Latin
Latin
Declinaciones
DECLINACIÓN
· La mayor3ªparte de los sustantivos de la segunda declinación son MASCULINOS; exceptuando (-UM, -I), que es neutral.
· Dentro
· Sin embargo de la tercera
pertenecen declinación
al género femenino:debemos diferenciar:
- Los nombres de árboles y plantas (pinus -i).
IMPARISÍLABOS: Son los denominados temas en consonante.
En ellos el nominativo presenta una sílaba menos que el genitivo en singular.
(CAPUT, CAPUTIS / DUX, DUCIS).
Existe, no obstante, una excepción:
· Es el caso de los FALSOS IMPARISÍLABOS. En ellos el genitivo va
precedido por dos consonantes, y se les añade –I en el genitivo plural.
(URBS, URBIS).
Singular Plural
M-F N M-F N
(i) En el genitivo plural de
Nominativo Suj., PVO, ATB. -s/-ө -ө -es -(i)a los FALSOS IMPARISÍLABOS
Vocativo VOC. -s/-ө -ө -es -(i)a se les añade –i como vocal de
Acusativo CD, PVO. -em/-ө -ө -es -(i)a unión.
Genitivo CN, Ady. -is -(i)um
Dativo CI. -i -ibus
Ablativo CC, CAg. -e -ibus
PARISÍLABOS:
Singular Plural
M-F N M-F N
·Son llamados temas en –I.
Nominativo Suj., PVO, ATB. -is -ө -es -ia ·Cuentan con el mismo
Vocativo VOC. -is -ө -es -ia número de sílabas en el
Acusativo CD, PVO. -em -ө -es -ia nominativo y genitivo singular.
Genitivo CN, Ady. -is -ium (CIVIS, CIVIS / MARE,
Dativo CI. -i -i -ibus MARIS).
Ablativo CC, CAg. -e -i -ibus
4ª DECLINACIÓN (-US, -US)f,m ~ (-U, -US)n.
Singular Plural
M-F N M-F N
Nominativo Suj., PVO, ATB. -us -u -us -ua
Vocativo VOC. -us -u -us -ua
Acusativo CD, PVO. -um -u -us -ua
Genitivo CN, Ady. -us -uum
Dativo CI. -ui -ibus
Ablativo CC, CAg. -u -ibus
Latín.
Adjetivos I
COMPARATIVO
· Podemos distinguir varios tipos de adjetivos comparativos:
IGUALDAD TAM + ADJETIVO + QUAM “tan (adjetivo) como...”
INFERIORIDAD MINUS + ADJETIVO + QUAM “menos (adjetivo) que...”
SUPERIORIDAD PLUS + ADJETIVO + QUAM “màs (adjetivo) que...”
MAGIS + ADJETIVO + QUAM
· Hay dos formas de comparativos:
- 2º término de la comparación en el mismo caso que el sustantivo+QUAM.
- 2º término de la comparación en ABLATIVO.
COMPARATIVOS DE SUPERIORIDAD
Se forma con el sufijo –IOR en masculino y femenino y con –IUS en neutro.
DOCTUS –A –UM DOCTIOR , -IUS
FORTIS –E FORTIOR , -IUS
Se declinan como adjetivos de dos terminaciones de la 3ª declinación.
Singular Plural
M-F N M-F N
Nominativo Suj., PVO, ATB. -ior -ius -iores -iora
Acusativo CD, PVO. -iorem -ius -iores -iora
Genitivo CN, Ady. -ioris -iorum
Dativo CI. -iori -ioribus
Ablativo CC, CAg. -iore -ioribus
COMPARATIVO
Se forma añadiendo el sufijo –ISSIMUS –A –UM.
–RIMUS –A –UM en los adjetivos con terminación –ER.
–LIMUS –A –UM en los adjetivos con terminación –LIS.
· Podemos distinguir varios tipos de adjetivos superlativos:
ABSOLUTO ADJETIVO + -ISSUMIS –A –UM “(adjetivo)+ísimo, muy (adjetivo)...”
RELATIVO GENITIVO
EX + ABLATIVO “El/La más (adjetivo) de…”
INTER + ACUSATIVO
· Estas formas requieren un término de referencia.
Latín.
Adjetivos II
ADJETIVOS DE 1 TERMINACIÓN
Singular Plural
M-F N M-F N
Nominativo Suj., PVO, ATB. -ө -ө -es -a
· Tema en consonante. Vocativo VOC. -ө -ө -es -a
· Se declinan como Acusativo CD, PVO. -em -ө -es -a
imparisílabos. Genitivo CN, Ady. -is -um
Dativo CI. -i -ibus
Ablativo CC, CAg. -e -ibus
Singular Plural
M-F N M-F N
· Tema en –i. Nominativo Suj., PVO, ATB. -s -es -ia
· Se declinan como Vocativo VOC. -s -es -ia
falsos imparisílabos. Acusativo CD, PVO. -em -ө -es -ia
Genitivo CN, Ady. -is -ium
Dativo CI. -i -ibus
Ablativo CC, CAg. -e -ibus
ADJETIVOS DE 2 TERMINACIONES
Singular Plural
M-F N M-F N
Nominativo Suj., PVO, ATB. -is -e -es -ia
· Tema en –i. Vocativo VOC. -is -e -es -ia
· Se declinan como parisílabos. Acusativo CD, PVO. -em -e -es -ia
Genitivo CN, Ady. -is -ium
Dativo CI. -i -ibus
Ablativo CC, CAg. -i -ibus
Latín.
Pronombres
PRONOMBRES PERSONALES
Primera persona Segunda persona Reflexivo
Singular Plural Singular Plural Sing/Plr.
Nominativo Suj., PVO, ATB. ego nos tu vos ---
Vocativo VOC. --- --- tu vos ---
Acusativo CD, PVO. me nos te vos se
Genitivo CN, Ady. mei nostri/ -um tui vestri/ -um sui
Dativo CI. mihi nobis tibi vobis sibi
Ablativo CC, CAg. me nobis te vobis se
PRONOMBRES RELATIVOS
QUI, QUAE, QUOD * ”QUI” sin antecedente se traduce como “estos”.
Singular Plural
M F N M F N
Nominativo Suj., PVO, ATB. qui quae quod qui quae quae
Acusativo CD, PVO. quem quam quod quos quas quae
Genitivo CN, Ady. cuius quorum quarum quorum
Dativo CI. cui quibus
Ablativo CC, CAg. quo qua quo quibus
PRONOMBRES – ADJETIVOS DEMOSTRATIVOS
HIC, HAEC, HOC: “Este, esta, esto” * ”Hic” puede ser un adverbio.
Singular Plural
M F N M F N
Nominativo Suj., PVO, ATB. hic haec hoc hi hae haec
Acusativo CD, PVO. hunc hanc hoc hos has haec
Genitivo CN, Ady. huius horum harum horum
Dativo CI. huic his
Ablativo CC, CAg. hoc hac hoc his
TEMA DE PRESENTE [ -o ]
· Se obtiene quitando la desinencia*. 1ª conjugación: Amo –are –avi –atum AMA
2ª conjugación: Habeo –ere –ui –itum HABE
3ª conjugación: Lego –ere –i –ctum LEG
3/4ª conjugación (mixta): Capio –ere –epi –ctum CAPI
4ª conjugación: Audio –ire –ivi –itum AUDI
- La conjugación mixta se comporta como si perteneciese a la
cuarta; y se declina como la tercera conjugación.
INDICATIVO
FORMA ACTIVA
PRESENTE
PRETÉRITO IMPERFECTO
BA
TEMA DE PRESENTE + + DESINENCIAS DE PERSONA
EBA
-BA: Se emplea en los verbos
de la 1ª y 2ª conjugación.
-EBA: Se emplea en los verbos
de la 3ª y 4ª conjugación.
FUTURO IMPERFECTO
FORMA PASIVA
PRESENTE, PRETÉRITO IMPERFECTO, FUTURO IMPERFECTO
DESINENCIAS DE PERSONA
PASIVAS
Singular Plural
1ª Persona -(o)r -mur
2ª Persona -ris/-re -mini
3ª Persona -tur -ntur
VERBO SUM
TEMA DE PERFECTO [ -i ]
· Se obtiene quitando la desinencia*. 1ª conjugación: Amo –are –avi –atum AMAV
2ª conjugación: Habeo –ere –ui –itum HABU
3ª conjugación: Lego –ere –i –ctum LEG
3/4ª conjugación (mixta): Capio –ere –epi –ctum CEP
4ª conjugación: Audio –ire –ivi –itum AUDIV
- La conjugación mixta se comporta como si perteneciese a la
cuarta; y se declina como la tercera conjugación.
INDICATIVO
FORMA ACTIVA
PRETÉRITO PERFECTO
PRETÉRITO PLUSCUAMPERFECTO
FUTURO PERFECTO
FORMA PASIVA
PRETÉRITO PERFECTO
PRETÉRITO PLUSCUAMPERFECTO
Latín.
Verbos III
PARTICIPIO DE PRESENTE
-E: Se emplea en la
3ª y 4ª conjugación.
Función: Cumple la función de Participio Concertado (PC).
Traducción: Se traduce como GERUNDIO u Oración de Relativo:
“El/La/Los+que+(verbo en presente)”
· El ablativo absoluto se debe señalar entre corchetes, indicando también su función de Complemento Circunstancial
(CC).
· Podemos destacar DOS tipos de ablativos absolutos:
Latín.
Verbos IV
EL INFINITIVO
Es un sustantivo verbal que puede cumplir las funciones de un verbo o de un sustantivo.
A
TEMA DE PRESENTE + + DESINENCIAS DE PERSONA
PRETÉRITO IMPERFECTO
PRETÉRITO PERFECTO
PRETÉRITO PLUSCUAMPERFECTO
FORMA ACTIVA
PRESENTE, PRETÉRITO IMPERFECTO
· Se sustituyen las desinencias de persona activas por unas pasivas (Pag. verbos I).
PRETÉRITO PERFECTO
PRETÉRITO PLUSCUAMPERFECTO
VERBO SUM
Presente Pretérito Perfecto
Singular Plural Singular Plural
1ª Persona sim simus 1ª Persona fuerim fuerimus
2ª Persona sis Sitis 2ª Persona fueris fueritis
3ª Persona sit sint 3ª Persona fuerit fuerint
GERUNDIO Y GERUNDIVO
GERUNDIO
Sustantivo verbal.
GERUNDIO
Adjetivo verbal.
Concuerda con el sustantivo en género, caso y número.
SUPINO
Sustantivo verbal.
Latín.
Cum/Ut/Ne
VALORES DE CUM
“CUM” puede cumplir diversas funciones:
- SUBJUNTIVO
· Valor causal.
Se haya en PRESENTE o PRET. PERFECTO.
Se traduce como: “Ya que…”, “Puesto que…”
· Valor temporal-causal -> CUM HISTÓRICO.
Se haya en PRET. IMPERFECTO o PLUSCUAMPERFECTO.
Se traduce como: Gerundio: “Llegando”
Al + infinitivo: “Al llegar”
“Como” + subjuntivo: “Como llegara”
· Valor concesivo.
Puede ir en cualquier forma.
Suele contener las partículas “tamen”, “nihilominus”…
Se traduce como: “Aunque…”, “Sin embargo…”
VALORES DE UT
“UT” puede cumplir diversas funciones:
UT como ADVERBIO
Puede ser:
- INTERROGATIVO “¿Cómo…?”
- EXPLICATIVO “Como…”
- SUBJUNTIVO
· Valor completivo.
Se traduce como: “Que…”
· Valor final.
Se traduce como: “Para que”/”Para” + infinitivo
· Valor consecutivo.
Se forma con UT + ITA, TAM, TANTUM.
Se traduce como: “Tan que…”
· Valor concesivo.
Se traduce como: “Aunque…”
VALORES DE NE
NE como ADVERBIO
Puede ser de:
- NEGACIÓN
- PROHIBICIÓN
NE como CONJUNCIÓN
· Completiva.
· Final.
*de negación.