1.
Os receptores sensoriais
• Son estruturas especializadas que captan estímulos e xeran impulsos
nerviosos, os cales son conducidos ata o sistema nervioso central.
• Poden ser terminacións nerviosas (pel) ou pódense agrupar en zonas
concretas do corpo (órganos dos sentidos).
• Clasificación:
• Internos: captan cambios no medio interno (presión sanguínea à
barorreceptores).
• Externos: captan estímulos do medio externo (temperatura à
termorreceptores).
1.1. Tipos de receptores sensoriais
RECEPTORES ESTÍMULOS ÓRGANOS DOS SENTIDOS SENTIDOS
Mecanorreceptores Son. Oído. Audición e equilibrio.
Presión ou contacto. Pel.. Tacto.
Fotorreceptores Luz. Ollo. Vista.
Termorreceptores Variacións de Pel. Tacto.
temperatura.
Quimiorreceptores Substancias químicas. Nariz. Olfacto.
Lingua. Gusto.
Nocirreceptores Dano nos tecidos (físico o Pel, músculos, vísceras. Tacto.
químico).
1.2. O oído
• Órgano no que residen os receptores sensoriais da audición e do equilibrio.
• Diferénciase en tres partes:
• Oído externo: pavillón auditivo + conduto auditivo.
• Oído medio: tímpano + cadea de ósos.
• Oído interno: caracol + aparato vestivular.
1.2.1. Oído externo
• El oído externo está formado por el
pabellón auditivo, que funciona como
una especie de embudo que recoge las
ondas sonoras y las envía hacia el
interior del oído, y el canal auditivo. El
pabellón auditivo es de gran
importancia, ya que se encarga de
compensar la presión que existe en el
exterior del oído con la presión que
existe en el interior, que es mucho
mayor puesto que el aire está
comprimido. Después de entrar en el
pabellón auditivo, las ondas se dirigen
hacia el tímpano por el conducto
auditivo.
1.2.2. Oído medio
• El oído medio se encuentra entre el
tímpano (una membrana que delimita
el conducto auditivo del oído medio) y
la ventana oval. Está compuesto por
tres huesos (el martillo, el yunque y el
estribo), que son los encargados de
transmitir los movimientos del
tímpano a la ventana oval, que es una
membrana que recubre la entrada a la
cóclea en el oído interno.
1.2.3. Oído interno
• Finalmente, en el oído interno,
concretamente en la cóclea, tiene lugar
la transformación de las ondas sonoras
en impulsos eléctricos que se envían al
cerebro. Esto se hace a través del nervio
auditivo. En el oído interno se
encuentran también las células ciliadas.
Los daños en las células ciliadas,
precisamente, son una de las causas
más comunes de las pérdidas auditivas.
Estrutura Ubicación Función
Pavillón auditivo Oído externo. Dirixe os sons cara o conduto
auditivo (receptor das ondas
sonoras)
Conduto auditivo Oído externo. Canal por onde circulan as ondas
sonoras.
Contén glándulas produtoras de
cera.
Tímpano Oído medio. Transforma as ondas sonoras en
vibracións.
Cadea de osiños Oído medio. Transmiten as vibración que
recollen do tímpano ao oído
interno.
Cóclea Oído interno. Transforma as vibracións do son en
impulsos nerviosos que son
enviados ata o cerebro.
Vestíbulo Oído interno. Responsable do equilibrio.
1.3. O Ollo
• Órgano sensorial responsable do sentido da vista.
• Constituído por:
• Globo ocular: estrutura esférica con 3 capas: esclerótica, coroide e retina.
• Órganos anexos: pestanas, glándula lacrimal, cella, pálpebras.
HUMOR VÍTREO
Globo
ocular
ESTRUCTURAS DESCRICIÓN
CRISTALINO Lente biconvexa de orixe mineral.
HUMOR ACUOSO Líquido transparente entre a córnea e o cristalino.
HUMOR VÍTREO Líquido xelatinoso que enche a cámara posterior entre o cristalino e a retina.
RETINA Capa interna que contén ás células fotorreceptoras, chamadas conos (cores) e
bastóns (visión nocturna e en branco e negro).
FÓVEA Zona da retina onde a visibilidade é máxima (chea de conos).
PUNTO CEGO Zona pola que sae o nervio óptico. Carece de conos de de bastóns.
NERVIO ÓPTICO Transmite a información recollida polos conos e bastóns ata o cerebro.
Acomodación do cristalino:
• Se o obxecto está lonxe do ollo, o
cristalino aplánase à pupila diatada
(entra máis luz).
• Se o obxecto está próximo ao ollo, o
cirstalino alómbase e ensancha à
pupila contraída (entra menos luz).
Visión
Dende o cristalino, a luz atravesa
o humor vítreo e chega a retina.
Os conos e os bastóns captan a
imaxe do obxecto que se formou
na retina, que está invertida, e
convértena en impulsos
nerviosos. A través do nervio
óptico, estes impulsos envíanse
ao cerebro, onde se interpreta e
percibe a imaxe real.
1.4. A pel
• Órgano onde reside principalmente o
sentido do tacto.
• Constituído por diferentes clases de
receptores (termorreceptores,
nociceptores, etc.).
• A pel consta de 3 capas:
• Epiderme: capa externa formada
polo tecido epitelial.
• Derme: capa interna, formada por
tecido conxuntivo.
Eliminan substancias
• Hipoderma: capa máis profunda, tóxicas e regulan a
formada por células adiposas. temperatura corporal.
Células sin núcleo. Se desprenden en
forma de escamas à descamación
nocturna.
1.4.1.
Epiderme
1.4.1.
Derme
Nela atópanse os capilares a
os receptores sensoriais:
• Terminacións nerviosas
libres: nociceptores.
• Corpúsculos dérmicos:
discos de Merkel,
corpúsculos de Meissner,
Krause.
Corpúsculos dérmicos:
Córpúsculo de Meissner Corpúsculo de Krause Disco de Merkel
Mecanorreceptor: sensibles ao Termorreceptor: sensible aos Mecanorreceptor: sesible ao
contacto (presión). cambios de temperatura. contacto (presión).
• Responsables da sensibilidade para • Detectan o descenso da • Responsables da sensibilidade para
o tacto fino (texturas). temperatura (frío). o tacto grosero (duro/blando).
1.5.1.
Hipoderma
Formada por:
• Células adiposas à
función protectora e
termorreguladora.
• Corpúsculos dérmicos:
corpúsculos de Pacini e
Ruffini.
Corpúsculos da hipoderma:
Corpúsculo de Ruffini Disco de Pacini
Termorreceptor: sensible aos cambios
de temperatura. Mecanorreceptor: sensible ás vibracións
• Detectan o ascenso da temperatura rápidas e a presión mecánica profunda.
(calor).
1.5. O nariz
O olfacto, permite detectar e
discriminar entre as diferentes
substancias gaseosas que chegan ao
nariz.
• Pituitaria amarela (mucosa olfactiva): onde reside o
sentido do olfacto. Ten unhas células nerviosas que
actúan como receptores olfactivos que xeran impulsos
eléctricos ao seren estimuladas cara o bulbo olfactivo.
• Bulbo olfactivo: recibe os impulsos eléctricos emitidos
polos receptores olfactivos e os mandan ao nervio
olfactivo.
El olfacto • Nervio olfactivo: transmite a información recollida
polo bulbo olfactivo á corteza cerebral.
1.6. A lingua
• O sentido do gusto reside na lingua.
• Na superficie da lingua atópanse as
papilas gustativas que están formadas
por botóns gustativos.
• Nos botóns gustativos residen os
quimiorreceptores que detectan as
substancias dos alimentos disoltas na
saliva.
Os cinco sabores da lingua