TEMA
• Los aminoácidos como constituyentes de las proteínas.
• Estructura y propiedades de los aminoácidos.
• Aminoácidos no proteicos.
Dibujo
de la
Estructura 3D
de la
Mioglobina
α
zwi*erión
Forma
zwi*eriónica
Forma
aniónica
Forma
ca/ónica
Ka
HA
H+
+
A-‐
R
R
R
Ec.
de
Henderson-‐Hasselbalch
pH
=
pKa
+
log
([A-‐]/[HA])
pH
pI
=
(pK1
+
pK2)/2
Punto
Isoeléctrico
OH-‐
(equivalentes)
Esteroisomería
en
los
α-‐aminoácidos
Isómero
L
Isómero
D
Espejo
L-Gliceraldehido D-Gliceraldehido
R R
L-Aminoácido D-Aminoácido
R R
R R
Esteroisomería
en
los
α-‐aminoácidos
4
3
CH3
CH3
3
Cα
H
+
H N
COO -‐
3
2
1
2
1
L-‐
alanina
S-‐
alanina
SH
>
OH
>
NH3+
>
COO-‐
>
CHO
>
CH2OH
>
C6H5
>
CH3
>
H
1
2
3
4
20
Aminoácidos
proteicos
Código
3
Código
Código
3
Código
Aminoácido
Aminoácido
letras
1
letra
letras
1
letra
Alanina
Ala
A
Isoleucina
Ile
I
Arginina
Arg
R
Leucina
Leu
L
Asparagina
Asn
N
Lisina
Lys
K
Aspartato
Asp
D
Me/onina
Met
M
Cisteína
Cys
C
Prolina
Pro
P
Fenilalanina
Phe
F
Serina
Ser
S
Glicocola
Gly
G
Tirosina
Tyr
Y
Glutamato
Glu
E
Treonina
Thr
T
Glutamina
Gln
Q
Triptófano
Trp
W
His/dina
His
H
Valina
Val
V
Aminoácidos
proteicos
Cadena
lateral
R:
Alifá/ca,
No
Polar
Glicocola
Alanina
Prolina
Valina
(Gly
,
G)
(Ala
,
A)
(Pro
,
P)
(Val
,
V)
Leucina
Isoleucina
Me/onina
(Leu
,
L)
(Ile
,
I)
(Met
,
M)
Aminoácidos
proteicos
Cadena
lateral
R:
Aromá/ca
Fenilalanina
Tirosina
Triptófano
(Phe
,
F)
(Tyr
,
Y)
(Trp
,
W)
Espectrofotometría
Absorción
UV-‐VIS
Intensidad
de
Intensidad
luz
luz
incidente
transmi1da
Fuente
de
luz
Monocromador
Cubeta
A
=
εCl
Trp
Absorbancia
Tyr
Longitud
de
onda
(nm)
Aminoácidos
proteicos
Cadena
lateral
R:
Polar
sin
carga
×2
(O)
Serina
Treonina
Cisteína
(H)
(Ser
,
S)
(Thr
,
T)
(Cys
,
C)
Cis/na
(Cys
-‐S-‐S-‐Cys)
Asparagina
Glutamina
(Asn
,
N)
(Gln
,
Q)
Aminoácidos
proteicos
Cadena
lateral
R:
Polar
con
carga
posi/va
H
+
Lisina
Arginina
His/dina
(Lys
,
K)
(Arg
,
R)
(His
,
H)
Aminoácidos
proteicos
Cadena
lateral
R:
Polar
con
carga
nega/va
Aspartato
Glutamato
(Asp
,
D)
(Glu
,
E)
PROPIEDADES
DE
LOS
AMINOÁCIDOS
PROTEICOS
_
_
_
_
_
+
+
+
+
+
+
Cadena
R
aa
Mr
pK1
pK2
pKR
pI
%
G
75
2,34
9,60
5,97
7,53
_
_
A
89
2,34
9,69
6,01
9,04
+
+
P
115
1,99
10,96
6,48
4,62
Carga
+1
neta
+2
Carga
0
-‐1
-‐2
ALIFÁTICA
+1
0
-‐1
NO
POLAR
V
117
2,32
9,62
5,97
6,93
neta
L
131
2,36
9,60
5,98
7,53
Glutamato
His/dina
I
131
2,36
9,68
6,02
4,62
M
149
2,28
9,21
5,74
1,71
F
165
1,83
9,13
5,48
3,51
AROMÁTICA
Y
181
2,20
9,11
10,07
5,66
3,51
pH
W
204
2,38
9,39
5,89
1,10
S
105
2,21
9,15
5,68
7,13
T
119
2,11
9,62
5,87
6,02
POLAR
SIN
CARGA
C
121
1,96
10,28
8,18
5,07
2,81
N
132
2,02
8,80
5,41
4,42
Q
146
2,17
9,13
5,65
3,92
K
146
2,18
8,95
10,53
9,74
7,03
Equiv
OH-‐
POLAR
CON
CARGA
+
H
155
1,82
9,17
6,00
7,59
2,11
R
174
2,17
9,04
12,48
10,76
4,72
POLAR
CON
D
133
1,88
9,60
3,65
2,77
5,52
CARGA
–
E
147
2,19
9,67
4,25
3,22
6,22
Los aminoácidos 21 y 22
Selenocisteína
(Sec)
Pirrolisina
(Pyl)
AMINOÁCIDOS
PROTEICOS
MODIFICADOS
HIDROXILACIÓN
METILACIÓN
6N-‐me/l-‐lisina
4-‐hidroxiprolina
5-‐hidroxilisina
CARBOXILACIÓN
σN-‐me/larginina
ESTERIFICACIÓN
γ-‐carboxiglutamato
FOSFORILACIÓN
Glutamato
me/l
éster
Fosfoserina
Fosfotreonina
Desmosina
Fosfo/rosina
ADENILILACIÓN
ACILACIÓN
6N-‐ace/l-‐lisina
Adenilil/rosina
AMINOÁCIDOS
NO
PROTEICOS
D-‐aminoácidos:
D-‐alanina,
D-‐glutamato
(paredes
celulares
bacterianas)
D-‐serina
(interviene
en
neurotransmisión
excitadora)
β-‐alanina
Ác.
γ-‐aminobunrico
L-‐homoserina
L-‐homocisteína
Ác.
Pantoténico
(vit
B5)
-‐>
CoA
Intermedio
biosíntesis
Intermedio
síntesis
Met
GABA
Pépt.
naturales
e.g.,
carnosina
de
Met,
Thr,
Ile
en
“ciclo
me]los
ac]vados”
Neurotransmisor
inhibidor
Orni/na
Citrulina
Taurina
Sarcosina
Interm.
Ciclo
Urea;
Interm.
Ciclo
Urea;
Componente
de
la
bilis,
Interm.
Metabol.
Síntesis
de
Arg
Síntesis
de
Arg
junto
con
Gly.
Múl]ples
de
Gly
y
colina.
(presente
en
algunas
proteínas
implicaciones
funcionales
por
modificación
de
Arg)
I O
HO I Tiroxina
OH Hormona
]roidea,
NH2 derivada
de
la
Tyr
I O
I