JORNADAS: “SISTEMAS DE INFORMACIÓN
GEOGRÁFICA EN SOFTWARE LIBRE”.
10 – 11 SEPTIEMBRE 2007
INTRODUCCIÓN A LA
TELEDETECCIÓN
Y SU IMPORTANCIA EN LOS
SISTEMAS DE INFORMACIÓN
GEOGRÁFICA
Dr. Wuilian Torres
Instituto de Ingeniería
Centro de Procesamiento Digital de Imágenes
CONTENIDO
1. Teledetección y SIG
2. Principio de la teledetección
3. Galeria de imágenes
4. Teledetección en el CPDI
2
Datos geoespaciales
Sistema de
Información
Geográfica
3
Generación de datos geoespaciales a partir de imágenes satélitales
4
Teledetección o Percepción Remota
“Procedimientos y Técnicas que permiten evaluar
características y propiedades físicas de un objeto o fenómeno,
sin estar en contacto directo con este”.
5
Teledetección o Percepción Remota
APORTES
• VISION GLOBAL: cobertura de la superficie terrestre a
diferentes escalas
• FLEXIBILIDAD: diversidad de sensores y técnicas
• ACTUALIDAD: repetibilidad en la adquisición
• INTEGRACIÓN con otras técnicas y Sistemas de
Información Geográfica
• ACCESO a todos los lugares del planeta
• BAJO COSTO
6
Elementos de la teledetección
Satélite Fuente de energía
Radiación
solar
Atmósfera
Radiación
solar
Energía
reflejada
térmica
Zona urbana
Bosque
Pa
vim
en
Suelo desnudo t o
Agua
Hierba
7
ESPECTRO ELECTROMAGNÉTICO
Longitud de onda (m)
10-11 10-9 10-7 10-5 10-3 10-1 101 103
Rayos Micro
γ X
UV Infrarrojo
ondas
Ondas radio
Espectro visible
400 500 600 700 750 nm
8
FIRMA ESPECTRAL
Los elementos de la superficie terrestre reflejan la energía
electromagnética de manera particular de acuerdo a sus características
físicas o químicas.
9
FIRMA ESPECTRAL
10
Satélites y sensores
IKONOS
Aqua
Cloudsat CALIPSO
GRACE
TRMM
GIFTS SPOT 4, 5
TOPEX
Meteor/
SAGE Landsat
QuickBird
NOAA/
POES
SeaWiFS
Terra Jason Aura
ICESat SORCE
11
Ejemplo: Sensores en el satélite TERRA
MODIS
ASTER (TIR)
ASTER (SWIR)
ASTER (VNIR)
MISR
MOPITT
CERES
12
Características de los sensores
• Cobertura
• Resolución espacial
• Resolución espectral
• Resolución temporal
• Resolución radiométrica
13
Cobertura y periodicidad
La cobertura define el área de la
Tierra que observa el satélite en un
instante determinado y permite
establecer su periodicidad
SATÉLITE SENSOR COBERTURA PERIODICIDAD
NOAA AVHRR 3000km Diaria
LANDSAT7 ETM+ 185 km 16 días
HRG 2 x 60km Programable
SPOT5
Vegetation 2200km Diaria
MODIS 2300km Diaria
TERRA
ASTER 60km Programable
IKONOS IKONOS 11km Programable
ORBVIEW-3 ORBVIEW-3 8km Programable
14
Ejemplo: mosaico de imágenes Landsat.
15
Ejemplos de coberturas.
El ASTER tiene una cobertura de 60 km
Requiere la solicitud de la programación de la
toma en una de las siete posibles posiciones del
telescopio
SPOT dispone de dos
instrumentos cuya
orientación puede ser
controlada por
programación
Angulo de vista (+/- 27°)
16
Comparación de la
cobertura de
algunos sensores
LANDSAT:
185km x 170km
ASTER:
HYPERION: 60km x 60km
7km x 70km
17
La resolución espacial caracteriza la capacidad del sensor para discriminar
los objetos que se encuentran en la superficie terrestre. Este concepto se
relaciona tanto con el tamaño del píxel (picture element), como con la escala
de la imagen.
ETM+/Landsat: 30m
GOES: 4Km
HRG/spot: 10m IKONOS: 1m
18
Resolución espacial
ASTER,
15 m color
Amuay
19
Resolución espacial
Ikonos, 1 m color, Valles de Aragua
20
La Resolución espectral caracteriza el rango del espectro
electromagnético que puede detectar el sensor:
De acuerdo al número de rangos o bandas se dispone de imágenes:
Pancromáticas: una banda que cubre el rango visible
Multiespectrales: tres a varias decenas de bandas.
Hiperespectrales: centenas de bandas contiguas
Visible SWIR TIR
Multiespectral Banda Banda Banda Banda Banda Banda Banda
ETM/Landsat 1 2 3 4 5 7 6
.45-.52 .52-.60 .63-.69 .79-.90 1.55-1.75 2.08-2.35 10.4-12.4
7 bandas
Hiperespectral
Hyperion 100s of Bands
242 bandas
21
El sensor genera una imagen por cada una de las bandas disponibles
SATÉLITE TERRA LANDSAT 7 SPOT 5
SENSOR MODIS ASTER ETM+ Vegetatio HRG
n
Número 36 14 8 4 4
bandas
Visible 11 3 4 3 3
Infrarrojo 8 6 2 1 1
medio
Infrarrojo 17 5 1
lejano
Pancromático 1 1
22
SEAWIFS
23
Sub-imagen con la ciudad de
Maracay adquirida por
sensor ETM+
Banda roja: 0,63μm – 0,69μm
Cultivos con mayor
reflectancia en el
infrarrojo
Banda infraroja: 0,75μm – 0,90μm
24
Resolución temporal
Se refiere a la periodicidad con la que el sensor adquiere datos
de la misma porción de la superficie terrestre.
El ciclo de cobertura es función de la órbita del satélite (altura,
velocidad, inclinación), así como del diseño del sensor,
principalmente al ángulo de observación y de abertura.
25
Secuencia de tomas sucesivas del satélite Landsat 7
12-11-2002 28-11-2002
Imagen
004/053
Resolución
temporal:
16 días
14-12-2002 30-12-2002
26
Resolución radiométrica: número de niveles posibles en cada píxel
2 bits (22) = 4 niveles 8 bits (28) = 256 niveles 11 bits (211) = 2048 niveles
12 bits (212) = 4096 niveles
27
Fusión: ETM - SPOT
28
SPOT 2.5 m
29
Sistema de riego Las Majaguas - satélite SPOT: 5 m
30
La ciudad de Barquisimeto vista desde el satélite Ikonos
31
Presa sobre el río Caroní tomada por el satélite Ikonos
32
Caracas 2005; Satélite Taiwanés Formosat-2; pancromático 2 m.
33
Caracas Satélite Quick Bird; 60 cm.
34
Valles de Aragua, Integración de datos de los sensores Landsat y SRTM
35
Teledetección en el CPDI
El CPDI es uno de los cuatro centros que integran al
Instituto de Ingeniería, organismo adscrito al Ministerio
de Ciencia y Tecnología
Sus actividades están orientadas al dominio y la aplicación de las
disciplinas asociadas a la GEOMÁTICA.
Creado en 1982
36
Hitos tecnológicos en la trayectoria del CPDI desde 1983
Sistema de Información Ambiental de la Faja Petrolífera del Primer SIG en
1984
Orinoco Venezuela
1990 "IMAGEN DE VENEZUELA, Una Visión Espacial” Libro
Generación de imágenes del satélite NOAA sensor AVHRR Imágenes captadas por
1995 de temperatura superficial. Proyecto CARIACO (Carbón la antena propia
Retention in a Color Ocean). donada NASA
1996 Exploración minera Imágenes de radar
Diseño de la Base de Datos para la planificación, gestión y
Imágenes alta
2002 control del Desarrollo Urbano en el Municipio Francisco
resolución espacial
Linares Alcántara
Detección de Anomalías Espectrales y Térmicas con fines de Imágenes
2005
Prospección Petrolera hiperespectrales
Recepción y
2007 Creación del LPAIS: adquisición de terminal SPOT distribución de
imagenes
37
Laboratorio de Procesamiento Avanzado de Imágenes de
Satélites: LPAIS
OBJETIVO:
• Recepción y distribución en los organismos del estado de las imágenes
SPOT 2, 4 y 5.
• Disponer a través de internet de imágenes con valor agregado de interés
para los usuarios
• Diseñar procedimientos automatizados y semi-automatizados de
procesamiento de imágenes.
• Interactuar con instituciones nacionales e internacionales para el
desarrollo de tecnologías asociadas a la percepción remota.
Primeras imágenes se recibirán en Octubre
38
ESTRUCTURA DEL LPAIS
L P A IS
C o m ité T é c n ic o
D e s a r r o llo d e T r a n s fe r e n c ia
A p o y o T é c n ic o
A p lic a c io n e s T e c n o ló g ic a
T e le c o m u n ic a c io n e s D e s a r r o llo d e A d ie s tr a m ie n to
e In te r n e t V a lo r A g r e g a d o B á s ic o
D e s a r r o llo A d ie s tr a m ie n to
Red LAN
d e S o ftw a re A vanzado
S is te m a s d e D is tr ib u c ió n o P r o m o c ió n y
R e s p a ld o P u b lic a c ió n e n L ín e a A s e s o r ía s
S is te m a s d e
S e g u r id a d
39
40
41
42
GRACIAS
43