Bioestratigrafía
Bioestratigrafía
BIOESTRATIGRAFÍA: Es la datación
geológica, con ayuda de los fósiles
encontrados en las rocas sedimentarias;
cuando estos son muy pequeños se habla de
una microbioestratigrafía (Diccionario
Riudero, 1972)
A la BIOESTRATIGRAFÍA se le considera
como la estratigrafía basada en los aspectos
paleontológicos de las rocas y la
diferenciación de las unidades roca con el
estudio de los fósiles que contienen
(Dictionary of Geological Terms, 1976)
El propósito de la Clasificación
bioestratigráfica es organizar
sistemáticamente a las rocas
en unidades basadas en la
distribución de los fósiles
(International Stratigraphic
Guide, 1976).
Unidades bioestratigráficas.-
Se reconocen tres principales clases de
unidades bioestratigráficas:
Zona de Intervalo
Zona de conjunto
Zona de abundancia
Zona de Intervalo:.- Es el cuerpo de estratos que se encuentran
entre dos ocurrencias específicas y documentadas (más baja y/o
más alta) de los fósiles individuales.
“B”
“A”
Zona de conjunto: es una biozona que se caracteriza por la asociaciones de
tres o más fosiles. Puede basarse en todos los tipos de fósiles presentes o
restringirse a solo ciertas clases de fósiles.
“D”
“C”
“B”
“A”
Zona de abundancia: es una biozona que se caracteriza por tener máximos
cuantitativamente diferentes de abundancia relativa de unos o más fósiles.
“D” 21
“C” 78
“B” 45
“A” 120
LOS FÓSILES
Se da el nombre de fósil a todos los organismos
animales o vegetales, que después de morir se
depositan en algún ambiente sedimentario, donde son
cubiertos por sedimentos marinos y/o continentales,
quedando de esta manera sepultados, y protegidos de
la acción destructiva de las bacterias y de los agentes
erosivos.
Fósiles
in situ
Mioceno
Fósiles facies
Fósiles índices Oligoceno
Eoceno
Paleoceno Fósiles
Fósiles Redepo-
colados Esquistos sitados
C (Común) De 11 a 24 organismos
F (Frecuente) De 6 a 10 organismos
Ammonia beccarii,
Elphidium gunteri,
200
Elphidium incertum, Amphistegina lessonii,
Elphidium poeyanum, Ammonia beccarii Anomalina spp., Allomorphina
Elphidium spp., Amphistegina lessonii, Anomalina bilateralis
macrostoma,
Anomalina alazanensis
S Haplophragmoides spp. Amphistegina sp., Astacolus cristi, Bolivina floridana,
I
Miliammina fusca,
Quinqueloculina
Astacolus vaughani, Astacolus vaughani,
Bolivina plicatella,
Brizalina alazanensis, 500
Bigenerina humblei, Bifarina vicsburgensis, Brizalina subaenariensis,
N lamarckiana, Bigenerina irregularis, Bigenerina spp.,
Bulimina marginata,
Bulimina sculptilis
Quinqueloculina spp. Buliminella Bolivina imporcata, Bulimina striata.
Trochammina spp., elegantissima, Brizalina striatula,
Cassidulina laevigata,
Cassidulina subglobosa,
Oogonios de Chara Cibicides concentricus, Brizalina subaenariensis, Ceratobulimina eximia,
Ostrácodos, Discorbis nomada Bulimina jacksonensis,
Chilostomella oolina,
Chilostomella czizeki,
Moluscos. Elphidium incertum, Bulimina pupoides, Cibicidoides floridanus,
Cibicidoides
Bolivina albatrossi,
Eponides antillarum, Bulimina striata pseudoungerianus, Bolivina barbata,
Florilus spp.,
F SIN Hanzawaia concentrica,
Cancris oblonga,
Cancris sagra,
Clavulina mexicana,
Cyclammina cancellata,
Cyclammina sp.,
Bulimina aculeata,
Bulimina alazanensis,
1000
A Hanzawaia hazzardi, Cassidulina crassa, Eponides umbonatus,
Bulimina mexicana,
PLANCTÓNICOS Hanzawaia strattoni, Cassidulina laevigata,
Gaudryina atlantica,
U Heterostegina spp.,
Gyroidina regularis, Bulimina thalmanni,
N 0% Cassidulina subglobosa, Gyroidina scalata,
Gyroidinoides altiformis,
Cyclammina cancellata,
Lenticulina americana, Cibicidoides americanus, Heterolepa dutemplei, Cibicidoides aff.
A Nonion grateloupi, Cibicidoides floridanus, Hoeglundina elegans,
pseudoungerianus,
Islandiella californica,
Nonionella atlantica, Cibicidoides miocenica Marginulina subaculeata, Chilostomella oolina,
Nonionella opima, Cibicidoides Marginulinopsis
Chilostomella sp.,
Quinqueloculina pseudoungerianus,
goajiraensis, Anomalina flintii
Marginulinopsis Eggerella bradyi,
lamarckiana,
Reusella atlantica,
Cristellaria subaculeata, hispaniola,
Marginulinopsis
Gyroidina soldanii,
Anomalinoides
cicatricosus
1500
Discorbis gravelli messinae, Hoeglundina elegans,
Siphonina davisi, Eggerella advena, Marginulinopsis Anomalinoides
marginulinoides,
Karreriella sp. pseudogrosserugosa,
Spiroplectammina Eponides ellisorae, Oridorsalis variapertura, Laticarinina pauperata,
mississippiensis, Eponides guayabalensis, Oridorsalis westi, Anomalinoides
Planulina ariminensis,
Melonis affinis, semicribatus,
Textularia mayori, Eponides umbonatus,
M Textularia sp.,
Planulina faveolata, Melonis pompilioides, Baggina cojimarensis, Ammodiscus cretaceus,
Lenticulina mexicana, Planulina mexicana,
Planulina mantaensis,
A Textulariella barretti, Lenticulina spp.
Plectofrondicularia Bulimina alazanensis, Ammodiscus sp.
californica, Pullenia bulloides, Cibicidoides Anomalina dorri,
R Trifarina rutila Liebusella byramensis, Praeglobobulimina
Pseudonodosaria
Virgulina pontoni, Marginulina
ovata, robertsonianus, Aragonia aragonensis,
I Miliólidos, ascensionensis,
Pullenia quinqueloba,
Rectuvigerina striata,
commatula,
Rectuvigerina
Cyclogira sp., Bulimina jarvisi, 2000
N Siphonina advena,
Rectuvigerina transversa, Discorbinella cushmani, Cibicidoides grimsdalei,
Rectuvigerina senni, multicostata, Gyroidinoides Cibicidoides lucidus,
A Siphonina pulchra, Sigmoilopsis
Martinottiella sp.,
schlumbergeri, broeckhiana, Cibicidoides mexicanus,
PLANCTÓNICOS Uvigerina israelskyi, Sphaeroidina bulloides, Siphouvigerina Heterolepa tuxpamensis, Gavelinella velascoensis,
Uvigerina lirettensis, Sphaeroidina variabilis,
auberiana,
ESCASOS Uvigerina peregrina.
Textularia mexicana,
Uvigerina alazanensis, Siphonina pozonensis,
Osangularia culter, Pulvinulinella florialis,
Vaginulina midwayana, Uvigerina flintii, Osangularia bengalensis Pulvinulinella
Uvigerina peregrina.
Sphaeroidina bulloides, Planulina wüellerstorfi, beccariformis,
Vaginulina robusta, Uvigerina
0 - 20 % hispido-costata,
Pyrgo depressa, Rhzaquina epigona,
Spirilina sp.,
PLANCTÓNICOS Uvigerina hispida.
Siphonodosaria
abyssorum, Trochaminoides deformata, 2500
20 – 30 % PLANCTÓNICOS Vulvulina pennatula, Usbekistania charoides,
P. Salmerón Ureña/2000
Los eventos biológicos relacionados con las
primeras apariciones, desapariciones, abundancia
relativa de una especie, ancestros y descendientes
(filogenia) son algunos de los más importantes
eventos que permiten subdividir las columnas
biozonas, o en
estratigráficas ya sea en
límites biocronológicos.
Según Jenkins 1970 considera los siguientes
criterios de una subdivisión bioestratigráfica:
Límite por línea evolutiva
Zona 2
Zona 1
A
Límite por extinción abrupta del fósil C
Zona 3
Zona 4
C
Límite por aparición del fósil D
Zona 5
Zona 6
Límite por extinción gradual del fósil E
Zona 7
Zona 8
E
Límite por auge del fósil F
Zona 9
Zona 10
F
Límite por cambio de enrollamiento
Siniestro a Diestro del fósil G
Zona 11
D
Zona 12 S
D
G S
F
0
4
8
E 15
18
30
AYB
A
Una Unidad bioestratigráfica es un cuerpo de
roca que se define y se caracteriza por su
contenido fósil: Ejemplo Zona de intervalo
Discoaster multiradiatus (Código
Estratigráfico Norteamericano, 1983). La
unidad básica de la bioestratigráfica es la
BIOZONA
Globorotalia obesa
Globorotalia tosaensis tenuitheca
Globigerinoides mitra
PLEISTOCENO Globorotalia crassaformis viola
Cassigerinella chipolensis
Globorotalia tosaensis tosaensis MIOCENO MEDIO Globorotalia mayeri
Globorotalia continuosa
Globorotalia fohsi lobata
PLIOCENO Pulleniatina praecursor Globorotalia fohsi robusta
Globorotalia fohsi periferoacuta
SUPERIOR
Globorotalia fohsi peripheroronda
Globorotalia exilis Praeorbulina transitoria
Sphaeroidinellopsis seminulina Praeorbulina glomerosa glomerosa
Globigerinoides obliquus Praeorbulina glomerosa circularis
PLIOCENO MEDIO
extremus
Globorotalia pertenuis
Praeorbulina sicana
Globorotalia multicamerata
Praeorbulima glomerosa curva
Globigerinoides trilobus fistulosus MIOCENO INFERIOR
Catapsydrax dissimilis
Globorotalia miocenica
Globorotalia ciperoen
angustiumbilicata
Globigerinoides primordius
Globorotalia menardii A
Globorotalia kugleri
Globigerina nepenthes
Globorotalia menardii B
PLIOCENO Globorotalia OLIGOCENO Globigerina ciperoensis
INFERIOR merotumida/pseudotumida SUPERIOR ciperoensis
Globorotalia margaritae primitiva Globigerina ciperoensis
Sphaeroidinellopsis hancoki angulisuturalis
Globorotalia margaritae evoluta Globorotalia opima nana
MIOCENO
SUPERIOR OLIGOCENO MEDIO Globorotalia opima opima
Globorotaloides varabilis Globigerina ampliapertura
Sphaeroidinellopsis disjuncta
Sphaeroidinellopsis multiloba
OLIGOCENO
Pseudohastigerina micra
INFERIOR
1 2 3 4 5 6
1-2.-Pulleniatina finalis 3-4.-Pulleniatina primalis 5-6.- Pulleniatina obliquiloculata
7 8 9 10 11 12
7.- Gs. trilobus trilobus8.- Gs. trilo. immaturus 9.- Gs. elongatus 10.- Gs. trilobus sacculifera11.- Gs. conglobatus12.- Gr. menardii cultrat
13 14 15 16 17 18
13-14.- Globorotalia. trucatulinoides 15-16.- Orbulina suturalis 17-18.- Globorotaloides ruber
PLIOCENO SUPERIOR Lám. 1/1 (Salmerón, 2004)
1 2 3 4 5 6
1-2.- Neogloboquadrina dutertrei 3-4.- Globorotalia pseudopima 5-6.- Globorotalia scitula
1
7 8 9 10 11
7-8.- Globorotalia tosaensis tenuitheca 9-10.- Gr. tosaensis tosaensis 11.- Gr. tosaensis s.l
PLIOCENO MEDIO Lám. 1/1 (Salmerón, 2004)
1 2 3 4 5 6
1-2.- Globorotalia exilis 3.- Sphs. seminulina 4.- Sphs. sphaeroides 5-6.- Gr. miocenica
7 8 9 10 11 12
7-8.- Sphaeroidinellopsis seminulina 9-11.- Globigerinoides obliquus extremus 12.- Gr.
pseudomiocenica
7
13 14 15 16
13-14.- Sphaeroidinellopsis seminulina 15-16.- Sphaeroidinellopsis sphaeroides
PLIOCENO INFERIOR Lám. 1/2 (Salmerón, 2004)
1 2 3 4 5 6
1-5.- Globorotalia margaritae s.l 6.- Gna. microstoma
7 8 9 10 11 12
7-11.- Globigerina nepenthes 12.- Glq. altispira altispira
13 14 15 16 17 13
13-15.- Globigerina venezuelana 16-17.- Gs. obliquus obliquus 18.- Glq. baroemnni
Lám. 1/1 (Salmerón, 2004)
MIOCENO MEDIO
[Link]
1 2 3 4 5 6
1-4.- Globorotalia fohsi s.l 5-6.- Globigerinoides mitra
7 8 9 10 11 12
7-8.- Cassigerinella chipolensis 9-11.- Globigerina obesa 12.- Porti. glomerosa glomeros
13 14 15 16 17 18 19
13-14.- Particulasphaera glomerosa circularis 15-17.- Porticulasphaera transitoria 18-19.- Gr. praemenardii
Lám. 1/1 (Salmerón, 2004)
OLIGOCENO SUPERIOR
OLIGOCENO MEDIO
1 2 3 4
1-2.- Gna. tripartita 3-4.- Globigerina selli
1 2 3 4
5 6 7 8
5-6. Gna. ciperoensis ciperoensis
7-8. Gna. cip. angulisuturalis
OLIGOCENO INFERIOR
5 6 7 8
Figuras:
1-2. Globigerina gortanii
2-4. Gna. ampliapertura
5-6. Gna. yeguaensis
7-8. Gr. opima nana
9-10. Gr. opima opima
1 2 3
9 10
1-2.--Pseudohastigerima micra 3.- Cassigerinella chipolensis
Lám. 1/1 (Salmerón, 2004)
EOCENO MEDIO
1 2 3 4 5 6
1.- Truncorotaloides rohri 2.- T. topilensis 3-4.- Acarinina bullbrooki 5-6.- Acarinina broedermanni
7 8 9 10 11 12
7-8.- Guembelitroides higginsi 9-10.- Globigerina senni 11-12.- Hantkenina dumblei
13 14 15 16 17 18
13-14.- Morozovella lehneri 15-16.- Morozovella spinulosa 17.- Orbulunoides beckmanni18.- H. nuttalli
PALEOCENO Lám. 1/2 (Salmerón, 2004)
1 2 3 4 5
1-5.- Morozovella velascoensis
6 7 8 9 10 11
6-9.- Planorotalites pusilla pusilla 10-11.- Planorotalites chapmani
12 13 14 15 16 17 18