Ir al contenido

roer

De Wikcionario, el diccionario libre
roer
pronunciación (AFI) [roˈeɾ]
silabación ro-er
acentuación aguda
longitud silábica bisílaba
rima

Etimología 1

[editar]

Del latín rodĕre[1], a su vez del protoindoeuropeo *wréh₂d-.[2] Compárese el catalán rosegar, el aragonés rosigar o rader, el francés roder, el italiano rodere, el portugués roer o el rumano roade.

Verbo transitivo

[editar]
1
Raspar con los dientes el alimento.
  • Ejemplo: 

    E él assí estando, cató contra el pie del árbol en que estava, e vio dos mures, el uno blanco e el otro prieto, los cuales non quedavan de roer la raíz de aquel árbol, atanto que poco tenían por cortar dél.Anónimo. Ejemplos muy notables (1450). Editorial: Lemir. Valencia, 2001.

  • Ejemplo: 

    Los roedores son pequeños mamíferos placentarios de régimen vegetariano, que se alimentan royendo con una dentadura característica y tienen los dedos de sus cuatro patas dotados de uñas más o menos fuertes.S. Alvarado. Ciencias Naturales (5º curso del Bachillerato, Plan de 1957) ¶230. Editorial: AGESA. Madrid, 1974.

2
Por extensión, desgastar poco a poco.
  • Ejemplo: 

    También pudiera caer
    en manos de detractores
    que buscarán qué roer,
    como lo suelen hazer
    de lo bueno y sus primores.
    Cancionero. Cancionero general de Hernando del Castillo. Página 118. 1882.

  • Ejemplo: 

    cualquier cosa que hicieran el resultado sería el mismo, la humillación, la rutina lamentable, los años monótonos, los fracasos que van royendo la ropa y el alma, el refugio en una soledad resentida, en un bistró de barrio.Julio Cortázar. Final del juego. Página 87. 1987.

3
Figuradamente, provocar incomodidad moral por alguna acción pasada.
  • Sinónimo: remorder
  • Ejemplo: 

    Esta era la opinión corriente sobre el caso, y había decidido empeño en engrandecer el atentado reciente, para borrar hasta la memoria del que, por más que se disimulara, venía siendo el gusano que roía la conciencia de los hombres de Coteruco.José María de Pereda. Don Gonzalo González de la Gonzalera. 1897.

Conjugación

[editar]
Conjugación de roerparadigma: roer (irregular) []
Formas no personales (verboides)
Infinitivo roer haber roído
Gerundio royendo habiendo roído
Participio roído
Formas personales
Modo indicativo
yo vos él, ella, usted nosotros vosotros ustedes, ellos
Presente yoroo, roigo, royo roes vosroés él, ella, ustedroe nosotrosroemos vosotrosroéis ustedes, ellosroen
Pretérito imperfecto yoroía roías vosroías él, ella, ustedroía nosotrosroíamos vosotrosroíais ustedes, ellosroían
Pretérito perfecto yoroí roíste vosroíste él, ella, ustedroyó nosotrosroímos vosotrosroísteis ustedes, ellosroyeron
Pretérito pluscuamperfecto yohabía roído habías roído voshabías roído él, ella, ustedhabía roído nosotroshabíamos roído vosotroshabíais roído ustedes, elloshabían roído
Pretérito perfecto compuesto yohe roído has roído voshas roído él, ella, ustedha roído nosotroshemos roído vosotroshabéis roído ustedes, elloshan roído
Futuro yoroeré roerás vosroerás él, ella, ustedroerá nosotrosroeremos vosotrosroeréis ustedes, ellosroerán
Futuro compuesto yohabré roído habrás roído voshabrás roído él, ella, ustedhabrá roído nosotroshabremos roído vosotroshabréis roído ustedes, elloshabrán roído
Pretérito anterior yohube roído hubiste roído voshubiste roído él, ella, ustedhubo roído nosotroshubimos roído vosotroshubisteis roído ustedes, elloshubieron roído
Modo condicional
yo vos él, ella, usted nosotros vosotros ustedes, ellos
Condicional simple yoroería roerías vosroerías él, ella, ustedroería nosotrosroeríamos vosotrosroeríais ustedes, ellosroerían
Condicional compuesto yohabría roído habrías roído voshabrías roído él, ella, ustedhabría roído nosotroshabríamos roído vosotroshabríais roído ustedes, elloshabrían roído
Modo subjuntivo
que yo que tú que vos que él, que ella, que usted que nosotros que vosotros que ustedes, que ellos
Presente que yoroa, roiga, roya que túroas, roigas, royas que vosroas, roigas, royas, roás, roigás, royás que él, que ella, que ustedroa, roiga, roya que nosotrosroamos, roigamos, royamos que vosotrosroáis, roigáis, royáis que ustedes, que ellosroan, roigan, royan
Pretérito imperfecto que yoroyera, royese que túroyeras, royeses que vosroyeras, royeses que él, que ella, que ustedroyera, royese que nosotrosroyéramos, royésemos que vosotrosroyerais, royeseis que ustedes, que ellosroyeran, royesen
Pretérito perfecto que yohaya roído que túhayas roído que voshayas roído que él, que ella, que ustedhaya roído que nosotroshayamos roído que vosotroshayáis roído que ustedes, que elloshayan roído
Pretérito pluscuamperfecto que yohubiera roído, hubiese roído que túhubieras roído, hubieses roído que voshubieras roído, hubieses roído que él, que ella, que ustedhubiera roído, hubiese roído que nosotroshubiéramos roído, hubiésemos roído que vosotroshubierais roído, hubieseis roído que ustedes, que elloshubieran roído, hubiesen roído
Futuro que yoroyere que túroyeres que vosroyeres que él, que ella, que ustedroyere que nosotrosroyéremos que vosotrosroyereis que ustedes, que ellosroyeren
Futuro compuesto que yohubiere roído que túhubieres roído que voshubieres roído que él, que ella, que ustedhubiere roído que nosotroshubiéremos roído que vosotroshubiereis roído que ustedes, que elloshubieren roído
Modo imperativo
(tú) (vos) (usted) (nosotros) (vosotros) (ustedes)
Presente (tú)roe (vos)roé (usted)roa, roiga, roya (nosotros)roamos, roigamos, royamos (vosotros)roed (ustedes)roan, roigan, royan
Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, cambio ortográfico, irregularidad

Traducciones

[editar]
Traducciones []

Gallego

[editar]
roer
pronunciación (AFI) [roˈeɾ]
silabación ro-er
acentuación aguda
longitud silábica bisílaba
rima

Etimología

[editar]

Si puedes, incorpórala: ver cómo.

Verbo transitivo

[editar]
1
Roer.

Conjugación

[editar]
Conjugación de roerparadigma: moer (irregular) []
Formas no personales (verboides)
Infinitivo roer ter roído
Gerundio roendo tendo roído
Participio roído
Formas personales
Modo infinitivo
por . eu por . tu por . ele, por . ela, por . vostede por . nós por . vós por . vostedes, por . eles, por . elas
Infinitivo simple por . euroer por . tiroeres por . ele, por . ela, por . vostederoer por . nósroermos por . vósroerdes por . vostedes, por . eles, por . elasroeren
Infinitivo compuesto por . euter roído por . titeres roído por . ele, por . ela, por . vostedeter roído por . nóstermos roído por . vósterdes roído por . vostedes, por . eles, por . elasteren roído
Modo indicativo
eu tu ele, ela, vostede nós vós vostedes, eles, elas
Presente euroio tiroes el, el, vostederoe nósroemos vósroedes vostedes, eles, elasroen
Pretérito imperfecto euroía tiroías el, el, vostederoía nósroïamos vósroïades vostedes, eles, elasroían
Pretérito perfecto euroín tiroíches el, el, vostederoeu nósroemos vósroestes vostedes, eles, elasroeron
Pretérito pluscuamperfecto euroera tiroeras el, el, vostederoera nósroeramos vósroerades vostedes, eles, elasroeran
Pretérito perfecto compuesto euteño roído tites roído el, el, vostedeten roído nóstemos roído vóstendes roído vostedes, eles, elasteñen roído
Pretérito pluscuamperfecto compuesto eutiña roído titiñas roído el, el, vostedetiña roído nóstiñamos roído vóstiñades roído vostedes, eles, elastiñan roído
Futuro euroerei tiroerás el, el, vostederoerá nósroeremos vósroeredes vostedes, eles, elasroerán
Futuro compuesto euterei roído titerás roído el, el, vostedeterá roído nósteremos roído vósteredes roído vostedes, eles, elasterán roído
Pretérito anterior eutiven roído titiveches roído el, el, vostedetivo roído nóstivemos roído vóstivestes roído vostedes, eles, elastiveron roído
Modo condicional
eu tu ele, ela, vostede nós vós vostedes, eles, elas
Condicional simple euroería tiroerías el, el, vostederoería nósroeriamos vósroeriades vostedes, eles, elasroerían
Condicional compuesto eutería roído titerías roído el, el, vostedetería roído nósteriamos roído vósteriades roído vostedes, eles, elasterían roído
Modo subjuntivo
que eu que tu que ele, que ela, que vostede que nós que vós que vostedes, que eles, que elas
Presente que euroia que tiroias que ele, que ela, que vostederoia que nósroiamos que vósroiades que vostedes, que eles, que elasroian
Pretérito imperfecto que euroese que tiroeses que ele, que ela, que vostederoese que nósroésemos que vósroésedes que vostedes, que eles, que elasroesen
Pretérito perfecto que euteña roído que titeñas roído que ele, que ela, que vostedeteña roído que nósteñamos roído que vósteñades roído que vostedes, que eles, que elasteñan roído
Pretérito pluscuamperfecto que eutivese roído que titiveses roído que ele, que ela, que vostedetivese roído que nóstivésemos roído que vóstivésedes roído que vostedes, que eles, que elastivesen roído
Futuro que euroer que tiroeres que ele, que ela, que vostederoer que nósroermos que vósroerdes que vostedes, que eles, que elasroeren
Futuro compuesto que eutiver roído que titiveres roído que ele, que ela, que vostedetiver roído que nóstivermos roído que vóstiverdes roído que vostedes, que eles, que elastiveren roído
Modo imperativo
(tu) (vostede) (nós) (vós) (vostedes)
Presente (ti)roe (vostede)roia (nós)roiamos (vós)roede (vostedes)roian
Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, cambio ortográfico, irregularidad
roer
pronunciación falta agregar

Etimología

[editar]

Si puedes, incorpórala: ver cómo.

Verbo transitivo

[editar]
1
Roer.

Conjugación

[editar]
Conjugación de roerparadigma: roer (regular) []
Formas no personales (verboides)
Infinitivo roer ter roído
Gerundio roendo tendo roído
Participio roído
Formas personales
Modo infinitivo
por . eu por . tu por . ele, por . ela, por . você por . nós por . vós por . vocês, por . eles, por . elas
Infinitivo simple por . euroer por . turoeres por . ele, por . ela, por . vocêroer por . nósroermos por . vósroerdes por . vocês, por . eles, por . elasroerem
Infinitivo compuesto por . euter roído por . tuteres roído por . ele, por . ela, por . vocêter roído por . nóstermos roído por . vósterdes roído por . vocês, por . eles, por . elasterem roído
Modo indicativo
eu tu ele, ela, você nós vós vocês, eles, elas
Presente euroo turóis ele, ela, vocêrói nósroemos vósroeis vocês, eles, elasroem
Pretérito imperfecto euroía turoías ele, ela, vocêroía nósroíamos vósroíeis vocês, eles, elasroíam
Pretérito perfecto euroí turoeste ele, ela, vocêroeu nósroemos vósroestes vocês, eles, elasroeram
Pretérito pluscuamperfecto euroera turoeras ele, ela, vocêroera nósroêramos vósroêreis vocês, eles, elasroeram
Pretérito perfecto compuesto eutenho roído tutens roído ele, ela, vocêtem roído nóstemos roído vóstendes roído vocês, eles, elastêm roído
Pretérito pluscuamperfecto compuesto eutinha roído tutinhas roído ele, ela, vocêtinha roído nóstínhamos roído vóstínheis roído vocês, eles, elastinham roído
Futuro euroerei turoerás ele, ela, vocêroerá nósroeremos vósroereis vocês, eles, elasroerão
Futuro compuesto euterei roído tuterás roído ele, ela, vocêterá roído nósteremos roído vóstereis roído vocês, eles, elasterão roído
Pretérito anterior eutive roído tutiveste roído ele, ela, vocêteve roído nóstivemos roído vóstivestes roído vocês, eles, elastiveram roído
Modo condicional
eu tu ele, ela, você nós vós vocês, eles, elas
Condicional simple euroeria turoerias ele, ela, vocêroeria nósroeríamos vósroeríeis vocês, eles, elasroeriam
Condicional compuesto euteria roído tuterias roído ele, ela, vocêteria roído nósteríamos roído vósteríeis roído vocês, eles, elasteriam roído
Modo subjuntivo
que eu que tu que ele, que ela, que você que nós que vós que vocês, que eles, que elas
Presente que euroa que turoas que ele, que ela, que vocêroa que nósroamos que vósroais que vocês, que eles, que elasroam
Pretérito imperfecto que euroesse que turoesses que ele, que ela, que vocêroesse que nósroêssemos que vósroêsseis que vocês, que eles, que elasroessem
Pretérito perfecto que eutenha roído que tutenhas roído que ele, que ela, que vocêtenha roído que nóstenhamos roído que vóstenhais roído que vocês, que eles, que elastenham roído
Pretérito pluscuamperfecto que eutivesse roído que tutivesses roído que ele, que ela, que vocêtivesse roído que nóstivéssemos roído que vóstivésseis roído que vocês, que eles, que elastivessem roído
Futuro que euroer que turoeres que ele, que ela, que vocêroer que nósroermos que vósroerdes que vocês, que eles, que elasroerem
Futuro compuesto que eutiver roído que tutiveres roído que ele, que ela, que vocêtiver roído que nóstivermos roído que vóstiverdes roído que vocês, que eles, que elastiverem roído
Modo imperativo
(tu) (você) (nós) (vós) (vocês)
Presente (tu)rói (você)roa (nós)roamos (vós)roei (vocês)roam
Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, cambio ortográfico, irregularidad

Referencias y notas

[editar]
  1. «roer» en Diccionario de la lengua española. Editorial: Real Academia Española, Asociación de Academias de la Lengua Española y Espasa. 22.ª ed, Madrid, 2001.
  2. Michiel de Vaan. Etymological Dictionary of Latin and the Other Italic Languages. Página 526. Editorial: Leiden. Brill, 2008. ISBN: 9789004167971.