría roído | nosotros habríamos roído | vosotros habríais roído | ustedes, ellos habrían roído |
| Modo subjuntivo | |||||||
| que yo | que tú | que vos | que él, que ella, que usted | que nosotros | que vosotros | que ustedes, que ellos | |
| Presente | que yo roa, roiga, roya | que tú roas, roigas, royas | que vos roas, roigas, royas, roás, roigás, royás | que él, que ella, que usted roa, roiga, roya | que nosotros roamos, roigamos, royamos | que vosotros roáis, roigáis, royáis | que ustedes, que ellos roan, roigan, royan |
| Pretérito imperfecto | que yo royera, royese | que tú royeras, royeses | que vos royeras, royeses | que él, que ella, que usted royera, royese | que nosotros royéramos, royésemos | que vosotros royerais, royeseis | que ustedes, que ellos royeran, royesen |
| Pretérito perfecto | que yo haya roído | que tú hayas roído | que vos hayas roído | que él, que ella, que usted haya roído | que nosotros hayamos roído | que vosotros hayáis roído | que ustedes, que ellos hayan roído |
| Pretérito pluscuamperfecto | que yo hubiera roído, hubiese roído | que tú hubieras roído, hubieses roído | que vos hubieras roído, hubieses roído | que él, que ella, que usted hubiera roído, hubiese roído | que nosotros hubiéramos roído, hubiésemos roído | que vosotros hubierais roído, hubieseis roído | que ustedes, que ellos hubieran roído, hubiesen roído |
| Futuro† | que yo royere | que tú royeres | que vos royeres | que él, que ella, que usted royere | que nosotros royéremos | que vosotros royereis | que ustedes, que ellos royeren |
| Futuro compuesto† | que yo hubiere roído | que tú hubieres roído | que vos hubieres roído | que él, que ella, que usted hubiere roído | que nosotros hubiéremos roído | que vosotros hubiereis roído | que ustedes, que ellos hubieren roído |
| Modo imperativo | |||||||
| ― | (tú) | (vos) | (usted) | (nosotros) | (vosotros) | (ustedes) | |
| Presente | ― ― | (tú) roe | (vos) roé | (usted) roa, roiga, roya | (nosotros) roamos, roigamos, royamos | (vosotros) roed | (ustedes) roan, roigan, royan |
| Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad | |||||||
Traducciones
[editar]- Serbocroata: [1] glodati глодати (sh) “glodati”
- Albanés: [1] bren (sq)
- Alemán: [1] nagen (de)
- Árabe: [1] نخر (ar) “nákhara”
- Armenio: [1] կրծել (hy) “krçel”
- Bielorruso: [1] грызці (be) “grýzci”
- Bretón: [1] krignat (br)
- Búlgaro: [1] гриза (bg) “grizá”
- Catalán: [1] rosegar (ca)
- Checo: [1] hlodat (cs); t cs hryzat (cs)
- Eslavo eclesiástico antiguo: [1] грꙑзти (cu) “gr”zti”
- Eslovaco: [1] hlodať (sk); hrýzť (sk)
- Esloveno: [1] glodati (sl); gristi (sl)
- Esperanto: [1] ronĝi (eo)
- Finés: [1] jyrsiä jäytää (fi)
- Francés: [1] ronger (fr)
- Gallego: [1] roer (gl)
- Hebreo: [1] כרסם (he) “kirsém”
- Húngaro: [1] rág (hu)
- Ido: [1] rodar (io)
- Indonesio: [1] merongrong (id)
- Inglés: [1] gnaw (en)
- Islandés: [1] naga (is)
- Italiano: [1] rodere (it); rosicchiare (it)
- Japonés: [1] 齧る (ja) “かじる, kajiru”
- Latín: [1] rodo (la); obedo (la)
- Macedonio: [1] гриза (mk) “grizá”
- Mandarín: [1] 啃 (cmn) “kěn”; 咬 (cmn) “yǎo”; 噬 (cmn) “shì”
- Neerlandés: [1] knagen (nl)
- Polaco: [1] gryźć (pl)
- Portugués: [1] roer (pt)
- Rumano: [1] roade (ro)
- Ruso: [1] грызть (ru) “gryzt'”; глодать (ru) “glodát'”
- Serbocroata: [1] glodati (sh)
- Koyraboro senni: [1] zenji (ses); cacaba (ses); cecebu (ses)
- Sueco: [1] gnaga (sv)
- Ucraniano: [1] гризти (uk) “grýzty”
Gallego
[editar]| roer | |
| pronunciación (AFI) | [roˈeɾ] |
| silabación | ro-er |
| acentuación | aguda |
| longitud silábica | bisílaba |
| rima | eɾ |
Etimología
[editar]Si puedes, incorpórala: ver cómo.
Verbo transitivo
[editar]- 1
- Roer.
Conjugación
[editar]| Formas no personales (verboides) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Infinitivo | roer | ter roído | ||||
| Gerundio | roendo | tendo roído | ||||
| Participio | roído | |||||
| Formas personales | ||||||
| Modo infinitivo | ||||||
| por . eu | por . tu | por . ele, por . ela, por . vostede | por . nós | por . vós | por . vostedes, por . eles, por . elas | |
| Infinitivo simple | por . eu roer | por . ti roeres | por . ele, por . ela, por . vostede roer | por . nós roermos | por . vós roerdes | por . vostedes, por . eles, por . elas roeren |
| Infinitivo compuesto | por . eu ter roído | por . ti teres roído | por . ele, por . ela, por . vostede ter roído | por . nós termos roído | por . vós terdes roído | por . vostedes, por . eles, por . elas teren roído |
| Modo indicativo | ||||||
| eu | tu | ele, ela, vostede | nós | vós | vostedes, eles, elas | |
| Presente | eu roio | ti roes | el, el, vostede roe | nós roemos | vós roedes | vostedes, eles, elas roen |
| Pretérito imperfecto | eu roía | ti roías | el, el, vostede roía | nós roïamos | vós roïades | vostedes, eles, elas roían |
| Pretérito perfecto | eu roín | ti roíches | el, el, vostede roeu | nós roemos | vós roestes | vostedes, eles, elas roeron |
| Pretérito pluscuamperfecto | eu roera | ti roeras | el, el, vostede roera | nós roeramos | vós roerades | vostedes, eles, elas roeran |
| Pretérito perfecto compuesto | eu teño roído | ti tes roído | el, el, vostede ten roído | nós temos roído | vós tendes roído | vostedes, eles, elas teñen roído |
| Pretérito pluscuamperfecto compuesto | eu tiña roído | ti tiñas roído | el, el, vostede tiña roído | nós tiñamos roído | vós tiñades roído | vostedes, eles, elas tiñan roído |
| Futuro | eu roerei | ti roerás | el, el, vostede roerá | nós roeremos | vós roeredes | vostedes, eles, elas roerán |
| Futuro compuesto | eu terei roído | ti terás roído | el, el, vostede terá roído | nós teremos roído | vós teredes roído | vostedes, eles, elas terán roído |
| Pretérito anterior† | eu tiven roído | ti tiveches roído | el, el, vostede tivo roído | nós tivemos roído | vós tivestes roído | vostedes, eles, elas tiveron roído |
| Modo condicional | ||||||
| eu | tu | ele, ela, vostede | nós | vós | vostedes, eles, elas | |
| Condicional simple | eu roería | ti roerías | el, el, vostede roería | nós roeriamos | vós roeriades | vostedes, eles, elas roerían |
| Condicional compuesto | eu tería roído | ti terías roído | el, el, vostede tería roído | nós teriamos roído | vós teriades roído | vostedes, eles, elas terían roído |
| Modo subjuntivo | ||||||
| que eu | que tu | que ele, que ela, que vostede | que nós | que vós | que vostedes, que eles, que elas | |
| Presente | que eu roia | que ti roias | que ele, que ela, que vostede roia | que nós roiamos | que vós roiades | que vostedes, que eles, que elas roian |
| Pretérito imperfecto | que eu roese | que ti roeses | que ele, que ela, que vostede roese | que nós roésemos | que vós roésedes | que vostedes, que eles, que elas roesen |
| Pretérito perfecto | que eu teña roído | que ti teñas roído | que ele, que ela, que vostede teña roído | que nós teñamos roído | que vós teñades roído | que vostedes, que eles, que elas teñan roído |
| Pretérito pluscuamperfecto | que eu tivese roído | que ti tiveses roído | que ele, que ela, que vostede tivese roído | que nós tivésemos roído | que vós tivésedes roído | que vostedes, que eles, que elas tivesen roído |
| Futuro† | que eu roer | que ti roeres | que ele, que ela, que vostede roer | que nós roermos | que vós roerdes | que vostedes, que eles, que elas roeren |
| Futuro compuesto† | que eu tiver roído | que ti tiveres roído | que ele, que ela, que vostede tiver roído | que nós tivermos roído | que vós tiverdes roído | que vostedes, que eles, que elas tiveren roído |
| Modo imperativo | ||||||
| ― | (tu) | (vostede) | (nós) | (vós) | (vostedes) | |
| Presente | ― ― | (ti) roe | (vostede) roia | (nós) roiamos | (vós) roede | (vostedes) roian |
| Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad | ||||||
| roer | |
| pronunciación | falta agregar |
Etimología
[editar]Si puedes, incorpórala: ver cómo.
Verbo transitivo
[editar]- 1
- Roer.
Conjugación
[editar]| Formas no personales (verboides) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Infinitivo | roer | ter roído | ||||
| Gerundio | roendo | tendo roído | ||||
| Participio | roído | |||||
| Formas personales | ||||||
| Modo infinitivo | ||||||
| por . eu | por . tu | por . ele, por . ela, por . você | por . nós | por . vós | por . vocês, por . eles, por . elas | |
| Infinitivo simple | por . eu roer | por . tu roeres | por . ele, por . ela, por . você roer | por . nós roermos | por . vós roerdes | por . vocês, por . eles, por . elas roerem |
| Infinitivo compuesto | por . eu ter roído | por . tu teres roído | por . ele, por . ela, por . você ter roído | por . nós termos roído | por . vós terdes roído | por . vocês, por . eles, por . elas terem roído |
| Modo indicativo | ||||||
| eu | tu | ele, ela, você | nós | vós | vocês, eles, elas | |
| Presente | eu roo | tu róis | ele, ela, você rói | nós roemos | vós roeis | vocês, eles, elas roem |
| Pretérito imperfecto | eu roía | tu roías | ele, ela, você roía | nós roíamos | vós roíeis | vocês, eles, elas roíam |
| Pretérito perfecto | eu roí | tu roeste | ele, ela, você roeu | nós roemos | vós roestes | vocês, eles, elas roeram |
| Pretérito pluscuamperfecto | eu roera | tu roeras | ele, ela, você roera | nós roêramos | vós roêreis | vocês, eles, elas roeram |
| Pretérito perfecto compuesto | eu tenho roído | tu tens roído | ele, ela, você tem roído | nós temos roído | vós tendes roído | vocês, eles, elas têm roído |
| Pretérito pluscuamperfecto compuesto | eu tinha roído | tu tinhas roído | ele, ela, você tinha roído | nós tínhamos roído | vós tínheis roído | vocês, eles, elas tinham roído |
| Futuro | eu roerei | tu roerás | ele, ela, você roerá | nós roeremos | vós roereis | vocês, eles, elas roerão |
| Futuro compuesto | eu terei roído | tu terás roído | ele, ela, você terá roído | nós teremos roído | vós tereis roído | vocês, eles, elas terão roído |
| Pretérito anterior† | eu tive roído | tu tiveste roído | ele, ela, você teve roído | nós tivemos roído | vós tivestes roído | vocês, eles, elas tiveram roído |
| Modo condicional | ||||||
| eu | tu | ele, ela, você | nós | vós | vocês, eles, elas | |
| Condicional simple | eu roeria | tu roerias | ele, ela, você roeria | nós roeríamos | vós roeríeis | vocês, eles, elas roeriam |
| Condicional compuesto | eu teria roído | tu terias roído | ele, ela, você teria roído | nós teríamos roído | vós teríeis roído | vocês, eles, elas teriam roído |
| Modo subjuntivo | ||||||
| que eu | que tu | que ele, que ela, que você | que nós | que vós | que vocês, que eles, que elas | |
| Presente | que eu roa | que tu roas | que ele, que ela, que você roa | que nós roamos | que vós roais | que vocês, que eles, que elas roam |
| Pretérito imperfecto | que eu roesse | que tu roesses | que ele, que ela, que você roesse | que nós roêssemos | que vós roêsseis | que vocês, que eles, que elas roessem |
| Pretérito perfecto | que eu tenha roído | que tu tenhas roído | que ele, que ela, que você tenha roído | que nós tenhamos roído | que vós tenhais roído | que vocês, que eles, que elas tenham roído |
| Pretérito pluscuamperfecto | que eu tivesse roído | que tu tivesses roído | que ele, que ela, que você tivesse roído | que nós tivéssemos roído | que vós tivésseis roído | que vocês, que eles, que elas tivessem roído |
| Futuro† | que eu roer | que tu roeres | que ele, que ela, que você roer | que nós roermos | que vós roerdes | que vocês, que eles, que elas roerem |
| Futuro compuesto† | que eu tiver roído | que tu tiveres roído | que ele, que ela, que você tiver roído | que nós tivermos roído | que vós tiverdes roído | que vocês, que eles, que elas tiverem roído |
| Modo imperativo | ||||||
| ― | (tu) | (você) | (nós) | (vós) | (vocês) | |
| Presente | ― ― | (tu) rói | (você) roa | (nós) roamos | (vós) roei | (vocês) roam |
| Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad | ||||||
Referencias y notas
[editar]- ↑ «roer» en Diccionario de la lengua española. Editorial: Real Academia Española, Asociación de Academias de la Lengua Española y Espasa. 22.ª ed, Madrid, 2001.
- ↑ Michiel de Vaan. Etymological Dictionary of Latin and the Other Italic Languages. Página 526. Editorial: Leiden. Brill, 2008. ISBN: 9789004167971.
- Español
- ES:Palabras agudas
- ES:Palabras bisílabas
- ES:Rimas:eɾ
- ES:Palabras provenientes del latín
- ES:Verbos transitivos
- ES:Verbos
- ES:Verbos irregulares
- ES:Verbos del paradigma roer
- ES:Verbos de la segunda conjugación
- Español-Koyraboro senni
- Gallego
- GL:Palabras agudas
- GL:Palabras bisílabas
- GL:Rimas:eɾ
- GL:Verbos transitivos
- GL:Verbos
- GL:Verbos irregulares
- GL:Verbos del paradigma moer
- GL:Verbos de la segunda conjugación
- Portugués
- PT:Verbos transitivos
- PT:Verbos
- PT:Verbos regulares
- PT:Verbos del paradigma roer
- PT:Verbos de la segunda conjugación