WILLAKUY ATUQMANTA HUK`UCHAMANTAWAN
Hukpis kasqa huk huk`ucha; huk wasita mishk`i lawa
suwakuq risqa;
Wasinta kutipushaqtinsi, huk atoqwan tupasqa.
_Wayqicháy ¿Maypitaq kay sumaq mishk`i lawata
tarimurqanki? Nispa tapuykusqa.
Ahinas wasi ukhuman huk`uchaqa atuqta apasqa, atuqqa
umanta manka ukhuman winaykuspa chakarachikapusqa.
_Wayqicháy ¡K`aspita haywarimuway! Nisqa atuqqa;
huk`uchaqa ichhuchata haywarisqa.
_Wayqicháy ¡Rumita haywarimuway! Nillasqataq atuqqa;
huk`uchaqa qowiq uchhachantas haywarisqa.
_Wayqicháy ¡Qaqaman aysahataway! Nispa nillasqataq atuqqa;
machuq umanmansi apahatasqa; atuqqa umanta machuq umanman wiqtasqa,
chaypi manka p`akikapusqa; machutaqsi phiñallaña, k`aspiwan pasaqta atuqta
p`anaykusqa.
Huk`uchataqsi asiykukuspa wasinman ripusqa.
Había una vez un ratón; fue a una casa a robar una sopa dulce (mazamorra);
cuando se estaba regresando a su casa, se encontró con un zorro.
–Hermanito ¿dónde encontraste esta hermosa sopa dulce (mazamorra)? diciendo
así le preguntó.
Así, el ratón llevó al zorro dentro de la casa, el zorro metiendo su cabeza dentro
de la olla se la hizo atorar.
— Hermanito ¡pásame un palo! le dijo el zorro; el ratón le pasó una paja.
— Hermanito ¡pásame una piedra¡ también le dijo el zorro; el ratón le pasó la
caquita del cuy.
—Hermanito ¡arrástrame hacia las piedras! le volvió a decir el zorro; lo llevó hacía
la cabeza del anciano (viejo); el zorro golpeó su cabeza a la cabeza del viejo, allí
la olla se rompió; el viejo molesto, con el palo golpeó varias veces al zorro.
Y el ratón riéndose se fué a su casa.
KUTICHIY KAY TAPUYKUNATA
1 ¿Pikunataq kay willakuypi rimanku?
Atuqwam huk’uchawam
2 ¿Piwantaq atuq tupasqa?
Huk’uchawam tupasqa
3 ¿Maypitaq huk´ucha lawata tarisqa?
Huk wasipi
4. ¿Imaynataq huk´ucha?
Suwam, uñalla, k’ari (pícaro etc)
5. ¿Imatataq huk´ucha mikhun?
Misk’i lawata
6 ¿Imaynataq atuq?
Malta, upa.
7 ¿Imatataq atuq mikhun?
Huk’uchahina, misk’i lawata
8 ¿Imaniwaqtaq kay willakuymanta?
Munaymi kay willakuy
9 ¿Qan yachankichu huk willakuyta? ¿Iman sutin?
Manan yachanichu
Notas culturales
10 Huk willakuyta ruway
………………………………………………………………………
………………………………………………………………………
………………………………………………………………………
………………………………………………………………………
………………………………………………………………………
………………………………………………………………………
………………………………………………………………………
………………………………………………………………………
………………………………………………………………………
………………………………………………………………………
………………………………………………………………………
………………………………………………………………………