0% encontró este documento útil (0 votos)
22 vistas8 páginas

Apuntes UD - ORIENTACION

Cargado por

Pedro Caset
Derechos de autor
© © All Rights Reserved
Nos tomamos en serio los derechos de los contenidos. Si sospechas que se trata de tu contenido, reclámalo aquí.
Formatos disponibles
Descarga como PDF, TXT o lee en línea desde Scribd
0% encontró este documento útil (0 votos)
22 vistas8 páginas

Apuntes UD - ORIENTACION

Cargado por

Pedro Caset
Derechos de autor
© © All Rights Reserved
Nos tomamos en serio los derechos de los contenidos. Si sospechas que se trata de tu contenido, reclámalo aquí.
Formatos disponibles
Descarga como PDF, TXT o lee en línea desde Scribd

UD “Deporte de ORIENTACIÓN”:

(Dentro del GIMNASIO, sentados por orden en el TATAMI)

1.- Introducción a la UD:


❖ Presentación del DEPORTE:
o ES una Actividad de NAVEGACIÓN habitualmente en el medio Natural
o USANDO un MAPA topográfico especial
o PARA Localizar unos PUNTOS DE PASO (Controles sobre el MAPA)= en el terreno nos encontramos BALIZAS
o Pudiendo UTILIZAR, además del mapa una BRÚJULA
❖ Modalidades; existen varias modalidades según:
o Medio de locomoción utilizado:
- CARRERA a PIE
- BICICLETA de montaña
- A CABALLO
- Otros/combinadas
o Nº de personas que competimos juntas:
- Pruebas INDIVIDUALES
- Pruebas POR EQUIPO (RAIDS de orientación), habitualmente equipos mixtos de 3 personas
o Duración de la prueba-Extensión de terreno a cubrir-Nº de balizas a buscar:
- Modalidad SPRINT
- Modalidad MEDIA DISTANCIA
- Modalidad LARGA DISTANCIA
❖ Competición:
o Existe una FEDERACION internacional, nacional y autonómica (como en otros deportes)
o Nuestra federación gallega se llama: “FEGADO”

o Nuestra federación española se llama: “FEDO”

o La federación internacional se llama: “IOF”

o En sus páginas webs puedes ver el calendario de competiciones “por si quisieses apuntarte a alguna”, pues no
necesitas tener licencia federativa.

❖ NOTICIAS:

“Una de las pruebas más duras del mundo en GALICIA”


Raid Gallaecia-Campeonato del Mundo 2021.

Cerca de 100 equipos de 27 países participaron en la prueba, del 2 al 9 de octubre por


las provincias de Lugo, Ourense y A Coruña.
Aproximadamente recorrieron unos 600 kilómetros:
Corriendo y montados en MTB
Descenderán en kayak
Lanzándose en Tirolina
Rapelando
Realizando un DOWNHILL en la estación de Esquí de Manzaneda
2.-CONOCIMIENTOS básicos sobre el deporte:

¡A Orixe do DEPORTE de ORIENTACIÓN!


Comezou a practicarse a finais do século XIX nos países do norte de Europa (Suecia, No-
ruega, Finlandia, ...) coincidindo coa aparición dos mapas topográficos modernos e formando parte
dos exercicios de campo das academias militares.
En España, a Orientación comezou a practicarse moito máis tarde; en concreto, no ano 1970, MAR-
TIN KRONLUND, profesor de esgrima no INEF de Madrid, introduciu este deporte como prepara-
ción física e recreativa dos seus alumnos.
FIGURA:
“ Deportista Galego, o da dereita, competindo no ano 1990 en Suecia”.

Nun ámbito máis local, en 1990 se funda o clube “A Roelo” (Pontevedra), pioneiro, na nosa provincia na divulgación e
práctica do deporte da orientación, hoxe chamado clube “AROMON MONTAÑEIROS DE PONTEVEDRA – A ROELO”
Actualmente existen moitos máis clubes en Galicia,

¡La BRÚJULA!
¡Entregar BRÚJULAS! y ¡MAPAS de Carrera NERGA!
O compás é un instrumento moi sinxelo, e complementario do mapa, para a práctica dese deporte.
Baséase nas propiedade magnéticas da terra, de tal xeito que a AGUJA IMANTADA que posúe, “reacciona ante esas
propiedades magnéticas da terra e xira sobre un eixo ata que un dos extremos (el rojo) queda orientado cara o norte
magnético”.
*Declinación magnetica: angulo entre norte geográfrico y norte magnético

Existen moitos modelos de compás, pero o máis empregado na práctica da orientación é o


modelo con plataforma base transparente.

As Partes do compás:
Plataforma BASE o “suelo”
La FLECHA de DIRECCIÓN de la brújula. Necesaria para trazar RUMBOS.
* (Aprenderemos máis adiante a establecer un rumbo ou dirección a seguir)

El LIMBO o “corona circular”, giratoria, que se encontra situada sobre a plataforma base.
Está graduado en 360º e ten intercalados os catro puntos
cardinais: norte, sur, leste e oeste.
Su interior está recheo dun líquido especial (aceitoso) e transparente
que axuda a estabilizar a agulla imantada evitando as súas
vibracións.

A AGULLA IMANTADA que se encontra no interior do limbo. Está


imantada, polo que xira sobre un pivote e se alinea co eixe magnético
Terrestre.
Soe estar pintada en dúas cores: vermello e branco
Recordar que debemos colocar o compás en posición horizontal.

A FLECHA NORTE e MERIDIANOS NORTE-SUR debuxadas na parte


inferior do limbo. *(Aprenderemos máis adiante a utilizalas para establecer un rumbo)

Os usos do compás son básicamente dous:


1. Axudar a ORIENTAR O MAPA.
¡Lo haremos con el mapa de Nerga!
2. Determinar o RUMBO-DIRECCIÓN A SEGUIR.
¡TÉCNICAS BÁSICAS do DEPORTE!
Durante a práctica da orientación na natureza, para realizar a maior parte do percorrido entre os diferentes controis
servirémonos da información que nos ofrece o mapa e a interpretación que fagamos do mesmo. O compás apenas será utilizado,
salvo para orientar o mapa e calcular algún rumbo, cando fose estritamente necesario.

3 TÉCNICAS elementais pero de suma importancia:

Primeira: lembra o LEMA DO DEPORTE é: “Pensar e Correr”.


“Non podemos facer a proba “CORRENDO COMA un TOLO”. Debemos levar un control da situación

Segunda: o mapa deberá ir orientado correctamente.


É o orientador o que cambia a dirección, co que deberá estar atento para que o mapa continúe orientado.
É un erro moi frecuente, entre os que se están iniciando, manter o mapa coas súas letras e números, e título
na posición na que poidan ser lidos.
Isto inducirá a cometer innumerábles equivocaións.

Terceira: en todo momento debemos levar o mapa marcando o lugar por onde nos desplazamos/encontramos.
Isto conséguese coa técnica popularmente denominada do “polgar”. Trátase de que, ao tempo que levamos o mapa na
man, co dedo polgar de dita man imos sinalando no mapa o lugar onde nos encontramos.
Conforme avanzamos sobre o terreo o “polgar” vaise movendo, avanzando, sobre o mapa coma se fosemos nós mes-
mos. Deste xeito cada vez que diriximos a mirada ao mapa temos localizado e sinalado o lugar no cal nos encontra-
mos. Esta técnica axudaranos a non cometer erros nin perdas de tempo.

¡TÉCNICAS AVANZADAS de progresión!


Técnica de los “Puntos de ATAQUE”.
A aproximación final ao control pode realizarse dende un punto ao que chamaremos “punto de ataque”. O
punto de ataque será calquera detalle ou elemento tan próximo ao control como sexa posíbel e de sinxela identificación e localización. E a
partir de aquí trazamos o RUMBO que nos leve cara a baliza (aprendimos a facelo co mapa de Nerga)

Non sempre será necesario buscar un punto de ataque. Ás veces o control encóntrase nalgún detalle tan destacábel no terreo que
non será necesario utilizalo.

---------------------------------------------------------------------------------------

3.- PRÁCTICAS con MAPAS y BRÚJULA

PRÁCTICA 1: “Hallar RUMBOS”


Sólo con BRÚJULA: “PASOS”
*Fundamental colocar la BRÚJULA delante del cuerpo con su FLECHA de DIRECCIÓN hacia adelante (nuestros pies)

Dentro del GIMNASIO, sentados:


- Calcula el RUMBO hacia donde están tus compañeros:
Con el COMPAÑERO que está frente a ti
Cambiaros de sitio y trazad el nuevo RUMBO

En la GRADA de VOLEIBOL:
- Calcula el RUMBO de algún objeto/construcción lejano (casa, colina, bosque, etc)

PLAZA CAFETERIA: Calcula RUMBOS sólo con la brújula-LIMBO:


¿a dónde te llevan estos rumbos? 10º 100º 190º 280º

1º) Apuntar en el LIMBO los GRADOS del RUMBO (cortando con la FLECHA DIRECCIÓN)
2º) Girar sobre ti mismo (BRÚJULA bien sujeta) hasta que coincidan NORTE de la AGUJA con FLECHA NORTE del LIMBO
3º) YA puedes caminar hacia ese RUMBO, la dirección a seguir será la que indique la FLECHA DE DIRECCIÓN de la brújula.
- XIMNASIO: Mapa de Nerga calculamos el RUMBO de una a otra BALIZA, con la brújula
- (entre): C3 y C4: 30º NE
- (entre): C5 y C6: 230º SO
- (entre): C7 y C8: 280º NO

“Técnica Punto de ATAQUE a RUMBO”: Desde MAPA Nerga


-Es necesario HACER COINCIDIR 3 NORTES:

Meridianos Mapa
Meridianos Limbo
Aguja Magnética

- La DIRECCIÓN a SEGUIR será la que indique la FLECHA DE DIRECCIÓN de la brújula.


- Ejemplo de uso: “sabes tu posición en un mapa y localizas un refugio en el mismo, calculas ese rumbo
con la brújula”
PRÁCTICA 2: “PRIMEROS MAPAS”
❖ 1ª TAREA en GIMNASIO con:
- “MAPA_00” en GIMNASIO: por PAREJAS: Consensuar las decisiones a tomar
- 3 OBJETIVOS: (sentados)

UBICAR sobre el MAPA elGimnasio


SEÑALAR-UBICAR otros lugares sobre el MAPA:
“Imaginemos que nos vanos moviendo sobre el mapa hacia el exterior”…
Vestuario personas silla de ruedas
Talleres
Cafetería
Pabellón
Vuestra AULA
- ¿hacia DÓNDE MIRAN (PC) las ventanas de vuestra aula?

- “movimiento aparente del (SOL) a través de los p. cardinales”


Portería más al SUR/NORTE
Entrada Alumnos al recinto ecolar

ORIENTAR el MAPA: por turnos


Sentados frente a frente (como en AJEDREZ)
De PIE + GIROS 90º/180º
Caminando + GIROS 90º con cada OBSTÁCULO (Compañeros a modo de COLUMNAS (o Conos formando muros)

INFORMACIÓN:
❖ Características especiales de los MAPAS de ORIENTACIÓN:
❖ 3 “Características”:

1 Todos los DETALLES y ELEMENTOS FIJOS del TERRENO (de + de 1 metro de alto-ancho o largo) SÍ 3ºB
deben ESTAR REPRESENTADOS en el MAPA mediante un SÍMBOLO/dibujo concreto
*De esta manera podemos interpretar el dibujo del MAPA y hacernos una REPRESENTACIÓN MENTAL de la REALIDAD
del terreno
o Esta SIMBOLOGÍA es INTERNACIONAL
o Existen 3 tipos de símbolos: puntuales (árbol) – lineales (un muro) – de superficie (área con densa
vegetación).
o Los mapas suelen venir acompañados de una LEYENDA (nos sirve para recordar esta simbología)
2 Se utilizan unos COLORES clave:
“Que nos permite reconocer mejor sobre el mapa los distintos elementos de la realidad”

1-NEGRO: EDIFICACIONES y elementos construidos por s. humano (caminos) + ROCAS +


CORTADOS artificiales
2-AZUL: elementos de HIDROGRAFÍA-AGUA + LÍNEAS/Meridianos Norte-Sur (1)
3-VERDE: VEGETACIÓN de superficie + ÁRBOLES o ARBUSTOS aislados
4-LILA: SALIDA/META + PUNTOS DE CONTROL
también: terreno PELIGROSO/ PROHIBIDO el paso en EXTERIORES
5-AMARILLO: terreno DESCUBIERTO CON BUENA VISIBILIDAD
6-MARRÓN: detalles sobre el RELIEVE DEL TERRENO (curvas de nivel, cortados naturales cotas, etc)
7- BLANCO: BOSQUE en general

3 Todos los Mapas están ORIENTADOS al NORTE (1) “Meridianos Norte-Sur”

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

PRÁCTICA 3: “la LEYENDA del MAPA”


❖ 2ª TAREA con: “MAPA_Reto_02 en EXTERIOR
❖ ORGANIZARSE por PAREJAS: Entregarles el MAPA “la LEYENDA”
❖ OBJETIVO: DESCUBRIR la SIMBOLOGÍA de los mapas de orientación

❖ CÓMO:
-DESPLAZARNOS por el exterior por PAREJAS
-Relacionar los SÍMBOLOS del mapa con los elementos de la REALIDAD
1-Rellenar la LEYENDA descubriendo la SIMBOLOGÍA específica
2-FOTOGRAFIAR cada elemento sobre el terreno, MARCANDO sobre el MAPA:
-con un TRIÁNGULO (ubicación del fotógrafo, con un nº de orden asociado)
-con un CÍRCULO (que recoja en el mapa el elemento fotografiado, con su mismo nº asociado)
 Prohibido juntarse con otras parejas
Corregimos Aciertos y Errores SIMBOLOGÍA anotada en la LEYENDA

❖ LEYENDA básica del MAPA del IES A PARALAIA:


PRÁCTICA 4: “1ª CARRERA de Orientación”:
- ORGANIZADOS: por PAREJAS (1 MAPA)
- OBJETIVOS: MENISCO
-Encontrar sobre el TERRENO las BALIZAS marcadas en el mapa por los CONTROLES
NUMERADOS
Balizas= “tarjetas de 12x12 de color naranja y blanco
 Controles= “Círculos rojos” dibujados en el mapa
-Rellenar el texto de la baliza en la Tarjeta de CONTROLES del mapa

PRÁCTICA 5:

¿Qué LETRA dibujas con tu desplazamiento sobre el suelo del PABELLÓN?:


Desplazamiento 1.- 10 pasos 180º + 5 pasos 90º: ________
Desplazamiento 2.- 10 pasos 150º + 10 pasos 30º: ________
Desplazamiento 3.- 10 pasos 180º + 5 pasos 90º + 10 pasos 0º: ________
Desplazamiento 4.- 5 pasos 270º + 10 pasos 180º + 5 pasos 90º: ________
Desplazamiento 5.- 10 pasos 90º + 15 pasos 225º + 10 pasos 90º: ________
Desplazamiento 6.- 10 pasos 0º + 15 pasos 135º + 10 pasos 0º: ________
Desplazamiento 7.- 10 pasos 0º + 5 pasos 90º + 5 pasos 180º + 5 pasos 270º: ________

Posiciones en el campo orientado al norte

(colócate donde está tu nº de clase) 1 2 3 4

5 6 7 8

9 10 11 12

13 14 15 16

17 18 19 20

21 22 23 24
PRÁCTICA 6: “2ª CARRERA de Orientación”:
Modalidad de CARRERA: PAREJAS ¡con CRONÓMETRO!

PRÁCTICA 7: “3ª CARRERA de Orientación”:


Modalidad de CARRERA: INDIVIDUAL ¡sin CRONÓMETRO!

PRÁCTICA 8: “4ª CARRERA de Orientación”:


Modalidad de CARRERA: INDIVIDUAL ¡con CRONÓMETRO!
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

4.-EXAMEN PRÁCTICO:

“RECOMENDACIONES para la carrera”


1 La orientación es sinónimo de control. Es absurdo correr a lo loco sin tener claro DONDE me encuentro
y CUÁL es el recorrido más acertado.
 Hai 2 formas de hacer la PRUEBA:
La LENTA: moviéndome muy deprisa y pensando poco.
La RÁPIDA: pensando mucho y moviéndome con sentido.

2 RECUERDA: CORRER Si, pero sólo cuando tengas claro: DÓNDE estoy, A DONDE voy, CÓMO ir.
 Técnica: ¡del SEMÁFORO!
 Técnica: ¡del PULGAR!
3 El control da situación se lleva en la cabeza, non nas pernas. Lembra o lema ¡PENSAR E CORRER!
 Hai 2 formas de hacer la PRUEBA:
La MALA: desplazarse por el terreno y DESPUÉS ... consultar el mapa.
La BUENA: consultar el mapa y DESPUÉS ... desplazarse por el terreno.

4 Hai una manera de no aprender NUNCA orientación: intentando HACER lo que HACE otro.
o NUNCA sigas a otro “corredor”.
o Sólo tieneo un adversario: TÚ mismo.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- -------------

“ORGANIZACIÓN para el EXAMEN-CARRERA”

o Prueba: ¡Individual!

o SALIDAS de cada corredor: ¡cada 1 minuto!


▪ ¡SE ENTREGARÁ el MAPA en el último momento!

o NÚMERO de BALIZAS: entre 20 y 22

o Orden de BÚSQUEDA de las BALIZAS: del 1 al 20-22, ¡en todos los MAPAS!

o CLASIFICACIÓN en la CARRERA: ¡ACIERTOS! y ¡TIEMPO de CARRERA!

También podría gustarte