0% encontró este documento útil (0 votos)
74 vistas16 páginas

Los Números

El documento presenta un curso de idioma guaraní centrado en el aprendizaje de los números y su uso en la vida cotidiana de la comunidad guaraní. Se incluyen actividades prácticas para escribir y manipular números, así como consignas para la aplicación de los conocimientos adquiridos. Además, se abordan temas como la hora y se proponen diálogos y ejercicios para reforzar el aprendizaje.
Derechos de autor
© © All Rights Reserved
Nos tomamos en serio los derechos de los contenidos. Si sospechas que se trata de tu contenido, reclámalo aquí.
Formatos disponibles
Descarga como PPTX, PDF, TXT o lee en línea desde Scribd
0% encontró este documento útil (0 votos)
74 vistas16 páginas

Los Números

El documento presenta un curso de idioma guaraní centrado en el aprendizaje de los números y su uso en la vida cotidiana de la comunidad guaraní. Se incluyen actividades prácticas para escribir y manipular números, así como consignas para la aplicación de los conocimientos adquiridos. Además, se abordan temas como la hora y se proponen diálogos y ejercicios para reforzar el aprendizaje.
Derechos de autor
© © All Rights Reserved
Nos tomamos en serio los derechos de los contenidos. Si sospechas que se trata de tu contenido, reclámalo aquí.
Formatos disponibles
Descarga como PPTX, PDF, TXT o lee en línea desde Scribd

Docente: Lic.

Daniela Morales M.

Santa Cruz, Febrero


Curso de Idioma Guaraní L2 2023
Yemboe : Mbapaka reta/Papaka Reta.
Tema . Los números
Introducción

Este tema se refiere al uso


de los números de la lengua
guaraní, que también es
importante en la vida
cotidiana de la comunidad
guaraníes. Los números se
emplean en diferentes
actividades como ser: en el
trabajo de la construcción de
vivienda, medición de
superficie, en el tiempo
recorrido de un lugar a otro,
MBAE YAIKUATA VAE. (OBJETIVO DEL TEMA)

Aprendemos a escribir los


números de la lengua
guaraní, a través del
conteo y manipuleo de
objetos reales del ámbito
escolar, para desarrollar
nuestros conocimientos y
habilidades de manejo de
los números en guaraní
Ñañemboe mbapaka regua (Aprendemos
los números)

yagua : tigre guasu: urina posi: pato guirarai: pajarito tapiti : conejo

metei yagua mokoi guasu mboapi posi irundi guirarai pandepo tapiti
Ñañemboe mbapaka regua (Aprendemos
los números)

Kunumi reta Michia reta Mbia reta Kuatia pöa reta Ñemboporu reta
Los jövenes Los niños Los hombres Los Lápices Los útiles

Ova: kunumi Chiu: michia Juri: Mbia reta Chau: kuatia Pañandepo:
reta reta pöa ñemboporu reta
Ñañemboe papaka regua (Aprendemos las
matemáticas)
Papaka
Mbaeti : 0
reta/Mbapaka
Pañandepo metei:
reta:
11
Los números
Mboapipa: 30
Metei: 1 Pañandepo mokoi: 12 Irundipa: 40
Mokoi: 2 Pañandepo mboapi: 13 Pandepopa: 50
Mboapi: 3 Pañandepo irundi : 14 Ovapa: 60
Irundi : 4 Pañandepo pandepo: 15 Chiupa: 70
Pandepo: 5 Pañandepo ova: 16 Juripa: 80
Ova: 6 Pañandepo chiu: 17 Chaupa: 90
Chiu: 7 Pañandepo juri: 18 Pañandepopa: 100
Juri: 8 Pañandepo chau: 19 Pañandepopa metei: 101
Chau: 9 Mokoipa: 20
Pañandepo: 10 Mokoipa metei: 21
Mokoipopa: 200 Ovapopa: 600 Mokoi eta: 2.000
Mboapipopa: 300 Chiupopa: 700 Etata: millón
Irundipopa: 400 Juripopa: 800 Eta etata: mil millones
Pandepopopa: 500 Chaupopa: 900 Moetata: billón
Eta: 1.000
Ñañemboe arajaikare (Aprendemos la hora (Reloj)

Arajai:hora 60

Arajaimí: minuto arajaimí

…………
Arajaiasi. Segundo
Mbaraviki yayapotavae (Actividades
Propuestas)
Oporomboea ndive yaikutia mbapaka regua
(Con el facilitador escribimos los números)

1 2 4 9
…………… ………………… …………….. ………….

8 6 5 3
………… ………………… ……………… …………

7 10 20 100
……… …………… …………….. ……….
119, 284, 396 Y 727, 9635
111, 333, 555 Y 777, 2356
199, 222, 666 Y 888, 2241
166, 525, 719 Y 999, 2825
444, 588, 696 Y 917, 3762
453, 598, 712 Y 851, 3333
117, 293, 852, 919, 4444
555, 777, 999, 1111, 4444
914, 1151, 2784, 10.899
672, 895, 1817, 9999, 129
99, 122, 5891, 7444, 668
111, 3333, 5555, 8888, 289
398. 2222, 4446, 7899, 150
319, 995, 3333, 9999,246
555, 1119, 6666, 8431, 227
686, 689, 7237, 88, 9879, 111, 1219,
1343, 200, 261, 304, 3323, 4454, 555,
666, 777, 888, 999, 3789, 4623,

10:17. 55, 19;45, 23


07;21,33, 8:19:39
6:32, 42, 22:55, 13
11,35,24, 23;18,36
5;23, 15, 18:43, 21
4:27, 41, 21:31,26
11:43, 22, 19:11, 32
Yayapo miarireta jare kuatiami (Consignas para la
etapa de aplicación)
• Se propone a los estudiantes diferentes consignas,
estos seleccionaran unas de ellas para practicar y
presentar en la sesión de socialización.

• Mbaraviki Metei. Kuae arajaikape yayapo


arajai reta jare ñaneiru reta ndive yaparaviki
opaete vae yayapo ñemboerendape.
Consigna 1. (Identificamos y practicamos en forma oral
y escrita las horas para posteriormente compartir en la
sesión de clase sincrónica)
HORA 02: 9, 31
ARAJAI MOKOI, CHAU ARAJAIMI, MBOAPIPA METEI ARAJAIASI
HORA 04: 23, 18
HORA 9: 55, 33
HORA 23: 11, 22
HORA 19: 14, 13
10:17. 55, 9:15,27
19;45, 23 , 12:30,59
07;21,33, 21:45,12
8:19:39, 6:25,48
6:32, 42, 14:55,33
22:55, 13, 5:28,45
11,35,24, 20:10,18
23;18,36, 7:45,29
5;23, 15, 22:37,58
18:43, 21, 23:25,46
4:27, 41, 19:17,26
21:31,26, 10:52,38
11:43, 22, 23:19,16
19:11, 32, 5:46,39
 Juan jei iñeiru pe: Juan le dice a su compañero
 Puama chei. Buenos días amigo
 José jei iñeiru pe: Jose le dice a su compañero
 Puama . Buenos días
 Juan jei: Juan le dice
 Mbaepa reyapo neimbove ñavo? Que haces todas las mañana?
 José jei: Jose le dice
 Che aitio chero neimbove ñavo, nde noo? Yo limpio mi casa todas las mañana, y usted?
 Juan jei: Juan le dice
 Jaekavi, che aja aparaviki chiu arajaipe: Bien, yo voy a trabajar a las 7:00 hr.
 José jei: José le dice
 Javoi mbaepa reyapo irundi arajaipe?. Y que haces a las 16:00 hr.?
 Juan jei: Juan le dice
 Che irundi arajai yave ambori michia reta ayapo iparaviki, javoi nde noo? Yo a las 16:00 hr. ayudo a los niños
con sus trabajos y usted?
 José jei: José le dice
 Che kaaruyave aja aparaviki : Yo en la tarde voy a a trabajar
 Juan jei: Juan le dice
 Javoi mbae arajaipe reputuu? Y a que hr. descansa?
 José jei: José le dice
 Che aputuu pañandepoo arajai pe. Yo descanso a las 10:00 hr.
 Juan jei: Juan le dice
 Jaekavi chei, yayoecha : Bien amigo, nos vemos!
 José jei: José le dice
Yaiporu korepoti yagua vaera pañandepo
ñana reta: Nos prestaremos dinero para
comprar diez plantas
Eyapomi ikavi vae cheve: Un favor
Mbaepa: Que será
Mbovi pa reipota: Cuantos necesitas
Aipota ….. : Necesito/quiero….
Jaekavi tetara: Esta bien hermano
Imambae amboekoviayeta ndeve: Te lo devolveré pronto
Mbovi korepoti reta oi kuape: Cuantos dinero hay aquí
---------- boriviaigua.

Hacer 5 oraciones o frases


• Ejemplo: che Agua mokoi tapiti reta tapiti-conejo: Yo compro dos conejos
• Jae Ogua….. / El o Ella compra….

• Meses : yas+ reta


• Mes: yas+
Yaiporuka korepoti

• Oiporu vae • Oiporuka ave


1. tetara, eyapo ikavi vae cheve: un 1. Mbae pa aipo tetara: (que será
favor pariente)
2. Eiporuka korepoti cheve. Chekirei 2. Erei cheiru, mbovipa reipota:
agüa mokoipa mbaepotirenda reta: (bueno compañero, cuántos
(Me puedes prestar plata/dinero. necesitas?)
Quiero comprarme 20 floreros)
3. Pandepopopa mboriviaigua aipota: 3. Jaekabi, ko öi: (bien, aquí esta)
(quiero __ bs.)
4. Jarembaeño amboekoviayeta
ndeve: (te lo devolveré pronto) 4. Erei, iru ara yaiko ye: (bueno, nos
vemos otro día)
5. Iru ara yaiko: (nos vemos otro día)
Yasoropai Tuisa
¡Muchas Gracias!

También podría gustarte