UNIVERSIDAD SAN LORENZO
LENGUA GUARANI
Alumno/a: Sergio Tandi.
Carrera: Notariado
Prof: Dra. Mabel Elvira López de Alfonzo Fecha: 07/09/23
Asignatura: Lengua Guaraní Total de puntos: 5 p
GUÌA DE TRABAJO N º 2
Ejercicio 1-Observa el siguiente vídeo: Segunda reglas ortográfica tilde
acentual
https://www.youtube.com/watch?v=vBO0BZwO1X0
Elabora una lista de 6 palabras con
Acento tónico gráfico: óga - purahéi - ha'ekuéra- pirapirére- mbói -
nahániri
Acento tónico fonético: tape- tata- jagua- mbaraka- juru- mbarakaja
Acento nasal gráfico: mitâ- okê- porã- ñe'ê- guãiguī- kuã
Ejercicio 2
1. Lee en el MATERIAL DE LENGUA GUARANI sobre
ACENTUACIÓN TÓNICA Y NASAL
a. Explica cuando llevan acento tónico gráfico las palabras en
guaraní. Ejemplifica.
Jehaimíva: Pe pu´ae pu´atä (VT) ndaha´eirö pu´ae paha (VF) peteï ñe´ëme
Techapyrä: atýra, kokuépe
b. no llevan acento tónico gráfico las palabras en guaraní?
Ejemplifica.
Ojehai´ÿva: Pe pu´ae pu´atä (VT) ha´erö avei pu´ae paha (VF) peteï ñe
´ëme (ndojehairi, oñemoñe´ënte) Techapyrã: mbarakaja, jagua
c. ¿Cuándo llevan el acento nasal o marca de la nasalidad las sílabas
en guaraní? Ejemplifica.
Las vocales cuando forman sílaba con una consonante oral deben llevar marca nasal,
si el significado lo requiere. Ejemplo: Akâ: cabeza; Merô: melón; Ko’ê: amanecer.
UNIVERSIDAD SAN LORENZO
LENGUA GUARANI
Las vocales cuando forman sílaba con una consonante nasal no llevan marca de la
nasalidad porque las consonantes ya las nasalizan. En este caso se pronuncia pero no
se escribe la marca de la nasalidad. Ejemplo: Ñani: correr; Memby: hijo/a; Mesa:
mesa.
2. Las palabras del guaraní cambian de significado dependiendo de los
acentos. Redacta oraciones con las siguientes palabras teniendo en
cuenta su significado de acuerdo con su acentuación.
a. Pytu-pytä: Che pytu otimbo morotī araro'ýpe.
b. Amo kuñataī isai pytã.
c. Oke.akÿ: Pe jagua'i oye okàpe. Che koty iñakÿ.
d. Pytÿ-pyta: Che pytÿ che rembi'u. Amo mitâ ipyta ky'a.
3. Completa las siguientes oraciones según las reglas de la armonización
nasal,( kue-ngue-kuéra.nguéra-niko-ningo-ja-ña)
Pe sapatukuéra emombo okápe pe mba’yrukuepe.
Ä mitänguéra oity pe kotykuepe.
Ñande ningo jajapóta tembiapo ñamoñe’ë hagua.
4. Ehai mbohapy techapyrä Ñe’ë orekóva
Puköi: ryguasu. Reindy. Oguejy
Puapy: tembiguái. Kuãirū. Tuguái
Puköi’ÿ: poapy. Arai. Kuñataī
5. Ehai 5 techapyrä tero rehegua.
5.1. Tero Jurugua: so'o, tupa, ao, juru, jakare
5.2. Tero tïgua:
5.3. Terotee: kangy, kamby, okê, akã, kuñataī
5.4. Terorei: táva, guyra, jagua, kuña, óga
6. Guarani oï ñande tava’arandúpe avei. ¿Mba’épa ikatu ejapo ani hagua
opa mborayhu guarani jeipuru?
Ani hagua opa mborayhu guarani ñe'êre, ñañomongetava'erã, ñamoñe'ê ha
ñambo'ê opavavépe.