Ejercicios de Derivadas Parciales en Matemáticas
Ejercicios de Derivadas Parciales en Matemáticas
(Hoja 5)
Grupo C
Problema 1.
Calcula las derivadas parciales de las siguientes funciones:
√
a) f (x, y) = x + y; ñ) f (x, y) = (2x − y)4 ;
√ √
b) f (x, y) = x + y; x2 − y 2
o) f (x, y) = ;
2 2 xy
c) f (x, y) = log(9 − x − 9y );
2 2 p) f (x, y) = ey sen x;
d) f (x, y) = x + y cos(xy);
p
x q) f (x, y) = x2 − y 2 ;
e) f (x, y) = p ;
x2 + y 2
r) f (x, y) = e−xy ;
x+y
f ) f (x, y) = log ; s) f (x, y) = arctan(4x − 7y);
x−y
t) f (x, y) = y cos(x2 + y 2 );
p
g) f (x, y) = xy x2 + y;
x+y u) f (x, y) = 2 sen x cos y;
h) f (x, y) = arctan ;
x−y
v) f (x, y) = x2 sen(xy 2 );
i) f (x, y) = cos(3x) sen(4y);
w) f (x, y) = x tan(x2 − y 2 );
j) f (x, y) = cos(x2 + y 2 );
x2 + y 2
k) f (x, y) = (y 3 + x) ex+2y ; x) f (x, y) = log tan 2 ;
x − y2
x3 + y 2
l) f (x, y) = ;
x2 + y 2
sen(xy) y) f (x, y) = log arctan 2 ;
x − y2
m) f (x, y) = log(x2 − y); s
√ x2 + y 2
y − 2x z) f (x, y) = log ;
n) f (x, y) = ; x2 − y 2
x2
1
Matemáticas I Grado en Química Resultados (Hoja 5)
√ √
b) f (x, y) = x+ y;
∂f 1 ∂f 1
(x, y) = √ y (x, y) = √
∂x 2 x ∂y 2 y
c) f (x, y) = log(9 − x2 − 9y 2 );
∂f 2x ∂f 18y
(x, y) = 2 y (x, y) = 2
∂x x + 9y 2 − 9 ∂y x + 9y 2 − 9
d) f (x, y) = x2 + y 2 cos(xy);
∂f ∂f
(x, y) = 2x − y 3 sin(xy) y (x, y) = y(2 cos(xy) − xy sin(xy))
∂x ∂y
x
e) f (x, y) = p ;
x2 + y 2
∂f y2 ∂f xy
(x, y) = y (x, y) = −
∂x (x2 + y 2 )3/2 ∂y (x2 + y 2 )3/2
x+y
f ) f (x, y) = log ;
x−y
∂f 2y ∂f 2x
(x, y) = 2 y (x, y) = 2
∂x y − x2 ∂y x − y2
p
g) f (x, y) = xy x2 + y;
∂f y (2x2 + y) ∂f 2x3 + 3xy
(x, y) = p y (x, y) = p
∂x x2 + y ∂y 2 x2 + y
x+y
h) f (x, y) = arctan ;
x−y
∂f y ∂f x
(x, y) = − 2 y (x, y) = 2
∂x x + y2 ∂y x + y2
j) f (x, y) = cos(x2 + y 2 );
∂f ∂f
(x, y) = −2x sin x2 + y 2 (x, y) = −2y sin x2 + y 2
y
∂x ∂y
k) f (x, y) = (y 3 + x) ex+2y ;
∂f ∂f
(x, y) = ex+2y x + y 3 + 1 (x, y) = ex+2y 2x + (2y + 3)y 2
y
∂x ∂y
x3 + y 2
l) f (x, y) = ;
sen(xy)
∂f
(x, y) = 3x2 − y x3 + y 2 cot(xy) csc(xy)
∂x
y
∂f
(x, y) = 2y − x x3 + y 2 cot(xy) csc(xy)
∂y
∂f 2x ∂f 1
(x, y) = 2 y (x, y) =
∂x x −y ∂y y − x2
√
y − 2x
n) f (x, y) = ;
x2
∂f 3x − 2y ∂f 1
(x, y) = 3 √ y (x, y) = 2 √
∂x x y − 2x ∂y 2x y − 2x
∂f ∂f
(x, y) = 8(2x − y)3 y (x, y) = −4(2x − y)3
∂x ∂y
x2 − y 2
o) f (x, y) = ;
xy
∂f y 1 ∂f x 1
(x, y) = 2 + y (x, y) = − 2 −
∂x x y ∂y y x
p) f (x, y) = ey sen x;
∂f ∂f
(x, y) = ey cos(x) y (x, y) = ey sin(x)
∂x ∂y
p
q) f (x, y) = x2 − y 2 ;
∂f x ∂f y
(x, y) = p y (x, y) = − p
∂x x − y2
2 ∂y x − y2
2
r) f (x, y) = e−xy ;
∂f ∂f
(x, y) = −exy y y (x, y) = −exy x
∂x ∂y
s) f (x, y) = arctan(4x − 7y);
∂f 4 ∂f 7
(x, y) = y (x, y) = −
∂x (4x − 7y)2 + 1 ∂y (4x − 7y)2 + 1
t) f (x, y) = y cos(x2 + y 2 );
∂f ∂f
(x, y) = −2xy sin x2 + y 2 (x, y) = cos x2 + y 2 − 2y 2 sin x2 + y 2
y
∂x ∂y
∂f ∂f
(x, y) = 2 cos(x) cos(y) y (x, y) = −2 sin(x) sin(y)
∂x ∂y
v) f (x, y) = x2 sen(xy 2 );
∂f ∂f
(x, y) = x 2 sin xy 2 + xy 2 cos xy 2 (x, y) = 2x3 y cos xy 2
y
∂x ∂y
w) f (x, y) = x tan(x2 − y 2 );
∂f ∂f
(x, y) = tan x2 − y 2 + 2x2 sec2 x2 − y 2 (x, y) = −2xy sec2 x2 − y 2
y
∂x ∂y
x2 + y 2
x) f (x, y) = log tan 2 ;
x − y2
2x (x2 + y 2 )
∂f 2x 2 2 2 2
(x, y) = 2 2
− 2 csc x2 −y2 sec xx2 +y
x +y
−y 2
∂x x −y 2
(x − y ) 2
8xy 2
2(x2 +y 2 )
=− csc x2 −y 2
(x2 − y 2 )2
y
2y (x2 + y 2 )
∂f 2y 2 2
x +y
2 2
x +y
(x, y) = + csc 2
x −y 2 sec x2 −y 2
∂y (x2 − y 2 )2 x2 − y 2
8x2 y
2(x2 +y 2 )
= csc x2 −y 2
(x2 − y 2 )2
x2 + y 2
y) f (x, y) = log arctan 2 ;
x − y2
∂f 2xy 2 ∂f 2x2 y
(x, y) = − 2 2 y (x, y) = 2 2
∂x (x4 + y 4 ) arctan x +y ∂y (x4 + y 4 ) arctan xx2 +y
x2 −y 2 −y 2
s
x2 + y 2
z) f (x, y) = log ;
x2 − y 2
∂f 2xy 2 ∂f 2x2 y
(x, y) = − 4 y (x, y) = 4
∂x x − y4 ∂y x − y4
Problema 2.
∂ 2f ∂ 2f ∂ 2f ∂ 2f
Hállense , , y siendo
∂x2 ∂x∂y ∂y∂x ∂x2
a) f (x, y) = sen(x + y); c) f (x, y) = x2 y + exy ;
2 −y 2
b) f (x, y) = ex ; d) f (x, y) = sen(xy 2 ).
∂f ∂f
(x, y) = cos(x + y) y (x, y) = cos(x + y),
∂x ∂y
entonces
∂ 2f
(x, y) = − sin(x + y)
∂x2
∂ 2f ∂ 2f
(x, y) = − sin(x + y) = (x, y)
∂y∂x ∂y∂x
∂ 2f
(x, y) = − sin(x + y)
∂y 2
2 −y 2
b) f (x, y) = ex . Como
∂f 2 2 ∂f 2 2
(x, y) = 2xex −y y (x, y) = −2yex −y ,
∂x ∂y
entonces
∂ 2f 2
x2 −y2
(x, y) = 2 2x + 1 e
∂x2
∂ 2f 2 2 ∂ 2f
(x, y) = −4xyex −y = (x, y)
∂y∂x ∂y∂x
∂ 2f 2
x2 −y2
(x, y) = 2 2y − 1 e .
∂y 2
c) f (x, y) = x2 y + exy . Como
∂f ∂f
(x, y) = y (exy + 2x) y (x, y) = x (exy + x) ,
∂x ∂y
entonces
∂ 2f
2
(x, y) = y (yexy + 2)
∂x
∂ 2f ∂ 2f
(x, y) = exy (xy + 1) + 2x = (x, y)
∂y∂x ∂y∂x
∂ 2f
(x, y) = x2 exy .
∂y 2
d) f (x, y) = sen(xy 2 ). Como
∂f ∂f
(x, y) = y 2 cos xy 2 (x, y) = 2xy cos xy 2 ,
y
∂x ∂y
entonces
∂ 2f
(x, y) = −y 4 sin xy 2
∂x 2
∂ 2f ∂ 2f
(x, y) = 2y cos xy 2 − 2xy 3 sin xy 2 =
(x, y)
∂y∂x ∂y∂x
∂ 2f
(x, y) = 2x cos xy 2 − 2xy 2 sin xy 2
∂y 2
Problema 3.
Estudiar la continuidad, la existencia de derivadas parciales de primer orden y la diferen-
ciabilidad de las siguientes funciones en todo su dominio.
x2 −y2 xy
x2 +y2 si (x, y) 6= (0, 0), x2 +y4 si (x, y) 6= (0, 0),
a) f (x, y) = i) f (x, y) =
0 si (x, y) = (0, 0).
0 si (x, y) = (0, 0).
y
x2 +y 2
si (x, y) 6= (0, 0), xy 2
b) f (x, y) = x2 +y 4
si (x, y) 6= (0, 0),
0 si (x, y) = (0, 0). j) f (x, y) =
0 si (x, y) = (0, 0).
xy
x2 +y 2
si (x, y) 6= (0, 0),
c) f (x, y) = x2 y 2
x2 +y 4
si (x, y) 6= (0, 0),
0 si (x, y) = (0, 0).
k) f (x, y) =
0 si (x, y) = (0, 0).
x2 y
x2 +y 2
si (x, y) 6= (0, 0),
d) f (x, y) =
x3 y−xy 3
0 si (x, y) = (0, 0). x4 +y 4
si (x, y) 6= (0, 0),
l) f (x, y) =
x2 y 2
0 si (x, y) = (0, 0).
x2 +y 2
si (x, y) 6= (0, 0),
e) f (x, y) =
0 si (x, y) = (0, 0).
x4
x2 y 2 +y 4
si y 6= 0,
m) f (x, y) =
xy 3
x2 +y 2
si (x, y) 6= (0, 0), 0 si y = 0.
f ) f (x, y) =
0 si (x, y) = (0, 0).
x3 y
x2 +y 2
si (x, y) 6= (0, 0),
x5 n) f (x, y) =
x2 +2y 4
si (x, y) 6= (0, 0),
g) f (x, y) = 0 si (x, y) = (0, 0).
0 si (x, y) = (0, 0).
xy
x2 y 3 √
4
x2 +y 2
si (x, y) 6= (0, 0),
x2 +y 4
si (x, y) 6= (0, 0), ñ)∗ f (x, y) =
h) f (x, y) =
0
si (x, y) = (0, 0).
0 si (x, y) = (0, 0).
−y 2
lı́m f (x, y) = lı́m f (0, y) = lı́m = lı́m −1 = −1,
(x,y)→(0,0) y→0 y→0 y 2 y→0
x=0
y
x2
lı́m f (x, y) = lı́m f (x, 0) = lı́m = lı́m 1 = 1,
(x,y)→(0,0) x→0 x→0 x2 x→0
y=0
y
∂f f (0, y) − f (0, 0) −1 − 0
(0, 0) := lı́m = lı́m = ±∞.
∂y y→0 x−0 y→0 y − 0
y
x2 +y 2
si (x, y) 6= (0, 0),
b) f (x, y) =
0 si (x, y) = (0, 0).
1
lı́m f (x, y) = lı́m f (0, y) = lı́m = ±∞,
(x,y)→(0,0) y→0 y→0 y
x=0
y
0
lı́m f (x, y) = lı́m f (x, 0) = lı́m = lı́m 0 = 0,
(x,y)→(0,0) x→0 x→0 x2 x→0
y=0
tenemos que existe para todo (x, y) ∈ R2 la derivada parcial con respecto a x y vale
−2xy
6 (0, 0),
(x2 +y2 )2 si (x, y) =
∂f
(x, y) =
∂x
0 si (x, y) = (0, 0).
xy
x2 +y 2
si (x, y) 6= (0, 0),
c) f (x, y) =
0 si (x, y) = (0, 0).
∂f y(y 2 − x2 ) ∂f x(x2 − y 2 )
= 2 y = 2 .
∂x (x + y 2 )2 ∂y (x + y 2 )2
mx2 m m
lı́m f (x, y) = lı́m f (x, mx) = lı́m 2 2
= lı́m 2
= ,
(x,y)→(0,0) x→0 x→0 x + (mx) x→0 1 + m 1 + m2
x=my
y
∂f f (0, y) − f (0, 0) 0−0
(0, 0) := lı́m = lı́m = lı́m 0 = 0.
∂y y→0 x−0 y→0 y − 0 y→0
x2 y
x2 +y 2
si (x, y) 6= (0, 0),
d) f (x, y) =
0 si (x, y) = (0, 0).
Observamos que Dom(f ) = R2 . En principio, f es diferenciable (de clase C ∞ ) en R2 r
{(0, 0)} por ser una función racional de polinomios cuyo denominador no se anula en
R2 r {(0, 0)}. Además, para todo (x, y) 6= (0, 0), se tiene que
∂f 2xy 3 ∂f x2 (x2 − y 2 )
= 2 y = .
∂x (x + y 2 )2 ∂y (x2 + y 2 )2
Estudiemos la función f en el punto (0, 0).
Continuidad en (0, 0). La función f es continua en (0, 0) ya que
x2
lı́m f (x, y) = lı́m y · = 0 = f (0, 0).
(x,y)→(0,0) (x,y)→(0,0) |{z} x2 + y 2
↓ | {z }
0 ≤1
x2 y m m
lı́m 3 = lı́m 3 = 3 ,
(x,y)→(0,0)
y=mx
(x2 + y 2 ) 2 x→0 (1 + m2 ) 2 (1 + m2 ) 2
x2 y 2
x2 +y 2
si (x, y) 6= (0, 0),
e) f (x, y) =
0 si (x, y) = (0, 0).
Observamos que Dom(f ) = R2 . En principio, f es diferenciable (de clase C ∞ ) en R2 r
{(0, 0)} por ser una función racional de polinomios cuyo denominador no se anula en
R2 r {(0, 0)}. Además, para todo (x, y) 6= (0, 0), se tiene que
∂f 2xy 4 ∂f 3x4 y
= 2 y = 2 .
∂x (x + y 2 )2 ∂y (x + y 2 )2
2 y2
lı́m f (x, y) = lı́m x · = 0 = f (0, 0).
(x,y)→(0,0) (x,y)→(0,0) |{z} x2 + y 2
↓ | {z }
0 ≤1
deducimos que ∂f
∂x
es continua en (0, 0).
∂f
• Continuidad de ∂y . Sabemos que
2x4 y
(x2 +y 2 )2
si (x, y) 6= (0, 0),
∂f
(x, y) =
∂y
0 si (x, y) = (0, 0).
Como
∂f x4 ∂f
lı́m (x, y) = lı́m 2y · 2 = 0 = (0, 0),
(x,y)→(0,0) ∂y (x,y)→(0,0) |{z} (x + y 2 )2 ∂y
↓ | {z }
0 ≤1
∂f
deducimos que ∂y
es continua en (0, 0).
Diferenciabilidad de f en (0, 0). Al existir las derivadas parciales en el punto (0, 0)
y ser continuas en dicho punto, deducimos que f es diferenciable en el punto (0, 0).
xy 3
x2 +y 2
si (x, y) 6= (0, 0),
f ) f (x, y) =
0 si (x, y) = (0, 0).
Observamos que Dom(f ) = R2 . En principio, f es diferenciable (de clase C ∞ ) en R2 r
{(0, 0)} por ser una función racional de polinomios cuyo denominador no se anula en
R2 r {(0, 0)}. Además, para todo (x, y) 6= (0, 0), se tiene que
∂f y 3 (x2 − y 2 ) ∂f 3x3 y 2 + xy 4
=− 2 y = .
∂x (x + y 2 )2 ∂y (x2 + y 2 )2
Estudiemos la función f en el punto (0, 0).
Continuidad en (0, 0). La función f es continua en (0, 0) ya que
y2
lı́m f (x, y) = lı́m xy · 2 = 0 = f (0, 0).
(x,y)→(0,0) (x,y)→(0,0) |{z} x + y 2
↓ | {z }
0 ≤1
y
∂f f (0, y) − f (0, 0) 0−0
(0, 0) := lı́m = lı́m = lı́m 0 = 0.
∂y y→0 x−0 y→0 y − 0 y→0
= −0 + 0 = 0 = f (0, 0),
ya que
y 3 x2 y 3 x2 y
lı́m 2 2 2
≤ lı́m 2
= lı́m = 0,
(x,y)→(0,0) (x + y ) (x,y)→(0,0) (2xy) (x,y)→(0,0) 4
y
y5 y4
lı́m = lı́m y · = 0.
(x,y)→(0,0) (x2 + y 2 )2 (x,y)→(0,0) |{z} (x2 + y 2 )2
↓ | {z }
0 ≤1
∂f
Por tanto, ∂x
es continua en (0, 0).
∂f
• Continuidad de ∂y
. Sabemos que
3x3 y 2 +xy 4
(x2 +y 2 )2
si (x, y) 6= (0, 0),
∂f
(x, y) =
∂y
0 si (x, y) = (0, 0).
Notar que
∂f 3x3 y 2 xy 4
lı́m (x, y) = lı́m +
(x,y)→(0,0) ∂y (x,y)→(0,0) (x2 + y 2 )2 (x2 + y 2 )2
x3 y 2 xy 4
= 3 lı́m + lı́m
(x,y)→(0,0) (x2 + y 2 )2 (x,y)→(0,0) (x2 + y 2 )2
= 3 · 0 + 0 = 0 = f (0, 0),
ya que
x3 y 2 x3 y 2 x
lı́m 2 2 2
≤ lı́m 2
= lı́m = 0,
(x,y)→(0,0) (x + y ) (x,y)→(0,0) (2xy) (x,y)→(0,0) 4
y
xy 4 y4
lı́m = lı́m |{z} x · 2 = 0.
(x,y)→(0,0) (x2 + y 2 )2 (x,y)→(0,0) (x + y 2 )2
↓ | {z }
0 ≤1
∂f
Por tanto, ∂y
es continua en (0, 0).
Diferenciabilidad de f en (0, 0). Al existir las derivadas parciales en el punto (0, 0)
y ser continuas en dicho punto, deducimos que f es diferenciable en el punto (0, 0).
Problema 4.
Calcular la ecuación del plano tangente a a gráfica de las siguientes funciones en el punto
indicado.
p
a) f (x, y) = x2 + y 2 + 3, k) f (x, y) = 36 − x2 − 4y 2 ,
(x0 , y0 ) = (2, 1); (x0 , y0 ) = (2, −2);
y
b) f (x, y) = , l) f (x, y) = 2 − x2 + y 2 ,
x
(x0 , y0 ) = (1, 2); (x0 , y0 ) = (2, 1);
m) f (x, y) = 1 − 1
(x2 + 4y 2 ),
p
c) f (x, y) = x2 + y 2 , 10
y 12
d) f (x, y) = arctan , n) f (x, y) = ,
x xy
(x0 , y0 ) = (1, 0); (x0 , y0 ) = (2, −2);
f ) f (x, y) = x2 − 2xy + y 2 ,
o) f (x, y) = x2 y 3 + y 2 + 1,
(x0 , y0 ) = (1, 2);
(x0 , y0 ) = (1, 2);
g) f (x, y) = 2 − 32 x − y,
p) f (x, y) = x3 + y 3 − 6xy,
(x0 , y0 ) = (3, −1);
(x0 , y0 ) = (1, 2);
j) f (x, y) = cos y,
(x0 , y0 ) = (5, π4 );
a) z = 4x + 2y − 2. g) z = − 32 x − y + 2. m) z = − 51 x − 45 y + 32 .
b) z = −2x + y + 2. h) z = 2x + 2. n) z = 32 x − 23 y − 9.
3 4 ñ) z = 1.
c) z = 53 x + 54 y. i) z = 25
x + 25
y − 1 + log 5.
p) z = −9x + 6y − 6.
e) z = 2x − 2y − 2. k) z = − 12 x + 2y + 9.
q) z = 1.
f ) z = −2x + 2y − 1. l) z = −4x + 2y + 5.
r) z = 3x − 3.
Problema 5.
Calcular la ecuación del plano tangente a a gráfica de las siguientes funciones en el punto
indicado.
a) z = 5x + 3y + 4 − 8 log 2. c) z = x + y. e) z = 6x − 6.
3e 4e 2e
g) z = 25
x − 25
y + 5
. h) z = 4x − y − 2.