Descripción de Animales en Náhuatl
Descripción de Animales en Náhuatl
Ocelutl:
quauhtla chane, texcalco chane, atlan chane: tecpilli, tlaçopilli: qujl inpillo, intlatocauh in
iolque: mĵmati, moiecĵmati, mocenmatinj hamo tzopiloanj, tlayîianj, motlaeltianj: pilli,
tlaçotli.
Veiac tlacveiac, melactic, temjmjltic, pachtic, amo uecapan: tomaoac, tlaque, nacatetic,
nacatepul, cujtlapilhujiac, matôtoçantic, matôtomactic, macpalhueuei, macpalpapatlactic,
quechtomaoac, quechnanatztic, quatecontic, quateconpul, [fol. 2r.=] quatenamaztic,
nacazchîchipichtic, tentomaoac, tentetepontic, tenpochectic, tenpochichitic, iacatzolchiactic,
iacatzolchiaoac: ixpechtic, ixtletlexochtic; tlancuĵcujtztic, tlãcujnene, tlancoiolomjtic,
tlãcochtexolotl, camaxacaltic, camaxacal: izte, iztiujujtztic, izticucultic, chôchole. Cujcujltic,
cujcujlpatic: moholchapanj, motlilchachapatz, eliztac, tetzictic, alaztic, ocelotic, cujcujlivi,
mocujcujloa, cujcujltic, cujcujltia, mocelocujcujloa, iztiqujça, tlamotzoloa, tlamomotzoa,
tlãqujça, tlancochqujça, coatlanqujça, tlancujtzoa, ± tlatetexoa, tlanquetzoma, tlatlãcotona,
qujqujnaca, nanalca, choca, tzãtzi, iuhqujn tlapitza.
Iztac ocelotl:
qujl imachcauh in ocelome, iztac, iztacpatic; cequjntin, çan ticeoaque, cujcujltic, mocujlo,
motlilchachapatz, moholchapanj.
Tlatlauhquj ocelutl:
Auh in ioaltica: vellachia, qujmjtta, in tlein qujntemoa, in qujnqua: cenca qualli, in jtlachializ,
chipactic: ça nelli, cenca vellachia, vel veca tlachia: in manel tzontic, in manel aiauhtic:
qujtta.
Auh intlapoal: in tlamjnque, (no in neteumanjlilton) çan navi: injc tlamjna: intla otlan nauj, ie
omjc, in tlamĵqui: njman, ie ic mochichioa, in ocelutl: mahana, cochcamacholoa, movîvixoa,
motzetzeloa, moîeiectia, mopapaloa. Nimã vel motapaiollalia: tlacxotla, patlani: intla
matlacmapan, hicac, tlamjnquj: intla nel noço, caxtolmapan: vmpa canatiuh, çã çeppa ±
choloa: patlanj, hicoioca, moçoneoa, mopaçoloa: vncan mjquj, in tlamjnquj: vncan qualo.
In canjn tlaqua Ocelutl: achtopa, tehipotza, ic teiolmjctia, ic teçotlaoa. Auh in jnacaio cococ.
Tlacoocelutl:
yoan qujtocaiotica, tlacomjztli, tepiton, pachtontli, melacpil: vel ixqujch, in castillan mjzton,
nexeoac, [fol. 4r.=] ticeoac, cujcujltic, ocelocujcujltic. molchachapatz.
Tlacaxolutl
cenca vei qujpanavia in vaca; in jtzontecon cenca vei, tenvilaxtic: in jnacaz cenca papatlaoac;
in jtlancoch, in jtlan cenca no vevei; iuhqjn titlaca totlã, in iquech cenca tomaoac, cenca
nacaio: in jma, in jcxi, cenca totomaoac, in jzti iuhqujn quaquave cenca vevei, in jchochol
çan chachacaioltic, amo omjo: in jtzintamal cenca vevei, in jcujtlapil cenca tomaoac, viac çan
vel xipetztic: in jtomjo in novian çan muchi ± coztic, amo cenca viac, iuhqujn maçatl itomjo:
in jeoaio cenca tilaoac.
Inin tlacaxolotl qualonj: auh amo çan centlamantli injc velic in jnacaio mochi itech catqui in
nepapan nacatl in tlacanacatl, in tequannacatl in maçatl, in totolin in chichi. etc.
Inin tlacaxolotl, çan tlaçonemj vmpa nemj Atzaccan, tepuztzõtlan, Tlanqujlapan, vmpan vei
quauhtla in aiac onaci in texcalla. In qujqua Tochqujqujztli yiacacelica iquac ma (rayado)
[fol. 4v.¾] yoan tlacalhoazquavitl yiacacelica: iquac in amo tle qujtta itlaqual. In jquac
muchioa quauhtlacacaoatl in aiac qujtoca: itoca, teucacaoatl, yoan quappatlachtli, yoan in
tonacaiotl: in cana ipan qujça centetl mjlli, vel qujtlamja: injc moxixa qujtepeuhtitlalia in
cacaoatl, achi vel centlamamalpan. In macevaltin qujtemotinemj in quauhtla, injc vncan
qujcnopilhujzque in cacaoatl:
amo, momauhtianj, amo ic mjquj in mitl, in manel momjna: injc maci çan qujtlacomolhuja,
cenca vecatlan in qujtataca in tlaxapuchtli, emapan injc tlanj, injc vecatlan; in jquac
oqujtatacaque, in panj quavitl qujteteca, quiçacatlapachoa yoan papatla: [fol. 5r.=] çatepan
vncan motlacomolhuja in tlacaxolutl, vncan qujxixili, ic vncan mjquj: çatepã quãmecatica
qujoalqujxtia.
Tzoniztac:
tequanj, vmpa nemj in Toztlan Caseapan, achi itlan in vei atenco: Injc mjtoa tzoniztac, çanjo
in jtzontecõ cenca iztac, iquechtlan tlantica, achi veitontli; ach iuhqujn ocelutl tomactontli,
pachtontli: cenca qujntemotinemj in manenemj: in jquac qujmjtta, njman cenca qujqujnaca,
tlancujtzoa: nimã qujcuĵtivetzi: in jma, in icxi çan iuhqujn in ocelutl, cenca acocholoanj
iuhqujn patlanj in jtech [fol. 5v.¾] quavitl, in ie muchi itlac in jxci, in jma muchi tliltic,
pepetzca: in jcujtlapil viac, çan no iuhquj in ocelutl.
In iehoatl tzõiztac, aiac vel qujtta: in aqujn qujnamjquj, intla qujttaz, in ie coztic in
jtzontecon, ca ie mjqujz in aqujn qujtta. Auh in aqujn qujtta in amo coçavia in jtzontecon: ic
neci, ca cenca vecaoaz yoã inezca, cenca motolinjz in manel oc vecaoaz, in manel cenca oc
motlaiecultiz: intla vmentin, intla noço eintin, muchintin mjquj, in quẽmanjã ça ce tlacatl, in
mocaoa, iuhqujn tetzavitl ipan qujmati: injc maci, ± çã qujmjna. [fol. 6r.=] ceoac, cujcujltic,
ocelocujcujltic, molchachapatz.
Miztli:
Vel iuh iuhquj, vel ixqujch in Ocelutl: hacan tle qujmotlalili, çan vel centetzictic, tetzicpatic,
çan ixqujch, cenca iztiviviiac, cenca izticultic: vel vei in jchochol, poccoztic: mjtoa
tlatlauhquj mjztli, coztic, coçauhqui mjztli. in cequjntin ticeoac in intomjo: motocaiotia, iztac
mjztli. [fol. 6v.¾]
Quammjztli:
çan ie no ie in mjztli, çan ieh mochipa, quauhtitech, quauhticpac in nemj, in tlaquaqua: çan
quenman in tlalpan nemj.
Maçamjztli:
çan ie no ie in mjztli, injc motocaiotia maçamjztli: vel iuhquj in jtomjo, maçatl itomjo. Auh
vel iuhquj in jtlac: vel iuhquj in jtzontecon, in jxaiac: inoqujchtli, quaquaquave: in çioatl,
iuhqujn çioamaçatl: vel iuhquj in jcujtlapil ic ca, njmã ie ieh, in jnacaz, nimã ie ieh in jicxi:
vel iuhquj in jizti ic ca, njmã acan qujneuh, njman acan qujtlaneuj in maçatl. Ça ixqujch injc
quĵcaoa: ca tlane, in juhquj Quãmjztli: tlanjxquaie, coatlane, tlancoche: ça çe ca tequanj. ±
Auh in jtlamaia: in jtlâtlamaia, in mache itequaia: cenca vei, cenca tomaoac: in jchochol, in
jxoquechtlan hicac: iuhq'nma tepuzchicolli, in tlein cana, in tlein câci: ic qujtixotla,
qujquechxotla. Oc cenca iehoan in mamaça: inca maviltitinemj, in inca mocaiauhtinemj: [fol.
7r.=] intzalan innepantla, hicatinemj. Auh in ie maiana, in ie teucivj, ce qujcujtivetzi,
quĵtixotlateoa, qujcujtlaxcoltepeoa; ica imjzti, in jchochol. Auh tel vnca inezca injc qujximati,
mamaça: ca cocoiac.
Cujtlamjztli:
quauhtla nemj, ca çan ie no ieh in mjztli: injc motocaiotia, cujtlamjztli, in ocacic centetl
maçatl, qujpeoaltia in qujqua: qujqua, qujtequjqua: qujquatoc, vel qujtlamja: omjlhujtl,
eilhujtl injc âmo tlaqua, çan qujcenqua, çã vetztoc, tlatemovitoc, ic mjtoa cujtlamjztli: ipampa
xixicujn yvan ipampa in amo motlatia in iooaltica qujnoalqua in totolme qujntlamja intlanel
çentecpantli: in oixuic ça qujnmjctia yoan in ichcame.
Itzcujnquani
Injc vme parrapho: intechpa tlatoa, in jxqujchtin iolque, manenenque: in quauhtla in nemjã.
Coiotl:
Auh yoan inin iolquj, tlatlaçocamatinj. mocnelilmatinj: qujn izquj iqujn ie topan. Ce tlacatl
ipã qujçato: çacatla eoatica, in coiotl: vtli qujtocatiuh, in tiiacauh. Auh in coiotl; njman ie
qujoalmanotza, auh vel tlamaviço, yoã vel motetzavi, in tiacauh: ca ivic iatia. Auh in oitech
acito: qujttac cooatl, in jtech omotetecujs, iquechtlan qujztoc, in cooatl: iciiacacpa qujztoc,
vel ic omotetecujs: in jtoca, cincooatl. Auh yitic: qujto; in tiacauh; Ac ieh in njctlaoculiz, y;
njman concujto in tiacauh: in tlacutl, [fol. 8v.¾] in tetlacutl, in ollacutl: njman ieh ic
qujvivitequj, in cooatl: ca aiel qujttaz, in tlacutl, in cooatl; njman oalchapantivetz, in cooatl,
njma ie iaiatica, in coiotl.
Auh in omozcali: njmã ie motlaloa, aço ome horatica, in nepa milpan, ipan acito in coiotl, in
tiacauh, in oqujmomaqujxtili: vnteme in totolme, vexolome in qujnvica, iixpan qujmõtlaçato,
qujntentopeuhtinemj ach iuhqujnma qujlhujznequj xiccuj. Oc ceppa ia in coiotl, in ie iauh,
ichan tiâcauh: oc ceppa vtlica qujnamjc, in coiotl: oc no çentel qujmacac, cioatotolin auh in
oia ichan tiacauh: oc no ceppa iquezqujioc, no çentetl qujtlaçato, yitoalco vexolotl.
In jtlaqual y, coiotl: nacatl, nacaxoxouhquj: cintli, elutl, ooatl, xaltomatl, nochtli, capolin,
tamalli, tlaxcalli, necutli. ±
Auh injc mâci coiotl: motlahpeoalhuja, momovia, motlâpevia, motlaxapochvia, momjna, [fol.
9r.=] in jnequayia, vncan motlahçalhuja, motepetzicvia.
çan ie no ieh coiotl: ieçeh in itomjo, mocujtlachnênequj: cujtlachtic, chichintic vnca itoxi.
Azcalcoiotl:
çan ie no ieh in coiotl, injc motocaiotia azcalcoiotl: in jquac choca, iuhqujn centzõtli coiotl,
choca, cequj tlatomaoa, çequj tlapitzaoa, cequj pipitzca.
Tlalcoiotl:
itoca tlalcoiotl in callah, in jxtlaoacan nênemj, in amo texalco tlacati, in çan cana tlalla:
qujtoznequj, in tlalcoiotl: amo veca coiotl çan calla, çan totlan in qujqujztinemj,
totôtolquatinemj, nochquatinemj, eloquatinemj, cinquatinemj, capulquatinemj: mochi qujqua
in mjcquj, mochi qujqua in tapaiaxin, in cooatl. etc.
Ocotochtli: ocotuchin,
auh inin ocotuchtli, nimã âçemelle, intlamacauh in tequanjme. Auh injc qujchioa itequjuh:
intla oqujttac, itla iolquj: in at maçatl, in at noço tlacatl: njman itla quavitl, aço
quappaçoltontli, qujmotocatiuetzi: vncã qujmopachivitoc. Auh intla oitech acico çã ic ±
qujmachititiqujça, in qujxpalotiqujça, yixpan qujztiqujça. Auh in maçatl; in anoço tlacatl,
njmã ic ixpopoioti, ic aoc vel mopalevia: yoã njmã ic concocoxamanja.
Auh in tlapalpul: njman ie ic choca cenca [fol. 10r.=] tlapitzao: auh çenca caqujzti, injc
q'nmachitia, in tequanjme in ca otlama: njman ie ic vitze in tequanjme, in tlaquazque. Auh in
ooallaque: niman ie ic catli, in jezço: auh in ie tlantiuh in jezço ça qujpapachichina, in
jnacaio: auh in cequjntin, ça qujchichina in jezço: çatepan qujqua in jnacaio, qujtzatzaiana.
Oztooa:
injc mjtoa oztooa, vel qujtemotinemj, in oztotl: in vncã mochantia, vncan tlatemoa, vncan
mopilhoatia: iuhqujn peçotli tenpitzactic. Auh in itomjo, chichintic: achi chamaoac, achi
iamanquj: auh in jtlaqual iehoatl in qujmjchin, in veçacotl, in at cana ipan qujça, totzintli:
mochi qujqua.
Mapachitli:
yoan itoca cioatlamacazquj, yoan itoca Ilamaton: injc mapachitli motocaiotia, in jma: vel
iuhqujn titlaca, tomacpal: no iehoatl in jicxi, vel iuhqujn toxocpal. njmã haqujtlamachvia in
tonacaiotl, in [fol. 10v.¾] xopan, vel iuhqujn qujteci, mochi qujqua: ca nellacamaie, vel
quauhtleco, nupalleco: conquaqua in capolin, in xocotl, in nochtli, in necutli:
oztoc inentla, quauhtla, texcalla, atlan, tulla, noujan nemj: in canjn movelmati, vmpa nemj: in
tonalco, qujmjchme, tapaiaxti, iolcame in qujnqua. ca nel noço tlacamaie; tlacaicxe, in
quẽman moquetztiuh, in nenemj. Auh injc cenca ichtequjnj inic mochi qujcujnj, in tlein
qujtta, yoan injc tlacamaie: no motocaiotia. Mapachitli in jchtecquj.
Peçotli:
çan no iuhquj in mapachitli, çan amo tlacamacpale no tlilchichintic: injc motocaiotia peçotli,
ipampã moch itlaqual, in tonacaiutl, in [fol. 11r.=] xochiqualli, ipampan cenca tlaquanj. Auh
in aqujn: cenca tlaquanj in amoxvicama itoca peçotli: njpeçoti, qujtoznequj; cenca mjec in
nicqua, anoço njxixicujnti, anoço njtlaquativetzi, anoço ânjnoxvicamati.
no yoan itoca peçotli: vel iuhquj njman hacan contlaz, hacan qujtlanevi in puerco: auh injc
quauhtic, amo qujnevivilia in puerco, in castillan vitz; paçotic, paçopol, tomjo chamaoac; in
tomjo iuhqujn coiolomjtl, oapaoac, chicaoac, atic, pipinquj, tlalichtic, tlalhoatic: iehoatl in
motocaiotia, xeloaztli.
In jtlaquatl: haoatl, quahcapolin, tonacaiotl, tlanelhoatl, xochiqualli: vel iuhquj injc tlaqua in
puerco, ic oqujtocaiotiq’: cuiametl in puerco. Auh injc motocaiotia pitzotl: in puerco, ipãpa
injc tlaqua in motencacapatza, in iuhquj mopitzoa. [fol. 11v.¾]
Techalutl:
Quauhtechalutl:
iehoatl in quauhtla nemj techalutl, quauhticpac in tlaqua: çan mochipa quauhtitech in nemj.
Auh injc motocaiotia quauhtechalutl: mochi qujqua in ococintli, in quavitl yiacacelica. yoan
in quauhocujltin: ± qujxixipeuhtinemj [fol. 12r.=] in quavitl, vncan qujmana in quauhocujltin:
mapipitzoa.
Tlaltechalutl:
çan ie no iheoatl in techalutl, iehoatl ibn cacalla, in mjlla nemj: injc mjtoa tlaltechalutl, tlallan
in jchan, tecamac, tlacoiocco. Auh iuhqujn Tuça: tlallã in mopilhoatia, vel qujxpoloa in
tonacaiutl.
Mothotli:
Motoiavitl:
ça ie ieh in mothotli, ieçe vel poiactic: vel tlilpoiaoac, vel camjltic. in iuhquj Toçan, in
iuhqujn qujmjchin, tlallan ichã: çan vel no iuhquj.
Injc navi parapho intechpa tlatoa in quenamj yieliz, in iolquj, manenenquj; in jtoca tlaquatl.
Tlaquatl:
tlaquaton, anoço [fol. 12v.¾] tlatlaquaton: paçoltontli, vel iuhqujn epatl. Auh in ie vecaoa: in
ie veve, in ie ilama: teteçauj, tempitzaton, mjhichiuh mjhixtetlilcomolo, nacazvivitzpil,
cujtlapilhujac, cujtlapilxuxipetztic: çã vel nacatl in jcujtlapil: hacan ca tzontli, in manel
tomjtl.
Auh in jeliz: tlallã tlacoiocco, cana tepancamac in mopilhoatia: auh in omopilhoati, in canapa
iauh, qujnvica in jpilhoan: ca xillanxiqujpile, vncan qujmõtema, vncan qujmonaaquja, in
jpilhoan: qujnvica in tlaquaquaz, vmpa chichitivi, njman hamo iellele, amo tlavele, amo
tequa, amo tetetexoa: In jquac ano, in jquac tzizqujlo. Auh in jquac axioa: choca, pipitzca, vel
qujça imjxaio: oc cẽca iquac in ano, yoan in jpilhoã: cẽca qujnpipitzqujlia, in jpilhoan:
qujnchoqujlia, ± vel qujça in jixaio: qujmõtetema in jxiqujpilco, qujnoalqujqujxtia.
Auh in jtlaqual tonacaiutl; metzalli, yoan necutli. Auh in jnacaio qualonj: velic, iuhqujn
tochin, iuhqujn citli:
auh in jiomjo oc [fol. 13r.=] cenca ieh, in jcuitlapil, çan njmã amo qualonj. In aqujn qujquaz
oc cenca ieh, intla mjec qujquaz, mochi qujça in jitic ca, in jcujtlaxcol. Ceppa qujchtacaqua in
chichi: yoan mjzton, in jnacaio tlaquatl: çan mochi qujteteitz, qujtotopotz in omitl: ca nel
noço chichi, in tlatvic: omochi motepeoaco in jcujtlaxcol; ça qujvilantinemj.
Auh inin: icujtlapil, ca patli ca tlatopeoanj, tlaqujxtianj: in canjn tlein calaquj, oc cenca ieh in
omjcamac in havelqujça, õmopapal teuhteca in tlaqua cujtlapilli mjecpa õmoteca, in manel
vel tzitzicaticac, qujqujxtia çan jvian qujq'xtitiuh. Auh in iehoantin in havellacachioa, in auel
mjxivi ca conj ic hiciuhca tlacati in conetzintli. Auh in aqujn aoc vel maxixa in maxixtzaqua;
ca conj qujtlapoa in piaztli in cocotli, qujpopooa, qujiectia, cochpana in jtextenca.
Cîtli:
çan vel no iuhquj in Cîtli, iece çã [fol. 14r.=] tepiton tlallan in tlacachioa, in tlatema,
motlatataquja, motapaçoltia; anoço cana metitlã, in tlatlaiooaian, in ovicatonco: velic, aviac
vel patic, vel tzõpatic.
Epatl:
Auh in aca canaznequj; in çã nel qujtta niman motzinquetztivetzi ic tetoca in jiel: in aço
itilma qujiexilia coçavia vel cenqujcuj injc hiaia. In jiel: ololtotonti. yitic caca: in aqujn yixco
vetzi, in jixco chitonj, in jiel Epatl: ixpopoioti, ixitlacavi. In nanaoati: çã cõpetztoloa, in jiel
epatl, qujl ic pati, in nanaoatl. ±
Oçomatli:
yoan itvca quauhchimal, quauhtla chane, anaoac, tvnalixco: cujtlapicic, cujtlapicictic,
cujtlaolol, cujtlaololtic: cujtlapilhujac, cujtlapilcocoltic, tlacamaie, tlacaicxe: izte, vel izte,
iztiviviac.
Auh injc maci: vei tletl motlalia, cintli moiaoalochtia, anoço tlaolli: auh in tleco motoca,
cenca vei in cacalotetl. Auh in tlamanj, in anque, motlaltvca: auh in ie popoca, in manel canjn
cate, in iehoãtin oçomati: qujoalinecuj in tletl, in poctli; njman oalhuj, qujnmamama in
inpilhoan, cololhujtimoteca in tletl. Peoa in mozcooa: peoa in mocinixquja in mocalhuja,
mocuecuepa in mozcooa, qujncuecuepa in inpilhoan, in qujmozcooa, in qujntotonja. Auh in
oicucic: cacalutetl (ca nel noço aqujttaz in tletl) njman cueponj, vellatzcueponj, [fol. 15v.¾]
xitvncueponj: vel ivi in tlequjqujztli vetzi. Auh in tlexochtli: in nextli moiaoa cenmanj: in
tlexochtli, inpan cenmanj, in iehoantĩoçomati: in nextli imjxco calaquj, ic motlaloa, choloa:
iuhqujn aca qujntvca, qujntlazteoa, qujnmamaiauhteoa, in inpilhoan: in manel noço oc
qujntemoa aocmo qujmjtta: ic vncan temamacujtivetzi, in anque: vncan ano in oçomacocone,
çatepan oapaoalo, tlacacivitilo.
Injc chiquacen parrapho: intechpa tlatoa in manenẽque, in juhquj iehoiatl Maçatl: yoã in oc
cequjntin, çan no iuhque: nijmã iehoantin in chichime, in qujnnemjtiaia ie vecauh.
Maçatl:
Auh injc tlacati: çan njman moquetztivetzi, iuhqujn ichcatl ic tlacati, iuhqujn cavallo:
tzomoctic, tzicujctic.
In jtlaqual: tonacaiutl, tlaolli, cintli, elotl, etl, eçoqujlitl: yoã in quauhcellotl, yoan quappalã,
yoan quauhocuilin, yoan eloçacatl; yoan tlacoxivitl.
In maçatl: quaquave: ca oqujchtli, quaquauhtiticectic, quaquãmatzoltic. In otlatziuh
iquaquauh, moquaquauhtlaça: quãmaxac caquja, in jquaquauh: njman tzintlacça, vncã
qujquappoztequj in jquaquauh: ic qujpilqujxtitiuh. [fol. 16v.¾]
Iztac Maçatl
qujl intlatocauh in mamaça, çan tlaçonemi: cololhujtinemj in mamaça: amo nelli in ma vel
ichcatlapochintic: çan ticeoac, nexiaiactic.
Tlamacazcamaçatl
Chichi: itzcujntli,
itlaçotvca xochôcoiotl: yoan tetlamj, yoã‚ tevitzotl. Cequj tliltique: cequj iztaque, cequj
nextique, cequj pochtique, cequj pocooztique, çequj iaiactique, cequj cujcujltique, çequj
ocelocujcujltique; cequj vecapan, quauhtic, quauhcholtic: cequj çan vel ipanqualtvn, ± ccequj
tetzictic, cequj pâçotic: paço, popoltic, temmetlapil: tlâcujtztic, tlancujnene: nacazvivitztic,
nacazcocopichtic, nacazpapaiatic, [fol. 17r.=] nacaztlan papaçoltic: quatecontic,
quatetecontic: tlaq'. cujtlatolontic, cujtlatomactic: izte, iztivivitztic: tlacaciuhquj, techan
nemjnj, tevicalxoch, tevivicanj, tetlalochtocanj: papaqujnj, teahavilianj,
mocujtlapilaiacachoanj, pipitzcanj: inacaz qujmototoctianj. Pipitzca; pâpaquj, inacaz
qujmototoctia: mocujtlapilahaiacachoa. In jtlaqual tonacaiutl: nacaxoxouhquj, nacatl hicucic:
mochi qujqua, in tlein mjcquj nacatl: vellahelli, qujqua in jhiiac, in xoqujac in palanquj.
Tevih:
qujtoznequj, chichi, tetzictic, amo tomjo chamaoac; alaztic.
Xoloitzcujntli: chichi,
çan njmã hatle in jtvmjo; çan vel petlauhtinemj, tilmatli in jtlan cochi in qujmoquẽtia. Injc
qujchioa xoloitzcujntli: in ocpiltontli, oxitica qujpepechoa: vel novian ictepevi in jtvmjo, ic
xipetzivi in jnacaio. [fol. 17v.¾]
Talchichi:
Aitzcujntli:
iuhqujn tlalchichi, atlan chane, atlan nemj: atl yitic in nemj. In jtomjo iuhqujn tvçan itvmjo:
poiactic, poiaoac, iamanquj. Auh çan njman amo vel palti çan peiaoa in atl: iuhqujn
mamantecaio. In jtlaqual mjchin: in jxqujch atlan onoc.
Toçan:
yoan itoca tepanchichi, yoan itoca tepan mamal, yoan itvca calxoch. Inin qujmjchin:
nextontli, chichintontli, poiactontli, iaiamazpil, iaiamaztontli: viacapil, cujtlapile,
cujtlapilviacatontli tempitzaton.
Injc motocaiotia tepanchichi: ipampa in tepamjtl yitic, in jtech nemj. Inic motocaiotia
tepanmammal: ipãpa in qujcôcoionja, in qujquĵqujçoa tepamjtl, in caltechtli. Inic motocaiotia
Calxoch: ipãpa in çan mochipa calitic nemj. [fol. 18v.¾]
In jtlaqual tonacaiutl: qujquã cintli, qujquã chilli, aiotli, aiooachtli: yoan in chien, yoã in
chientzotzol: qujquã cacaoatl, in cacaoatetl: vel tlacatlaqua, qujquã nochtli, in capolin etc.
qujquã tamalli: tlaxcalli, qujquã nacaxoxouhquj, in jcucic nacatl in mjchin muchi qujqua in
xoquac: vel iuhqujn tlateci.
Injc maci qujmjchin: mjzton, gaton: qujnmjctia; momõvia, [fol. 19r.=] motlapevia:
moqujmjchpavia.
Aqujmjchin:
yoan itoca Atoçã, çan ie ieh in qujmjchin: atlã nemjnj, tlamaneloanj: panonj, tvmactvntli,
nacatetvn: cujtlapilhujac.
Quaujqujmjchin:
Tlalqujmjchin:
in mjlpan in jxtlaoacan nemj, qujmjchin.
Calqujmjchin:
in techan nemjqujmjchin.
Tecocon: tecoconton,
[Tetlaquechililli.]
Chachaoatl:
Quetzaltotvtl:
Injn icujtlapil tliltic [fol. 20r.=] catzaoac: injc qujtlapachoa, yoan qujpechtia: noxoxoxoctic,
noxoxotla: mjiomjv, çan centlapalviiac, patlaoac, pochectic, cujchectic cujcheoac:
tlatlapachoa, tlamalhuja: pocheoa, cujcheoa, xoxoxovia, xoxotla.
In jquechtlan: in jtozcac, yoã in jelpan: tlatlavic, velpaltic, vel qujzquj, vel icucic, chichiltic,
pepetzca: maviztic, tlaçotli: itoca tzinitzcan chichil, chichilivi, tlatlavia, pepetlaca, xoxotla;
icuci.
In jtzintenpan manj; itoca olincaiotl, çotlaoac, amo chicaoac, xoxochtic, qujltic; çotlaoa,
çoçotlaoa; xoxoxovia. ±
In jatlapaltitech onoc: in jcentlamãtli, [fol. 20v.¾] in vel yiacol iacac ixoa; itoca, tzicoliuhquj:
çan qualtvn, tzintliltic, xoxovic, achi tzicoltic. Auh in qujoaltoqujlia: in jiacolpan eoa, itoca:
tecpatic, patlactvntli, iacavitztic.
Inin tvtoltl: vel itlacachan, in tecolotlan: auh quavitl yitic, in mochantia, yoã in mopilhoatia.
atlan in nemj: tliltic, catzaoac in jviio. Auh injc mjtva teutzinitzcan: hielpan, yoan iciiacac in
manj, chic tlapanquj, centlacotl tliltic, centlacotl xoxoctic: xoxotla, pepepetzca.
Tlauhquechol:
Xiuhquechol:
Çaquan:
tenvitztic, iacachichiltic: in novian ihiviio, quappachtic. Auh inj moteneoa çaquã icujtlapil in;
coztic, vel cozpatic, cozpiltic, cozpalalatic. Auh tliltic injc qujtlapachoa; no ic qujpechia, in
jquac qujçoa. ± icujtlapil; iquac in oalneci coztic; vel qujtlanexmaca, qujtvnameiotia in tliltic:
iuhqujn tletl, iuhqujn tlexochtli, iuhqujn teucujtlatl oalneci. [fol. 21v.¾]
Aioquan:
quauhtla chane, oc cenca tlaquauh vmpa chane; in cuextlan, yoan in mjchoacã. tenvitztic;
tentliltic, noviã tliltic in jhiviio. Auh in jcujtlapil: iztac ic viviltecquj; ic mjtoa: Aioquan.
Aioquan:
atlan chane, injc nemj: cololhujtinemj, in jxqujch tvtotl, atlan nemj. Auh in canjn moquetza:
vncan moteca, vnca pachivi in totome. Tencoztic: acolxoxouhquj, in jahaz, in jcujtlapil:
tecpacâcalquj, iztacaviviltecquj, in novian ihiviio, tlatlauhquj. Tenvitzavi; tlatlavia,
motecpacacali.
Chalchiuhtototl:
Xiuhtototl:
anaoac in nemjnj, anaoac chane: iuhquj, ixqujch in tzanatl. Tenvitztic, tentliltic: in jielpan
aiopaltic, in jcujtlapan vel xoxotic, texocaltic, ticeoa in jatlapal, yoan in jcujtlapil:
chictlapanquj, centlapal xoxoctic, texotic; centlapal tliltic, chictlapanquj.
Xiopalquechol;
yoan itoca tziuhtli, tenviac, xotlitliltic: in jtzõtecon, yoan in jcujtlapan, yoan in jatlapal, anoço
iamatlapal, yoã in jcujtlapil: texotic, quappachtic, in ijtic, yoan ± in jacol: xoxovia, xoxoctia,
quappachivi, quappachti.
Xochitenacal:
Quappachtototl:
quappachtic, motqujtica quappachtli: poctic, vel qujzquj, vel icucic. pocheoa, poctia, pocti.
Elutototl:
Injc vme parrapho: itechpa tlatoa in totome, in juhquj ieohoatl Toznene, in Alo: yoã in oc
cequintin.
Toznene:
Toztli:
Alo:
In jcujtlapan yiauhtic: in jcujtlapil, yoan in jatlapal: tlatlactic, tlatlauhquj, icucic, vel qujzquj:
itvca cueçali. In jacol quauhio: yoã in qujtzinpachotoc, icujtlapil: texotli, tlatlavia, tlatlactia,
tlatlacti, cozcamjlivi. [fol. 23v.¾]
Cocho:
Qujliton:
Tlalacueçali:
Vitzitzili:
Inin nanaoapatli: in qujnequj aic nanaoatiz, mjecpa qujqua in ĵnacaio: iece qujtoa,
tetetzacatili. [fol. 24v.¾]
Quetzalhujtzilin:
Xiuhjtzilli:
Tlapalhujtzili: tlapalpoiaoac.
Hecavitzili:
viacatontli, ceq'n nexeoaque, cequj tliltique. In nexeoac: tliltic in jixtlan caan: injc mjhchiuh.
Auh in tliltic: iztac injc mjhchiuh, mjhchioa, mecahichioa, ixtlan tlaana. [fol. 25r.=]
nextic, nexeoac, in jquanepantla, yoan in jtozcac: vel xoxotla in jhiviio, iuhqujn tletl,
pepepetzca, xoxotla.
Telolovitzili:
ololtontli, nextvntli, ticectontli: ololivi, tiçeoa, nexeoa.
Yollotototl:
Vmpa nemj teutlixco, ivicpa in vitzilatenco: çan tepiton ixqujch in çolin. Injc mjtva
iollotototl: iuh qujtoa, in vmpa tlaca. Ca in jquac timjquj: qujmjxiptlatia in tviollo. Auh injc
tlatoa: injc cujca qujcnotlalia in jtozquj: vel teiolcemelti, teiollali. In jtzontecon: in jelpan, in
jcujtlapan: achi ixnecoztic. In jcujtlapil: tliltic, çanjo in jahavitz, iztacaviviltecquj. In jahavitz:
iztac, qualonj.
Pôpocales:
quauhtla ichan. Injc motvcaiotia. pohpocales, iuh tlatoa: muchipa iquac, in ie oncalaquj
tonatiuh, yoan in aiamo valqujça tonatiuh: [fol. 25v.¾] in qujtoa pohpocales. Auh çan
atlauhtli qujtucatinemj: vmpa nemj toztlan, catemahco: mjchin in qujqua. Ixqujch in patos:
çan ie achi quauhtic. ±
Tecuçiltototl:
injc motvcaiotia, muchipa iuh tlatoa, vel qujtenqujxtia. tecuçilton, tecuciltv: pitzaoac in
jtlatol, ixqujch in çoli: auh çan no iuhquj in jhivio. Qualoni: çan no vmpa nemj teutlixco,
toztlan
Ixmatlatototl:
quauhtla ichan, vmpa nemj in anaoac. Injc motocaiotia ixmatlatototl: achi vel iuhquj in
tvtlatol titlaca, injc tzatzi: qujtva [fol. 26r.=] Campa vee: iuhqujnma qujntlaieiecalhuja, in
vmpa chaneque.
In jten: cujtlatexotic. In jtzontecon: in jelpan, in jcujtlapan, in jcujtlapil: çan mocemaquj
nextic; in jicxi nextic. Qualonj.
Canauhtli:
Concanauhtli:
Canauhtli:
eliztac, nexeoac, [fol. 26v.¾] çan qualli, çan vel ipan: ie jel, in jelpan, in jitipan iztac,
tempatlaoc, tentliltic, ahavitze, ahaçe, tapalcaio, tlachcaioio.
Canauhtli
Tlalalacatl:
yoan qujtoa Atototl. vei: xochichiltic, xotlatlauhquj, nexeoac, cujtlaololtic; velic, aviac:
tlachcaioio, hivitilmatli mochioa in jtlachcaio, alapichio.
Tocujlcoiotl:
Xomotl:
Atotolin:
Quachiltvn:
atlan nemj, cempouj in canauhtli, quachichiltic, tenvitztic, çan njcan novian tulla in nemj in
tlacati.
Vexocanauhtli:
yoan itvca çoqujaçolin, tenviac, xoviviac, çolcujcujltic, moçolcujcujloa, cujcujltic: atlan, tulla
ichan: moçolcujcujloa.
Atzitzicujlotl:
Acujcujalotl:
Cujcujtzcatl:
Aztatl:
Quauhtotvli:
çan vel iuhqujn tvtvlin, tel achi poctic, hacolihiztac. Qualonj; velic, aviiac, chiaoac:
tlacocoloanj. In vexolotl: in cioatvtvlin, tlatotocujcuj [fol. 28v.¾] quaquavianj, tlatvxixivianj;
tlacohcoloa: totolca. tlatotocujcuj quaquavia, tlatoxixivia.
Atotolin:
Auh in iehoatl Atotolin: in jtzontecon, achi vei, tliltic. In jten coztic: çan mjmjltic, viac:
çemjztitl. In jelpã: in jcujtlapan, cemjztac. In jcuitlapil amo viac: çan qualton. In jicxi: amo
tle itlanjtz, çan njman itech catquj in jnacaio: in jxocpal, achi vel cemjztitl injc viac: cẽca
patlaoac. In jnacaio tlacviac cenca tomaoac. In jatlapal amo vehvei: in jahaz, in jahavitz: amo
viviac.
In iehoatl in Atotolin: amo ma cana mochantia. In tultitlan: çan muchipa vmpã [fol. 29r.=]
nemj, in jiolloco atl: yoan mjtoa: ca iiolloan in vei atl; ca çã tlaçonemj.
No teilaquja: injc teilaquja, çan qujnotza in ehecatl: tzatzi, choca: çan iquac in teilaquja: in
jquac ie caçiznequj. Inic caci: omjlhujtl, eilhujtl qujmopachivia: anoço navilhujtl. Auh
intlacamo vel cana: injc eilhujtl, injc navilhujtl: mocẽcaoa in atlaca, ica moçentlalia, yoã ic
motlapaloa in mjqujtivi: ic momjcatlaça. Iehica: ca oncatquj innaoatil in atlaca.
Auh in iehoatl Atotoli: in jquac amo vel oqujmjnque, injc navilhujtl: in ie teutlac. Nimã [fol.
29v.¾] tzatzi, choca tvcujleoa: qujnotza in heecatl: injc teilaqujz. Nimã ie ic poçoni in atl:
njman ie ic çenca tzatzi in totome, iuhqujn atl ixco moçoçoa: motzetzeloa. In mjmjchtin:
mochitin panj oalmotetema. Auh in iehoantin atlaca: aocmo vel mopalevia, in manel çenca
tlaneloznequj: ça in mamjmjquj, iuhqujnma aca qujntzintilinja: ic vncã mjquj in atlaca: vncan
polaquj in acalli. ±
Auh in jquac: in vel maci, in vel momjna in Atotoli: aço çan vmjlhujtl, anoço eilhujtl, in vel
qujmjna: in vel caci. In jquac oquimjnque; çan njmã iciuhca qujcujtivetzi, in atlaca;
qujtentzitzqujtivetzi, njmã qujoallaça in acalco, vncan iciuhca qujtitzaiana, çan ioioltoc:
tlachichtli, ie manj in jquac acatl itoca mjnacachalli, inic qujtitzaiana.
Injc iciuhca qujcujtivetzi: qujtentzizqujtivetzi, injc amo qujçotlaz, in jtic [fol. 30r.=] catquj.
Iehica intlacamo iuh qujchioa in: ca njmã iciuhca qujçotlaz, in jitic catquj. Qujn iquac
conana: in jquac qujtitzaiana in jmemetl, yitic catquj chalchivitl. Auh intlacatle chalchivitl:
nepapan tlaçohivitl, in vncan catquj yitic, imemetl. Auh intlacatle qujttazque: chalchivitl,
anoço hivitl: çan teculli, in vncan neciz. Inezca mochioaz: in aqujn tlamjnquj, ca ie mjqujz.
Auh in aqujn qujttaz: in caniliz chalchivitl, anoço hivitl; inezca muchioa, muchipa vel
qujmanaz, qujmaciz, in nepapã totome, anoço mjmjchtin: mocujltonoz. Macivi in omjto: in
mochi neciz in qujquaz, in caciz, nepapan totome: in ixvivan, iehoantin tlaxtlaoazque: vel
motvlinjzque.
Auh injc moquaia: in jnacaio Atotoli, mocentlalia in jxqujchtin atlaca: çã qujtlaçoquaia, çan
tepitoton in temacoia: ca nel yiollo in atl.
In iehoatl Atotoli: çan no qujnvica [fol. 30v.¾] in jxqujchtin, nepapã totome, in jquac vi:
vmpa itztivi in Cioatlampa, in vmpa calaquj tvnatiuh.
In ieohantin atlaca: iuhqujnma intezcauh, ipan qujmatia. Ca vncan qujtta: in cecenme tlein in
maceoaltiz: in jpã atlacaiotl.
Acoiotl:
qujtoqujlia in atvtvli, no yiollo in atl, no imachcauh in totome: çan no iquac neci, in jquac
aolhuj totome: atlan nemj, in ipã ilhujtzin Sanctiago.
Acitli:
çan no tlaçonemj, çan no iquac in oalhuj; in jquac oalhuj, nepapan totvme.
In jtzontecon: çan tepitvn: quatliltic, tenvitztic, chichiltic. In ixtelolo: iuhqujn tletl, quechviac.
In jtlac: melactvntli, tvmactvntli; in jelpan vel iztac, in jcujtlapan, tliltic; in jahavitz iztac: in
jacoliacac tliltic. In icxitlan tliltic: Çan no achi itzintenpan in mamanj: iuhquj in canauhtli
icxi.
In iehoatl Acitli: amo cenca vel acopatlanj, in quẽmanjan, çan qujtutuca acaltica: qujmjna.
Auh in jquac ie qujtvtoca: in cẽca ie qujtvlinja, in qujmjnaznequj. Niman moçoneoa: tzatzi,
qujnotza in heecatl: cenca poçonj; mocueiotia in vei atl. Ic [fol. 31v.¾] imjxpan polivi in
atlaca: atl yitic, calactivetzi: çan quẽmanjan ipanti, in vel momjna: amo no vel mopilhoatia,
çan no iauh.
Tenitztli:
Injc motocaiotia Tenjtztli: eitemj in jten. In jtlaqual: occã in calaquj, ça oçetic in jtozcac, injc
tlatvloa: no vme, in jnenepil; cecen qujtvcaticac in jten.
Auh in iehoatl Tenjtztli: in aqujn caci, inezca ca ie mjqujz. Yoan qujtva: tlaliooaz in jchan,
tlamjzque [fol. 32r.=] in jchan tlaca. Ipampa in: qujtocaiotiaia, tetzauhtotvtl.
Quapetlaoac:
Inin quapetlaoac: çan no iquac oallauh, in jquac oalhuj totome: çan tlaçonemj.
Auh in jquac maçia: tetzavitl ipan machoia. Anoço iehoãtin in tlatuque: ceme ie
momiqujlizque; [fol. 32v.¾] anoço iauiotl: intla cana iauqujxoaz, mjqujtivi in iaoqujzque.
Injc qujneltilia in atlaca: in jzqujpa oqujmãque, in quapetlaoaque: izqujpa, itla ic itlacavi in
altepetl, yoan injc omjcque: ie vecauh tlatvque, in cecenme mjquja: no izqujpa, achtopa
qujmanaia: aço etetl, anoço vntetl in quapetlaoaque.
Quatezcatl:
çan no tlaçonemj, no iquac oallauh, in jquac oalhuj totome: çan qualton ixqujch in paloma.
Injc mjtva quatezcatl: in jcpac, iuhqujn tezcatl manj: in jquanepantla, iaoaltic: vmpa tvnneci.
çan cenpãtvntli: in vel ixquac onoc hiviio, achi nextic: in jten çan tepiton mjmjltvntli: in
jelpan, in jcujtlapan, çan moçemaquj texotli: in jahaz, in jcujtlapil, çan [fol. 33r.=] no texotli:
in ie mochi hiviio, achitzin iztac: in jicxi coztic. Auh in jquac atlan nemj: in tlacxinelotinemj,
in atlan oalneci; iuhqujn tlexochtli tlatlatiuh, petlantiuh.
Auh in iehoatl i: in quatezcatl, inezca catca in iauiotl. In aqujn cacia: vmpa vmmotta, intla
iaz, iauqujçatiuh: in conjttaz, vico, omaltic, qujvilana. Auh intla tlacnopîlhujz; intla itla
imaceoal, in conjttaz: tevilana. ±
Tolcomoctli:
yoan itvca Atoncuepotli, yoan Ateponaztli: veitontli, ixqujch in castillan tvtolin: capon. In
jtzontecon: poccoztic, in jten: achi coztic, mjmjltvntli: injc viac achi uel cemjztitl: in jelpan,
in jcujtlapan, in jcujtlapil, in jahaz, in jatlapal, mochi poccoztic: çan achi injc tliltic. In jcxi: in
jtlanjtz tlilpoiaoac.
Auh injc motocaiotica tulcomoctli; injc tlatva, [fol. 33v.¾] iuhqujn oncomonj. Injc
motucaiotia Atuncuepotli: injc tlatva, çan cen, in oalcaqujzti; xittõcueponj, cenca caqujzti.
Auh injc mjtva Ateponaztli: injc tlatoa, in veca iuhqujn teponaztli, ic caqujzti.
In iehoatl tolcomoctli: çan muchipa njcan nemj tulla, njcan mopilhoatia: çan macujltetl,
anoço nauhtetl in qujpachoa.
vel iuhqujn in quauhtla nemj, tequanj: çan ic tepitvn ixqujch in perro [fol. 34r.=] tepitun in
jtzontecon, in jnacaz, in jten, in jelpan, in jcujtlapan, in jma, in jicxi, in jizti: çan vel iuhquj in
quauhtla nemj, tequanj: çanjo in jcujtlapil; çen molicpitl injc viac, çan patlachtic, iuhqujn
icujtlapil acuetzpalin: amo quaxexeltic, çan vel iacavitztic: aiac vel qujtzizqujaia. In aqujn:
itech onaci in icujtlapil, aiaxcã canaia in imma.
Covixin:
atlan nemi, jnic motocaiotia Covixi: injc tlatoa qujtva: Covix, covix: çan tepiton, achi
qujpanavia in paloma. In jtzõtecon: çan tepitvn, in jten chichiltic: in jquac tliltic, çan
mjmjltontli; in jcujtlapan, in jahaz, in jcujtlapil: çan muchiuhquj, in çoli hivio: çanjo in jelpan
quappachtic, in jcxi tenextic; viviac. Auh in jquac ie veue: in ie iaz, çenqujça in hiviio,
quappachqujça.
Inin tvtvtl: amo no njcan mopilhoatia, çã no [fol. 35r.=] vallauh, auh çan no iauh. In
qujqujquanj mjchi: qualonj in jnacaio.
Icxixoxouhquj:
atla nemj, injc motucaiotia icxixoxouhquj: ipampa in icxi xoxoctic. In jten mjmjltvntli,
pitzatun, tliltic, acopa itzticac: in jtzõtecon, çan tepiton, iztac, achi quechviac, in jelpan, in
jcujtlapan, iztac: in jcujtlapil, no iztac: çan tepiton in jahaz, in jatlapal: in panj onoc tliltic,
auh in tlanj onoc vel iztac: in jacolpa nenecoc tliltic, in qujmotlatlalili. Auh in jquac ie iazque:
in intzontecon, yoan in ĵquech; achi vel chichilivi, yialcolpan õtlamj. Nican mopilhoatia:
ontetl, anoço nauhtetl, in jpilhoã, in iquac oallauh qujavitl: no qualonj. Auh çan no iauh: in
jquac vi tvtvme. [fol. 35v.¾]
Quetzalteçolocton.
Metzcanauhtli:
ipampa in motvcaiotia metzcanauhtli, in ixco injc mjchiuh: iztac in jhiviio, iuhqujn metztli ic
catquj. In jquanepantla onoc hivio nextic, in jelpan, in jcujtlapã, in jcujtlapil: çan muchi
nextic, moçolnenequj: in jaztlacapal etlamantli in jhivio. In iacatoc: cujtlatexotli. Injc
ompãtitvc: iztac. In jquepãtitoc [fol. 36r.=] in jahaz: xoxoctic, moquetzalnenequj: in jquac
iahavitz, tliltic; iztac in jciacatzon, in jcxi coztic: papatlactvtvnti. Amo njcã mopilhoatia, çan
no iauh: in jnacaio, qualonj.
Quacoztli:
canauhtli, injc mjtva, quacoztli: in jtzontecõ, yoan in jquech: quappachtic, yiacolpan tlantica:
Injc vei, ixqujch in peru tvtotl, cioatl: in ixtelolo, vel chichiltic: in jelpã iztac, in jcujtlapan
nextic, achi ixcoztic: in jcujtlapil çã no achi ixcoztic, çan tepitvn: in jciacatzon hivio,
iztacaviviltecquj, nextic: in jcxi nextic, çan achi injc ixchichiltic, papatlactotunti: in
jtlachcaio, hivitilmatli muchioa; Amo njcã mopilhoatia: çan no iauh, cenca velic in jnacaio.
Hecatvtotl:
injc motvcaiotia hecatotvtl, tliltic in hivio, injc mjchiuh: Ixqujch in [fol. 36v.¾] canauhtli: in
jtzontecon çan tepitõ: quachichiqujle, ixquappachtic, nextic, achi ixtliltic: in jelpan iztac,
tliltic injc viviltectoc: in jcxi tliltic, papatlactotonti, amo no njcan mopilhoatia, çã oallauh,
yoan ça no iauh: qualonj, mjequjntin in oalhuj.
Amanacoche:
Atapalcatl:
yoan iacatexotli, canauhtli; oaliacattivi, in [fol. 37r.=] aiamo oalhuj tvtvme. Injc motvcaiotia,
Atapalcatl: intla muztla, qujiaviz; teutlacpa in peoaz, yoan ceioal in acocomotza: ic qujmati in
atlaca, ca cenca qujiaviz, in vallatviz. Auh injc motvcaiotia iacatexotli: in jten texotic,
patlactvntli: auh in vel itech itzõtecon iztac, in jtzontecon quappachtic, in jatlapal, in jelpan in
jcujtlapan, in jcujtlapil mochi quappachtic: çanjo in jxillan, iztac ixcujchectic: in jcxi tliltic,
papatlactotonti. Nican mopilhoatia: matlactetl, caxtoltetl, centecpantli, in inpilhoan;
quẽmanjan amo moch vi, cequjntin mocauhtivi: qualonj.
Tzitzioa:
Xalquani:
injc motvcatiotia xalquanj, çan muchipa xalli in qujqua: çan quẽmanjan atatapalacatl, in
qujqua: ixqujch in cõcanauhtli. In jtzõtecõ: in jquanepantla, iztac in hivio: in jcanaoacã
xoxoctic, pepetzca: in jquech cultic, in jcujtlapan nextic: in jelpan iztac, in jcujtlapil tlilnextic,
iztac nenecoc qujmotlatlalili: in jatlapal cujtlatexotic, amo [fol. 38r.=] viac: in jahaz pepetzca,
in jquac iztac: in jahavitz tliltic, in jiomotlan, nenecoc qujmotlatlalili quappachtic: in jcxi
tliltic, papatlactotonti. Amo no njcan mopilhoatia: çan no oallauh, ± no iauh: mjequjntin
oalhuj. Qualonj, velique.
Yacapitzaoac:
yoã nacaztzone, injc motvcaiotia iacapitzaoac: in jten, vitztvntli, achi teputzmjmjltvntli: yoã
cenca techopinjanj, yoã apopotli: muchipa çan atlitic in ontlaqua. Auh injc motocaiotia
nacaztzone: achi viac in jvio, in jnacaztlan mãnj, icuexcochtlampa, itztimanj: quappachtic; in
jquanepantla, tlilpoiauhquj, achi iztac: in jxtelolo iuhqujn tletl, chichiltic: in jquech, in
jcujtlapan, tlilpopoiauhquj, [fol. 38v.¾] in jelpan achi iztac, in jcujtlapil çan no
tlilpopoiauhquj, çã tepitvn: in jamatlapal tliltic, iztac in tlanj onoc: in jcxi iuhqujn tvtvlin,
ixomatzal, papatlachtic. Amo no njcan mopilhoatia: çan no iauh, in jtlaqual; çan no iehoatl in
hivio, çã quẽmanjan, in qujqua mjchin: amo xoqujac, in jnacaio, velic.
Tzoniaiauhquj:
injc motvcaiotia tzoniaiauhquj, in jtzõtecõ cenca tliltic, vel iuhqujn tecolli, iquechtan
ontlantica: in ixtelolo coztic, in jquech, in jelpan çenca iztac: in jcuitlapan, tlilpopoiauhquj: in
jcujtlapil çã tepiton, çan no tlilpopoiauhquj: in jxillan tliltic, iztac nenecoc qujmotlatlalili achi
itlã: in jcujtlapil, in jcxi, tliltic papatlactic. Amo no njcã mopilhoatia: çan oallauh, çan no
iauh: mjequjntin in oalhuj, in qujqua; ie in atlan onoc: tepetlaxalli, acpatlaolli, velic in
jnnacaio: chiaoa, iuhqujn tvcino. [fol. 39r.=]
Çolcanauhtli:
injc motvcaiotia çolcanauhtli, in hivio, çan muchiuhquj, in çolin hivio, achi veitvntli: ixqujch
in Peru tvtvtl: çanjo in jacoliacac iztac, in nenecoc qujmotlatlalili: in jten patlactontli, in jcxi
tliltic, papatlactotvnti: In qujquanj: atatapalacatl, achichilacachtli. çan no oallauh, no tehoan
iauh. Amo no njcã mopilhoatia; mjequjntin oalhuj. velic, in innacaio.
Chilcanauhtli:
Achalalactli:
canauhtli, injc motvcaiotia achalalactli, iuh tlatva: cha, cha cha, chuchu, chala chala, chala:
ixqujch in teçoloctvn. Auh inin tvtvtl: amo vmpa nemj in tequjxquiapã, çã acellopan in nemj,
qujnamjctinemj in tepexitl: amo no atlixco motlalia, çan muchipa: vexoticpac, quauhticpac in
motlalitinemj. Auh in jquac ie tlaquaznequj: vmpa oaleoa, in atlan calactivetzi: conana in
tlein caci, aço mjchi, aço cueiatl. Auh in oconanatv: nimã, no vmpa tlamattiuh, in
quauhticpac: vmpa qujqua.
Iacapatlaoac:
canauhtli, injc mjtva iacapatlaoac: in jten achi viac, yoan cenca quapatlaoac; ixqujch, in
cõcanauhtli. In jquac oallauh: çan oc mocemaquj nextic, in hivio: auh in jquac, njcã nemj:
vppa, in qujtepeoa in hivio: in achtopa, qujtepeoa in jpilhivio: auh injc vppa, iquac in ie iaz:
in jtzõtecon cenca tlilivi, pepetzca, yiacoltitech ontlamj: in jxtelolo coztic, in jelpan iztaia, in
jcujtlapan nextic: in jcujtlapil tzitziniztaia, in jquac nextic: in [fol. 40v.¾] jamatlapal,
cujtlatexoti: in jahaz xoxovia, pepetzca, quaquatlilihuj: in jahavitz nextic, in jxillan
quappachqujça; in jcxi chichiltic. Amo no njcan mopilhoatia: çan no iauh, qualonj:
mjequjntin in oalhuj. ±
Oactli:
canauhtli, injc motvcaiotia oactli: iuhqujn in oactli itlatvl, qujchioa: oac, oac: ixqujch in
quanaca, in jquanepantla tliltic, iztac nenecoc qujmotlatlalili; in jcanoacan, yoan
iquanepantla, iquetzal ei manj, icuexcochtlanpa itztimanj, iztac, vel vivitvlivi: in jten tliltic,
mjmjltvntli, coztic qujtetentvcatoc: quechiztac, yialcopan tlantica, achi quechviac; in ielpan
çan no iztac; in jcujtlapan, nextic: in jamatlapal, in jahaz, in jahavitz nextic: coztic in jcxi,
xomatzale, viviac in jtzi: in qujqua mjchi, yoan cujatl: muchipa njcan nemj, njcan
mopilhoatia: nauhtetl anoço macujtetl [fol. 41r.=] in jteuh, achi ixxoxoxoctic: qualonj, velic.
Injn oactli: in omoteneuh cioatl. Auh in oqujchtli oactli: amo cenca vei, çan qualtvn yoan çan
muchi ixnextic in hivio.
Pipitztli:
Acachichictli:
atlan nemj, injc mjtva acachichictli, iuh tlatva. achichichic, yoan çan acatzalan, tvltzalan in
nemj. Auh inin tvtotl: no immachiouh, in atlaca: muchipa iquac tlatva in ie tlatvitz; achtvpa
qujpeoaltia in tzatzi, njmã qujnãqujlia in nepapan totome, atlan nemj.
In jtzontecon: çan tepitõ, tenvitzton: in ie muchi hivio, coztic, achi ixnextic: in jcxi coztic,
ixxoxoctic: muchipa njcã nemj, njcã mopilhoatia in jteuh nauhtetl, iuhqujn paloma iteuh:
qualonj. ±
Quauhtli:
Iztac Quauhtli:
Iooalquauhtli:
çan no iehoatl, in jztac quauhtli: ic mjtoa iooalquauhtli, acan cenca neci: auh iooltica in
tlaquaqua, in tlavitequj.
Tlacoquauhtli:
Aquauhtli:
çan qualtvn, amo cenca vei: atlan inentla, qujnmoiautia qujnqua in atlan nemj tvtvme.
Itzquautli:
vei, çan no ixqujch in achtv ommoteneuh: tencoztic, xocoztic: injc mjtva itzquauhtli, in
jelpan, in jcujtlapan hivio: cenca maviztic, pepetlaca, ixcoztic injc cujcujltic: yoã itvca [fol.
45r.=] quauhxilotl: in jahaz, in jcujtlapil iztacacujcujltic, achi ixcoztic, iuhqujn tlotli hivio,
yoan injc mjtva: itzquauhtli, cenca tlavitequjnj, q'nvitequj, qujnmjctia in mamaça, in
tequanjme:
Aitzquauhtli:
çan no iuhquj in Itzquauhtli, in jtzontecõ, achi ixcoztic, achio cenca tliltic. In jten: achi
tlilnextic, çan achitvn injc coztic: in jelpã, in jcujtlapã, in jahaz: cenqujtztica tliltic, ixcoztic.
In jcujtlapil: çanjo iztacaviviltecquj: viac, cemmolicpitl injc viac. In jcxi: achi [fol. 45v.¾]
xoxoxoctic, ixcoztic.
Injc motocaiotia Aitzquauhtli: in jquac aco patlantinemj, intla ie tlaquaznequj: vmpa oalleoa
in oaltemo, oalicoiocatiuh; atlan calactivetzi, conana in tlein qujquaznequj, in aço mjchin;
amo qujtlacoa in jxtelo vei atl.
Mixcoaquauhtli:
amo cenca vei, çan qualtvn, çan achi ixqujch in njcan nemj cioatvtolin: injc mjtva
Mixcoaquauhtli, in jcuexcochtlan manj hivio vme manj in hivitl, iquappilol: in jxco, iztac,
injc viltectvc, qujnamjq' tliltic ic mjchichiuh: in jten coztic tencoltic. In ie muchi hivio achi
tliltic; ixcoztic; in jcxi coztic: çan novian nemj, no tlavitequjnj. ±
auh injc qujmana, injc ano inpilhoan: [fol. 46r.=] tõpiatli, anoço otlachiqujvitl in icpac
qujquetza in anquj. In iquac qualanj in quauhtli qujmotzoloteoa in tvmpiatli, qujvica vel
huecapan in qujvica, vmpa qujoallaca in momati aço ieh in tlamanj in oqujoalcauh: njman
oallalatzcatitemo ipã. auh in anquj: ie cuele ueca qujmonaxitia in jpilhoan: nacatl in jtlaqual
quauhtli.
Cozcaquauhtli:
Oactli:
Tzopilotl:
tliltic, catzaoac, quachichiltic, xothiticectic, much [fol. 46v.¾] itlaqual in tlein mjquj, in hiiac,
yoan in tlaelli.
Tecolotl:
Çacatecolutl:
tepitvn, çocujcujltic. çan vel no iuhqujn in tecolutl: injc mjtva çacatecolutl, çacatla in tlacati.
±
Cacalotl:
yoan itvca calli, yoã cacalli, vel tliltic, vel tecoltic, vel icucic injc tliltic: tlilpatic, tzotzotlanj
in hivio: cinquanj, nochquanj, qujmjchquanj, nacaquanj: motlatlatilianj, cinqua cintlatlatia,
quavitl iitic qujtentiquetza in cintli; nochqua nacaqua. [fol. 47r.=]
Acacalotl:
tliltic, atlan nemjnj, atlan tlaquaquanj, xovivitla xovivitlatz, xotlitliltic, tenvitztic, tencoltic.
Pipixcan:
iztac, iuhqujn paloma, mjhichiuh: vei apan chane, ilhujcaapan chane. Injc mjtva pipixcan:
iquac in ie cevetziz oalqujça, in jquac in ie pixcoz.
Tlhotli:
Tlhoquauhtli:
Quauhtlotli:
yoan tloquauhtli, achi vei in cioatl: auh in oqujchtli çan achi tepitvn. In cioatl cenca ie
tlamanj: itvca, Alcon: tecoztic, in jhivio muchi tlilnextic; in jcujtlapil, matlactli omume: icxi
coztic. Inic tlama: çan ica injzti. In jquac impã mocacanauhtiuh tvtome [fol. 47v.¾] macivi in
impan mocacanaoa: amo ic qujnvitequj in jamatlapal: çan iztitica qujnmotzoloznequj. Auh in
iehoantin tvtvme: aocmo vel patlanj, in patlanjznequj aocmo vel vi, ça chachapantivetzi. Auh
intla centetl vel caci: çan njman ielpã, qujmotzoltzitzquja: njmã qujquechcoionja, catli in
jezço, vel qujtlamja; amo tle cana itlaqujchipinja, in eztli. Auh in jquac vel tlaqua: achtvpa
qujvivitla, in hivio tvtvtl: ±
in cemjlhujtl expan tlaqua. Injc ceppa iquac in aiamo valqujça, tvnatiuh. Injc vppa: nepantla
tvnatiuh. Injc expa: iquac in oncalac tonatiuh, mopilhoatia: vel ovican, texcalcamac in
mochãtia: çan vnteme in jpilhoan.
amo qualonj in jnacaio. Auh injc maci tlhotlotin: ixpan qujtlalilia canauhtli, yoã ielpan,
ielchiqujpan qujtlalilia tzoaztli: auh in cequjntin, çan qujiaoalochtia in tzõoaztli.
Coztlhotli:
çan tepitvn, auh oqujchtli: itvca turcuello. Injc motvcaiotia cozthlotli: ipãpa, ixcoztic in hivio;
no expa in tlaqua, çan no ivi in tlama.
Hecatlhotli:
çan no iehoatl in Alcon. Injc motvcaiotia hecatlhotli: ipampa in jxaiac, ic mjixtlã mjti iztac, in
hivio: achi tencujchectic. çan no ivi in tlama in ommoteneuh.
Aiauhtlhotli:
itvca moralo. Inin motvcaiotia Aiauhtlhotli: aiauhtitlan, in tlama, yoã tlavitquj: no expa in
tlaqua. In ixqujch omjto ipan Alcon: çan no iuhquj. çanjo in hivio. [fol. 48v.¾] vel nextic,
iuhqujn tvcujlcoiotl hivio.
Iztac Tlhotli:
itvca Sacra, vei; yoan quauhtic, cenca chicaoac: amo cenca qujmaci in cacanauhtin, iehoantin
qujnmoiautia in cicitin, in tvtvchtin, tvtvlme, yoan in quanacame. Injc mjtva iztac tlhotli: in
hivio ixtenextic, vel iztac injc mjxtlãmjti: çã mochipa tlâtlama, in çemjlhujtl: aço nappa,
anoço macujlpa: coztic in jcxi.
Itztlhotli:
anoço Acatlhotli, in jtvca cavillan. Injc motvcaiotia Acatlhotli: anoço itztlhotli, ipampa çan
piaztvntli: ± v in jtẽ iuhqujn itztli, çan ixpoctic, ixcujchectic in hivio. Auh in jcujtlapil achi
viac: iztac injc viviltecquj.
Auh in iehoatl itztlôtli: yoan acatlhotli, çan iehoantin in qujmama tvtvme, acapatlantinemj: in
çulin, in vilotl, in cocotin. etc. cã quẽmanjan in qujmaci cacanauhti: [fol. 49r.=] yoan çan ic
nemj in tlaqua, in campa qujmjtta tvtvme, vel ompa qujmonaci: ça no icxicoztic.
Iooltlhotli:
çan ie no ieh tlhotli. Injc mjtva: iooaltlhotli, tlachia in iooaltica: vel tlama vellavitequj.
Necujlictli:
anoço necujloctli, anoço hecachichinquj: yoan qujtvcaiotia, cenotzquj, yoan tlehtleuhtvn: çan
qualton, tẽviztvn, tenvitzpil: qujmjchquanj, cuetzpalquanj, çacatzilquanj: hecachichinanj,
coziaiactõtli: In otlaqua: njmã hecachichina, qujl ic tlaapachoa. Auh in quenjn qujmati
ehecatl: in ie vitz çetl, njman peoa in tzatzi.
Aiacachtvtotl:
quappachtic, Injc motvcaiotia aiacahchtvtvtl: iê in jtlatvl, ca qujchioa injc tlatva: cha cha cha
cha, xi xi xi xi, charechi, charechi, cho cho cho cho.
Tachitovia:
xoxoctontli, ololpil, quauhtlacatl, tevîvicanj. Injc motvcaiotia tachitvuja: [fol. 50r.=] ca itlatvl,
ca qujtva inin tlatvlli: tachitvvia. In aqujn qujtta itloc iatiuh, tlatvtiuh: qujchiuhtiuh tachitvvia.
Quauhtotopotli:
Poxaquatl:
Vitlalotl:
quauhtlanemj, iujqujn quauhtvtvlin, pochectic, tlileoac, quachichiqujle: çan hivitl in
jquachichiqujl. [fol. 50v.¾]
Chiquatli:
Tapalcatzotzonquj:
Tlalchiquatli:
çan in no ie in chiquatli, tepitvn: injc mjtva tlalchiquatli, tlallan tlaciocco in jchan, in tlatlaça,
in tlapachoa, in tlatlapana: çan tlacoiocco in nemj, amo quauhtleconj, çã [fol. 51r.=] tlalpan in
nemjnj, tlalli ixco onotiuh injc patlanj.
Ilamatototl:
Tlatvicicitli:
çan no ieh in jlamatototl. Injc motvcaiotia tlatvicicitli: itlatvl. ca in vel oc iooã, in oc veca
vitz, iooalli: peoã tlatva, injc caqujzti itlatvl: iuhq'nma qujtva. tlatvicicitli: tetlapanco,
tetepanticpac in nemj; tehixitia.
Chiquâtvtvtl:
Çacatlatli:
çacatlaton, ololtvntli, pochectontli injc mjtva çacatlatli, ca çacatla in nemj, oauhtli in jtlaqual.
Tlapaltotvtl:
Chiltotvpil:
çan ie no ie in tlapaltotvtl, amo qualonj in jnacaio: amo ezço, çan iuhqujn chiaviçatl yiezço.
Molotl:
Nochtotvtl:
Cocotli:
Tecuçoli:
çan ie no ieh in çoli, ca oqujchtli: vei, elpoctic, vel cujcujltic, cujcujlpatic, quachichiqujle.
Ooatvn:
çan ie no ieh çoli, çan tepiton, vel nexeoac, çan achi in cujcujltic: inin ca cioatl. Injc
motapaçoltia: çequj pechtic in qujchioa, çequj mjmjltic: injc vel qujpachoa in jteuh. Auh in
qujchioa pechtic: concavia in qujnpachoa, in teoan:
Injc [fol. 53r.=] nemj: çan ololiuhtinemj. auh in aca qujncenmana: çan in tlatvltica, in
tvzqujtica in nechicavi: ca cenca naoa. In aqujn achto qujncẽmana: auh in vncã qujmevitia,
vncã qujteca in jmatl, anoço itzonoaz: njmã ie vitz in centetl, njmã ie ic tzatzi, tlanqujqujci,
qujoalcaquj, in cequjntin: nimã ie vitze, icxinenentivitze: vncã oalhuevetzi, in tzonoazco, in
matlac.
Auh injc qujmpie ipilhoã: in aca qujtta, in qujmanaznequj: njmã tlapapatlatza; momoiavi,
iuhquĵma ca oc vel patlanj: in quẽman teca momotla, oc ommotlalia in pipiltvtvnti: çatepan
eoa, patlanj. Auh in achitvnca, in vncan oieoacque, in vncã ocenmãque ipilhoan; vncã
moquetza, vncã tzatzi, vntlanqujqujci: vncan nechicauj, ic no vncan ano, in quenmanjan. [fol.
53v.¾]
Tzanatl:
Teutzanatl:
Injc, motvcaiotia teutzanatl: ca amo njcan mexico nenca, in ie vecauh: qujn ipan, in tlatvanj
Avitzotl, in nezque njcan mexico: ca tlanaoati, injc ompa oalhujcoque cuextlan, tvtvnacapan:
oc cemmachoa, tlaqualtiloia, in njcã ic oallaque. Auh in ie mjequja: cenmanque, noviã
qujzque, novian tlaquaquaia: conqua in cuetzpalin.
Auh oc maviztia, aiac vel qujnmotlaia, [fol. 54r.=] nepanotl ic neaioia: in aquĵ qujnmotlaia,
nepanotl qujmolhujaia in maceoaltin: tle tay, o, maca xicnotza, maca xicmotla, itvtvuh in
tlacatl.
cequj vel tliltique, cequj çan pochectique: tullâ chaneque, tullâ in tlapanj, vel qujmoiautia in
tvnacaiutl: yoã in ocujli, yoan in tlein iolcatvntli, patlantinemj.
Coioltototl:
Vilotl:
tlatziuhquj, in jtapaçol çan tlacotl in connepanoa: quezquj çacatvntli ixco contema. Auh injc
cẽca tlatziuhquj: amo atli in tlâca; ça qujn tlapoiaoa, tlaixcuecuetzivi, tlaixmjmjquj, in avic
motlaloa: qujtemoa in atl.
Auh çan vel no iuhquj in jieliz: cocotli yieliz, çan tlatlaixcavia in innamjcoan, in incioaoan:
auh in ocetica mjcq’, muchipa tlaocuxtinemj in çentetl. Auh iuhqujn muchipa chochoca:
qujchioa, vilo. o. o. Auh injc vilotl itvca; çan itech tlaantli in jtlatvl, in qujtva: vilo.
Auh injc vilotl: qujl qujlhujque, in oc çequjntin tvtvme: ma tivian, tatatacazque, in vncan
tatlizque: qujl cenca motachcauhnequja, yoã cenca tlatzivia; çan vetztvc in qujoalnotza,
qujmjlhuja. Ma viloa; amo nel ie viloa. Auh in oqujnextique atl: ic mochi tlacatl [fol. 55r.=]
qujmaceuh, in jvian atlioaz, in iocoxca atlioaz. Auh in tlamacazquj: ca nel noço, amo oteoan
atatacac: qujl oncan cõmocavili, injc amo tehoan atliz: ic çan iooaltica, in qujchtacai atl. Auh
motvcaiotia: yiaviltvca mochiuh in iehoatl, tlamacazquj in vilotl. ipampa: çan qujtvaia ma
viloa.
Tlacavilotl:
vei, ololtic, tapaioltic, cequj nexeoac, cequj ticeoac, çequj mamatlaltic, cequj poctic, çequj
quappachtic: çan vel nelli iuhquj in castillã vilotl.
Injc motvcaiotia cijtlacochtvtotl; itech [fol. 55v.¾] tlaantli in jtlatvl, in qujtva cujtlacoch,
cujtlacoch, tarati, tarat, tatatati, tatatati, titiriti, tiriti:
Auh in tvnalco: amo tlatva, amo tzatzi, amo cujca: in ie vitz, in ie oallaznequj qujavitl, in ie
tlatvtvnja: iquac peoa, in tlatva; in campa oallauh ehecatl ompa itztimotlalia, tzatzitica,
tlatvtica.
Çentzontlatvle:
Miaoatvtvtl:
yoan itvca xopã tvtvtl, ololtvntli, coziaiactic; tlâtvle, iamanca tlatvle, cujcanj, teiolpaqujlti,
teiolavielti: qualton, qualtepil, qualteton.
Chiqujmoli:
iuhqujn tzanatl ic vei: quachichiqujle, tlappoiaoac in jquachichiqujl: iztac in jtẽ, tliltic, in jvio;
nextic ic mocujcujlo: in jtvzcac coztic: in jcxi achi iuhq'n tzanatl: in jtlaqual quauhocujli:
itech qujqujxtia quavitl in ocujltin. Auh in mochãtia, in vncã tlacati, quavitl iitic, qujcoionja
in quavitl.
Auh injc tlatva cenca tzatzi, chachalaca: in quẽman iuhqujn mapipitzoa: yoã iuhqujnma
mjequjntin tvtvme ic tlatva:
Auh in jquac iuhquj pipitzcatica: qualanj, in juh mjtva: inin no tetzãmachoa, in aqujq’,
qujcaquja: qujtvaia. ie tvpan pipitzca, xõmjmattivia tlein tvpã muchioaz: auh in jquac
mapipitzoa qujl pactica: auh qujtvaia, in nenẽque in anoço pochteca. Mapipitzoa aço itla
tvmaçeoaltiz. Auh vncã aio ic tvcaiotilo, chjqujmoli: in aqujn amo qujteimachiltia teaoa,
anoço itla ic techalanja, in aço vncã pacoatoc: qujlhuja xiauh xiqujça iuhqujn tichiqujmoli
otonepantla tommotecaco. oc cenca ie itechpa mjtva, in tenetechalanja, in jtla ic tenepantla
moteca. ±
Chachalacametl,
Totvli:
yoan itvca hiviquẽ, hiviquentzin, yoan itvca xiuhcozca: techan nemjnj, techan oapaoalonj,
tetloc, tenaoac nemjnj, hiviotilaoac, cujtlapiliaoaltic, amatlapale, ahaze, hetic: amo patlanjnj,
qualonj. qujiacati nacatl, tlacâoa, velic, chiaoa, haviac, moxima.
In tvtvli: cequj pochectic, cequj vel tliltic, cequj iuhqujn cacalotl hivio; tzotlanj, cequj iztac,
cequj nextic, nexeoac: çequj quappachtic, cequj poctic.
Vexolotl: oqujchtvtvli, vei, veitepol, [fol. 57r.=] acome, xixiaoa, xelhoaçe, elmetze:
ciciotcaio, quechveiac quechooaio, cozque, quechtatapachtic, quaxoxoctic, quâtoltic, quatvle,
ixquatvlmjmjltic, ixquatvlpopoçactic: iacatvle, iacacujtle: moxittomonjanj, motvmonjanj,
tepanchol: moxittomonja, motvmonja: qujtetecujtza, qujcocomotza in jacõ: tequequeça,
teicça, tepancholoa:
In jtlaqual tvnacaiutl; tlaxcalli, tamalli, tlaoio, tlaolli, [fol. 57v.¾] tlaolpaoaxtli, textli, chilli,
qujlitl: in iztatl hiciuhca ic mjquj, amo vel ce hora.
In jneoapaoaliz in tvtvlin: in anoço yieliz, chipinj, tetzaoa, peioioa cacallooa; tlaçalo tvtvltetl,
in oalhuetzi: çan oc atic: qujn hjçiuhca hecatetzaoa: pacholo, tvtvnjlilo: tlapanj, tlacati,
mopoiaoa, [fol. 58r.=] poiaoa: tvtvlconetvntli, tvtvlconetl, moxinquj: momjmjloa,
telpochtvtvlin, ichpochtvtvlin: maci, macontia, xelhoazqujça.
In jxqujch nepapan tvtvtl: itvca. çaquan: quechol, tzinitzcan: yoan impan mocaquj in tlaçoti,
qujtva in tlatvlli, Içaquaoã, itotooan, iquecholhoan in tvtecujo.
In jxqujch nepapan tvtvtl: yoan in tvtvlin, in jtech ca, in jtlatquj, in jaxca: hivitl. Auh in jcpac
eoa macivi in amo tlaçotli, itvca: tzinitzcan. In quetzaltvtvtl icpac eoa, itvca:
quetzaltzinitzcan. Auh in jquechtlan eoa: itvca, tapalcaiotl, itapalcaio; iuh mjtva;
quauhtapalcatl. In jitipan eoa: yoan in jcujtlapã itvca: alapachtli, yoan itapalcaio: in vel
inacaio itech onoc [fol. 58v.¾] itvca tlachcaiotl, iuh mjtva: quauhtlachcaiotl, ± alotlachcaiotl,
xomotlachcaiotl. Auh in jtzintenpan manj: in qujtzinpachoa icujtlapil, olincaiotl, poiaoalli,
poiaoallotl. Imaxtli: iuh mjtva, quammoloctli; yiolicaio in quetzaltvtvtl, itzinpoiaoaca in
tvtvlin in tvtvtl, aztaimaxtli.
Ahavitztli: in jvel yiacac eoa in jatlapal, vel ie in jpatlanja: [fol. 59r.=] njcaâvitzana,
njcahavitzcopina: ahavitztli, yoan itvca in nacatl, in vel yiacavitzauhca in jatlapal.
In ixqujch hivitl, in jtech ca, injc tlachioalli: mamaztli, anoço yiacaio: tzinhivitl: hiviquavitl,
hiviquauhiotl, hivitlacotl; hivitvmjtl, hiviomjtl.
Ixtli: ixtelolotli, tvtoixtli, tototl iix, tutolixtli, totolin yix: ic tlachia, tlatlachia, ixpopoioti, ±
njqujxpopoiotilia, njqujxpitzinja, njqujxtelolopitzinja, njqujxmauhtia: mjxcueionja,
njqujxteloloqujxtia.
Injc ce parrapho: intechpa tlatva in centlamantin tvtvme, muchipa atlã nemj. [fol. 61r.=]
Tlalalacatl: anoço atlatlalacatl, anoço atvtvtl: tvnatiuh icallaqujampa vitz. omjto in impan
tvtvme.
Ateponaztli: yoan itvca acoiotl, yoan atotvlin: vei, quechviac, tenvitztic, temmjmjltic,
coziaiactic. Injc mjtva ateponaztli: injc tlatva, atlã conaquja in jten: iuhqujn aca teponaçoa ic
caqujzti. Injc mjtva Atotolin: anoço Acoiotl, teilaqujani.
Michi:
in çaço tlein mjchi, [fol. 62r.=] mjmjltic, patlachtic, cujtlapile, cujtlapilmaxaltic, amatlapale:
tapalcaio, xoneoaio, xincaio; tlaque, tlactumaoac, cujtlapechtic, quechtumaoac, atlan chane,
atlan nemjnj, atl yitic nemjnj, atlan calaqujnj, patlanjnj, çolonjnj: atlactic, petzcauhquj.
njtlâtlama: qujtuznequj. mjchin njcaci; njmjchqua.
Tlacamjchi.
q. n. vei mjchi, vei apan, ilhujcaapan nemjnj: velic, haviac, qualonj, tlaçotli maviztic. Auh in
jtlaqual: mjchtepitzitzin, mjchcocone.
Coamjchi:
iuhqujn cooatl itzõtecon. Auh in jcujtlapil, in jatlapal, in jxincaio, çan ie ie in mjchj, vel
chiaoa.
Chimalmjchi:
Totomjchi:
inj moteneoa [fol. 62v.¾] tutomjchin, vel mjchi, achi amatlapalviac. Injc mjtva totomjchi: in
jtzontecon vel iuhqujn tototl itzontecon ic ca: vel tzenvitztic, temmjmjltic, tlachoponjanj,
tlachoponja, tlapetztvloa.
Vitzitzilmjchi:
vel mjchi, injc mjtva vitzitzilmjchi. achi viviac in jatlapal, in jpatlanja, in jtlanelooaia. Auh in
jten vel vitztic; viac, vel iuhqujn vitzitziltentli in jten: tenvitzaponatic, tenvitzmalotic,
tenvitzmallotl. ±
Papalomjchi:
vei apan chane, ca çan ie mjchi: auh injc ca, injc tlachioalli: vel iuhq'n papalotl, patlachtic,
iacatzone. in iuhqujn papalotl, amatlapale; in jatlapal vel iuhq'n papalotl yiatlapal: in atl yitic
ic nemj, iuhqujn patlanj, çolonj.
Ocelomjchi:
no vei apã in [fol. 63r.=] nemj. In jtlac ca mjchin, çanjo in jtzontecon; in iuhq' ocelutl: vel
iuhquj injc quatecontic, injc tentetepontic, injc tentvmaoac: vel iuhquj injc mocujcujlo. Auh
in jtlac ca mjchin; alactic, alaztic, alaoac.
Quauhxovili:
ca mjchi, vei atlã in jchan. Auh injc mjtva quauhxovili: in jtzontecon vel iuhqujn quauhtli;
tencoltic, tencoztic, iuhqujn teucujtlatl iten:
[Axolomichi]
vel iuhqujn axolotl ic tzotlanj, injc alactic; vel iuhqujn ic ca itzontecon, ieçe ca viac, tomaoac:
auh vel iuhqujn injc amo omjo, vel iectli nacatl, vel nacaio.
velic, haviac, achiuhquj in acocilin ic ca: ca vei, veipol. Auh in qualilo; çan ie in jacolteuh.
auh in jtlac amo [fol. 63v.¾] qualonj; auh in jitic ca, vel tliltic, iuhqujn tecujtlatl, vel velic,
qualonj.
Chacali:
vei apan nemjnj, vei apan chane, anoço atoiac, texcallapan: iuhqujn acocili, achi veitontli,
tlatlactic, xoqujac; qualonj, velic
Aiotl:
iuhqujnma cueiatl, qualonj, velic, vel patic, tapalcaio: in jtapalcaio conmaquja, chicaoac,
omjtl: in ± jcujtlapampa achi ticeoac, auh injc tlacçatinemj in jelpan: iztac in omjtl. In jquac
nenemj: in jquac tlaquaqua, qujoalqujqujxtia in jma, in jcxi, in jtzontecon. Auh in momauhtia,
yitic calaquj in jtapalcaio: naiotlapana.
Tecciztli:
Tapachtli:
yoan itvca atzcalli, in jxqujch atlan nemj tapachnacatl: no itvca atzcalli, in jtapalcaio: in mjtva
ticicaxitl, nepapan tlapaltic, aiopaltic, iztac, xoxotla; caxtic pechtic, pechiuhquj: omjtl
tlaquaoac.
Eptli:
Atzcalli:
atzcaltontli, çan cana atlan mochioa, in amo vei apan: tepitvn, tliltvntli, catzactuntli,
pochectvntli: qualonj.
Chapopotli:
vei atenco oalhuetzi: iuhqujn çoqujtl oalhuetzi. [fol. 65r.=]
Injc nauj parrapho: itechpa tlatoa in iolque, in cecentlamanti intvca, yoan mjmjchti: in
atviapan, in anoço atezcapãnemj.
Aiotochtli:
quauhtlanemj, quauhtla chane: iuhqujn qujtuznequj. Aiotl tvchin. Injc mjtva Aiotochi: vel
iuhqujn tvchin itzontecon, nacazvivitztic, nacazpapatlactic, tentetepontic. Auh in jma, in jicxi:
vel iuhqujn tvchin, tapalcaio: in jtapalcaio, iuhqujn aiotl itapalcaio onactinemj: amo ma omjtl
in jtapalcaio, çan iuhqujn xincaiotl; çenca chicaoac, çenca oapaoac, tlaquaoac, tepitztic.
Quauhcuetzpali:
quauhtla chane, vel iuhqujn [fol. 65v.¾] cuetzpali: tomaoac, viac, cẽmatzopaztli; xincaio
chamaoac, xincaio oapaoac, catzaoac, cujcheoac, cuitlapilviac: ioioli, çaiolli, tlalli in jtlaqual.
Injc mjtva quauhcuetzpali: çan quauhtitech in nemj. Inj vel ihio tlapalivi; in manel omjlhujtl,
eilhujtl, anoço nel macujlilhujtl, cana tzaqualoz. in atle qujquaz, ca ioltvz: camachalotvc,
qujhiioantvc in ehecatl icioltvc: qualonj.
Texîxincoiotl:
Tecovixi:
ach iuhqujn cuetzpalin, tvmaoac, tlaque, cujtlatomactic, xincaio chamaoac, xincaio tilaoac,
tlanqujqujcinj: tlanqujqujci injc tlatva.
Milquaxoch:
iuhqujn cuetzpali, viac, pitzaoac, cujtlapilhujac: mocujcujlo, in jcujtlapan [fol. 66r.=]
qujquequetz xoxoctic: paina, ± mocxitlaloanj: çaiolin in jtlaqual.
Topotli:
Amjlotl:
yoan itvca xovili, mjtva iztac amjlotl, iztac xovili. In amjlotl: oc cenca ipã mocaquj, in iztac
xovili: in amjlotl oc no cenca ipan mocaquj in tvmaoac mjchi. In xovili oc cenca ipan
mocaquj: in tvmaoac mjchi, in iaiauhquj: in iuh mjtva amjlotl in qujnamaca in qujqua in oc
cenca conchamaoa. iztac amjlotl in qujqua.
Amjlotl: xovili teteoa. In ĵtlaqual: axaxaiacatl, yoã in tlein iolcatvntli: yoan tlalcujtlaxcolli,
yoan çoqujtl: amanalco in innentla, aoztvc, oztvc, acuezcomac in jchan. Amilotvntli: tepitvn,
iztac, xoviltõ, tepitvn, iaiauhquj. [fol. 66v.¾]
Cujtlapetvtl:
Michçaquan:
Michteuhtli:
Michpictli:
Tentzonmjchi:
anoço tentzone mjchi, yoan itoca texcalmjchi: atoiac, texcalla in nemj in jchan, tvmactontli,
xincaio tilaoac, xincaio oapaoac, camacoiaoac: moca omjtl, velic.
Injc macujlli parrapho: intechpa tlatva in jxqujch iolcatvntli atlan nemj, in qualonjme.
Atepocatl:
iec apan in nemj, tulla, acpatitlan, atapalcatitlan, atlacueçonantitlan; itlan momalhuja inin
acpatl, yoan in oc cequj atlan onoc. Auh in çan iuh ca in atezcapã mjquj; cioapaoa.
In jtlaqual çoqujtl: yvan in tlein ioiolitvtvn atlan nemj: tliltic, cujtlatvlontic, cujtlatvmactic,
quechacquj, quechtepi, [fol. 67v.¾] cujtlapiltzatzapal, cujtlapilpatlach: velic, qualonj, tetvnal.
Cueiatl:
tliltic, iaiactic, mâmaie, iicxe, cujtlatvlontic: qualonj, xipeoalonj.
Tecalatl:
in cenca vei cueiatl, in omacic cueiatl, in oilamatic: qualpol, qualtepol. In cueiatl in tecalatl
iteuh: in ipilhoa çenca mjec, amo çan tlapoalli: tliltique in jteoan, cuecueiochauhticate,
cotaloanj, cotaloa.
Acacueiatl:
Çoqujcueiatl:
tliltic, in jquac ipan oaquj atl, amo campa iauh: çan çoqujtitlã calaquj, in manel tzatzaianj
tlalli, amo mjquj: in vncã ca, tlachioatica, qualonj. [fol. 68r.=] ±
Axolotl
Acocili:
Amoiotl:
iuhqujn çaioli, ololtvntli, mamaie, hatlapale, oacçoltic: atl yixco ietinemjnj, patlanjnj:
qujqujnaca hicaoaca.
Ocujliztac:
Michpili:
iuhqujn qujtvznequj, mjchin piltvntli, mjchin cenca tepitvn, ololtontli, açaoatic, mâmaie;
iaiactõtli in xoxouhquj, tlatlauhquj in icucic: velic, haviac, havixtic, havixpatic:
Michpiltetei: anoço amjlotetl, ololtic, ololauhquj iuhqujn oauhtli, chicalotl, iztac, ichio:
teteicanj, teteinjnj, ± ololavi, mjchiotia, anoço mochiotia, teteinj: : inin iteoan in amjlotl.
Izcavitli:
xoxoctic, papachca. In jquac momoloca açoqujtl: atl yixco oalmoteca, vncan tetzaoa: vncã
qujcuj, cololoa in atlaca: cacaltema, nexpan qujtoiaoa.
Injc nauj capitulo: intechpa tlatva in oc cequjntin iolque, in atlan nemj in amo qualonj.
Acuetzpali:
Acipaqujtli:
vel veiapan in nemj, ilhujcaapan, ilhuicaatl yitic in nemj: viac tomaoac, tlactomaoac, mamae,
ihicxe, izte; yoan amatlapale, cujtlapile: in jcujtlapil tzitziqujltic, viac, iehoatl itequaia
muchioa, imaquauh ipan povi, ic tlavitequj: in tlein qujvitequj, xelivi, tzontequj, tlâcocotvnj.
In jtlaqual: mochintin in mjchteiccaoan: tlavitequj, tevitequj, tlatequj, tlatvloa, tetvloa,
tlacamatema, tlatlãchiqujvia, tlapetztvloa, tlapepetztvloa; tlapetztvloa, tlateci, tlacuechooa.
Acoiotl:
atlan chane, vel atlan calaqujnj, polaqujnj, atlan inentla: vel iuhqujn chichi, coiotl, injc
tlachia, iece quappachtic; in jtvmjo alaoac, pepetzca, haqujmatinj in atl, âpaltinj, hâacujnj,
[fol. 70v.¾] eliztac; in oc cequi itlatvllo, omjtv in jpan coiotl. ±
Injc vme parrapho: itechpa tlatoa centetl iolquj, in jtvca Avitzotl: in juhquj tetzavitl, in jca
inacaio, yoã ica itlachioaliz: in nemj in mochantia atlan, in aço atviac, in anoço cana ameialco
Avitzotl:
auh in aqujn vmpa aci in jqujiaoac, in anoço in oncan ca in atlan: njman vmpa qujoalana,
mjtva: qujlaquja, qujpolactia, qujvica in jchan: centlani [fol. 71r.=] qujcalaquja, ic cantiuh in
jcujtlapil ic qujtzitzqujtiuh.
Auh in jcoac qujoalana: injc aiac ipan onvetziz, injc motlamamauhtilia: njmã colinja in atl,
cocoxontimomana, motompitzoa, poçonj: veca ahaci, nonoqujvi: in jpoçonallo, chachapanj,
motlatlalia in poçonallotl.
Auh inquẽmanian: panj qujoalquetza in avitzotl, in anoço tlilcooatl: in quelaquja aoc tle in
ixtelolo, in jtlan, yoan in jzti, omochiqujcujlique: auh njman acã quenamj in jnacaio, in ma
tlaxoleoalli: çan ie iuhqujn tlatlaqujlatequjli mochioa in jnacaio, iuhquj on in ma aca
oqujtetevi, in oquĵqujlpaltix.
Auh aiac [fol. 71v.¾] oc ce tlacatl canatiuh in vmpa icac, in oilaqujloc: vel cõnomaviaia in
tlamacazque, in teupixque: qujl amo teuhioque, amo tlaçolloque: ipampa in in noma conana.
Auh injc moztlacaviaia: qujtvaia Inin oelaqujloc: vmpã via in ilhujcac, in jtocaiocan tlalocã:
vmpa qujtititlanj, in teteu tlaloque.
Auh intla aca tlapalivi: canaznequjz in oelaqujloc, in anoço aca teuhio, tlaçollo: qujl no vmpa
qujoalanazque, anoce vmpa qujcujz, vei cocoliztli, in jtvca; cooaciviztli.
Auh in elaqujlo: qujl quallo in jiollo. ic ipampa in vmpa qujvica tlallocan. Auh anoçe qujpia
chachivitl: [fol. 72r.=] qujl ic qualonj in tlalloque: Ca qujl noço innacaio, manoçe intvnal in
chachivitl: ic ipampa in elaqujlo: tel qujl no vmpa iauh in tlalocan, vmpa tititlano: ic oc ceppa
impapaqujliz catca, in teoaniolque: qujtvaia. Ca otlacnopilhuj in jpiltzin: cavmpa oia in
tlalocan. Auh in iehoantin: qujl mocujltvnozque, qujl qujmaceoa in tvnacaiotl, in oauhtli, in
chiẽ. etc.
Auh oc izca: injc motlapololtiaia, qujlmach intla oce oẽlaquijloc: oc no iuhquj impan
mochioaz, in oc cequjntin in joaiolque: aço no elaqujlozque, anoço impã tlatlatzinjz: injc no
vmpa iazque in jlhujcac, in jtvcaiocan tlalocan: ic çan mjmatcanenca, amo cenca maltiaia.
Auh in jtlavelilocaio: in [fol. 72v.¾] ioioliton: in jquac aiac imac vetzi, in aiaic qujlaquja;
njman qujoalpantlaça in mjmjchtin, in xoxovilti, in amjlome, in cuecueia: tlapatlaca,
tlachocholivi in cuecueia. Auh nel cequjn tlalhoacpan in motlatlamotlatinemj mjmjchti, in
jztac mjchtin: no iuh qujchioa in tlilcooatl.
Auh in aqujn matlaoa: iuhqujn mjhicoltia qujmjtta mjmjchti, njmã ie ic tlatlama: momati,
paqujn tlatlama, qujn mocujcujxãtia in mjmjchtin: inin ca çã itetlacaanaia in iolcapil, njmã ie
ic ipan poçonj in atl: ic vncã mjquj, vncan elaqujlo, vncan popolivi, vncã ipoctlan, yiaiautlan
mochioa in popoviztli in âtlanonotzalli.
In aqujn çan qujtta: in amo tle ipan qujchioa, in amo quelaquja; qujmotetzavia, qujl mjqujz.
Amo qujtetzavia in iuhca nenonotzalli: çan ipãpa in cenca momauhtia, yoã achi qujpitza: ic
mjquj.
Ca ce tlacatl ilamaton: qujcujtivetz, ivipil ic qujtlapacho: njman apilolco cõtlaz, atl contecac:
imjxpan qujvicac in tlalvque, vel qujttaque: ca nel noço qujteumatia in iolcapil, qujlmach [fol.
73v.¾] tlaloc, qujl tlamacazquj: njman tlanaoatique, oc ceppa vmpa qujcaoatv, in vmpa
canatv ilamatzin: qujlhujque in jlamatzin, in ca otlatlaco, çã qujto: çaço quẽ nechpoloz, ça çe
onjcacic, onocontonalitlaco, onocontleiocujli. teelaquja: nelaqujlo.
Injc ei parrapho: itechpa tlatoa, in ce coatl, in atlan ca, cenca tvmaoac.
Accoatl: tlilcooatl,
Auh in jquac: aiac cana, in aiac quelaquja; no tetlacaana. tlatlataca in atenco, atlacomoltontli
qujtlalia, iuhquĵ apaztli: auh in aoztoc, vmpa qujmonana in texcalmjchtin, in tentzoneque, in
çaço tlein mjchi, mochi qujoalqujxtia, q'ntlatlanquativitz: vncan qujnoaltetema in xalapazco,
in tlatataco, vmpa polaquj in qujmonaana mjmjchti: in ceppa oalqujça qujntlanquativitz, oc
achtopa moquetza; aço cenmatl, anoço vmmatl ipã, in panvetzi, novian tlatlachia
momamalacachoa, quequechnecujloa, avic tlachia, noujan tlatlachia: njmãn qujmõtema in
mjmjchtin in tlalapazco, oc ceppa calaquj in atlna oc ceppa polaqui: auh achi õvecaoa in
polaquj.
Auh in aqujn motlapaloanj: in mjvintianj, in opolac cooatl: njmã õmotlaloa qujmonana, [fol.
74v.¾] qujmõcuexanoa ± in mjmjchti: in quexqujch veliti, ixqujch qujmocuexanaltia, ixqujch
qujmomamaltia: çan tel ixqujch in vel ipan motlaloz, njmã qujmotlalochtia.
Auh in ovalqujz cooatl; njman vel qujtta in caoanoque imjchoan, moquetza, vel icujtlapil ic
tlacçatimoquetza: tlatlachia, quequechnecujloa, avic tlachia: in manel canjn ie iauh, vel
qujtta; yoan qujnecuj in jcxi, in campa oitztia, in campa oquĵvicac imjchoan.
Auh in aca çan qujpantilia: in aço vmpa aci, in oncan canjn onoc tlilcooatl: injc vel cana
achtopa qujztlacmjna, in iehoatl tlilcooatl, vel moiaoallalia: njmã iuhqujn tlamjna injc
motilinja: melaoatiuetzi. auh in jztlac ic qujça: injc qujtlaça, iuhqujn aiauhcoçamalotl,
icamacpa oalmoquetza: ic iolmjquj in aqujn cana, ça iuhqujn tlaonquj mochioa: njmã
qujhiioana, yioma [fol. 75v.¾] ivicpa iauh in tequanj; mochichicanauhtiuh, chichicoieoatiuh,
iuhqujn tlaoanquj icamac calaquj in tequanj; qujvica, qujlaquja:
Acooatl:
Citlalaxolotl:
Inin moch novian inentla: in jtlacatia, vncan in tlacuechaoa, yoan in çoqujtitlan: auh no atlan,
aitic in nemj: in iuhquj axolotl. mocujcujlooa, moztacachachapatza, cujtlapan tlilivi,
hitixoxovia.
Cacatl:
atlan chane, çan vel no iuhquj in tamaçoli, mavivitlapol, xovivitlapol: oacçolli, oacçolpol [fol.
76v.¾] quapitzpol: vel naoatl tetzõteconeuh, tenacaztititz, teahaman: in jtvca, itlatvl itech
tlaantli, atlamjnj in jtlatol cacaca, qujtva: atoiac in nemjnj, quauhtla, texcalapan: atoiatetl in
jtlan chãchioa.
Tamaçoli:
Itech oqujz in tlatvlli: injc pinavilo, inic aio, in avel motititlanj: qujlhuja. Xommotlalo, çã
xommotlalo ± ivin tamaçolin motecutitlanj: çeppa choloa itzica.
In jtlaqual çaioli, [fol. 77r.=] ioioli, ascatl: yoan mochi in tlein qujtta ioiolitzin.
Milcalatl:
çan no ach iuhquj in tamaçoli, iece çan tepiton, çan qualli injc chachaquachtic: injc mjtva
mjlcalatl, xopipitzactic, cujtlapicictic, cujtlatolontic: ixmacuex. ± ±
Injc macujlli capitulo: itech tlatoa in nepapan cocoa, yoan oc cequjnti iolque tlalpan nemj.
Tecutlacoçauhquj:
In jtlaqual: tochi, citli, tototl, in tlein qujtta iolcatzintli qujcentoca: auh macivi in tlane, amo
qujquaqua: in mjtoa qujqua. çan qujpetztoloa, qujn hitic qujteci.
Auh injc tlama: in oqujpantili tleintzin njman qujtoloa: auh intla ovican ca, in tlein
qujquaznequj: in juhquj nopalticpac, achtopa qujztlacmjna: ontetl etetl, qujtlaxilia inoma
oalhuetzi.
Ce tlacatl tlamjnquj qujttac: cenca pipitzca in techalotl, nopalticpac in ca: njman qujtemo in
tlein muchioa, qujttac cempoalmapan in onoc tecutlacocauhquj [fol. 78r.=] moiaiaoallalia:
njman ie ic motlamjna, moquappitzoa: auh iuhqujn aiauhcoçamalotl, icamacpa oalquiça:
nimã pipitzca in iolcatontli, in oqujçotlauh valmotzonjquetz in iolcatzintli. njman iuhqujn
tlamjna: ic iã injc qujquativetzito, ça movetzititoc in ioiolitzin ic oncan competztolo.
Auh in tlein qujquaznequj; anoço in jquac aca qujtta, njman caiacachoa in jcuech: inezca
qualanj anoço papaquj. ±
Auh jnjc nemj: amo çan icel nemj, onca inamjc: auh amo imomextin onoque, nononqua in
temj: auh injc monotza tlanqujqujci: auh in jquac ce mjctilo in manel vel omjc ce, in oc ce
tetoca, techoponjtiuh.
Auh in jtlacatiliz: itech motta in jcuech, in ce xivitl cẽtetl qujça; auh injc otlatvca, injc nenemj
amo vel iauh in tlalnemjuhian: veli patlanja [fol. 78v.¾] in çacatl, in tlacotl, in tlein oapaoac.
Auh injc mjtva tecutlacoçauhquj: itech qujça in tecutli, yoan coçauhquj: injc mjtoa
tecutlacoçauhquj, quil imachcauh in cocooa: yoan injc mjtva tecutli, amo tepeoaltianj, ieh
peoaltilonj: in campa itto amo tetoca, in jquac analo: iquac qualanj iquac tetoca.
Auh in jquac mana: injc maci, iehoatl in tlacotl, in ollacotl ic movitequj: auh in çã içiuhca ic
maci, iehoatl in picietl: in aqujn canaznequj ic momatiloa in picietl: njmã no ic qujmotla, oc
cenca intla icamac calaquj picietl: in iehoatl cooatl njman çotlaoatimoteca, aocmo molinja ic
ça imatica conana: mochiuhque in jxqujchti cocoa injc çotlacmjquj in picietl:
in aqujn quĵpotza in tecutlacoçauhquj in anoço tlein cooatl: qujtlacoa, popoçaoa: [fol. 79r.=]
yoan quẽmanjan ic quechpoçaoa, mjtva cooatetl iquechtlan qujça:
Iztac cooatl
Tleoâcooatl:
itoca tleoâ, tomaoac, melactic: çan no iuhquj in jeliz iztac cooatl, in jhiio, nexeoac, in
jcujtlapan elchichiltic, ± eltlatlauhquj, tzintlatlauhquj: [fol. 79v.¾] mopetzcoanj, in campa
mopetzcoa çacaticpac, patlanj. moquetztiuh çan jcujtlapil inic tlacçatiuh, cenca iehecaio:
njmã atlamati. Injc moteneoa tleoa: in aquin qujqua, iuhqujn tlatla inacaio, in qujmati: njman
aocmo qujçaz mjquj.
In xopantla tequa inj chiavitl, oc cenca iquac in iooatzĩco: mjcoanj, ipampa oc cenca
iztlactentica: auh in ie tlaca, anoço ie teutlac qujl ie ellelçeuhquj.
Auh injc tequa: poçaoa, vel mjtonja, iuhqujn atl qujça in canjn tequa: ic mjtva in chiavitl,
cenca chiaoa, vel chichipica iuhqujn aoachiaoa: auh in opoçaoac, intlaca quemmacho in [fol.
80v.¾] jccoaqualocauh ic mjcquj: auh intla ça oc pati, intla ima, anoço icxiqualo: oaquj,
tvtopochvaquj, in quẽman valvetzi, cotonj.
Auh in jpaio tecooaqualiztli: njman iciuhca mochichina, yoan moxoxotla in panj poçaoatiuh,
tecoaqualli: yoã motemjlia, meciotica moqujmjlhuja in jcooaqualocauh, tlexochpan moteca:
yoan picietica momatiloa.
Inj: çan novian in nemj, [fol. 81r.=] in tlacati: quauhtla tepetla texcalla, tepepa, çacatla, tulla
motapaçoltia: mjxivi tlatema.
Vlcooatl:
yoan mjtva tlilcooatl, injc tvmaoac iuhqujn tecutlacoçauhquj: tentlatlauhquj, tliltic, vel tliltic
iuhqujn olli, elcoztic: tequanj, mjcoanj injc tequa: inin quauhtla, texcalla in nemj.
Tlilcooatl:
Çolcooatl:
çan qualton, çã vel ipan, amo cenca tumaoac, amo no çenca veiac: vel çolcujcujltic, eliztac,
tencoztic. Auh vel ihiio: mjcoanj injc tequa, njman atequjxti: auh vel teca mocaiaoanj, inca
mocaiaoa in aqujque, yoã in çoçolti; ca nel noço mjtva çolcooatl.
In jquac maiana: qujnnotza in çoçolti in juh [fol. 81v.¾] tlatoa çoçolti vel ivin tlatva: njman
ivicpa vitze in çoçolti, in momati ca icnjuh in qujnotza vmpa icamac onvetztimanj.
Auh in amozcalianj: in oqujcac çolin in tlatotoc, ivicpa iauh vmpa qujqua, qujchoponja ic
mjquj.
Auh in mozcalia qujcaquj: intla çan ie cen tlanqujqujci, intlacaiac can qujnãqujlia. yoã intla
çan ie cecnj tlanqujqujci, intlacamo hutlatvca: ca iehoatl in çolcooatl, ic qujtlalcavia:
Maqujzcooatl:
Inin cooatl: necoc tzontecome, [fol. 82r.=] auh no necoc camaie. tlatlane, ihixtelolooa necoc
campa: necoc nenepile, amo neci in cãpa icujtlapilco: auh amo veiac, çan tepiton; auh injc
mochichiuh, navi in jcujtlapan tliltic: auh in jopochcopa chichiltic, auh in jieccan coztic.
Auh ca nel noço necoc tzontecome: acampa vel iauh in jquac itto. injc nenemj çan
motitioana, injc vtlatoca çan necoc motlaloa.
Auh injc mjtva tetzauhcooatl: ca iaic cenca neci, çã quenmanja: auh çan canjn neci.
Auh injc moztlacaviaia: in qujmotetzaviaia, injc mjtva tetzauhcooatl: njmã conanaia in aqujn
qujtta, cõmomacuextia: qujlmach intla ie mjqujz, cẽcan tlamach ommonamjquj in ima:
qujtvznequj, oacico in jmjqujzpan, otlan in jcaviuh. Auh in qujlmach aiac uel mjqujz: in
cõmomacuextia, amo õmonamjquj in jma, amo oneoa, [fol. 82v.¾] iuhqujn macamo veiac:
cooatontli; ic qujtvcaiotia tetzauhcooatl, amo tequanj çaçan ie ixqujch in qujlmach
tetzauhcooatl.
Maçacoooatl:
cenca vei, cenca toamaoac, cujcheoac, cueche; quaquave: in jquaquauh, vel iuhqujn quauhtla
maçatl iquaquauh: ovican, texcalco in onoc. In jquac omacic, ça onoc acampa vtlatvca: in
qujqua tvchin, maçatl, tvtvtl çan qujhioantoc.
Maçacooatl:
tliltic, tvmaoac, amo cueche, amo tlane: tlacaciuhquj, nemjtilonj, vapaoalonj, nacaoapaoalonj,
qualonj, monacaoapaoa qualo. ±
Injc navi parrapho: intechpa tlatoa in oc cequjntin cocoa in oc çentlamantli in intvca. [fol.
83r.=]
Maçacooatl:
tepiton quaquave, catzactvntli: amo tequanj, amo cueche: iehoatl injc momeialtia in aqujque
cenca cioanequjnj: çan conjchiquj in conj, çan imjxtlama in vme ei cioatl qujnamjqujz in
aq'ommototvtza in conj, çan çẽ tlaquauhtilia, yoan çan cenqujzticac in jxinach, yoã
ioiommjquj.
Tlalmaçacooatl:
in tvnaian nemj, itvca: tzumpilacaoaztli, tliltvntli, tzotlactontli, alactvntli cacallo atecocollo.
Injc mjtva tlalmaçacooatl: ca çan novian, in mjlpan nemj: auh injc maçatl itech onca, ca
quaquauhtvne. Inin iquac neci in qujavi: injc nenemj, in vncan qujça iuhqujn tiçaaiotl,
iuhqujnma tzacutli qujnoqujtiuh. In aqujn qujz y; intla mjec quj, no ioiommjquj, yoan
aiotlamj: ic mjqujz, iccẽ ic cocolizcujz. [fol. 83v.¾]
Tetzauhcooatl:
amo cenca vei, amo cenca tomaoac, amo no cenca viac: auh in jelpan, yoan in jquechtlan,
cenca tlatlauhquj; iuhqujn tlexochtli.
Auh ic mjtoa: ic motocaiotia tetzauhcooatl, cenca çã canjn neci: auh cenca çan no aca in
qujtta. In aqujn qujtta: cenca momauhtia, ic mauhcamjquj; anoce çenca cocoia: ic
contocaiotique tetzauhcooatl.
Tlapapalcooatl:
amo cenca vei, çan qualton. Auh injc mjtva tlapapalcooatl: vel ixqujch itech ca in tlapalli, ic
movavavan, qujmoquequechili: ach iuhqujn mjtoa, mjiaoacooatl, çan tlaçonemj.
Inin amo çan ce: moçẽtlalia, monechicoa in cocooa: vel iuhqujn mopetlachioa, ipan ca
cooicpalli, anoço [fol. 84r.=] nonqua ca. Auh injc iauh: injc nenemj, çan avic ± motlaloa, çan
noviampa motlaloa: ipampa motlaloa: ipampa ca in ĵtzontecon cocooa noviampa iten
mochiuhtvc in cooapetlatl: ic çan noviampa motlaloa aviccampa iauh: auh in jpã ietiuh
cooaicpalli, momjmjlotiuh.
In juh qujchioaia y, vntlamantli in qujlnamjquja. Injc centlamantli: [fol. 84v.¾] qujl itetzauh
ie mjqujz, anoçe itla ovi ipan mochioaz. Injc vntlamantli: qujl vncan qujmomacevia, vncã
qujcnopilhuja in tecuiotl in tlatocaivtl: qujl tecutiz, tlatocatiz: ic ipampa, in jpã
ommotlalitivetzi in cooapetlatl.
Cooapetlatl:
çan qualtvn amo vei, amo no patlaoac, ach iuhqujn ce amatl. In jtzontecon: centlapal
petlanacazcon ca, auh oc no centlapal in jcujtlapil: injc nenemj, iuhqujnma aca petlatl
qujvilana, çan avic motlaloa: inin çan cajn nemj, auh çã aca in qujtta.
inin nelli cooatl, viac, tvmaoac, tzontecome, cujtlapile, cueche. Auh injc mjtva: injc moteneoa
[fol. 85r.=] chimalcooatl, in jcujtlapan manj iaoaltic, vel inacaio, tlatlacujlolli: vel iuh neci in
chimalli. Inin çan tlaçonemj:
in aqujmamatcaoa qujtta, qujtva: ca iteztzauh, ca ie mjqujz, anoço itla ovi ipan mochioaz.
Auh in nonotzale: qujcnelilmati in qujtta, qujlmach vncan tlamaçeoa, qujlmach qujmaceoa in
quappetlatl, in ocelopetlatl; qujl qujmaceoa in tlacatecaiotl in tlacochcalcaiotl.
Citlalcooatl:
anoço itvca citlalin imjuh, xoxoctic, auh citlalcujcujltic: cencan canjn, yoan çan cencã quemã
in neci, injtto: auh tel tequanj, vel temamauhti: in aquĵ qujquâ, ± qujnçen iquac mjqujtiuh in
ie tlatvinaoac, in jquac oalcholoa citlalin: qujlqujmjna, canoço citlalcooatl in oqujqua.
Auh ca tlaquauh iehoan qujtta: in [fol. 85r.=] chichimeca in citlalcooatl: ipampa ca ovican,
texcalla in onoc. Auh injc qujpaiaoalochtia in ocooaqualoc: in iehoantin chichimeca,
qujiaoalochtia in mjtl: auh tlatemachia in jquac oalcholova citlalin, ca oncã in mjqujz, in
anoço caxaoaz. Auh intla ie achi qujtvca citlali: intla ie veca iauh, patiz amo mjqujz in
tlacooaqualli: oc cenca intla oc otlatvili, intla oipan tlanez: ca patiz in cocoxquj.
Metlapilcooatl:
tvmaoac, mjmjltic: in veca motta amo neci in campa ie icamac, çan necoc iuhqujn metlapilli,
in çan necoc vitztic: vel iuhqujn pechtic, iaiactic: injc vtlatvca mopetzcoa, auh in quẽman çan
momjmjloa iuhqujnma metlapilli: tel amo tequanj, atle itlatlacul: oc cenca vmpa nemj in
totonacapan. [fol. 86r.=]
Aveiactli:
cenca vei tvmaoac iuhqujn ce vepantli, aço quen matlacmatl injc viac; cueche, tlane,
cooatlane: alaoac, alactic, petzcauhquj, pochectic, iaiauhquj, motlilcooanenequj, elpoccoztic,
iacatzollatlauhquj, tequanj: aoc tleipaio inic tequa, mjcoani: tvnaiã tlalpan in nemj, oc cenca
mjeccã, yoan mjecpa itto in tvtonacapan: tequa, techoponja, tlacẽcalaquja, tlapetztvloa,
tevchia tevtzaqua: in canjn çan yiocan vel qujxova, vncan oalmoteca, qujtzacutimoteca in
hutli, qujtvcatimoteca, anoce ixtlapal moteca, qujviltectimoteca, injc aocac vel qujça: anoço
injc vncan tequatoz. Auh intla netlalo: intla [fol. 86v.¾] ixpampa eoalo, tetvca, tepã patlanj: ±
auh injc amo tepan patlaniz, injc amo tlaixpoloz: amatica qujqujmjloa in picietl, ic
qujmomotla: anoço contvtüco qujtema, ic cõmotla in cõtontli, injc njmã tlapantivetzi in
cotvntli: auh no cemmantivetzi in picietl, ic çotlaoatimoteca: njman quavitl iquac qujtlalia,
amatl, tzotzomatli vel picieio, icamac caquja, ic çan njman aoc tle qujchioa: vncan conana
qujmjctia.
Palancacooatl:
çan ipan qualli, achi ixqujch in tecutlacoçauhquj pochectic. Auh inic mjtva palancacooatl
hiiac: auh injc neci, in jnacaio, vel iuhqujnma papalanj, iuhqujnma xoxolacatvc, vncan onoc
çaiolooatvc: auh in [fol. 87r.=] campa otlatvca vmpa hiiaxtiuh, cololhujtivi in çaiolti,
qujcaoatztivi: auh ca nel noço palancacooatl, in aqujn qujqua, aocmo qujça, ça aoc tle ipaio:
injc mjquj vellantiuh in palanj.
Tzooalcooatl:
çan qualton, amo no cenca viac, amo cueche, amo no tlane: pechtic, aiaictic; ac mach noço
qujtocaioti in tzooalcooatl, iuhqujn tzooalli ic tliltic: ano tle itlatlacul, amo tequanj çaça ie
cooatl: cooaxolopitzintli, çaçan molhuj cooatzintli: aiellele, aieltzoio. ±
Injc chiquacen parrapho: intechpa tlatoa, in ixqujchtin cocoa veveintin, in cecentetl intvca.
çã ipan qualli ixqujch in tequanj cooatl in chiavitl, amo cueche, amo no tequanj: coztic,
tlatlactic, iaiactic injc mocujcujcujlo, motecutlacoçauhcanenequj: quatepatlachtic, camaxacal,
camaxacaltic: amo mjxivinj, çan tlatlaçanj, motetianj, tlatlapananj, motapaçoltianj: tetech
motecujcanj, [fol. 88r.=] amo tequanj, çan tlachoponjanj, tlapetztvloanj, amo tẽqualaque, amo
iztlaque: tlachoponja, tlatoloa, tlapetztvloa, tetech motecuja.
Injc tlamjctia: ceppa ittoc çacatla, vtenco ieoatica in coiotl; omach ixtomaoac, opanj
qujtlatlali in jxtelo. Auh in nenenquj ipan qujçatv: qujoalmanotztica, iuhqujnma tlacatl in
iehoatl coiotl: njman ivicpa ia in nenequj. Auh qujttac: oiquechtlan motecujx in çincooatl,
yoan imapan, oiciacacpa qujqujz, ic vel conmjctia: njman tlacotl qujcujc in nenenquj, ic
qujvivitec in cooatl: njman oalchapantivetz in cincooatl, ic motlalo in coiotl: çatepan vel
tlaxtlauh in coiotl, ca mjec in qujmacac tvtvli in iehoatl tiacauh in qujmomaqujxtili.
Quâtzoncooatl:
vel pitzaoac, [fol. 88v.¾] vel iuhqujnma tzontli: auh injc nenemj çan momacujxtinemj, çan
molollalitinemj: in juh tlalilo quatzontli, in iuh mopia; ivin nenemj. Auh inin çan tlaçonemj;
çan iqujn auh çan canjn ittv.
Mecacooatl:
injc tvmaoac mecacooatl, ixqujch in toveimapil: auh amo vel macho in quexqujch veiac.
Ipampa in canjn ittv: ca amo vel icxitvco in canjn tlantvc. vmpa in itto: tonaian tlalpan, ca
aiac vel qujcxitvca in canjn tlamj: ipampa ca texcalla ca cujllotla, ca quauhtla in qujztoc: nel
tlallan in qujça.
Tetzmolcooatl:
injc vei ixqujch in cincooatl, qujltic, no cujcujltic: vel iellele, tlavele, tetvcanj, tepan
patlanjnj, tequechmateloanj. ± Injc mjtva tetzmolcooatl in [fol. 89r.=] aqujn, anoço in tlein
itech motecuja, nimã aoc vel qujcaoa; ixqujchica in qujmjctiz, yoan çenca chicaoac, çẽca
ichtic.
Quetzalcooatl:
mjecpa vmpa ittv in totonacapan, çan qualtvn, çan ixqujch in acooatl, anoço çan çen ciacatl,
cequj çemmjtl. Injc mjtva: in motvcaiotia quetzalcooatl, in inacaio, in jcujtlapan vel iuhquj in
quetzalli, no tzintlileoac: auh in jquauhio mochioa, vel iuhquj in jquauhio quetzalli, in
tlilectic, icujtlatetepon qujtvcaticac. Auh in quetzalomjtl mochioa: vel xoxouhquj; iecuel
yiomotlã in onoc, in ma iuhquj peiaoatvc, in manoçe poiaoatvc. Auh in jquechtlan: iuhqujn
tzinitzcan: auh in jcujtlapil: in jcuech, iuhqujn xiuhtvtvtl; auh in jelpan: vel chichiltic; [fol.
89v.¾]
auh acan vel ittv, in canjn onoc: auh no tlein qujqua, çã iquac neci in tequa, in jquac
techoponja. Auh in aqujn qujchoponja: çan nimã mjctivetzi, amo vel ce ora in mjquj. çan vel
achitvnca: auh injc tequa, achtvpa patlanj, vel tlacpac, vel aco in iauh: auh çan ipan oaltemo
in aqujn in noço tlein qujqua. Auh inic patlanj: in manoçe ic oaltemo, cenca ieheca: in
quexqujch ic nemj, injc patlantinemj. Auh in jquac tequa: njmã no iquac mjquj, qujl ipãpa:
çan njmã mochi tlamj in itenqualac, in jztlac: ca nel noço iehoatl in jiolca, in canjn
techoponja, aocmo achi contvca in choponjlonj: auh no vncan vetzi inin cooatvntli.
Injc chicome parrapho: intechpa tlatva cooame, veveintin: auh cecẽtlamãtli intvca. [fol. 90r.=]
Xicalcooatl:
xicalli itech mjtva, yoan cooatl cequj vei, cequj tepiton; atlan chane; qujtva: inic vei cooatl,
iuhqujn vei xicalpechtli icujtlapan manj. Auh in oc piltvntli: iuhqujn xicaltvntli, cujtlapan
manj. Auh inin xicalli: vel iech cenqujzca ca in tlapalli, injc tlacujcujlolli, vel cujcujltic,
tlamomoxôtvlti cujcujlchampochtic.
Inin cooatl: vel itetlacaanaia, ihqujn xicalli: in jquac tlamaznequj, panj valmoteca, iece amo
monextia ± çannjo in xicalli in jcujtlapan manj in panj qujoalmana: nelli vel tetlanecti,
iuhqujn aatocatinemj; vellamomoxoltic. Auh in aqujmamatcaoa: in jicol in jztlaccomoc, in
momati ca oqujmottili: auh ca oqujcnopilhuj, in cenca qualli xicalli, njman ontemo in atlan:
in qujcujznequj çan mjquanjtiuh, vmpa qujtvcatiuh, çan [fol. 90v.¾] iuh nenti, in avecatlan
caxitia: njman ie ic ipan poçonj in atl, quaqualaca; ic vncã mjquj.
cequjntin qujtva: inin cooatl tliltic, çanjo in tlamomoxoltic in jcujtlapan, iuhqujn xicalli, ca
inacaio.
Miaoacooatl:
achi iuhqujn hecacooatl; iece çan qualtvn iece no ivin movavan: atle itequjuh, aellele,
aeltzoio.
Petzcooatl:
tliltvntli, çacã ie cooatvntli, xixipetzpil, amo xincaio, iuhqujn tzooalcooatl atle itequjuh, ano
tle itlatlacul çan monenemjtia.
Cooatatapaiolli:
Auh in aqujn qujntvca anoço qujnvitequj, anoço qujnmauhtia: cenca mavi, momoiaoa,
tlacacalaquj ca nel noço cocooa.
In oc centlamantli cooatapaiolli: çan iuh iol, çã iuh tlacat, çan ololtic: yoan qujtvcaiotia
olcooatl, itech qujztica olli: ipampa ololtic, njmã ie cooatl: ipampa vnca itzontecon, yoan
icujtlapil, çan itlacotia in qujzquj itzontecon, yoã icujtlapil: auh iuhqujn cooatl itzontecon
yoan icujtlapil.
Petlaçolcooatl:
itech qujça in itvca petlaçolli, yoan cooatl: ipãpa ca achiuhquj in cooatl. Auh injc mjtva
petlaçolli: ipampa ± in patlachtic, yoan cenca mjec in jma: qujtva, centzontli: in juhquj
petlatl, petlaçolli tẽxitinj, ca cenca mjec in qujqujztiuh, itenpapaçoliuhca: ipan ommota in
jma, oc no ic motocaiotia petlaçolcooatl: ca cenca tlaquauh vncã [fol. 91v.¾] tlacati in
tlaçoltitlan, in ovaquauhtitlan, in ooaquauhtetepõtitlan: oc cenca no vncan in canjn tlaciava,
in tlacuechaoaian.
Inin petlaçolcooatl; patlachtic, quapatlachtic, tlane, quaquauhtvne: auh amo cenca vei, in vei
mjtva cemjztitl: auh cenquj iztac, cequj coztic, cequj tlatlauhquj, cequ tliltic, anoçe tlilectic,
cequj qujltic. etc. Auh injc tequa: no toneoanj, tel amo mjcoanj: iece qujl palanaliztli qujtlalia
in jtẽqualac: injc pati injc tequa, in petlaçolcooatl, mochichina, mjtzavavia.
Colotl:
tetepontvntli, cequj nextic, cequj iztaleoac, cequj xoxouhquj: nepapan in colotl, navi in jma,
navi in jcxi, quaquauhtvne, cujtlapilmaxaltic: in tlatvtonian nemj, vel tecoco injc tequa:
omjlhujt, eilhujtl in cevi: in tlaitztiaian nemj, in motvcaiotia [fol. 92v.¾] tlaçolcolotl: çan
qualli injc tequa, can iciuhca cevi: injc cevi in tecoloqualiztli, mochichina, mopiciexaqualova.
±
Tequanj tvcatl:
yoan qujtvcaiotia tzintlatlauhquj, ololtontli, vel capotztic, vel tliltic. Auh injc mjtva
tzintlatlauhquj: chichiltic in jtzintlan, auh in jtzaoal vel iztac, vel iamãquj: iuhqujn tlachcaiotl.
Motetianj: in jteoan qujntvcatzaoalqujmjloa, qujmpiloa: vel iuhqujn aoauhtetl, vel mjec.
In tlatvtvian nemj: cequj mjcoanj in jtenqualac, auh in cequj amo mjcooanj: yoan in
tlaitztiaian nemj tvcatl, injc tequa qujpanavia in chiauhcooatl: ic tequa cenca tecoco, cenca
teihiioti: omjlhujtl, eilhujtl in achi cevi: Auh injc cenca tecoco: mvchi queoa, intlanel ie
vecauh, cana titvquatzotzonque; mochi queoa in netepotlamjlli, in canjn titvvitecque, in [fol.
93r.=] titvtecujnjque: mochi queeoa mochi panvetzi: vel motlatlamotla, momamaiavi in
tvcaqualo, vel mochi chiaoa in jnacaio, injc panvetzi in tvcatenqualactli: vel tlatla in jiollo,
vel tvneoa. Injc mopalevia: qujpapachoa, ipan motlatlalia: yoan iciuhca qujchichinjlia, yoan
qujtema, yoan mjec in quj octli: in cẽca ihiio eilhujtl, navilhujtl in qujcaoaz, in achi ceviz.
Inin tvcatl: vel teihiioti in jtẽqualac, iece in nanaoati; ca vncã contlatlalilia, in canjn ca
inanaoauh, ic pati, iece çan panj: njman ie iehoatl in cooaciviztli, axio, tlillo, ic momatiloa: ca
qujcevia.
Inin tvcatl: vmpã nemj in tlatvtonia, iuhqujn mjtva tlalomjtl: in aquin qujmjnaz, auh çan
chiavaca tlamjz, çan ixicatvz in vncã qujmjna: auh cenca tlatlaz in jiollo, in jnacaio: vel [fol.
93v.¾] tzatzitoz, vel iuhqujnma tlecujcujlolo: aoc tle ipaio.
Tocamaxaqualli:
ololtic, mavivitlapol, totomjo, quatecõpol: çaçan ie ioioli, atle itequjuh: çan yio xopan in
nemj, auh injc nemj, injc vtlatvca çan ixtvtvmaoa, avic motlatlaloa. ±
Texcan:
Caltatapach:
nextvntli, patlachtontli, amatlapale: ontlamantli in jatlapal, cecnj panj ca tapalcatic, in tlanj ca
iamanquj; iehoatl ipatlanja.
Pinavitztli:
Azcatl:
in çaço tlein azcatl quechtacapitzpil, cujtlaololpil, [fol. 94v.¾] mamae iicxe, quaquave,
temjnanj: in tequjtva tequa, tenqualaque, iztlaque, mocaltiani, mochantianj, motlalancaltianj;
motlaiecultianj, tlaçacanj, tlaçaçacanj, motlatlatilianj: vepananj, tlavilananj. tlaçaca; vepana,
motlatlatilia, tlatlatia, motlaiecultia: tlaquaqua, mocaltia, motlatiltia moxaltiloltia,
mopotzaltia, mazcapotzaltia: mopotza, tequa: azcatl tequa, tetvneoa, teiztlacvia,
tetenqualacvia: motetia mopilhoatia. ±
achi vei, qujpanavia in tlatlauhquj, cenca icucic, achi chichiltic: auh iuhqujn tlatlactvmjo, atle
itequjuh, çan monenemjtia: inic mjtva icel azcatl, çan icel in nenemj, amo vntemãtinemj, amo
no ieheteietinemj, iuhqujn oc cequjn azcame: tel mjequjn, mjeccan ittv, namjco, cenmãtinemj.
Quauhazcatl:
itech mjtva quavitl, yoan azcatl: ipãpa quauhtitech, quauhpalanitech ioli, in tlacati: auh inic
vei qujpanavi, qujnenevili in tlatlavic azcatl, melacpol, mavivitlapol, cocolopol: cequj
tliltique, cequj iztaleoaque, cequj achi tlatlauhque, in ochicaoaque: no tequanj, no iztlaque, no
iuhqujn tlatlavic azcatl, çan vel no iuhquj in jcel azcatl. [fol. 95v.¾]
Cujtlaazcatl:
itech mjtva in cujtlatl, yoan azcatl: ipampan cujtlaiac, inj cequj achi nextique, camjltique,
cequj coziaiactique: vncan tlacati in metzonco, in cujtlatitlan, in tlaçoltitlan: no tequapipiloa,
no tetvneuhque. Auh amo çan quezqujn nemj; cenca mjequjntin nemj, ololiuhtinemj: auh injc
vtlatvca, çan motecpana, movipana, patlavativi: anoço çan cenpanti.
Tlilazcatl:
no itvca tzicatl, iehoantin in tlaitztiaiã nemj tepitoton; tlallan, metzonco in tlacati: auh no
tequanjpipil. Auh in jquac xopã: motataca, manjlia in jpilhoã, iztaque iuhqujn iztac ocujltin:
qualo, velique, mjequjn ± mopaoaci: vel intvca tzicame, anoço mjtva azcamolli.
Tzicatl:
itloc in cujtlaazcatl, vncan ioli in tlacuechaoaian, yoan in canjn tlein [fol. 96r.=] vetzi qualonj,
anoço chiaoa, hiciuhca vncan molonj. Auh in tlatvtvnian tlalpan: çã njmã acan tle vel huetzi,
acan tle vel motlalia, ano tle vel vecaoa: njman cololhuja, qujqua in tzicame.
Tzicanantli:
cooatl tvmaoac, azcapotzalco in onoc: in canjn cate tzicame, anoço azcame, vncan tlallan in
onoc, vel cujcujltic: nepapan tlapalli injc mocujcujlo, vel temauhti, teiçavi.
Tzicatana:
yoan mjtva tepeoanj, iuhqujn tlatlavic azcatl: in tlaitztiaian nemj tlatlactic. Auh injc nemj:
amo vel icel nemj, çan ololiuhtinemj: injc mjtva tepeoanj, ca mochi qujqua in tlein celic, in
tlein ceppa itech mopiloa, aocmo qujcaoa, qujtlamja, qujoatza. Injc vtlatvca, patlavativi: ca
noço qujl iauqujzque, ca noço tepeoanjme. [fol. 96v.¾]
Nequazcatl:
in tlallan vei injc motlalia, vmpa ioli, vmpa tlacati. Auh injc mjtva nequazcatl: in jtzintlan,
ixillã aciticac in necutic, iuhq'n quauhnecutli, qualo.
Tlalxiqujpilli:
Tlalacatl:
xixipetzpil, mamae, ihicxe: cequj tlatlauhquj, cequj vel iztaque, cequj iztaleoac: vel innentla
in tlacuechaoaian, in tlaçoltitlan atle itlachioal, çan monenemjtia, amo vellatva: in nemjuhian,
çan tlallan caquja in jtzontecon, iuhqujn tlatetecujtztica tlallan, injc tlatva
Auh injc tlacachioa; injc mjxivi, amo ivi in oc cequjntin ioiolitzitzi: çan mjtichichiquj,
vmpeti, qujcoionja in jiti: vncã tlacati in impilhoan, njmã motlatlaloa, xiuhtitlan calacooa: oc
cenca iehoatl qujtemoa in xivitl, in jtvca memeial: intlan calaquj, oc itlan chicaoa, çan oc
tlalli in qujqua: auh in ie ixtlamattivi, qujnqua in çaioltzitzin.
Coniaiaoal:
ca ocujli cequj coziaiactic, cequj tlatlactic, cequj iztaleoac, cequj iaiauhquj: injc mjtva
coniaiaoal, in jquac aca qujtta, anoço aca colinja: njman moiaoallalitivetzi, auh cenca mjec in
jma. Inin mjcoanj: in aqujn qujz mjqujz, iuhqujn tlalxiqujpilli: auh injc machoz cocoiac. Auh
inin, in tlanqualiztli ipaio: panj, [fol. 98r.=] tocamatapalpan õmoteca: ic çevin cocoli, yoan
oncan ommoteca in canjn onoc cooaciviztli.
Tlalomjtl:
ocujlton, itech qujça in jtoca tlalli, yoan omjtl: ipampa in çan vel tlallan ioli, yoan mochipa
vmpa onoc: auh injc omjtl, ipampa in iztac, yoan chicaoac, vel oapactvntli: aic mocollalia ça
cẽ quapitztic, iuhqujnma ± tepoçomjtõtli, vel iacavitztic in jcujtlapil; atle itequjtvn. Auh injc
chicactvntli: qujtemoa, qujqua in tlacuetlaxoa: qujl ic tlaiolitia, çan xoxouhquj in qujqua
anoço quj.
Vevetlaneuhquj:
ioiolitvn, ticeoac in jpanj eoaio, iuhq'n tapalcatl; quaquavecatvntli, amo tle itlachioal, çan
monenemjtia.
Tecujtlaololo:
in jtvca itech qujça in cujtlatl, yoã [fol. 98v.¾] cololoa: ipampa ca in canjn qujtta cujtlatl
cololoa, qujteololalia: auh qujmjmjlotiuh qujvica. Auh amo çan içel in nemj, amo çan
centeietinemj: mochipa onteme ietinemj, cõcavitinemj in qujmjmjlotinemj. Auh injc nemj
qujmocujcujlitinemj in intlaololol: auh inin ololtvntli, itloc in temoli, pochectvntli; achi
xoxotla in jatlapal, atle oc centlamãtli in jtequjuh.
Pinacatl:
Tzontli ima:
ololtvntli, piciltvntli, tliltontli: in jtvca itech qujçã tzontli, njmã ie ima: ipampa in jma cenca
viviac, tliltic, pitzatotvn [fol. 99r.=] vel iuhqujn tzontli ic nenemj ic tlatlacçatiuh, vecapã in
ietiuh itlactvn. Auh inin ioiolitvn atle itequjuh çan ixqujchi çenyiac, cenca qujpiiac: oc cenca
itlacatian, oc cẽca inentla in mec, in metzõco.
Xicotli:
tepitvn, itloc in xicotli, ololtontli, coziaiacpil, tlallan in jchan in tlacati, tlallan monecutia: in
jnecu coztic, iuhqujn tvmjioli, anoço tecuçavitl: qujqujnacanj, patlanjnj, patlanj: tlachîchina,
monecutia, motlallancuezcontia; patlanj, papatlanj, patlantinemj.
Mimjaoatl:
pitzaoac, tacapitztvntli; oc cenca vmpã nemj in tvnaian, yoan quauhtla: amatlapale, mamae,
temjnanj, monecutianj, mocaltianj: in jcal qujqujztic. Auh çan ie, in tlacatinj necutli: no
iuhqujn xicotli, no iuhqujn pipiioli.
In qujchioa inecu: iehoatl in mjtva quauhnecutli. Auh injc motlapana: injc moxinachoa, amo
moquequeça, in juh ioiolitzitzin: çan ie in necutli ioli, intlacamo cujva, intlacamo oalnoqujlo
in jnecu. In oc atic, [fol. 100r.=] tetzaoa; iehoatl ioli, ocujlin mocuepa, çatepan patlanj.
Papalotl:
achi vei, itech qujça in itvca xicalli yoan papalotl: ipampa ca coztic, vel coztic, tvmjollo: auh
mocujcujlo tliltica, cujcujltic: ic çenca qualnezquj, teicolti, tetlanecti: nequĵtli, nenequjztli,
ieheleviliztli, amo iollotlapalivi, [fol. 100v.¾] coçavia, mocujcujlova, cujcujlivi, tlacati
tetzaoa, vapaoa, patlantinemj. ±
Tlilpapalotl:
çan no iuhquj, çan no ixqujch, in xicalpapalotl: iece tliltic, iztac qujmotzitzicujchili, ic
cujcujltic in jatlapal.
Tlecôcozpapalotl:
no yoã itvca quappachpapalotl. Injc mjtva tlecocoz; ipampa achi xoxotla pepetzca: in jnacaio
achi tletic; çan poctic, quappachtic, xoxotla, pepetzca, pepepetzca, quappachtic, poctic,
poccoztic pocoztia, poccoçavia.
Iztac papalotl:
çequj achi vei, cequj çan qualtvn, cequj cenca çan vel tepitvton, amo vel iztac, çan iztaleoac,
çã pineoac injc coztic.
Chian papalotl:
achi itloc in xicalpapalotl, ipampa mocujcujlo, iuhqujn chien tzitzicujcatvc in novian inacaio
[fol. 101r.=] itech, yoan in jatlapalpã mocujcujloa, mochiancujcujloa.
Texopapalotl:
cequj vei, cequj tepitvtvn, acan cenqujzquj: itech qujça in jtvca texotli, amo tel vel texotic,
çan achi iztaleoac, çan pineoac, çã camaoac: injc xoxoctic, çan texopoiaoac: texopoiaoac,
texocamjlivi.
Xochipapalotl:
cequj vei, cequj tepitvn, mjec tlamantli tlapalli itech ca injc cujcujltic: vel xochitic,
vellamomoxoltic: auh vel moxtic, vel maviztic, tlamomoxolti, moxti, xochiti.
Vappapalotl:
Injc matlactli omome parrapho: itechpa tlatva in chapoli, yoan injc moxexeloa.
Auh in jeliz, in jnemjliz: tlallan in mopilhoatia, tlallan in motetia: injc tlatlaça tlallan caquja
in jcujtlapil, vncan qujntema in jteoan.
Auh vncan tlacati: in çaço iqujn tlacatizque, iehoantin qujmati: in oalqujça ie chapoltvtvn, ie
tlachocholivi. Auh xivitl in qujqua: in tlein qujvelmati, tlaqua, tlatetequj, tlatepoloa, cholooa,
tlacxotla, patlanj, chipatlanj, chipapatlaca, çoçoloca. [fol. 102r.=]
Acachapoli:
Iectli chapoli:
çan qualtvn chichiltic in jtlanjtz, elchichiltic: iquac in pixqujzpã valneci, qualonj, chichilivi
tlatlavia.
Xopan chapolin:
veipol, ololpo, cujtlaololpol, eticapol hameuhcapol, çan manenẽtinemj, çan movilana: tlaqua,
tlatetequj, qujmoiaotia in hetl. etc. cequj tliltique, cequj xoxoctique, cequj cujcujcujltique,
acan cenqujzque çan tlanenel. [fol. 102v.¾]
Tlalchapoli:
yoan moteneoa ixpopoiochapoli, çan tepitvn chapultvn: injc tlalchapoli, çan muchipa, yoan
çan novian in nemj: injc ixpopoiochapoli, amo mozcalia, amo momauhtianj, çan vel mana.
Auh vtlica, vnepantla in mopilhoatia auh in jquac: cana vtlica ieoatica, amo qujntlalcavia in
nenenque: maço ipan qujcazq’, manoço ipan cholozque, çan eoatica, iuhqujn amo tlachia. ±
Çolacachapoli:
amo cenca ixqujch in acachapoli, çan itloc: injc mitva çolacachapoli, çolcujcujltic in jatlapal:
auh in tlanj iiatlapal, yoan in jnacaio tlatlavic.
Çacatecujlichtli:
çan qualtvn, nextvntli: tlatlavic, in tlanj yiatlapal. Injc mjtva çacatecujlichtli: mochipa
çacatitech in motlalia, tlatvtica, qujchiuhtica. chij, chichi, chi, chi, chi; auh in tlatvtvnian [fol.
103r.=] nemj, itvca tuvacaletl: inic tlatva qujchioa, tuvacale, tuvacale, tuvacale,
chichichichichi.
Capolocujli:
yoan itvca havatl, itech tlacati in capuli: achtvpa tvcatzavalloa, in capulxivitl: njman vncan
tlacati, in amo tlapoalli capulocujli: qujqua, qujoatza in capulli, qujoaoaçoa: ic atle muchioa
in capuli. Çatepan tzontetezcame muchioa in capulocujlti: auh iequene ic papalome mocuepa.
Avatecolotl:
ocujli, achiuhquj in paçotl, tvmio, tvmjochamaoac. Auh inin itvmjo tequanj, tetvneuh,
iuhqujn tletl. In cequj aoateculotl: capultitech in muchioa, cequj xocotitech, cequj çacatla:
auh amo çã quexqujch in tlacati, çã nel yio iquac in xopan. Auh in omacique: njman
chipichavi, coçavia: auh njmã tzontetezcati, njmã papaloti: in tequjxqujçacatla muchioa qualo
[fol. 103v.¾] oc cenca iquac in ie mochipichaquja, oc cenca iequene iquac in tzontetezcatl
mochioa; ca velic, ca haviac.
Paçotl:
qujtvaia in ie vecauh, teutl ipaçouh, cequjntin qujtvcaiotia paiatl, itloc in aoateculotl. Inin vel
havaiochamaoac, tvmjochamaoac, coiolomjtic in jtvmjo: auh no tecuecueiotz, no tetlati, no
teama in jtvmjo, in juhquj aoatecolutl. Injc mjtva paçotl: çã cen paçoliuhtinemj, aic mopiloa,
aic qujpechteca in jtvmjo, çan çen çoneoatinemj: çoneoac, paçoltic, tvmjo, çonectic, havaio,
teâvavia: çoneoatinemj, paçoliuhtinemj. ±
Tetatamachiuhquj:
in jtvca itech qujça tetatamachioa: ipampa ca viacatvntli in ocujltvn. Auh in jma [fol. 104r.=]
chicuei: in jquechtlan, manoço yielpan manj: auh no izquj in jicxi, in jcujtlapilco manj. Auh
injc nenemj, injc vtlatvca mocuecuelpachotiuh, mococotvtztlalia, iuhqujnma itla
qujtamachioa. Inin vel itech ioli, itech tlacati in tvpoçan: auh injc mochichiuh çequj tliltic,
cequj xoxoctic in qujmoquequechili, injc mooaoavan: mococotvtztlalia mocuelpachoa.
Meoculi:
iuhqujn cinocujli, iztac, iztacpatic, aztapiltic: metl iitic in mochioa. Inic neci: in canjn onoc,
qujcoionja in mematl, qujtlecallotia, vncã oalmoxixtvc, auh qujquatvc in metl: tlatequjnj,
tlaquaquanj, tlacoionjanj, mocuecueloanj, tlatetequj, tlaquaqua, tlacoionja.
Chichiloculi:
vel iuhqujn [fol. 104v.¾] tlalomjtl, camopaltic, chichiltic metzontetl iitic in mochioa in nemj,
cenca mjec in temj in onoque, vel huelique.
Metzonocujli:
Tzinocujlin:
iehoatl in cujtlatl, in tlailli itlan ioli; cequj çan vncan mjquj, çaiolme mocuepa.
Tzinocujlin:
in teitic cate ocujlti; injc neci in aqujn yitic cate, ixihicuci, ixiaiapaleoa, ixahatemj: iztaque,
pitzactvtontli.
Tzoncooatl:
iuhquj, ixqujch in cinocujli, nextic, ticeoac cujtlaxoxoctic, tlallan in jchan, tlallan in tlacati, in
nemj: tlalli in qujqua. In jquac amo qujavi: qujmoiautia in tvctli, qujtzintetequj: auh macivi in
onca ima, in quẽman çan aquetztiuh in nenemj: ic ipampa in jtechpa mjtva in aqujn amo
mozcalia nextecujli: ipampa in juh nemoa amo iuh nemj. [fol. 105v.¾]
Cinocujli:
yoan itvca cenocujli, inin nexeoac, iuhq'n nextecujli: inin çan vel itech ioli, itech tlacati in
elotl, qujqua, qujtetequj, ixqujchica in omacic elotl, in vaquj, in ie cintli: tlaquanj,
tlatetequjnj, atlamalhujanj, tlaixpoloanj: tlaixpoloa, tlatetequj, tlatoponja.
Tlaçolocujli:
çan qualtõ nexectontli, çan vel iitic tlacati in tlaçolli, çan vel itech ioli: çaçan ie ocujlitzintli,
atle itequjuh.
Citlalocujli:
Citlalocujli:
in jtech ca in jtech mochioa qujmjchi, tvchi. etc. iuhqujn nextecujli manoçe ach iuhqujn
paçotl tvtomjo, cujtlatomactvntli aço motlatlaloa in qujmjchi, in anoço tlein iolcatl [fol.
106r.=] itech ietinemj in ocujli valitztinemj, ± mjtva motvcaiotia citlalmjtl: auh in tlein itech
ca, citlalmjnquj itvca.
Temoli:
quappachticatvntli, ololtvntli, cujtlaololton mamae, ihicxe, amatlapale tapalcaio: in jtlanjoc
itapalcaio vmpa ca in vel yiamatlapal, in jpatlanja: hiquac neci in ie qujiavi, iquac pãvetzi,
iquac molonj.
Cujtlatemoli:
Aioxochqujltemoli:
Quauhtemoli:
Quauhocujli:
iehoatl in quavitl itech tlacati, in jtech ioli, iztac: injc iztac ca noz acan qujtta tvnalli, cequj
veveinti, cequj tepitvtvn. [fol. 106v.¾] Inin tentlapalivi, tenjchtic tenchicaoac, tentepoztic,
tlatequjnj, tlatvtvpotzanj, tlacujcujloanj: tlatotvpotza, tlatetequj, tlacujcujloa.
Injc matlactli onnavi parrapho: itechpa tlatva in ioiolitvtvn in mitva xoxotlame, yoã in juhque
oc cequjn.
Icpitl:
Auh in quẽman iuhqujn ocopilli ic tlanextia, ipampã iooalli: auh in quẽman çan motecpana
injc vtlatvca Auh in aqujmamatcaoaque, [fol. 107r.=] qujntvcaiotia tlavipochtin. ±
Injc macujllamantli, itvca copitl: itech qujçã njcopi, ipãpa vallanextitiuh oceuhtiuh: tliltic
yiatlapal in jtlapatlanja iquac in neci in cueponj.
Maiatl:
tvnaian in nemj, xoxoctic, cenca pepetlaca, cenca qualli in jtapalcaio iiatlapal. atle itlatlacul,
xoxotla, pepetzca, qualneci.
Tecmjlotl
ixqujch in vei çaioli, nextvntli, patlachtvntli, mamae, ihicxe, amatlapale, ixpapãtvn cenca
tlachia: auh cenca [fol. 107v.¾] tzicujctic, qujqujnacanj, tequanj, tentletvn: oc cenca
qujmoiautia in cavallo, vel tentletvn, tepachichinanj, tepachichina, techichina, in juhquj
moiotl, tetvneoa, tetletlequechia.
Miccaçaioli:
ololtic, vel iuhqujn temoli, manoce iuhq'n tecujtlaololo, achi xoxoctic in jnacaio: patlanjnj,
qujqujnacanj, çan mochichiccanauhtinemj injc patlanj, qujqujnacatinemj: caltechtli, tlalli ic
movivitectinemj, çan açemelle: injc mjtva mjccaçaioli qujl intvnal in tvmjccaoan: qujqujnaca
mochichicanaoa, motlatlamotla.
Xopan çaioli:
ololtuntli, xoxoctic, pepepetzca, xoxotla çan iio xopan in oalneci [fol. 108r.=] cenca
tzicujctic: injc nemj in papatlantinemj qujqujqujnacatinemja, motlatlalotiqujça, tzitzicujnj,
qujqujztivetzi, motlatlalotinemj. ±
Tzonvatzaltvn:
Chilton,
çaioltvn: cencan tepiton. Injc mjtva chilton çã qujtemotinemj in ixtelolotli, teixco calaqujnj:
auh çẽca tvneoa, vel iuhqujn chilli onvetzi tixco: teixitlacoanj teixitlaco, teixoaoaço:
teixoaoaçoa, teixitlacoa, teichichiticoa in jaxix
Çaioli:
yoan itvca cujtlaçaioli, ololtvntli, pochectõtli, tliltvntli. Injc mjtva cujtlaçaioli, cujtlatitlan
[fol. 108v.¾] in ioli: iehoatl ioli in tzinocujli. Auh in campa ca xoqujiac, anoço qualonj, vmpa
qujnecutiuh, cololhuja, apan tlaqualpan, molpan: noviã nemj, novian onvetzi, vmpa mjquj.
Injc mjtva cujtlaçaioli; ca cujtlaiac, in aqujn qujtvloa ic mjçotla, qujiolitlacoa, qujtlaelitta. In
campa tlein itech motlalia, in qujchichina: çan no yoã itech motzĩchichiquj, vncan hiciuhca
motetia, iciuhca ocujltvtõ vncan ioli.
Çaioltvn:
in tepitvn pitzaoac çaioli çan noviã in nemj in canjn çeçeoaian. Auh in tlaitztiaia nemj, atle
intlatlacul; in tlatvtvniã nemj tequanjme, tenquequexqujque.
Xiuhçaioli:
Moiotl:
Xalmoiotl:
vel pitzaoac, vel piciltic, vmpa moch in nemj in anaoac, cenca tequanjme in manel canjn
calaquj: ca xaltitlan in cate in inchã in manel tlallan calaquj. ± ±
Inic chiquacen capitulo: itechpa tlatva in nepapã quavitl, yoan in jzqujtlamantli itechca,
iuhqujn ma ichicaoalizo.
¶ Ocotl, ocoquavitl, celic, cecelic, ocoxallo, cinio, ococinio, xincaio, eoaiotilaoac, ocotzoio,
oxio, tzomonquj, tzotzomonquj, oconapallo; netlavililonj, tlachialonj, oxitlatilonj, çonectic,
poxaoac: açotic mocotzoiotia, ixicaticac ± [fol. 112v.¾] icoiocaticac, icoioca, tlatla,
tlatlanextia, oxiti, oxiqujça, oxitlmocuepa: monequj in oxitl.
¶ Vicquavitl, quauhtepitztli, tequavitl, tepan, texcalpan, ihicac tetla ixoa, tetetla mooapaoa.
¶ Coatli vacalquavitl memecatic pipitzaoac, piaztic, pipiaztic, pipinquj, oltic, atic: patli, yoan
aqujxtilonj, matlaltic in jaio, axixpatli. Nolivi, clivi, tevilacachivi maqujxtia mjh.
¶ Aiotentli, chichiltic.
¶ Injc navi parrapho: itechpa tlatoa in jviviltecca, in ceceiaca quavitl; in juhquj quammaitl,
njman ie iehoa tlanelhoatl.
¶ Izcallotl, quavizcallotl, celic [fol. 118r.=] chinequjztli, chonequjztli, celia, mana, motlamjna,
motitivana chinequjzti.
[fol. 118v.¾] ¶ Inic macujlli parrapho: itechpa tlatoa in quavitl vacquj, in acmocelia, in
ovelhoac, in ça oactoc.
¶ Vevetzquj, vepantntli, ipan qualli, çan ipan quali, njctëmelaoa, njcxipetzoa, njcchichiquj.
¶ Quauhtentli: iehoatl in jpã quauhtemalo, in tepampan onoc, anoço tlapechtli iten, anoço
tanatli.
tlanapaloa, tlacennapaloa.
[fol. 120r.=] Quauhtzentli, quauhtzontetl: in tlein vepantli, anoço quauhtectli itech vetzi;
iaoaltic, ololtic, tetepontic.
¶ Injc chicome parrapho: itechpa mjtoa in çaço quenamj quavitl itech mocjioa xochiqualli.
¶ Xocoquavitl, in çaça tlein xocotl itech mochioa in vel xoco, in çan achi xococ.
¶ Texocotl, texocoquavitl, quaihiaoalli, mamatzoltic, mamae, vitzio, vivitzio, atic, oltic,
nolivinj, tlalhoatic, pipinquj, xonchoaio canaoac, in jtlaaqujllo coztic, ololtic, ololauhq¢uj
tetlancecepouh, tetlanmjmjcti, teiztlacmeialti, teitipoçauh; iztac in jxochio, teitipoçaoa [fol.
122v.¾] teiztlacmeialtia, tetlanmjmjctia, tetlançeçepoa, ± njctzetzeloa, njctequj,
njctetzelhoatza.
¶ Cacaoaquavitl, mapapatlaoac, çan quauhiaoalti: in jtla aqujllo iuhqujn cintli, iuhq¢n elotl:
motocaiotia cacaoacintli, cequj tlapalcanjltic, cequj azcamjltic, cequi tetexocamjltic: in jiollo
in jitic ca, in jitic tenticac, iuhqujn tlaolli: ieieh in nemj, in jtoca cacaoatl: inin qualonj, yoanj.
Inin cacaoatl in mjec mj, in mjec ioa oc cenca ieh in xoxouhquj, in amaneoa teivinti, tetech
qujz, tequaivinti, teixmalacacho, teiollopolo, teiollotlavelilotili: in çan vel ipan mjh tecelti,
tececelti, teiollali, teacotlaz; ic mjtoa njnocacaoavia, njnotenciaoa, njnocecelia. ±
¶ Capulli, capulquavitl: in jtlac, yoan in jeoaio, yoan in jqujllo tetelquic, chichic. In iqujllo
yoan in jacacelica ixpatli, ommochipinja in tixco, in jquac titixtlevia. In jtlaaqujllo inin
quavitl; itoca capulli, ololtic, cuecueiochauhquj, iollo: totomolivi, xochio, tetepachivi: xotla,
cueponj; moxochiotlaça, moxochiotepcoa; tlacati, tlacattoc, chipinj, tomaoa, camjlivi,
chichilivi [fol. 125r.=], tlileoa, tlilivi, atlitliliati: njcapultequj, njcapultzetzeloa,
njcapulnemaca, njcapulqua: in mjec moquai, tenalqujxti, teamj, tenalqujxtia, teamjna: in
jiolloin capuli itoca capuliollotli, ocnoiollo tepitztic, tlaquaoac, iêcauhhio: in jiollo qualonj,
mĵcequj: in mjec moqua teitipoçauh.
¶ Elocapuli: çan noiehoatl, iece vecapan in quavitl, tomaoac, viac, ixpapatlaoac: in jqujllo in
jatlapal, in jtlaaqujllo tomaoac, chamaoac tolontic, tôtolontic, vevei, papatztic, xixitzaianquj,
aio temachpul, temachpopol, tecamate, teiolpachiviti, teiolqujma, teiculti, tetlanecti, ±
nenequjztli, iollo chamaoac, tecamatema, teiolpachivitia.
¶ Coznochnopalli, maviviac, in jatlapal viviac xoxococ inin nopalli. Auh in jtlaaqujllo itoca
coznochtli, coztic tomaoac, totomactic, viaviac cozpiltic, necutzopatic.
¶ Tenopalli: in quauhtla, in tepetla, in çacatla onoc nopalli; in jtech mochioa itoca çacanochtli,
xococ, tetelqujc, tepiton ololtontli, paoaxonj xoxouhca qualonj.
¶ Inic chicunavi parrapho: itechpa mjtoa in ixqujch tlalli yitic onoc xochiqualli qualonj.
¶ Çacateztli ololtontli, tlaoltic, mjmjlpil, iztac, texio, paoaxonj, velic, aviac, avixtic, acecec
achochotic, piciltic: in jxiuhio memelactic; in jcueponca iztac izqujxochitic, in iquauhio
acatic, mjmjltic, hiticoionquj, atlan in ± mochioa, çoqujtitlã motataca.
¶ Peiotl; inin peiotl iztac: auh çan yio vmpa in mochioa in tlacochcalcopa, in teutlapã in mitoa
mjctlanpa. In aqujn qujqua in, in anoço quj: itech qujça, iuhqujn nanacatl: no [fol. 130r.=]
miectlamantli qujtta in temamachti, anoço tevetzqujti aço cemjlhuitl, anoço omjlhujtl in
jtechqujça, tel çan no concaoa, iec caqujtlacoa in jiollo, tetlapolotia, teivintia, tetech qujça:
njnopeiovia, njciovia.
¶ Mixitl çan qualton, iaiaoaltic: in jatlâ xoxoctic, xinachio: in canjn onoc coaciviztli, oncã
ommoteca, amo qualonj, amo ivanj, teçotlacmjcti, tetentzacu, tetozcailpi tetlatoltzacu,
teamjcti, teatetzocomjcti, tenenepiltzatzaian, amo machiztli in jcomj, in mjh; In aqujn
qujçotlacmjquj intla icopi, cemjcopi, in tlatlachia ça çen tlachia quapitzavi, nõti: in achi ic
mopalevia iehoatl in vino: njnomjxivia, njtemjxivia.
¶ Atlepatli: xiuhtontli, tlalli ixcomanj, atlan çoqujtitlan in mochioa, mjcoanj: in aqujn [fol.
131v.¾] qujqua ic mjquj: in iolque qujqua ic mjquj, in canjn topanj nacaiocan motlalia
aquaqualaca, tlatla: xiopatli, tetlaia tlaaquaqualatza: njcatlepavia in xiutl.
¶ Haqujztli: memecatic, tlatlacotic, texotic. In qujllo tetlati, tetech mjhioti; mjhiiotianj, ihiio,
tetotomonalti, tetlatia, tetotomonaltia. In aqujn caxixa totomoca in jnacaio, vel novian: in
cana motlalia in topaneoaio ipan, njman aquaqualaca, qujtlatia palanj: in aqujn totomonj,
centlamatzololi in conj, in jxiuhio. Inin âqujztli; çan xoxouhquj in mj, aia tlemoqua:
qujoalpantlça, mochipanj qujoalteca in totomoctli: njcaqujzvia in xixiutl.
¶ Nanacatl, quauhtla nanacatl: amo xoxouhcaqualonj, vel icucinj, vel pati: in qualo in çan
xoxouhquj yoan in amo vel icucic teiçotlati, teapitzalti, teamj, mjcoanj: injc palevilo, injc
motzaqua in apitzalli in qujchioa in nanacatl: axin moqua qualatza, iamanquj tecujtla panpa
iauh.
¶ Menanacatl: iaoaltic, iztac, atzcalteuhca, amo iollo tlapalivi, hiciuhca icucinj, patinj, ixconj,
comalco ixconj, qualonj, velic, âviac.
[fol. 133r.=] ¶ Cimatl tlanelhoatl: in jxiuhio itoca quaveco, tel no itoca cimaqujlitl: vel
iuhqujn aiecotli, qujtoa: qujl itlatla in aiecotli, motlatlamjnanj, movivilananj, xochio, ± exoio,
eio. In jnelhoaio in xoxouhquj, in noce amo vel icucic tehiçotlalti, teapitzalti; mjcoanj. Injc
mopalevia mocimavi: iehoatl motzoionja in axin, iamanquj icujtlapampa iauh. Auh injc
moqua inin tlanelhoatl: omjlhujtl in tlatla, injc vel icuci: auh achtopa tzoionj, quaqualaca in
atl, tequjxqujo; atotonjltitlan in no contema; njnocimavia, njccimavia.
[fol. 133v.¾] ¶ Tecpatli, tecpaolotl, çaçalic: auh çan no iuhquj in amolli, poztequjzpatli. In
aqujn mopoztequj in oqujçaloque moquappachoa ic mopepechoa in tecpatli: yoã tlamalonj,
tlatlamalonj, ic maci in tototme: çacatitech mopiloa in canjn imatlian, intlaquaian totome:
oncan momamana ic machi, ic moçaloa: ic mjtoa, motocaiotia: tlahcalli: ca cenca çaçaltic,
yoã ic moçaloa in totome; tetech mochioa, çaçalivi, nitlatecpavia, njctecpavia, njtlatlaçalhuja.
¶ Acocotli ±
[pie de ilustración: Petzicatl]
Quiltonili
Ajoxochquilitl
Ajoiacaquilitl
Axoxoco
Mizquiquilitl
Aaytlacpalli
Tzivinquilitl
Tacanalquilitl
Mamaxtla
Uayvauhquilitl
Tzitzicazquilitl
Etenquilitl
Tlalaioquilitl
Xanacohtli
Xaltomaquilitl
Tzitziquilitl
Elloquilitl
Quauheloquilitl
Mozquilitl
Tzaianalquilitl
Achochoquilitl
Auexocaquilitl
Tehtzonquilitl
Yztaquilitl
Tepecquilitl
Ezoquilitl]
¶ Qualonj xivitl: vauhqujlitl qujltic, melaoac: in jquauhio in jtlacoio mamae, qujllo, papaloio,
tzone; in jqujioio, itoca vauhtzontli: in jxinachio itoca vauhtli, malacahtontli, anoço
malacachtotonti; paoaxonj nexcococ, aqujxtilonj, mepaçoiotianj, papatzconj, tamalolonj:
itoca, qujltamalli, tlatlaoiotilonj: itoca, qujllaxcalli: njqujlpaoaci, njqujlpatzca, njqujlqua
njqujltamaloa, njqujllaxcaloa, njqujqujlpi. Vauhtzontli: in jaoaio, itzon in vauhqujlitl,
chachaiactic, chachaiaoac, texaltic, xoxoctic, paoaxonj, patzconj, qujlqualonj: In ie icucic, in
ie moxaoa; aocmo paoaxonj, aocmo qujlqualonj, caiexinachtli.
¶ Qujltonjlli, ixpatlaoac: iquac in oc tepiton qualonj, in ie vei itoca petzicatl, anoço pitzicatl
paoaxonj, tequjxqujvuilonj, patzconj, papatzconj. In in qujltonjlli vauhio; tliltic in joauhio
[fol. 135r.=]: itoca petzicatl, anoço pitzicatl.
¶ Tzivinqujlitl, anoço atzivëqujlitl, atlan atenco ichan, [fol. 135v.¾] tzitziqujltic, texotic,
paoaxonj.
¶ Tacanalqujlitl, tacanalli ixiuhio, tepepan chane, nextic, cujtlanextic, paoaxonj ixconj.
¶ Tlalaioqujlitl.
¶ Xaltomaqujlitl.
[fol. 136r.=] ¶ Tzitziqujlitl, celic, celpatic, celtic, xochio, xoxochio, xinachio, haviac,
qujliaiactic.
¶ Vitzqujlitl, âoaio, vivitzio, ticeoac, xaxamanjnj, ichio, iichio, xochio, cueponcalo: atëco in
mochioa.
¶ Xoxocaiolpapatla, xoveiac, xomjmjltic: çan iquac in manj yiatlapal, papatlaoac. Injc mjtoa
xoxocoiopapatla: vel velic, aviac in jquac oicucic.
¶ Xoxocoiolonecuepoc; mjmjltic, xoviac: aqujllo, xochio cueponquj. Injc mjtoa
xoxocoiolcuecuepoc: vel velic, qujnenevilia in xitomatl; çanjo iquac in mochioa, in iquac
iancujcan qujavi.
¶ Tepexonacatl, in çan canjn mochichioa, in amo tlacenmachtli, in çaçan xivitl pouj: qujl
itlatla in xonacatl, vel cococ.
¶ Coiototomatl, coiotomatl: in jcapollo, in jtla aqujllo, vel iuhquĵ tomatl: in mjltomatl izoaio,
coztic, cocoztic, cozpiltic, tzopelic, achi tozcachichic in jnelhoaio. In achi vel ommj,
tlanoqujlonj; in çan vel ipan tecujtlaxcoliecti. In tlachichioalhuja; iehoatl conj; ic chipaoa, ic
iectia in jmaio.
[fol. 139v.¾] ¶ Atlitliliatl: in icapollo, tliltotonti, necutic, iece achi tetelqujc: in jxiuhio ic
nealtilo temazcalco, qujiamanja in cocoxquj.
¶ Tlalxilotl, qualonj.
¶ Injc macuilli parrapho: itechpa tlatoa in xivitl patli, yoan nepapan xivitl.
.1.
¶ Iztacpatli
.2.
¶ Cujcujtlapile, cujtlapile, çan tlanelvatl: icpatli in aqujn mocaxanja: auh muchi moneneloa
yn tlatlauhca patli, aacaxilotic, avatoton, tochtetepon, çacacilin, iztac çaçalic, atepucapatli,
vey patli, iztac chichicpatli, mocentzoionja in conj cocoxquj: auh intla ie iuh eylvitl anoço
navilvitl oqujc njman motema. ±
.3.
¶ Iztac çaçalic: çan tlaneloatl, in jxiuhio xoxoctic iavaltotonti, injc muchioa çan movivilana:
ic mopatia in aqujque eztli qujnoquja, in anoço [fol. 140r.=] tlaielli qujtlaça: auh injc
muchichioa in jcequj, yoan moneloa chiãtzotzol: njmã moteci: conj in cocoxquj.
.4.
¶ Centli ina, anoço cintli ina: tlanelhoatl, iztac, mjmjltic: in jxiuhio cujtlanextic, iuhqujn xivitl
ic mochioa quahtla in muchioa. Ic pati in aqujn motlevia: in cequjn çanmixcavia in conj, in
jquac omotez: cequjn qujneloa in iztac patli tepitoton, yoã iztac patli pitzaoac; moteci, conj,
in cocoxquj, amo tzoionj.
.5.
.6.
¶ Tlanoqujlonj: çan tlanelhoatl, ololtontli, iuhqujn nabos, çan juhqujn xivitl ic mochioa, çaçe
in jtlacoio: in jxiuhio, çãtepitoton, vmpa muchioa in tepçolco. In aqujn itipoçaoa, anoço
motlevia, cõtexilia, conj, ic oalnoqujvi in cocolli; in ontlanoquj conjtia iollatolli, ic
ommotzaqua.
.7.
¶ Elosuchineloatl: çan tlanelhoatl iuhqujn tlacotl, iztac: injc mochioa çan iuhqujn xivitl,
xoxoctic in jxiuhio, mapitzatoton, quauhtla imuchioaia. Itech monequj in aqujn motlevia,
cõtexilia, conj; ic oalnoquja in qujcocoa, çã mjxcavia, yoã çã itztic in conj. No itech monequj
in aqujn [fol. 140v.¾] palanj inacaio, moteci ± oncan contlalia in canjn palanj tonacaio, aço
paltic, anoço teuhtic in vncan compachoa.
.8.
¶ Navi ivipil, anoço xoxoctic, çã tlanelhoatl, ololtontli, amo vei tlatlactic in jeoaio: auh in
jiollo, iztac; in jqujllo, iuhqujn iztac qujlitl, quauhtla imuchioaia: ic pati in aqujque tlatlaci.
Auh injc muchioa, chillatolli, qujchioa, nextamalli qujchioa, yoã chilli, qujcenpoçonja, conj
in cocoxquj. No yoan, ic pati in aqujn mjxtlevia, qujteci, çan cõchipinja ichcatica, in ixco.
.9.
¶ Tlalcacaoatl, çan tlanelhoatl, ololtontli, in jeoaio tliltic, auh in jtic iztac, in jxiuhio xoxoctic,
çan iaoaltotonti; vmpa mochioa in xaltenco. Itech monequj in aqujn motlevia, atle moneloa,
cã mjxcavia: moteci, atl ipan conj, in cocoxquj: in oconjc caxixa in cocolli.
¶ Tetzmjtl: çan novian in quauhtla mochioa, coztic in jsuchio, çan tepiton, amo quauhtic.
Itech monequj in aqujn toton ie in acaio, conj, anoço icpac motlalilia, ic moquatzotzona. Auh
in tlaixtelolo mococoa, ixco ommochipinja, ca itztic, qujqujxtiã tletl
.10.
[fol. 141r.=].11.
¶ Chichipiltic, çan tlanelhoatl: iuhqujn tlacoltl, eoaio tliltic, in jiollo iztac in jxiuhio xoxoctic,
çan pitzatoton: injc muchioa iuhqujn xivitl. Itech monequj in aqujn motlevia, moteci cã atlipã
in conj, ic oalpanvetzi in tletl. No yoã ic pati in aqujnpapalanj inacaio õmoteci, aço paltic,
anoço çã teuhtic in õcã ommotema: xaltenco in mochioa.
.12.
¶ Coiotomatl: çan nie in jnelhoaio monequj: in jxiuhchio tenextic, amo monequj. Itech
monequj in aqujn itipoçaoa, anoço qujnoquja: poçonj, quaqualaca in conj no ic pati: teuhtlal:
in tlachichioalhuja.
.13.
¶ Tlalchichic, çan tlanelhoatl, mjmjltic, çan iuhqujn xivitl, amo quauhtic, nextic in jqujllo. In
aqujn itipoçaoa, anoço qujnoquja conjz; achto pa poçonj ic pati: teuhtlalpã in mochioa.
.14.
¶ Coatli, vei quavitl, motzatzaiana, atlan motema, ciaoa: in jaio conj, in aqujn motlevia, in
aço omaxixitzacu; qujciaoa in taxix, coiotepec, quauhtla in muchioa.
.15.
.16.
¶ Teçompatli, tlanelhoatl, iuhqujn xicama, teçontic, vepol: auh in jqujllo, çan no iuhqujn
eloqujlitl. Itech monequj in ± aqujn cenca icica, õmjchiquj [fol. 141v.¾], conj in jaio yoã in
aqujn poçaoa, inacaio; vncan cõteca tlillo, ic pati, chillocan in mochioa.
.17.
¶ Nanaoaxivitl, iuhqujn ichcatl çan tepiton, coztic in jcuepõca. In aqujn nanaoati, anoço
papalanj inacaio: vmpan cõpapachoa, ic pati: çan mochi in jqujllo moteu iuhqujn ichcatl
mochioa in õmotez.
.18.
.19.
¶ Coayielli, viac: iuhqujn vitzqujlitl iqujllo: auh in jtzintlan iuhqujn çacatl. Tliltic, çan ie in
jnelhoaio mocuj itech monequj in totonquj itechca conj yoan in poçaoa tvnacaio vncã
õmoteca tlillo, chillocã in muchioa.
¶ Tememetla, papatlactic, tilaoac in jqujllo: itech monequj in motlevia, moteci, anoço çã
mopatzca in conj, yoã icpac qujtlalia, in mjxtlevia, cequj ixco conchipinja; ic qujça in tletl.
.19.
¶ Tesuchitl, çan ie no iuhquj: in q’n mã, çan mjxcavia: anoço moneloa in tememetla.
.20.
.21.
¶ Xonecujpatli, çan no iuhqujn in jauhtli, ie in jqujllo monequj: in coacivi atl ipan conj, yoan
ic moçatlillo [fol. 142r.=]: iuhqujn colotl ic tequa injc qujmati: yoan in aqujn ovelcocototzauh
no ic pati, ic moça ic maltia.
.22.
.23.
.24.
¶ Tecomasuchitl: tomaoac tlanelhoatl iuhqujn acocotli iqujllo via: mocëneloa; ic pati in ujh
õmjto, in aqujn coacivi.
.25.
¶ Picietl, papatlaoac, achi viac in jqujllo: auh in jsuchio coztic: motetzotzona, moteci, tenextli
moneloa: ic moxaxaqualoa in aqujn cicivi: ioã in coacivi; auh moqua in ic moqua çan
tetexipalco ommotlatlia: teivintia, teçotlaoa, tetechquj: yoan qujpola in apiz mjqujliztli, ioã
teuciviliztli: In aqujn itipoçaoa, itipã contenmjlia yoan vncã in jxico. ±
.26.
¶ Itzietl: achi quauhtic, pipitzaoac memelactic: auh in jqujllo iuhq¢n picietl, xoxoctic, ixtomjo
papatlaoac suchimjlco in muchioa: motetzotzona, acaiietl itic motema, moneloa ocotzotl,
mochichina.
.27.
¶ Hecapatli: yoan itoca quauhxivitl [fol. 142v.¾]: quauhtla in muchioa: moteci conj in aqujn
ehecatl ipan oqujz, anoço ipan otlatlatzin piltzintli: yoan itlan tlatla, ic mopopochvia
moce˜neloa, quauhiaiaoal, yoan iztauhiatl.
.28.
.29.
.30.
.31.
¶ Toloa: çan no atonavizpatli, cencan auhticin mj: auh in canjn onoc coaci viztli, oncan
ommoteca, oncan ommalaoa; qujcevia qujtopeoa, qujquanja: amo mjnecujz: amonomjhio
anaz. [fol. 143r.=].
.32.
.33.
¶ Pipitzaoac, iuhqujn çacatl: xivitl, achi tlacotic; çanjo in jnelhoaio moteci, conj in aqujn
motlevia: ic cenca totonja, in jielpan qujmati, ca qujnoquja in alaoac, qujçotla; yoan
icujtlapampa qujça: ic cevia in totonjllotl, yoan in jitic toqujchnacaio qujqujxtia, qujciaoa
temalli; no iehoantin in cioa, çatepan iollatollo conjz, çatepan tlaquaz. Vmpa mochioa in
chalco, quauhtla: in jamatlapal çan vetzi.
.34.
¶ Iztacquavitl, anoço vavauhtzi; in jnelhoaio, iuhqujn çimatl ic tomaoac, cenca iztac, achi
camanecutic [fol. 143v.¾], itztic: qujnamjquj in tletl. Iehoatl conj, in aqujn achto
omotlanoqujli, yiauhpovi: yoan toqujch cocol, yoã cioacocolli: monamjctia in coanenepilli, ic
pati, qujqujxtia in netlacolli, in cochtemjctli; temalatl, eztli in qujça yoan in iztacquavitl in
elhoaio: in aq¢n qujquatzaiana, vncã motlalilia, paltic: ic pati yoan in aqujn mjxtlevia in
poçaoa in ixquenpal xchichilivi in tixtelo vncan mochipijnja, çan vel iec c¢atic. Auh in
jiamatlapal yiapaltic, mapitzatoton, matzatzaianquj: amo monequj, çã novian tepepan,
quauhtla in mochioa.
.35.
[fol. 144r.=].36.
.37.
[fol. 144v.¾].38.
¶ Chapolxivitl, quavitl: amo maie in jamatlapal: çan njman itech qujça in jquauhio,
maxoxoctic. Moteci in jamatlpal, yoan in jquauhio moteci: itech monequj in aqujn, mjnalo,
anoço mjhxili qujqujxtia in tlein oncan õmocaoa yoã palancapatli; in aço aca qujcochiloa,
vncan ommotlalia. Çan novian imochiuhian in tepepan, in tlamaia. ±
.39.
.40.
¶ Vei patli, chichic, ololtotonti, iztac, çan nenetzolcate in tlalla in jxiuhio papatlactotonti,
quavitztoton, xoxoctic çan vetzi atle inecoca. Auh Auh in jnelhoaio in iuhquj mjltomatotonti
[fol. 145r.=] moteci: itech monequj in aqujn melixvitia, in aocmo vel temoqujquia, anoço quj.
Auh in pipiltotonti mapitza: achiton conj ic motzaqua in japitzal: ixtlaoacan çaçacatla in
mochioa.
.41.
.42.
.43.
¶ Toçancujtlaxcolli: in jxiuhio ixchichiltic, matlatlauhquj, iaoaltotonti, tentzitziqujltic, ce
qujchictlapanquj: centlacotl [fol. 145v.¾] chichiltic, centlacotl xoxoctic: In jnelhoaio iztac, in
panjtlatlauhquj, oololtotonti, iuhqujn memecaiotica. Moteci in jnelhoaio çan
quexqujchtonchilli ceton qujnamjquj, mjec quj çatepan tzoionj. In aqujn tlaelli, anoço eztli
qujnoquja conj: auh in oconjc qujoalpachoa in cocolli, cenca oc oaltotoca in cocolli, çatepan
iamanje: achitonca conjz oiotl, chiêtzotzoqujnamjqujz, anoço tlaxcaltotopochtli: çatepan
tlaquaz. In jamatlapal amo monequj: novian mochioa in quauhtla in tetexcalla in tepepan.
.44.
¶ Coztomatl, cenca chchic, viaviac iztac, mjmjltotonti, iuhqujn cimatl: in panj ixcoztic, çan
no ach iuhquj in tlanj: in jamatlapal iuhqujn mjltomatl çan achi manextic. Auh in jtomaio, in
jquac icuci: cenca coçavia qualonj, necutic. In jnelhoaio icpa in aqujn aocmo vel temoqujqua:
yoã qujpoloa in tletl, injc totonja tonacaio. can noviã mochioa tepepan, tlalmjlpan ixtlaocan.
[fol. 146r.=].45.
.46.
.47.
¶ Cototzauhquj xivitl: in jamatlapal, iuhquj in avevetl ixiuhio çan tepiton: in jnelhoaio
tozcacococ, cocototztic, necutica cococ: alaoac iv vetzi. In aqujn aocmo vel chicha, in juhquj
ooac inenepil, ineltzitzica, in cenca hicica: conj, çan tepiton; ic oalhuetzin alaoac, anoço
timalli, in tlein opalantitic; cequjntin no yoan icujtlapampa qujça in cocolli. In jquac mjz;
iquac in aiatle moqua, ic pati in cocoxquj: in jxiuhio çan vetzi. tepepan in mochioa.
.48.
¶ Cococ xivitl, cocopatli, anoço vitzocujtlapilxivitl, iuhqujn tlacotontli, çace moquetza: aço
[fol. 147r.=] ei, anoço vme in jcpac imaxalloton. Coztic in jxochio, amo tlein necoca. In
jnelhoaio iuhquj^n rauanos, amo vel mjh: iehoatl itech monequj in aqujn omaxixtzacu, anoço
omotzin tzacu ± in amo vel qujça ininemanavil, yie itipoçaoa: icujtlapampa qujmaca coco,
iuhqujn in chilli: amo cenca mjec in tetechmonequj: novian mochioa in tepepan.
.49.
¶ Chichientic xivitl: achi ixtlatlauhquj, iuhquj in oauhtli ixochio: in jnelhoaio çan no iuhquj in
ravanos pitzatoton: achi nenecutic. In aqujn oqujtlanoqujlique, in jpampa tlacpac omjto:
çatepan conjz, yiauhpoviz: ca itztic patli: Novian mochioa in tepepan.
.50.
.51.
¶ Xaltomatl xivitl; achi tlacotic: in jcapollo necutic, qualonj: in jnelhoaio çan no iuhquj in
rauanos, totomaoac, achi necutic. In aqujn oqujtlanoqujlique, in jpampa ineaxix tetzaqualiz:
qujtoz, yiauhpoviz in cocoxquj: amo totonquj in qujquaz tlaqualli: çan novian mochioa in
mjlpan.
.52.
¶ Ixnexton xivitl: çan movilana, achi tomjo: in jamatlapal xoxoctic, iaoaltotontli,
quavitztoton, amo tle inecoca. ± In jnelhoaio tozcachichic; tlaolli monamjquj moteci: itech
monequj, connjtia in cioatl, in otlacachiuh: çatepan temazcalco calaquj.
.53.
.54.
.55.
.56.
¶ Acocoxivitl; çan njmã tlaltitech in peoa in jamatlapal, çan pitzatoton in jquauhio, qujn
acopa in mamatlapaltia, iuhquj in tzaianalqujlitl: atle inecoca. I jnelhoaio, cococ, xoiac,
moteci: itech monequj in aqujn ixillan omotlali temalli in toqujchcocol, in ie quãvaquj:
icujtlapãpa iauh ic qujça in cocolli: çã tepiton conjz, amo tetzaoac, amo no moquaz chilli,
amo no totonquj. Yoan ca no qujcevia in tletl teitic nemj: tepepan in mochioa.
.57.
¶ Iceleoa tlacotl, mamae: çan icel moquetza in jamatlapal, [fol. 149r.=] iaiaoaltotonti,
xoxoctic: iuhquj in arvarcoque, ixiuhio: in jxochio iuhquj in caxtlatlapã ixochio, movitic: atle
inecoca. In jnelhoaio, tliltic; vei iuhqujn quauhtzontetl: in jquac tetechmonequj, motetequj,
moxoxotla, quaqualaca: yoã aiovachtli, tlaolli: icuci mochipaoa, tzoionj: iuhqujn atolli
mochioa. Itech monequj in aqujn mocacanja in omococoaia: anoço cioatl ic iuh ca
oqujchcochi, anoço cioacochi: conj, aço vppa, expa, nappa in mjh. Yoã vel mjz in xoxouhquj,
çan tepitoton [testada: la primera sílaba to] iquac in aqujn qujnpeoa mococoa: conjtia ic
mjçotla ic oalqujça coztic, iztac, xoxoctic alaoac. In cenca totonja inacaio, yoan in juhquj
poliviznequj yiollo: in juhquj acaqueltztzquja, iollatolli conjz çatepan, anoço totolaiotl: cã
motlaço chioa in tepetitech.
.58.
.59.
.60.
¶ Tlatlalaiotli xivitl achi movilana, çan no achi iuhquj in jamatlapal: qualonj. In jnelhoaio:
çaçe iuhqujn tolcimatl necuticachichic: moteci in can jn palanj tonacaio, [fol. 150r.=] ocotzotl
moneloa: iquac in ie pati palaxtli vncan ommotlalia, ic pati; yoan achiton mjh. çã novian
mochioa, milpan, tepepan.
.61.
.62.
[fol. 150v.¾].63.
¶ Tlalmjzqujtl, tlacotic: in jamatlapal vel iuhquj in vei mjzqujtl, amo tle inecoca. In jnelhoaio
coztic iuhqujn cimatl; çaçae moquetza, in cequj momaxallotia: aujac, velic, moteci, mj iquac
in aiamo tle moqua. Itech monequj in aqujn mapitza: yoan in aqujn cenca totonja inacaio,
yiauhpovi ic cevi in jnacaio oc noceviaz in qujquaz çan novian mjlpan tepepan in mochioa.
.64.
[fol. 151r.=].65.
.66.
.67.
¶ Tlalchipili: iuhqujn chilqujlitl ixiuhio; tlacotontli, omjztitontli injc quauhtic: xoxoctic, amo
monequj in jxiuhio: çan ce in jnelhoaioton, ixcujchectic in panj, auh in tlanj ± ixxoctic,
chichic: mocoxonja, anoço mopaltica teci: in jquac mocoxonja ocotzotl moneloa. Palaxtli
ipaio: iehoatl in totonquj; inopalan tonacaio, vncan ommoteca çan noviã tepepan, mjlpan in
mochioa.
.68.
¶ Acaxilotic xivitl: çan njmã inelhoaio can im peoa momaxallotia quezqujmomana; çan
iuhqujn ma excã momaxallotia, moxiuhiotia in jquauhiototon: cequj excan [fol. 152r.=] cequj
occan: navi, macujilli iniaatlapaltoton, mapitzatoton: amo tle inecoca. In jnel hoaio iztac: achi
xiuhîiac, tetelqujc, çan tepiton in moteci, anoçe çan mociaoa in tlanelhoatl. Itech monequj in
aqujn mococolilochtia, in cenca icica, in cenca totonja inacaio: ic oalmjçotla, yoan
icujtlapampa qujça in cocolli, in coztic alaoac, yoan temalli: in tla otlamjtoqujça çatepan
iollatollo conjtepepan, quauhtla in mochioa.
.69.
.71.
¶ Iztaqujltic, yoan itoca tepeacocoxochitl, tlacotl, achi viac, mamae, iuhqujn avevetlin
jamatlapal, xoxoctic, xipetztic: in jnelhoaio, amo monequj. Iehoatl in jqujllo, achi camacoco;
moteci; iehoatl qujnamjquj in aquj iaxix motzaqua, mjecpa mjz, yiauhpoviz. Yoan in aqujn
eztli qujçotla, anoço alaoac, coztic, iztac, xoxoctic: qujqujxtia in alaoac, ic pati: yoan in aqujn
mjmjquj, in qujn opeuh conj, ic pati [fol. 153r.=]: anoço ic achi cevi. Yoan ipaio in aqujn
timalli qujchichamonamjquj in oaoauhtzin conjz: mochi qujoalnoquja in cocolli, çatepan
iollatolli qujz, quauhtla, tepepã in mochioa.
.72.
¶ Quauheloqujltic, yoan itoca quauheloxochitl, anoço cexochitl, tlacotic: in jquauhio iuh quj
in hiixe, in jamatlapal xoxoctic, papatlactotonti, achi tilactotonti: mînecuj in jxochio, texotic,
anoço matlaltic: in jxiuhio çan vetzi. Iehoatlin jnelhoaio monequj: tozcachichic, moteci, amo
tetzaoac, çanvel iecatia: yiauhpovi in aqujntotonja inacaio; yoan vel mjin amo necocolo:
qujpalevia intaxix iquac tetzaoa, totonjliztica. çan novian quauhtla ovican in mochioa.
.73.
¶ Vîvitzqujltic: vel iuhquj in castillan vitzqujltic, çan tepiton, cemjztitontli injc maviviac;
nomoqujiotia, in jxochio coztic: atle inecoca in jxiuhio. In jnelhoaio achi cocoiac: in
panjtliltic, in tlanj iztac. In aqujnmococoailochtia conj, tzoionj: [fol. 153v.¾] oppa mj, in
cemolotl; ca iuhqujin camotontli, monelhoaiotia: ± in jquac mj, iquac in aiamo tlemoqua,
novian itech quajçain tonacaio: auh amo cenca chillo in qujquaz: texcalla, tepepã in mochioa.
.74.
.75.
¶ Tetzmjtic çan achi, vel iuhquj intetzmetl, tepepan mochioa çan xiuhtetzmetl: yoan itoca
quaolli. In jamatlapal xoxoctic, cuetlaxticquaiaoalton, memeia, chichiltic in jquauhio: in
jamatlapal imemeiallo, yoan yiacacelica iuhqujin chichioalaiotl itech qujça, teixco
mochipinja: in aqujn mjxtleviain chichilivi iztacauh, anoço aiavitl teixcomomana; vncã
mochapinja in jmemeiallo, ic cevi in tixtelolo, yoan qujqujxtia in teixcomotlalia nacatotonti.
Auh in jnelhoaio necutic: mjec in momana, paçoltic, coztic in panj, iztacin tlanj: moxipeoa,
iehoatl in ± jiolo monequj, ic tlanoquilo: in taxixtetzaoa ic vetzi: yoan in aqujn [fol. 154v.¾]
motlevia inacaio ic cevi in tenacaio, çan novian texcalla teçoqujpan in mochioa.
.76.
.77.
¶ Ichcaio xivitl, çan njman notlaltitech ixoatica in jamatlapal: cenmacpaltotonti injc viviac,
mjec in ce˜ tacatl [fol. 155r.=] ixiuhio, iuhqujn metl ic catquj: matepextic, totomjo: çan
itechonoc in tomjo, amo moqujiotia: moteci, mocoxonja inj xiuhio. Itech monequj in aqujn
nanaoati, anoço papalanj: in inchichic, vncan qujtemjlia in jtech nanaoatl in vncan
oalqujqujçachiavizatl, anoço palaxtli icpati. In aqujn nanaoati, amoqujqua in xoqujac: in iuh
michi.çan novian tepepan in mochioa.
.78.
.79.
.90.[nótese que la numeración de los párrafos pasa del 79 al 90, quizá por error en el
guarismo o quizá se omitió un fragmento en el traslado]
.91.
¶ Iztac patli xiuhtontli, tlalli ixco movilana: iuhquj avevetl yiamatlapal, pitzatoton: in jxochio,
iztaleoac: çã novian ± motlatlalia in jxochio, in jtlan ixiuhio: in jnelhoaio iztac, eoaiotilaoac,
chichic, mjec in momana, navi, macujlli; auh in cana vel mjec. Itech monequj, in aqujn palanj
inacaio: yoan iztac totonquj, iehoatl in amo neci injc poçaoa: çan tlanj in palanj, in panj amo
cenca, vei injc poçaoa; ic pati, çan panj in moteca, yiauhpouj in iztac quavitl. Çan novian
njcan tepepan in mochioa: yoan amo moquaz in xochiqualli.
[fol. 156v.¾].92.
.93.
¶ Haavaton, yoan tlalcapuli: tlacotic, tapacoltontli, ixchichiltic, auh in jiollo quavitl cenca
chichiltic, chachaquachtic: in jamatlapal iuhquj in jxiuhio quavitl arvarcoques: yoã
mocapollotia, ixchichiltic in jcapollo, in jquac icuci: amo monequj. ± In jnelhoaio çã no achi
ixchichiltic, viviac; totomaoac; aço ce vara, anoço cêmolicpitl injc viac: camatetelqujc, amo
necutic, amo no chichic, çan iuhqujn qujoapaoa qujmotzoloa in tonenepil. çan iehoatl in
jxipeoallo tlanelhoatl monequj: in jiollo moteci, moteci, poçonj, quaqualaca in atl, yoan in
patli: iamanquj in conjz in aqujn tlaelli, anoço eztli qujnoquja; ic pati. tepepã in mochioa.
.94.
¶ Ololiuhquj, yoan itoca xixicamatic, xiuhtontli, iuhquj in mjltomatl ixiuhio: çan veveca in
cacatquj in jxiuhio, yoan coztic in jxochio: ça çan vetzi in jqujllo atle inecoca. Auh in
jnelhoaio ololtõtli, iuhquj in nabos: in vme ei tlacatl itech monequj neutic, aiatle [fol. 157v.¾]
moqua, oc ioatzinco in vmmiz in aqujn qujn opeuh in jitic amotlali totonquj, in ie itipoçaoa,
in iuhquj itla quaqualaca in jitic, in ie motlaeltia toiollo; conjz, ic oalqujçaz, icujtlapampa
iauh in jelchiqujppan ocatca, capitza: ceppa in mj, niman tlaquaz iollatolli in conjz.
.95.
¶ Iztauhiatl, tlacototonti, matenextic, pitzaoac in jxiuhio, çã no iuhquj in castillan iztauhiatl
chichic: iehoatl moteci in jxiuhio, anoço momaxaqualoa in jxiuhio: mjec tlamantla in jpaio in
qujnamjquj. In jquac aca mjec itech motlalia, mjec alaoac in iuhquj qujiolmalacachoa,
conjtetzaoac, yoan in aqujn mocaxanja, conj: in totonjllotl titicnemj qujoalpantlaça; yoan
qujchipaoa in taxix, yoan in aqujn totonja itzontecon anoço quatotomonj ic mopa. Auh in
iquac aca vel ic mjmjquj in jiollopã in omocentlali alaoac; moteci iniztauhiatl, yoan in
quauhiaiaoal iehoatl in jiollo itlacoio; moxixipeoa in jpan jeoaio, ca iztac in jiollo, achi
camanecutic, conj: ic [fol. 158r.=] pati, moquaqualatza, çan jaio in monequj. no conj in
tlatlaci. ±
.96.
.97.
¶ Mamaxtla; xivitl qualonj, paoaxonj, xoxoctic, mapitzatoton: amo patli. Iehoatl in jnelhoaio
monequj pitzaton, achi tomactontli; im panj ixchichiltic, ixtlatlactontli: in tlanj catquj coztic,
nenecutic: icxicocolli ic pati.
.98.
[fol. 158v.¾].99.
.100.
¶ Tlalamatl, xiuhtontli, tapaioltontli; xoxoctic in jamatlapaltoton, iuhqujn
tzinquauhiocatotontic, eeimanj, in jamatlapaltoton in jicpac: coztic in jxochio, çan no
pitzatoton, çan no icpac in quaxeltic: amo monequj. In jnelhoaio iztac in panj yoan in tlanj:
iuhquj in tolcimatl, ça viac; vel achi quëmanjan moquaqua. Auh iehoatl itech monequj in
aqujn omotlati, anoço papalanj in jnacaio; paltic in vncan ommotlalilia, mjecpa; ic pati: çan
novian in mochioa.
.101.
¶ Xoxotlatzin, xiuhtontli; tlalli ixco in movilana, xoxoctic [fol. 159r.=] achi hiiac: çan novian
in jmatitlan moxochiotia, movitic: moteci. Itech monequj in aqujn vevei totonquj itech
motlalia: aço poçaoa, anoçe tlaxviztli: vnçã ommotlalia, moiaoalochtia: auh in tlaxviztli in
oxiti, moneloa çatepan tequjxqujtl: vnçã ommaqujlia in vncan ocoion in vncan oxitin
tlaxviztli: ic pati, çan novian mochioa in tepepan in jxtlaoacan.
.103.
¶ Tonalxivitl: ixnexton: çan tlalli ixco movilana: in jxiuhio çã tlatlapaca, amo cuetlaxtic:
mapitzatoton, iztac in jxochio, iollocoztic: moteci. Itech monequj in aqujn çaçaoati: paltic in
jtech motlalilia in vncã ca çaoatl. Auh in jnelhoaio, çan vetzi atle inecoca: auh in iehoatl in; in
aca qujpaloa achi qujcepoa in tonenepil: çan mochipa mochioa in tonalco, in xopantla: auh
çan noviã in mochioa ixtlaoacan, tepepan.
.104.
.105.
¶ Ocopiaztli, anoço tlilpotonquj, xivitl: njmã tlalli ixco in moxiuhiotia, iuhqujnma metontli ic
catquj: in jxiuhio. xoxoctic, vel cemjztitl injc viviac in jamatlapal. tentzitziqujltic, ça çe in
jioio: in jxochio xoxoctic, iuhqujn xocototonti injc motlatlalia, ololtotonti Auh in jnelhoaio
mjec çan pitzatoton, tliltic in panj; auh in jitic coztic. in jxiuhio, in jnelhoaio haviac:
mocenteci. Itech moenquj; in aqujn vei totonquj itech motlalia: in juhquj [fol. 160r.=] iztac
totonquj: cequj velmj, iquac in aiamo tlaqualo, anoço iquac motemoc tlaqualli. Auh in canjn
catquj totonquj vncã ic moxaoa in patli: cequj, qujxitinja, ic icuic: cequj çan qujlochtia:
mjecpa in ommotlaliz, mjxnamjqujz, in jnelhoaio xalacocotli: tomaoac, iuhqujn
quauhnelhoatl, achi cococ; iztac octli ipan in mj, anoço çã atl. Auh inin xalacocotli iqujioio,
hiticoionquj, iuhquj in castillan acatl: mjec in momana in jxiuhio: çan njmã no tlalliixcopeoa.
in momatia: matzatzaianquj, xoxoctic: in jxochio coztic: amo tle inecoca in jxiuhio, çan
iehoatl in jnelhoaio, in juh omjto. çan novian mochioa, quauhtla, tepepan.
.106.
¶ Topoçan, vei quavitl; tepitõ in jamatlapal, papatlaoac, vevei: im panj xoxoctic, auh in tlanj
ixtenextic, yoã tomjo: ± achi xiuhhiiac: Ic mopa in pipiltotonti, anoço ieveveintin tlaca: in
jquac imjcpac motlalia tletl. Auh in jnelhoaio [fol. 160v.¾] totomaoac iztac, çã no xiuhiiac:
motzatzaiana, moteci, monamjquj in jnelhoaio tepexiloxochitlacotl. Itech monequj, in aqujn
eztli qujça yiacac: vnçã ommochichipinjlia, ic motzaqua: tepepan, atlauhco in mochioa. Auh
inin xiloxochitlacotl tepitztic, tlaquaoac, çan pitzatoton: vel iuhquj in membrillo itlacoio. amo
cenca xiuhio, çã veveca in mamanj ixiuhio, xoxoctic, matzatzaianquj: auh in jxochio
chichiltic, amo cëca mjec in manj; in juhquj xochitl mjnecuj; In jtoca xiloxochitl, çã quezquj
in juhquj xilotzontli injc moiaoatica: amo tle inecoca. çan iehoatl in jnelhoaio: çan mochipa
mochioa in xopã, in tonalco: tepepan quauhtla in jmochioaian.
.107.
.108.
.109.
¶ Vei patli xivitl, veiac, mamae: motlaconenequj, tapaçoltic, maxoxoctic, achi tziniaoaltotonti
in jma, quavitztoton, tentzitziqujltic, achi tomjo: in jxochio iuhqujn campanjllas ic
motlatlalia, camopaltic, mjec in cuecuepontoc: amo tle inecoca in jxiuhio. In jnelhoaio
iuhqujn quauhnelhoatl, tomaoac: vme, ei in jmaxallo, in panj iztac, yoan in tlanj: amo
eoaiotilaoac [fol. 162r.=] çan moiqujtica in jiollo achi camanecutiachichic: moteci, yoan
aiooachtli, yoã cacaoatl quezqujtetl, aço matlactetl, caxtoltetl, mocenteci. Itech monequj in
eztli qujchicha iquac in aiamotle qujqua, anoço otlaqua: ieçe octemoz in oqujqua, çatepã
conjz: expa, nappa, macujlpa in conjz: ic motzaqua. Auh inaqujn cocoxquj amo qujquaz
incenca chiaoa. No vel mjz in vei patli çan mjxcaviz, quaqualacaz in atl: icujtlapampa qujçaz
in cocolli: in tlaqualli, in tlaxcalli iamanquj in qujquaz, anoço totoltetl. Çan novian in tepepan
in mochioa; çan tlaçoneci.
.110.
¶ Ololiuhquj, anoço vevei itzontecon: xivitl tlalli ixco movilana, xoxoctic; achi ixcujchectic ±
in jxiuhio, tzitzinpitzaton in jamatlapal, ei qujztica, çan no qujvivicatica in jxochio;
camopaltic in jxochio, iuhqujn caxtlatlapan: amo tle inecoca. In jnelhoa io ololtontli; in panj
tliltic, in jtic jztac: xoiacanecutic, amo eoaiotilaoac: moteci. Itech monequj [fol. 162v.¾] in
aqujn cenca qujcocoa in juhquj tetecujca ixilla; yoã in juhquj patzmjquj in jiollo: yoã in
jcanaoacã tetecujca, yoan in cenca viviioca, papatlaca in jtlalhoaio: conjz in jquac aiamo
tlaqua; ic pati, ic vetzi in xoxoctic, in jztac, in coztic alaoac: qujcevilia in mochi itlalhoaio, in
jnacaio: achto totonjaz in atl. Yaon temalli in toqujchio, yoan in incioaio cioa, yoan in aqujn
atonavi in opeuh, conjtizque: ic cevi, qujqujxtia in ixqujch icocol: ic cevi in jnacaio. Çan
novian in mochica in tepepan, quauhtla, ixtlaoacan: iece çan no tlaçonemj. In ololiuhquj
tlacpac omjto, oc centlamantli.
.111.
.112.
.113.
.114.
.115.
.116.
.117.
[fol. 166v.¾].118.
.120.
.121.
.123.
¶ Ioalxochitl: vei quavitl, in jamatlapal xoxoctic, melactotonti [fol. 168r.=], patlactotonti,
quavitztoton: achi tetlaelti, xoiacaiamanquj, in jqujiac: moteci in jxiuhio, yoan in jiaca celica.
Itech monequj, in aqujn itech motlalia vei totonquj; in juhquj iztac totonquj, in poçaoa
tonacaio vncã motlalilia in canjn poçaoa tonacaio, ic qujcentlalia, çatepan xitinj, anoçe
qujlochtia; yoan achiton mjz, yoã mochi in tlaxviztli, anoço çaoatl: ic nealtilo, ic tetetzolivi in
tonacaio, in vncã ocacatca çaoatl. In jnelhoaio, amo monequj: in jsochio iztac, iuhquĵ
acujllosuchitl; çan ioaltica in cueponj, auh in çemjlhujtl pictica: mjnecuj, achi aviiac: çan
tlaçomanj in canjn mochioa, hecatepec in mochioa.
.124.
.125.
.126.
.127.
¶ Metl: iehoatl in mĵchiqujnj, in jtech qujça iztac octli qujchioa: iehoatl in tlacametl,
matilaoac, xoxoctic; in jtenco vitzio, motocaiotia mechichioalli, [fol. 169v.¾] no vivitzio. In
iztac octli mjec tlamantli in qujnamjquj patli, in juh omjto, in tlanelhoatl, anoço xivitl. In
aqujn omocaxanj, conjz ce chilcoztli moneloz, yoã aiovachtli, moxipeoaz. vppa, expa in
conjz, yoan çatepan motemaz. In iehoatl metzintamali motetzotzona, moteci, motzoionja: in
quenmanjan, tleco maquja: in tepitoton metl, in oc celtic, çatepan mopatzca iquac moicucic,
anoce moquaqualatza caxic, vel tzoionj, iztatl moneloa: ic pati in aqujn moquatzaiana, anoço
aca cana amoxotlac, anoço aca oqujcochilovique: vncã motequjlia, in canjn quatzaianquj,
anoce in canjn omoxotlac, yoã in iehoatl metl, no vel mocoxonja, in jquac ovac, ocotzotl
moneloa, ic mopotonja in canjn catquj coaciviztli: yoan in iehoatl iztac octli qujnamjquj in
motocaiotia chichic patli, moquaqualatza, vel tzoionj. Itech monequj in aqujn qujcocotinemj
yielchiqujuh, tocujtlapampa, in ie tiquavaquj; conjz, aiamo tlaqualo, çeppa, anoço vppa in
conjz. Auh in iehoatl, in chichic patli, itech [fol. 170r.=] qujça, itlaxipevallo in vei quavitl,
itoca chichic quavitl: çanjo in jtlaxipeoallo monequj, in oc cequj atle inecoca: vmpa mochioa
in quauhtla, no oncatquj in chalco. yoan in iehoatl metl ima: in aqujn cenca momauhtianj
intla qujmati, ca qujmecavitequjzque in jcujtlapampa ic momamatiloa, injc aocmo qujmati in
mecatl. cenca cuecuetzoca in jnacaio.
.128.
¶ Cioapatli, çan tlacotl; mjec in momana, achi vel çen nequetzalli in jtlacoio, achi ixtenextic:
in jxiuhio patlactotonti, quavitzatoton, mjec in jma: in jsuchio coztic, cequj iztac:
moxinachiotia, iuhqujn oauhtli iztac. Iehoatl monequj in jxiuhio, amo moteci, çan iuhquj in
quaqualaca; qujça in jxiuhio, vel tzoionj: itech ± monequj in cioatzintli, in ie qujmati iti, in ie
mjxiviznequj: achtopa oalqujça in eztli, ic neci ca ie oalotlatoca, ie qujoaltopeoa in piltzintli:
conjz, iciuhca ic tlacachioaz, injc amo cëca motolinjz; ça ceppa in mjz. Auh intla njman amo
valtotoca piltzintli [fol. 170v.¾] occeppa çan achiton in conjz: ic vel valqujça in piltzintli.
Auh in jnelhoaio çan pitzatoton viviacatotonti, mjec: tliltlic in panj, in tlanj coztic: âviac,
chichic, chicaoac, ihiiac: moteci, quaqualaca; iamãquj in conjz. Itech monequj in aqujn eztli
qujnoquja icujtlapampa; intla otlaqua, anoço aiamo tlaqua in conjz: auh in qujquaz tlaqualli,
çan iamanquj; çan novian tepepan, ixtlaoacan, in mochioa: no vel mochioa in techachan.
.129.
¶ Nopalli xoxoctic, cenca titilaoac, cequj ommapilli injc tilaoac in jma iuhqujn tapalcatl
vivitzio, havaio, tzinpitzatoton, quavitztoton itipatlaoac, quauhtic; moxochiotia: in jxochio,
cequj coztic, cequj tlaztaleoaltic, cequj iztac: itech qujça in suchiqualli, itoca, nochtli:
qualonj. Iiehoatl yiamatlapal in nopalli: moxipeoa, moteci: conjtia, inaqujn cioatl, in amo vel
ic mjxivi in omjto, cioapatli: in tlaixtlapal omotecac in piltzintli: iehoatl conjtia iciuhca, ic
qujoaltopeoa in piltzintli: Iehoatl [fol. 171r.=] In juh mochioa cioatzimtli mjxtlapalmoteca in
jconeuh, in aiaxcan mjxivi: aço omilhujtl, eilhujtl nemj in mjxiviznequj: iehoatl in amo
motlacaoaltia cioatzintli, oc noma oqujch coqujch. Inin nopalli novian mochioa.
.130.
.131.
¶ Haacxoiatic, xiuhtontli çan pitzaton, xoxoctic, çan ceton in moquetza, cemjztitontli injc
quauhtic: in jxochio iztacatontli; in jqujllo vel iuhquj in jamatlapal iztaqujlitl, atle inecoca: In
jnelhoaio [fol. 172r.=], çan no ce moquetza, mjmjltõtli, camjztitontli injc viac: im panj iztac,
achi cocoiac: çan iehoatl monequj in jeoaio tlanelhoatl: auh in jiollo, çan vetzi. Itech
monequj, in matlaltotonquj itech motlalia: in alaoac qujpoloa toiollo, ommj: ic iciuhca
valhuetzi, in alaoac tocamacpa: ic cevi in toiollo, in tonacaio: auh ic cevi, ic polivi in
totonjllotl: ± çan novian quauhtla, tepepan in mochioa, çã tlaçonemj. Auh injc mochioa: in
cexivitl, vetztiuh in jquauhio: auh in jquac tlatzmolinj, çan no iehoatl in tlanelhoatontli, oc
ceppa ixoa.
.132.
.133.
¶ Iztac patli, yoan itoca teçompatli, tlacotontli, xoxoctic: in jtlacoio, tlaquaoac: in jamatlapal,
iuhquj in oauhqujlitl, tentzitziqujltic, papatlaoac: xocoioa in jtlaaqujllo, vel iuhquj in
tlalaiotli, amo qualli, in jsuchio, iztac: amo tle inecoca in jxiuhio. In jnelhoaio veitontli, cequj
metlapiltotonti, cequj ololtonti: eoaiotilaoac, in panj achi ixtliltic, in tlanj iztac, chichic, çan
vetzi in jeoaio. Iehoatl monequj in jiollo, moteci: itech monequj, in aqujn totonquj itech
motlalia: in jnacaio poçaoa, vncan panj motlalia: ic cevi, ic iciuhca ic iloti in tletl. Çan novian
tepepan, quauhtla in mochioa; çan no tlaçoneci: çenca imochioaiã tequjxqujac.
.134.
.135.
¶ Tlamacazquj ipápa: tlacototonti, mjec in momana: vel cen nequetzalli, injc quauhtic,
tlaquaoac, iuhqujn membrillo itlacoio: çã no iuhquj in jxiuhio: im panj, matenextic, in tlanj
xoxoctic: cã ceceiaca momana in jtlacoio. In jsuchio vei, coztic; çan iuhquj in teçontic, atle
yiamatlapal: amo tle inecoca. In jnelhoaio pitzatoto, mjec, achi vel cemjztitl injc viac: in
centacatl vel cemmapichtli, coztic in jquatomjo, tozcacococ; im panj ixchichiltic, in tlanj
ixcoztic; eoaiocanaoac: auh in jiollo, vel iuhquj in ichtli, mjec temj: moteci. Itech monequj, in
aqujn omjtlaco, anoço omocochtemjc: anoço cioatl oqujmjxiuhcaiecoque, ± anoçe iciuhca
otlamama: conj, aiamo tlaqua: [fol. 174r.=] ic iciuhca icujtlapampa qujça in cocolli, ic pati:
çan çeppa in mj, vel oc ioatzinco, qujn nepantla tonatiuh in tlaquaz: chillo in qujquaz,
iamanquj in tlaqualli: novian mochioa, in quauhtla, tepepan.
.136.
¶ Cicimatic xivitl: çan movilana, mjec in jxiuhio, xoxoctic; in jamatlapal, patlaoac; iuhqujn
excã xeliuhtica, iuhqujn eçoqujlitl in jxiuhio: amo mosuchiotia, atle inecoca. In jnelhoaio,
tetelqujc, iuhqujn quauhtzontetl, cenca tomaoac: achi vel centzõtecomatl injc tomaoac: injc
viac cemmolicpitl, eoaiotilaoac im panj tliltic, in tlanj chichiltic, yoan iztac: vel motzatzaiana
moteci. Itech monequj, in aqujn ixtelolo qujcocoa: in mjtoa ixnacapachivi, in ie
tlapachviznequj tixtelolonacatica: vncan mochipinjlia in tixteloloco: ic vetzi, qujqujxtia in
nacatl, çan novian quauhtla in mochioa.
.137.
.138.
.139.
.140.
¶ Chichic patli, xivitl, tlacotontli: in ce tlanelhoatl, mjec in momana, anoço çan ce moquetza,
çëca momamatia; in jamatlapal xoxoctic, xipetztic, melactotonti, patlactotonti: iuhquj in
duraznos ixiuhio: in jquauhio hiixe, vncan momantiuh in jamatlapal: çan mjxnamjctiuh,
nenecoc mamantiuh, çan qujtotocaticac: âcopa itztiuh, memeia in jtlacoio, itipochinquj [fol.
176v.¾] in jsuchio iztac, çan centetl in cueponj, melactontli, iuhquj in campanjlla ic catquj:
atle inecoca. In jnelhoaio çan ce, achi camachichic: vntlamantitiuh injc iauh: mjtoa vnca
oqujchtli, no vnca cioatl: auh injc iauh oqujchtli tlanelhoatl, achi vel cëmatl injc viac: in ie
vecaoa cequj tepitoton, totomaoac: amo eoaiotilaoac: in ie vecaoatilaoac in jeoaio. In jquac
iuhquj, vetzi in jeoaio; moxipeoa, amo mj: çanjo in jiollo moteci, vel mj. ± Itech monequj, in
aqujn totonje inacaio, in juhquj tlatla qujmati: anoço omocaxanj: in aqujn omocaxanj, conj,
monamjctia ce chilli, ic pati. Auh in cioatl mjtoa tlanelhoatl: vme tentiuh, viviac; çan no
iuhquj mochioa in iuh omjto: auh in jeoaio tlanelhoatl, mocoxonja, tlilli moneloa: ic pati in
palaxtli, anoço çaoatl, anoço totonquj: ic moiaoalochtia in quexqujch ic catquj, ic pitzinj. Çan
novian in mochioa tepepan, quauhtla: can tlaçomantiuh. [fol. 177r.=]
.141.
¶ Côcopaltic: quavitl, itech qijça itoca tepecopalquavitl: itech qujça ixica, çan iquac in
tonalco: auh in jquac xopan, amo vel motlalia, çan atoco: in jaio, iuhquj in chichioalaiotl,
tepitztic; iuhquj in mjzqujcopalli. Injc tepatilo; çan tepiton intla moteciz, iuhquj in iztitontli
moteciz, can atlan motlalia; vncan tomapiltica momamatiloa, amo tetzaoac: auh çan ceppa in
mj cemjlhuitl, iamãquj in atl moneloa: iquac in aiamo tlaqualo conj, in aquj mamina, anoço
otlaqua tlilli moneloa. yoã in aqujn eztli qujnoquja icujtlapampa, anoço qujchicha, ic pati:
amo tlilli moneloz. yoan in aqujn poçaoa in acaio; anoço vei totonquj itech motlalia, panj
motequjlia; ic iciuhca qujpitzinja. mochioa totoncatlalpan, tlalhujc, temetztla.
.142.
¶ Cocopi: itlatla in tonacaiotl, vel iuhquj in toctli: iehoatl in jtlaollo mjcequj, ca cenca
tepitztic, vel tecoltic: qujnamjquj in chien, no mjcequj: yoan trigo [fol. 177v.¾] quezqujtetl,
no mjcequj: mocenteci, atolli mochioa; chilli ic mopanja. Itech monequj, in aqujn eztli
qujnoquja, anoço tlaelli; conj, oc iovatzinco: expa in mjz cemjlhuitl: ioatzinco, nepãtla
tonatiuh: oc ceppa ie tzilinj, ano ço navi horas. ± Çan novian mochioa in mjlpan, aiac
qujtoca: cequj achto mochioa, in aiamo ixoa toctli; cequj çatepan mochioa, in oiuh mochiuh
tonacaiotl.
.143.
¶ Qujauhteucujtlatl: vel tetl, ieçe amo cenca tepitztic, iuhquj in teçontli; cenca etic; tliltic,
iztacacujcujltic, velic, amo chichic, amo necutic: çan iuhqujn chipaoacatl: amo moteci, çan
mjchiquj, itla itech tetontli. Itech monequj, in aqujn ipan tlatlatzinj, in juhquj itech qujneoa, in
onontic; âviac, itztic in atl ipan conj: ic tlachia, ic mozcalia [fol. 178r.=]. yoan ipaio in juhquj
tlecomonj tonacaio: titic peoa. yoã no vel mjxnamjctia, in jtoca xiuhtomoltetl: conjz in aqujn
ipã tlatlatzinj. No vel qujz in aqujn çan qujpiquj iollotlavelilocati; in tlapivia yiollopan alaoac:
ic cevi, ceppa, anoço vppa in mjz. In qujauhteucujtlatl, inic qujmati, in inchan mochioa: iuh
qujmati in salapaneca. In jquac tlatlatzinj, in vmpa quauhtla, in tepepan: amo texcaltitlã, çan
tlalpan: vncan calactivetzi in qujiauhteucujtlatl, çan oc tepiton in oalhuetzi: in cecexiuhtica,
veia, mozcaltia: auh injc neci, injc qujtemoa chaneque: çacatl, çan ce moquetza in jçacaio
qujauhteucujtlatl, panj nezticac. In jquac qujtataca, cenca ietomaoac, aço omjztitl, injc
ietomaoa, yoan viac, omjztitl; cequj çan ololtic. yoã no vel mjz in çan tipactinemj; intla
cuecuechca toiollo, in tiquaivinti: mieccan in mochioa: Itztepec, salapã, tlatlauhqujtepec. [fol.
178v.¾]
.144.
.145.
¶ Eztetl, eztecpatl, tlaquaoac: injc mocujcujlo, cequj chichiltic, cequj iztac, cequj qujltic,
cequj xoxoctic, cequj coztic, cequj iuhquj in coztic teucujtlatl, cequj tliltotonti, in jtic catquj:
yoan iuhqujn tevilotica qujmjliuhtica: mochi oalneci, in jzqujcã xeliuhtica, in jtic catquj: in
jquac omopetlauh: çan oc tetl in achtopa, amo qualnezquj. Itech monequj in aqujn eztli
qujnoquja in ijacac, anoço icujtlapãpa: imac motlalia, anoço qujmocozcatia, veca in mochioa.
.146.
¶ Atl chipin: tetl, amo cenca tlaquaoac, çan tzatzamoltic, chachaquachtic, iuhquj in tepetlatl,
[fol. 179r.=] macivi in tlaquaoac, çan poxaoac, aviac, itztic tetl, iciuhca vel moteci, novel
iciuhca mjchiquj, in jquac monequj. Itech monequj in aqujn motlevia, in totonquj itic nemj; in
cenca mococoa in toiollo: no teaxixchipaoa, quëmanjan, çã aqujça, atlan motlalia: iehoatl mj,
in jaio: auh in jquac in amo cenca totonquj in moquaz, çan iamãquj in tlaqualli. Inin atl chipin
texcalco in mochioa, çan mochipa catquj: oncatquj itepeio: injc mochioa, mjec in texcaltitech
momamana, iuhquj in tepetotonti, ic motlatlalia, quavitztoton: vel neci in juhquj
valchichipintica. Vmpa cenca oallauh in malinalco.
.147.
[fol. 179v.¾]
.148.
¶ Ocelotl inacaio: in jnacaio, cococ, toquaiac; vel mopaoaci, no vel tepioaquj, no vel
motleoatza, iztaio: qujqua in aqujn icnooqujchtli, in ie vecauh ocioamjc, injc amo cocoiez in
jpampa itlalnamjqujliz in jtechpa cioatl: ca qujcevia in tonacaio, in cenca techtolinja itechpa
cioatl. yoan in aqujn itech qujneoa, in juhquj loco mochioa qujqua ic pati. yoan in aquj^
atonavi conquaz in jquac peoa: yoã in jaio in jquac icuci achi conjltequj in tlatoque, ic
iolchicaoa, ic no maviçoa. In jeoaio motlatia: vel tecolti, yoan in jomjo moteci mj, conj in
aqujn otlavelilot, in ça qujpiquj âvic iauh: in otlatlac iicoaio, in jomjo, yoan icujtl; mocenteci,
çatepan ocotzotl moneloa, itlan tlatla in aqujn oiuh mochiuh, ic mopopochvia.
.149.
¶ Coiaiaoal, mjmjltontli: cequjntin vel tliltique, cequjntin ixtlilcujchectique: mjec in imma, in
juhquj petlaçolcoatl: in jquac nenemj melaoatiuh, tlalli ixcoiatiuh: auh in jquac aca qujtta,
anoço aca qujtlaticujnjlia, içiuhca [fol. 180r.=] moiaoallalitivetzi, aocmo molinja, aocmo no
mopoçaoa; iuhqujnma omjc. vnca itzontecon: in jten iuhqujn coatontli iten, in
jxtelolotliltotonti: in oqujchtli, quaquauhtone: in cioatl, atle iquaquauh: çan iquac in qujça, in
nenemj xopantla: iqua in ie qujavi: cocoiac, iuhqujn chilli; aço ie, navi, macujlli, chiquacen in
moteci: ocotzotl moneloa, Iic mopotonja in canjn onoc coaciviztli: çan panj moteca. Auh in
aqujn tlanqualo: tlilli moneloa, panj ommateca; ic pati: çã novian in nemj mjlpan, anoço
tepepan. ±
.150.
¶ Temazcalli: in jquac quavitl, tlatla, cenca vel totonje, yoan amo pocio: auh in jquac in çan
tlaçolli tlatla, cenca pocioa, amo no cenca totonja. Auh in jquac amo cenca totonje: amo
cenca qujnpalevia in cocoxque, çan qujntzonteconeoa in cocoxque. vncan calaquj in ie pati;
vncan ihiioqujça in innacaio: vncan iuhqujn achi atic in innacaio, in intlalhoaio. Ça no vncan
calaquj in ootzti in ie vei imjti: vncan qujnpachoa [fol. 180v.¾] in cioa temjxivitianj: vncã vel
qujnmelaoacatlalia, in pipiltzitzinti, injc amo ixtlapal motecazque, amo no
qujmjxnamjctimotlalizque; vppa, expa, nappa in vncan qujmpachoa. Auh in omjxiuhque no
vncã motema, vncan chicaoa in innacaio injc ocaxan injc otlacachiuhque: ceppa, vppa in
qujntema, yoã, vncan quĵchipavilia in inchichioal; injc qualli iez, in inchichioalaiouh, yoan
meiaz. Auh in iehoantin cocoxque, vncã mj^mati in innacaio, in intlalhoaio, injuhquj
omjmjcca cocoliztica: vncan acovetzi, chicaoa: conizque in çaço catleoatl patli in juh
omoteneuh, yoan in aqujn aço omotlavitec, anoço otlapanco valhuetz, anoço aca oqujmjcti, in
ocototzauh in jtlalhoaio, çan mochipa cepoatinemj: vncan qujtotonjlia: in jquac oqujma
temazcalli, ca achi atie in tinacaio, in totlalhoaio: vncan caanjlia, qujpapachilhuja: oc ceppa
iuhquj mochioa [fol. 181r.=] vncan chicaoa, yoan in aqujn çaçaoati, in cenca papalanj inacaio,
in amo cenca totoncaio inacaio, vmpa qujpaqujlia: in jquac oqujz chiaviztli, çatepan
contequjlia patli. yoan in nanaoatl, vmpa mopaqujlia in innanaoauh cenca totonje in
temazcalli.
¶ In jiaca.
¶ Vauhçacatl; amo qujllo pipiaztic, mjmjiaoaio, vavauhio: injc mjtoa, vauhçacatl; cenca
xinachio, cenca vauhio, yoan vel inemac, injc motlapachoa vauhtectli.
¶ Caltoli, excampa nacace, mjmjltic, iacavitztic, viac, îtipochinquj, vel intlaqual in iolque, oc
cenca iehoantin in cavallos: in jnelhoaio, memecatic, tetecujtztic: in jtetecujtzauhca, itoca,
acatevitzatl: qualonj, tzopelic, atlan imochiuhian.
¶ Itztolin, excampa nacace, tlacotic, mimjltic, mjmjliuhquj, xochio: manquj inj xochio; in
jnelhoaio patli; ivanj, ± conj in aqujn motlevia.
¶ Toliaman, yoan itoca, atoli; amo chicaoac, xaqualtic, papaia canj; njc petlachioa in toliama,
in atoli.
¶ Acaçacatl: macanenequj, pitzaton, piaztic, izvaio, havaio, tetec, tequaqua, tetequj, tetoxoma.
¶ Quam mamaxtla.
¶ Quavichpolli.
¶ Ivintiqujlitl.
¶ Acocoxivitl.
¶ Tlalietl.
¶ Tzompachqujlitl.
¶ Tlaltzacutli.
¶ Tonalsuchitl: piaztontli: injc mjtoa tonalsuchitl, tlalhoacpa in mochioa: auh iquac in vel
tonaltzitzica ixoa, in celia, in cueponj: auh ça qujn iquac, in oonac tonatiuh, cueponj; vel
velic, in jiaca, vel aviac: cuecuepoca, tlatlatzca, aviaia, velia.
¶ Tlalcacalosuchitl, amo xiuhio: çan njmã tlallampa in cueponquj [fol. 186r.=]: chichiltic, vel
iuhquj in cacalosuchitl: çan nentlacatl, ± acan velic, acan âviac, tenenco, tenenenco, tenencoa,
tenenencoa: in suchitl acan aviac.
¶ Cacalacasuchitl.
¶ Injc chicunavi parrapho: itechpa tlatoa in çan no iehoatl suchitl, in achi vei quavitl.
¶ Iollosuchiquavitl, yoan itoca iollosuchitl, piaztic, viac, veiac; vei quavitl, temjmjltic mamae:
in jpan jeoaio, in jxincaio, catzaoac, iaiactic, iaiauhquj: in jatlapal memelactic, memelaoac,
ixtzotzotlaca, ixtzotzotlanj. In jsuchio itoca iollosuchitl, iztac, tomaoac, mjmjltic; iuhqujn
iollotli, iuhqujn totoltetl: in tomaoac itoca tlacaiollosuchitl, tlapalpoiaoac: in çan tepiton,
itoca: itzcujniollosuchitl [fol. 188r.=]. Inin iollosuchitl velic, aviac, hiiac, motetzaoaca inecuj,
izoaio, amatlapale, iollo, achio: auh ivanj, cacaoatl ipan: qujcevia in totonquj, totoncapatli, in
canjn poçaoa in totoncavilo; vncan ommotlalia, ommalaoa, tlaavialia, tlavelilia, hiiaia, velia,
âviac, tlacevia, tlapatia: tlatzinj, cueponj, xelivi.
¶ Teunacaztli, vei nacaztli: vel ineixcaviltoca suchitl: qujtoa suchio conj in cacaoatl; sucio in
jetl. &c.
¶ Tzompanquavitl, çan vel ipãquavitl, çan qualli in jmama ixiaiaoaltic in jpapaloio in jqujllo,
in jsuchio itoca equjmjsuchitl; chichiltic, chichilpatic, amo aviac, nentlacatl, atle inecoca, atle
inequjzço. In jtzõpanquavitl necutic, tzopelic, iece achi camaquequexqujc, exoio: in jeio,
itoca, equjmjtl, chichiltic; iuhqujn aiecotli. Injc moxinachoa: motoca in jeio, yoan çan
momatzaiana; motequj in maquja iuhqujn vexotl.
[fol. 190v.¾] ¶ Mapilsuchitl iuhqujn mapilli ic ca, iuhqujn macpalli, mamapile, vei quavitl,
malacachtic, malacachiuhquj, qujllotilaoac, qujqujllo, xixipetztic, tetzcaltic.
¶ Inic matlactli parrapho: itechpa tlatoa, in çan ie no iuhquj in quenamj suchiquavitl, in çan
iuhquj quavitl ic neçi ça no xiuchio.
¶ Tlacosuchitl, pitzaton, tlalpãton, qujllo, caiacton: in jsuchio chichiltic, atle ivelica, atle
iiaviiaca, aquen velic, njmã amo hiiac.
¶ Tzoiac yiesuchitl; çan ie iehoatl in jiesuchitl, iece tzoiac oxiio, tzoiaia. [fol. 194r.=]
¶ Vitzpalsuchitl.
¶ Oçomacujtlapilsuchitl.
¶ Omjsuchitl: tlacotl, pipitzaoac [fol. 195r.=] qujioio suchio: in jsuchio iztac quamalacachton,
tzimpitzaoac viiacatontli: injc motocaiotia omjsuchitl, velic, aviac, tzopelic, tlaçotli, neconj.
¶ Mecasuchitl: xivitl, atlan atenco imanja, yixoacan, yixoaia: in jqujllo memelactic, qujioio:
in jqujioio iuhqujn mecatl, pitzaoac, pipitzaoac, mapichtic, poçontimanj, cenca velic, vel
aviac. ±
¶ Coatzontecomasuchitl: iuhqujn coatl itzontecon ic ca, çan njman iuh ixoac iuh tlacat. [fol.
195v.¾]
¶ Quauhacasuchitl.
¶ Iztac hivisuchitl: çan ie iehoatl in hivisuchitl, iece iztac: iuhqujn iztac hivitl.
¶ Olosuchitl: xivitl, pacoltontli inj cuepõca, itoca: olosuchitl, teteztontli, olopil, teçontic,
tequaqua, havelic, ahiiac, tenenquaqua.
¶ Tlalpoiomatli: xivitl, hiiac, velic, haviac, âvixtic, poiomatic, itlatla in poiomatli, velia,
hiiaia.
¶ Teutlaqujli: tlacotl, mamae, maxallo, mamatzocollo, mamaxaltic, mamaxaliuhquj, qujqujllo
[fol. 197r.=], qujllotilaoac, nelhoaio tomaoac: in axcan çan mjtoa, tlaqujlli. ± Auh injc mjtoa
teutlaqujli: in jquac cuepon jvac suchime, amo teoan cuepon, tlavecauh: qujl cochtlamelauh,
amo iovac in jçac: auh in jxqujch suchime, cochiçaloc, chialoc in tonatiuh: in jquac oalqujz
njman qujnamjque, qujtlapaloque: qujl vncan qujcujque in suchime, in mochi cueponj, in
jquac oalqujça tonatiuh. Auh inin qujl iquac cõmocavili in cochtlamelauh in qujn ieioac
cueponj. In axcan mjtoa: onaquj, calaquj tonatiuh: ca mjtoaia, teutlaqujlli. Auh in aqujn cana
ipan iova, in jpan calaquj tonatiuh: qujtoaia. Niteutlaqujlia. Auh inin suchitl teutlaqujli: ipan
ioac, ipan oncalac in tonatiuh: in jcueponca i; chichiltic, camopaltic, aiopaltic, cozoavãquj,
ezvavanquj.
¶ In jxqujch suchitl, injc peoa cueponj: achtopa pochqujova, mopochqujotia: njmã chipinj,
njman totomolivi, njman cueponj, tlatzinj; njmã xotla motomjollotia, tomjlolloa, njmã maci,
chiaoac: iquac velia, âviaia, iiaia: iquac in monequj, in neco, in elevilo, in nêneco: tlaçoti,
maviztic, maviztililo[testado: nj], mavizmacho: tlatzivi, mosuchiamatlapallaça,
mosuchiamatlapaltepeoa, tlileoa, cujtlacochivi, qujlpatia, qujlpalti: cuetlavia, vaquja,
motepeoa. In jtech ca in suchitl, in cueponcaiotl: pochqujotl, suchiamatlapalli, suchizoatl,
tecomaiotl, tomjilo, tomjlolli, achtli, achiotl, iollotli, suchitl itzin, mjavaiotl, mjmjaoatl.
¶ Injc matlactli oce parrapho: itechpa tlatoa, in suchitl, in quenjn mosuchimana. [fol. 198v.¾]
¶ Macôcol, chichioalcocoltic.
¶ Xilometl, mapitzaoac.
[fol. 200v.¾]
¶ Patimetl, anoço pataiametl; in metl itech qujça in necutli ivanj, necutlatilonj, octlalilonj:
itech qujça in ichtli, cimalonj, tzaoalonj, tilmachioalonj malinalonj, palonj, iapalonj: in metl
itech qujça in vitztli, tlatzoponjlonj, tlaçovanj, vitztic, iacavitztic, tliltic. Nimeteca njmeaquja,
njmetlalia, njmepixoa, njmepachoa: in metl tlaana, monelhoaio, celia, ce yix qujoalquetza,
mozcaltia, papatlaca, tlatlacoiauh, maci qujioti: njtlatlapana, njmetlapana; njtlaiolloixili,
njtlaqujoxili, njtlaixochpana, njtlachiquj, njnecueoa, njnenecucoa, njnecutlatia: noctlalia,
njtlachichilia, njtlacima.
¶ Nupalli xoxouhquj, xoxoctic, qujltic, mamae, amatlapale, mamaxaltic, alaoac, aio, nochio,
ichio, matlaio, iacacujtle [fol. 201r.=] coznuchnupalli: tlatocnupalli; anuchnupalli: ±
xoconuchnupalli; tenopalli, texotic, cujtlanextic, tilaoac: tecolonuchnupalli: tlanexnupalli,
cujtlanextic, movivilananj, çan movilana: Çacanuchnupalli, matilactic, chicaoac. In nupalia
havatla, havaiocan, nupalquauhtla.
[fol. 201v.¾] ¶ Teucomjtl; ololtic, haoaio chamaoac, haoaio çaçalic, qualonj, nexquetzalonj.
Injc mjtoa teucomjtl: in aqujn ic mjxili ivitzio, aoc vel qujça intlacamo motequj: ipampa ca
çaçalic, tomaoa, poçaoa in jicxi. Teucontla ovican, tlaovican temauhtican.
¶ Teunuchtli: axcan mjtoa vei nuchtli, xoxoctic, qujltic, viac, piaztic, nepalonj, itztic,
tlacevilonj, tlacevia.
[fol. 202r.=]
¶ Texiotl, xincaio, xixincaio; patli, ivanj, aqujxtilonj, itztic tlacevilonj, tlacevia, tlapatia,
tececec, çan ie no ie in texivitl.
[fol. 202v.¾]
¶ Injc ce parrapho itechpa tlatoa in jxqujch nepapan tlaçotetl, yoan in quenjn vel motema.
¶ In jzquj tlamantli, tlaçotetl, amo njman iuh qujzquj, in juh itto in qualli, in celic, in
tetlanecti, in jcolli, in eleviliztli, in nequjztli, ca vncã; mjtoa, inã çan tlaeltetl, çaçan ie tetl,
amo mavizio, amo no neconj, atle [fol. 203r.=] ipan itto: in canjn ca çan ipã qujqujxoa, çan
papanavilo, anoçe cana techan nemj, çan tlaxooatinemoa. Auh inin mjtoa inan in tlaçotetl,
amo no motqujtica, çan canjn qujmotlalili: aço vel iitic, anoço ca itlacapan, amo no
quexqujch, çan quexqujchton, çan qualton, çan achiton, çan tepitõ, in canjn in
qujmotzicujnjli, in qujmotlalili. Auh in tlaiximatinjme, in nonotzaleque: iehoantin qujtta: injc
qujximati, in canjn ca, vel qujtta: ca mjhiotitica, maiauhiotitica; oc ioac, vellavizcalpan in
qujça, in contemoa, in canjn motlalia in canjn, moquetza, qujxnamjquj in tonatiuh: auh in ie
oalqujça tonatiuh, cenca imjx intequjuh, nelli mach in tlachia, vel mjxpetzoa, aoc
õmjxcueionja, vellachia: in canjn iuhquj poctontli moquetza, vel qujtta, in catleoatl
maiauhiotitica, iehoatlo, in tlaçotli: aço techachaquachtli, aço tlailtetl, anoço itla texixipetxtli
[fol. 203v.¾] aço itla teololli, conana qujvica. Auh intlacatle ipã aci: in canjn poctontli
moquetza, intla çan tlalnemjuhian, ic qujmati ca vncã tlallan ca in tlaçotli in tetl: njmã
tlatataca vncã qujtta, vncã qujpantilia, aço ie tlaiecchioalli, aço ie tlapetlaoalli in tlaçotetl, aço
vncã tlatoctli in qujtta, anoço tetl anoço tecaxic, anoço tepetlacalco in ca, in noço temjin
tlaçotetl; vncan in tlacnopilhuja i, ± auh no yoan injc qujximati injn tlaçotetl, vncã ca:
muchipa tlacelia, tlacecelia, qujlmach inin chalchivitl ihiio; auh in jhiio cenca cecec,
tlacamaoanj: inin in motta, in mana chalchivitl: auh quë ca xivitl, ca oztoio, itlan vitz, itzalan
vetztinemj in teuxivitl, in vel icucic, in vel popoca; njmã ie iehoatl, in mjtoa: xivitl, anoço
tlapalteuxivitl: auh njmã ie iehoatl, in apoçonalli, in tevillotl, in jtztli: auh njmã ie iehoatl, in
tecpatl, in tezcatl, in teutetl, in eztetl: camuchi oztoio, ca tepeio: auh njman [fol. 204r.=] ie
iehoatl in tapachtli, in epiollotli, ca teuatenco vitz; ca ilhujcaatenco neci in vitzitziltetl, ca
ilhujcaaxalli itlan vetztinemj, yoan totonacapan, atoiac in neci. Auh in tlaçotli tetl, in
chalchivitl inan; in jquac qujtla, tlaiximatinj, injc qujpetlaoa: mjtoa, qujquaquavi,
qujtlatlapatza in jnan: auh in oqujtlac qujvellalia, qujxima: auh njmã qujteuxalhuja, qujchiquj,
injc iequene qujpetlaoa, injc cuecueioca, qujquetzalotlavia, qujiottovia.
¶ Injc vme parrapho: itechpa tlatoa, in quetzalitztli, in quenjnamj ic tlachia in juhquj tetl.
¶ Quetzalitztli: inin itoca itech qujztica in quetzalli, yoan itztli: ipampa in jtlachializ iuhqujn
quetzalli, xoxoctic: auh in jnacaio, injc atic, auh inj ticeoac iuhqujn itztli, tlaçotli, maviztic,
patio, [fol. 204v.¾] pialonj, tlatilonj, neconj, elevilonj, maviçolonj, auh maviztililonj, tetonal
intonal in tlatoque in veveintin. Auh in qualli quetzalitztli, in amo çan itlatla, in nelli vel
iehoatl: mjtonjanj, tlahioananj, in mochichiquj: auh in ommottitia itla tlaçoltontli, conana,
compaloa, contilinja; mjtonja palti, aoachiova, tlatilinja, tlapaloa, tlaihiioana, xoxovia,
petlanj, pepetlanj, pepetlaca, ontona, ontotona motonameiotia, maviziona, mavizti, tlaçoti,
tlaçotlalo, patiioa. ±
¶ Quetzalchalchivitl: inin itoca, itech qujça in quetzalli, njmã ie chalchivitl: ipampa ca in
jtlachializ, iuhqujn quetzalli, injc xoxoctic, injc qujltic: Auh in jnacaio, injc tetzaoac iuhqujn
chalchivitl: no mjtonjanj, in ommahaiovia mjtonjtiqujça: cenqujztica, macitica, vel icucic;
chictlapanquj, ceio, hecauhio, tecpaio [fol. 205r.=], tecelicaio, tlacivice, injc tlatlalili, ololtic,
acatic, xictic, tomatic, chiqujnalca tlachiqujnaltectli, tlachiqujnallalilli, tlacanaoalli,
tlaxãtlaxcalteuhtlalili, mopetlaoa, mjchiquj, moteuzalhuja, motzinacancujtlavia,
moquetzalotlavia, moiotlovia, cuecueioca, naltona, vmpa tonneci.
¶ Chalchivitl acampa qujça in jtoca: inin itlachieliz qujltic, iuhqujn vauhqujlitl, no mjtonjanj,
tlaçotli, qualneci, tecpieli: vel intlatquj in pipilti: In oc ie nepa, in aca in manel çan quenamj
qujquemj, intlae chalchivitl icozquj, inoce imacuex, ic neci capilli, ca tepiltzintli, ic
maviztililo, tlaçotlalo.
¶ Xivitl: inin xivitl itech qujça in jtoca xivitl, in ixoatoc: ipampa in jtlachializ amo cenca
qujltic, çan achi mjcquj: iuhqujn amo çenca mavizço, çan nel achi ixtlileoac. Auh inin xivitl,
amo çëqujzquj [fol. 205v.¾], çan cacaiacaticac, iuhqujn xalli, patlachtontli, patlachpipil, amo
tlaquaoac, çan poxaoac. Injc monequj, injc tlaqualnextilo, çan momana, moçaloa, cã ic
tlaixtzaqualo: njxiuhçaloa, njxiuhtzaqua: njcxiuhtzaqua in vapalli, in teixiptla: njxiuhtemoa,
njxiuhtataca, njxiuhqujxtia. ±
¶ Teuxiujtl: inin itoca itech qujça in teutl, ioan in xiujtl, çan qujtoznequj iiaxca, itonal in teutl,
ioan, q.n. cenca mavizio; ipampa acan cenca neçi, canin çan quëman in neçi: ínjn teuxiujtl
cenca mavizio, in jtlã, in jtech motta amo cenca mavizio: auh in achi veca neçi, vel ticeoac,
iuhqujn xiuhtototl, nelli iuhqujn popoca. Injn cequj patlachtic, cequj ololtic, itoca
xiuhtomolli: inic xiuhtomolli, [fol. 206r.=] ca centlacotl in ololtic in tomoltic: auh in oc
centlapal patlachtic, iuhqujn ma çã ic tlapanquj, cequj vel xipetztic, cequj chachaltic, cequj
côcoioctic, cequj teçontic, patlachiuj, ololivi, ticeoa, popoca, teoxiuhpopoca, chachaquachiuj,
qujqujçanvi, teteçavi.
¶ Tlapalteoxiujtl: injn itoca, itech qujzquj in tlapalli, ioan in teoxivitl: ipampa ca çan ie vel
iehoatl in teuxiujtl, in qujmotlatlalili, ic mopopoiauh chichiltic, ic cenca nelli mavizio,
maviztic: ça cenca iequene tlaçonemj, motlapalpoiava, meezcuicujloa, mavizioa, tlaçoneçi
tlaçopialo.
¶ Epiollotli: injn itoca itech qujça in eptli, ioan iollotli: ipãpa in iuhquj itlachializ eptli, ca çan
no iuhquj in itlachializ: auh in jtechcopa iollotli, ca ipãpa in ololtic, iztac naltic, naltona,
nanaltona, teviltic, tevilotic, chipavac, chipactic, chipacpatic, tlaçotli, cequj chamavac, cequj
piçiltic, vel tetlanecti, [fol. 206v.¾] vel icollo, vel icolli, nenequjztli, temolonj, necozcatilonj,
nemacuextilonj, nemacuextilo, tlaqualnextilonj, ololtic, patlachtic, naltona, nanaltona,
tlamaviziotia, tevilotl momati tlatlanexiotia. ±
¶ Tevilotl: in tevilotl acan qujzquj in jtoca, tepeio, oztoio; cequj iztac, cequj aiopaltic,
camopaltic, mitoa, motocaiotia tlapaltevilotl. Injn tevilotl xapotquj, nalqujzquj, naltona vel
atic, chipavac, chipactic, chipacaltic, chipacpatic, cequj çeio, hecauhio, tetzavac, tlaçotli,
maviztic, mavizio, tlaçoti mavizioa, maviztililo.
¶ Apoçonalli: atl itech onca, ioan poçonalli in jtoca: ipampa in oc ie vecauh, inic
conmaviziotique tlaiximatinjme, qujtoque, ca tevatl ipopoçonallo: in tlavizcalpan, in jquac
valqujça tonatiuh, in apopoçoqujllotl vel iuhqujn inic neçi, ca qujmjna in tonatiuh, ic
contocaiotique. Apoçonalli ic conmaviziotique, [fol. 207r.=] injn apoçonalli ca tetl, aoztoio,
ca tepeio ca motataca, ca maqujxtía, vel chipavac nalqujzquj, vel qujnenevilia in tevilotl,
etlamantli in jtoca injn apoçonalli, itech mana, itech qujça in itlachializ. Inic centlamantli.
Itoca coztic apoçonalli, injn vel iuhqujn tetl; iuhqujnma tletlexochio in mocemjtta, iuhqujnma
tlemoiototonti, [testado: tli]itech tzitzicujca; iuhqujnma tlecueçallotl iitic icac, iuhqujnma
ocutl, candela itlecueçallo ic neçi vellamaviçoltic: auh inic cenca tlamaviçoltic, in jquac
netloc moquetza ocutl candela, compaloa in tetl no tlanextia, no tlatla. Injc vntlamantli; in
jtoca, quetzalapoçonalli; ipampa in jtlachializ xoxoxoctic. iuhqujnma quequetzalomio, iuhq¢n
quetzalomjtl, itech tzitzicujcatoc. injc etlamantli: itoca, iztac apoçonalli; ipampa motocaiotia
iztac, apoçonalli, ca amo cenca coztic, çan achi iztalevac, çan pinevac, çan camavac in
jtlapallo. Injn mochi apoçonalli; tlaihi ioananj.
[fol. 207v.¾] ¶ Quetzalitzepiollotli: injn itoca, itech qujztica in quetzalitztli, ioan epiollotli:
ipampa in achi xoxoctic ic tlachia, çan imaviztoca, amo ma nelli: in ma vel iuhquj
quetzalitztli, caiztac, in mocueptinemj: injc neçi i centlapal xoxoctic, xiuhtototic: ic cenca
nelli movizio, tlamaviçolli, xoxovia, ± xoxoxovia, xoxoctia, motonameiotia, tona meioa.
¶ Tlilaiotic chalchiujtl: tlaçotli tetl, itech qujça in jtoca tlilaiotl, ioan, tic q.n. iuhquj. Inin
chalchivitl, ipampa in motocaiotia tlilaiotic: amo cenca vel tliltic, amo no cenca xoxoctic, in
ma qujltic: çan ach iuhq ¢n tlaceviltic, iuhqujn ma tlilaiotitlan tlaaqujlli, maviztic, tlaçotli
patio, nicpatiotia, nicveiacacoa, njcveiacapatiotia, veicapatio va.
¶ Iztac chalchivitl: injn itech qujça in jtoca iztac, ioan chalchivitl [fol. 208r.=] catetl: auh inic
motocaiotia iztac chalchiujtl, ca in cequj vel iztac, vel iuhqujn totoltetl; auh çan can achichi
qujmotlalili in qujltic, in xoxoctic, in anoço texotic; auh in cequj çan iztacacujcujltic in
chalchivitl, anoce çan qujmotzitzicujchili in xoxouhquj. Iztaia motexoalpochia, texopoiaoa,
qujlpoiaoa, motexotzitzicujtza, moqujl alpichia. ¶ Mixtecatetl: ioan itoca texoxoctli, ioan
itoca oçelotetl: cequj iztac, cequj tliltic, cequj xoxoctic in qujmotlatlalili, amo mavizio çaçan
ie tetl, qujtzacuja chalchivitl, tlatzacuja, tlatoqujlia: amo maviziova, aiac ica, aonaitto, atle ipã
itto.
¶ Itztetl, itztli mjxcaujtica, in jtoca oztoio, tepeio, motataca in çan oc tetl; itoca itztetl, ioan
itztli injc tlachico; no itoca itztetl; auh in ie tlaievalli, ineixaviltoca itztli: auh injn itztli, cequj
itoca neximalitztla: iehoatl in patlavac, cequj itoca tlapanevalli, iehoatl in tëtilaoac
tepotzmjmjltic, cequj itoca vitzauhquj, iehoatl in centlapal [fol. 208v.¾] cenca iacaujtztic, ic
teitzmjno, cequj itoca itztapalcatl, ± iehoatl in titilaoac, aocmo cenca tene: njcan qujça in
itztetl, in tlachiconj. In tlaevalli itztli, necoc tene, tenatic, tetenatic, tlatequj, tlaxotla,
tlatzoponja: cequj itoca iztac itztli, amo cenca tliltic, achi iztac in jcanaoaia, oncanin neçi in
jztac, in iuhquj tevilotl. Cequj coztic; qujtocaiotia itzcujnitztli, iuhqujn quappachtli ic
vavanquj. Cequj itoca xoxouhquj itztli, achi mamatlaltic.
¶ Matlalitztli: injn itoca itech qujça in matlali, ioan itztli: ipãpa [fol. 209r.=] in jtlachializ, vel
iuhqujn matlali, mamatlaltic, matlaltic, tetexotic, texocamjltic, texopoiavac: auh in jnacaio,
vel iuhquĵ itztli injc achi atic: auh in noce ic achi tetzaoac, vellamaviçolli, vellaçotli,
tlaçonemj, tlaçoneçi çan tevneçi, çan canjn itto, mamatlaltia, xoxoxovia.
¶ Xiuhmatlalitztli: itech qujça in jtoca xivitl, ioan matlali, ioã itztli; ca in tetl qujcempanavi in
tlaçotli tetl, injc mavizio itlachializ: in canj ca, in motta iuhqujn atl ma ie chipinjz: auh no
cuele iuhqujn matlali ic neçi, vel iuhquj xiuhtototl: auh ie vel ie on in poctli qujvaliacantiuh,
xoxouhquj quavitl, ietch in iuhquj xiuhtototl, val moquetza, tlecueçallotontli: auh in ioaltica,
necoc cenmapilli injc tlanextia tlacempanavi, maviztic, tlacenpanavi tlaçotli. ±
¶ Teutetl: itech qujzquj in jtoca teutl, ioan tetl; ipampa aoccan centetl neçi, iuhqujn tetl injc
tliltic, qujtoznequj çan tlaçoca, çan tlaçonemj: iuhqujnma ineixcaujlteutl, tliltic, tlilpatic,
çemacic [fol. 209v.¾] tliltic, caputztic, chapoputic, vel cemaçic tliltic, vel açic in tlillan.
¶ Eztetl: in eztetl itech qujça in jtoca eztli, ioan tetl: ipampa injc mocujcujlo in tetl, iuhqu ĵ
eztli; iuhqujnma ezqavacquj, in aocmo tlapaltic ic mocujcujlo, cequj qujmotzitzicujchili,
cequj ic vavanquj, cequj çan qujmotlatlalili, cequj ic tlapanquj, ezcujcujltic, tlapalpoiavac,
tlapalalpichilli, motlapaltzitzicujtz, meezchapanj, eztlapanquj, motlapaltzitzicujtza,
motlapalpoiaoa, motlapalvilteq¢, meezchapanja: ioan ipampa in jtoca eztetl, qujl qujlochtia,
quelleltia in ezvitomjliztli, in at noço viteccatl in cenca ezqujça quellelcehuja, tlaellecevia,
tlacevia, tlatzaqua, tlapatia.
¶ Inic macujlli, parrapho: itechpa tlatoa, oc centlamantli tetl; in mochioa tezcatl, in mocuepa
ca tetl.
¶ Tezcatl: acan qujzquj in jtoca, injn tepeio, oztoio, tataconj, tlapanonj; injn texcatl çequj [fol.
210r.=] iztac, cequj tliltic; in jztac iehoatl in qualli in tlachia, in nettonj in chipavac, atic,
qujtocaiotia tecpiltexcatl, tlatocatezcatl, in tliltic, iehoatl in amo qualli, in amo tlachia, in amo
tequalnexti çan (qujtoa) teixavanj, in aqujn ic motezcavia, in ompa õmotla camatalapol,
ixquatolmjmjlpol, tenxipaltotomacpol, camaxacalpol: qujtoa tlaeltezcatl, teixavanj tezcatl.
Injn tezcatl, cequj iavaltic, cequj xopiltic: qujlhuja acaltezcatl, tepeio, oztoio, tataconj,
petlavalonj, quaquaovanj, njtezcachiva, njcquaquavi njctzicuava njcvallalia, njqujchiquj,
njcxalhuja, njcteuxalhuja, njctzinacan ± cujtlavia, njccencava, njcquetzalotlavia, njciotovia,
njnotezcavia, nontlachiantezcac, ompa onneçi, ompa nonnotta.
¶ Tecpatl: injn acan qujzquj in jtoca, ololtic, patlachtic, chiqujnaltic: acan cen qujzquj,
xipetztic, xixipetztic, tetecujtztic, châchaquachtic, côcomotztic, vacaltic, patztic, comultic,
côcoioctic, [fol. 210v.¾] qujqujztic, qujqujçauhquj, acan neçi, in ma vepantli iztac, cequj
coztic: amo vel coztic, çan poiavac, çan achi çacatlaxcalpoiavac, cequj quappachtica
mehecauhioti, cequj xoxoxoctic, cequj atic, cequj tetzavac, cequj ceio hecauhio: injn tleio in
movitequj, tlexochtli itech valqujça, tlatla, tlatlatia, tlatlecavia, tlatlecujtia, tleiova, tleti.
¶ Xoxouhquj tecpatl: achi mochalchiuhnenequj, iehoatl in qujtocaiotia tlatecquj, in
tlaiximatinj tecelic, qujmotzitzicujchili, xoxoctic: anoço qujmotlatlalili, anoço ic mopoiauh;
no qualnezquj celic, qualli.
¶ Tepuchtli: iztac, vel iztac. Iztacpatic, chipactic, chipaccaltic; çan poxavac, çeio, hecauhio.
¶ Aitztli, anoço achalchivitl, iztac [fol. 211r.=] chipavac, tetzcaltic, cuechtic, achi xoxoxvic.
¶ Vitzitziltetl: in jtoca itech qujça in vitzitzili, ioan tetl: ipampa in itlachieliz, iuhqujnma
vitzitzilin iiviio, in mjtoa totozcatleton. In itlachieliz iuhqujn ma centzontli icpitl, itech
moiava xoxotla, iuhqujn tlatla; itech cen ± qujça, ca itech cenqujztica in tlapalli, in chichiltic,
in xoxoctic, in xiuhtototl, in tlauhquechol, in camopalli, in tlavitl, in qujltic, etc. çan tetl atle
itech ca tliltic: injn mjmjltontli, iuhqujn icel azcatl tacapitztontli, çan qualton, çan tepiton;
ompa ichan, ompa neçi in teuatenco, ilhujcaaxaltotlan, in motta, ioan ompa intotonacapan
atoiac, texcalapan in neçi: auh çan iovaltica in neçi, iuhqujn icpiton xotlatica; anoçe iuhqujn
candelaton tlatlatica, intla çan valneneçi ca icpitl: auh intla çan ie ca, intla çan ie tlatlatica, ca
iehoatl in vitzitziltetl, chipavac, atic, naltic, vellaçotli, maviztic, maviço tlamaviçoltic,
xoxotla, pepetlaca [fol. 211v.¾], qualneci, chipaoacaneci, atca neçi.
¶ Tapachtli: injn acan qujzquj in jtoca, ca omjtl, ca itapalcaio in jtoca tapachtli, in ioioli, in
qualonj, tepitztic, chicavac, tlâpaltic, tlaquavac, çan ie mochi itoca Atzcalli: injn itapalcaio,
atlan nemj iolque: auh injn cequj chichiltic, cequj iztac: itoca aiopalli, cequj itech cenqujzca
ca in tlapalli, iehoatl qujtocaiotia, quetzalatzcalli, anoço chalchiuhatzcalli: in jtlachializ vel
iuhqujn vitziltetl: cequjntin qujtocaiotica vitzitzilatzcalli, auh cequj tlatlactic, iehoatl in mjtoa
tapachtli. Injn tapachtli motevilonenequj, no naltic, no atic, tetzcaltic, xipetztic, xixipetztic,
teçontic, chachaquachtic, quj^qujztic. In tapachtli nictequj, njcmacuexchiva, njccozcatlalia,
njccozcachiva, njqujmati, njctoltecatlalia, njcnomacuextia, njcnocozcatia, njcnemjtia,
njctitlanj, njctimaloa.
¶ Atzcalli; ie mochi itoca in atlã [fol. 212r.=] vitz, in atlan nemj itapalcaio; ín iuhquj
tecuçiztli, in iuhquj chipoli, in iuhquj çili, in iuh tapachtli, in iuhquj tecujçiztli, etc.
¶ Tecçiztli iztac, cequj vei, cequj tepiton ilacatztic, maviaçauhquj, ± pitzaloni caqujztinj:
njcpitza in tecciztli, njciectia, njcpetlaoa in tecçiztli.
¶ Tapachtli omjto.
¶ Çulcili: itech qujça in jtoca culi, ioan çili: ipampa ca quappachtica motzitzicujtz,
mocujcujlo, moçolcujcujlo, motzitzicujtza, mocujcujloa, moçolcujcujloa.
¶ Chipoli: achi vejtontli çan vel cemjztac, chipavac, mavizio, qualton, qualnezquj, qualtepil. ±
±
¶ Coztic teucujtlatl: in coztic teucujtlatl, ca tlallan in mochiva, tlallan in onoc. Injc neçi, inic
motla in campa ca, ca onca inan: iquac in neçi in jnan [fol. 213r.=] in qujavi, in jaio (in
qujtoa) iiaxix cenca chiava, canjn ixcoztic, canjn xoxoxoctic: iuhqujn xoxotla, cenca chiava
injc neçi: auh in mache inan ca tlalli, anoço tepetl itic in onoc, in cacoztic teocujtlatl: auh amo
ma çan temj, in ma ololiuhtica; çan qujmotlamjavalti in tlalli, in tepetl, tataconj, paconj
pitzalonj. Ie mochi iuhquj, in jztac teucujtlatl, in tepuztli, in temetztli: auh in canjn atoiapan,
ompa vetztica iiovi teucujtlatl, in atoiatl: ic ipampa in aiamo valvi españoles, in mexica, in
aoacã in tlaiximatinj, amo qujtatacaia in coztioc, in jztac teucujtlatl, çan atoiaxalli qujcuja,
qujquauhxicalhuja; oncã qujttaia in coztic teucujtlatl, in cana vetztivitz in juhquj, ixqujch in
tlaolli: njman ie oncan qujcuja, in iuhquí xalli, çatepan catiliaia, qujpitzaia, quj^matia,
qujtlaliaia in cozcatl, in macuextli, in nacochtli, in tentetl, etc. Injn teucujtlatl in coztic, in
jztac in jtoca itech qujça in jtoca teutl, ioan [fol. 213v.¾] cuítlatl: ipampa in maviztic in
coztic, in qualli, in iectli, in tlaçotli, in necujltonolli, in netlamachtilli, intonal, imaxca,
inneixcavil in tlatoque, in totecujiovan: itech qujzquj, in quëman cana neçi tlavizcalpan,
iuhqujnma apitzaltontli, qujtocaiotia tonatiuh icujtl, cenca coztic, cenca maviztic: iuhqujn
tlexochtli manj, iuhqujnma coztic teucujtlatl, tlaatililli; ic neçi itech tlaantli, y, in coztic
teucujtlatl, amo iehoatl in jpalnemoanj, in jtechcopa mjtoa, ie in tonatiuh; ca in aiamo
iximacho in jcel teutl, in nelli teutl, in ca mjequjntin teteu, neteutiloia. Auh in tonatiuh; çan
vel itoca catca teutl, nepantla teutl, mjtoaia valqujça teutl, njzteutl; ± onmotzcaloa teutl,
oncalaquj teutl, teutlac noma mjtoa in axcan, qujtoznequj onac, oncalac in teutl, injn tonatiuh
icujtl, in nonotzaloque qujcujque caqujl nanavapatli, qujlmach nanaoapatli, in aiamo nanaoati
qujqua, qujl [fol. 214r.=] amo nanaoatiz: auh in nanavati qujl ic pati, qujtoaia, qujlnamjquja
in jçaçanjllo tonatiuh, ca qujl nanaoaton catca; qujl ipampa in nanaoapatli icujtl, in njcan
tlalticpac quëman neçi. Injn teucujtlatl in coztic, iztac, icemaçica, iceniac qujceniacantica,
necujltonolli in tlalticpac temolonj, neconj, elevilonj, tlaçotlalonj, pialonj, tlatilonj; ipampa
tlaihiyovilonj, ipãpa mjcoanj, teioleuh, teiol itzcalo, tetlacuepili (nel mjtoa) teca mocaiaoanj,
tetonal, tecutlatlqujtl, tlatocatlatqujtl, njteucujtlatataca, njxalteçi, njxalpaca, njxalpitza,
njteucujtlapaca, njxaliectia, njtlachipava, njteucujtlapitza, njtlaatilia, njctlalia, njqujmati in
teucujtlatl, njcpitza, njctzotzona, njcchiva teucujtlacaxitla, teucujtlatecomatl,
teucujtlaquauhcaxitl, teocujtlaapilolli, njcchioa, njcpitza, njqujmati in teucujtlacozcatl, in
teucujtlamacuextla, in teucujtlanacochtli, in pipilolli, in cuecueiochtli: njctzotzona in
teucujtlaamatl [fol. 214v.¾], njtlateucujtlavia, njtlateucujtlaaltia, njtlaoça, teucujtlatl
njctzicujnja ic njtlaqualnextia, ic njtlatonameiotia.
¶ Temetztli: in jtoca tetl, ioan metztli itech õca: ipampa in quëman itto ioaltica neçi, iuhqujn
atolli manj, qujl icujtl in metztli, iztac, tel achi cujchevac, itech tlaqujxtilli in jtoca: auh injn
no tepeio, oztoio, in iuhquj teucujtlatl: auh no onca inan, in iuhquj tlamjiavalli tlallan
iaiaticac: auh injn paconj, pitzalonj, ati lilonj, atianj, catzavac, tliltic, etic, eticpatic,
cujtlaxocotl, cujtlaxocopatic; ± njtemetzpaca njtemetztlaça, njtemetzchipava, njtemetztemoa,
njcatilia in temetztli, njctlalia, njqujmati.
¶ Metzcujtlatl: in metzcujtlatl itech qujça in jtoca metztli, ioan cujtlatl, qujl icujtl in metztli,
catzavac, camjltic, pêpepetlaca, cenca canaoac; iuhqujn amatl nenepanjuhtica, chinequiztli,
hatevivi, haiollotlapalivi, ecauhtic, acovetzquj, patinj, momapatlanj, maxaqualolonj.
[fol. 215r.=] ¶ Amochitl: in jtoca itech qujça in atl, ioan mochitl: qujtoznequj
apopoçoqujllotl, vel qujtoznequj apochqujotl, iuhqujnma ipochqujotl atl: ic motocaioti in
iztac, in achi moztacteucujtlanenequj, in achi tlaquavac, in no achi qualneçi, vnca itepeio,
ioztoio, itecochio; in iuhquj teucujtlatl, no iuhquj no onca inan.
Tepuztli: no vnca itepeio, ioztoio, tepeio, oztoio, tecochio; auh no vnca inan in tetl, in
texcalli, in tepetlatl qujmotlamjiavalti; in iuhquj teucujtlatl, in mocuj çan oc tlalli, itoca
tepuztlalli, mopaca, mototonja, matilia, mopitza, moteca, motoiava: In tepuztlalli cequj
tlatlavic, mjtoa, motocaiotia chichiltic tepuztli, in njcan Nueva España: çan iio in nenca, in
catca chichiltic, castillan tepuztli in coztic, in tliltic: njtepuzpitza, njtepuçatilia, njctoiava,
njctlanellotia, njctzictilia, njcamochivia, njctlaquava. ±±
Esmeril
¶ Teuxalla: axcan mjtoa vei xalli tetl, tepetl, texcalli, iztac, tecoçauhtic, nexeoac, tlatlavic,
tlilaiotic, tlaqujquanj tlatlamjanj, tlacanaoanj: cequj teçontic, chachaquachtic, papaiaxtic;
cequj cuechtic, vel pitzavac, tlaquaqua, tlâchiquj, tlacanaoa, tlatlamja; njtlateoxalhuja,
njtlachiquj, njtlaquava.
Plomo molido
¶ Temetztlalli: iehoatl in jtech qujça in teucujtlatl, in aço temetztli, anoço amuchitl, tlalli,
xoxoxoctic, tecpatetic, tenextetic, xaltic, moneccaio, nequjzio, neconj, paconj, atililonj, etic,
eticpatic, cujtlaxocotl, cujtlaxocopatic; njtemetztlaltataca, njtemetztlalcuj, njtemetztlalteçi,
njtemetztlallatia, njtemetztlallatilia.
Margarita
¶ Hapetztli: çan vel no iuhquj in temetztlalli, iece çan vel molhuj [fol. 216r.=] xalli, tliltic,
pêpepetlaca, tlaoatzalonj, ic vatzalonj in tlacujlolli. Nâpetzcuj, napetzmama, nâpetznamaca,
njtlaapetzvia.
Esmeril de pedernales
[Glosado: Injc ce parrapho itechpa tlatoa, in jsq ¢ch tlapalli in quenjn muchioa.]
¶ Nocheztli: nochtli itech qujça in jtoca, ioan eztli, iehica nopaltitech in muchiva; auh iuhqujn
eztli, iuhqujn eztecocoli, [fol. 216v.¾] injn nocheztli ca ioioli ca ocujli, in nocheznupalli, in ie
imochioaia nocheztli, in nopaltitech ioli, tlacati, in iuhquj çaioltoton, in ioiolititin: njman ie
movapava, njman ie mozcaltia, njman ie chamava mopochqujotia, cenca chamava, tôtomava,
tolonavi; njman iemopochqujoqujmjloa, in oimellelaçic in ocujlti, vel iuhqujn eztecocolli
motlalia; njman motocatzaoalqujmjloa, njman miquj valvetzi, noçe mololoa, mozqujzvia
popotica mololoa. Injn tlapalli aiamo chipavac, çan ixtlilectic, çan oc iuhqujn ezvacquj,
ololtic, ololtontli, pâpatzpil, vavacalpil, tlapalonj, tlachichililonj, tlachichiloanj. Nitlapa,
njtlanochezvia, njtlanochezaquja, njtlapallacujloa, njtlatlapalaquj, njtlatlatlapalpoiava,
njtlatlapaltilava, njtlachichiloa, njchichilivi, njtlapalqujça.
¶ Tlaquavac tlapalli: itech qujça in jtoca tlaquavac, ioan tlapalli: ipampa ca cenca qualli
chicavac, ixtlapaltic, ixtlapalivi [fol. 217r.=], vel chichiltic, vel eztic; iuhqujn xoxouhquj eztli,
tlatlaxcalolli. Auh injn, ca çan ieiehoatl in nocheztli tlamantli, itoca nocheztlaxcalli:
njnocheztlaxcalchiva, njnocheztlaxcalmana, njnocheztlaxcaloa.
¶ Tlapalnextli: in jtoca itech onca tlapalli, ioan nextli: ipampa ca çan ieiehoatl, in nocheztli,
tlachivalli, çan tlanello, cequj ± tiçaio, cequj texio, cequj tlaixnamjctilli, in çaçan nocheztli, in
nochtli, in qualonj, nopalli itech qujça, no tlapalnextli motocaiotia, inochezio, nochio nopalli
tlamãtli, tlatlaxcalolli. Injc motocaiotia tlapalnextli; amo ixtlapalivi, amo eztic, çan nexevac,
nexectic, ticevac. Nitlatlapalnexvia, njtlatlapalaquja, njtlapoiava, njtlacevallotia.
¶ Xochipalli: injn itoca itech qujça xochitl, ioan tlapalli; iuhqujn qujtoznequj, xochitl,
tlapalonj. Injn xochipalli tonaian muchiva, tlapalonj, tlacujlolonj, tlaqualnextilonj,
tlatonameiotilonj [fol. 217v.¾], tlacueponaltilonj. Nitlaxochipalhuja, nitlaxochipalaquja,
njcxochipalhuja.
¶ Matlali: acan qujzquj in jtoca, xivitl ixochio, xochitl: inin matlali texotic, ioan achi qujltic,
cenca ixtlapalivi, ixchicactic, qualli, qualnezquj, celic, celtic, celpatic, ixtlapalivi, ixtlapaltic:
njmatlalchiva, njtlamatlalchiva, njtlamatlallotia, njtlamatlalpoiava, njtlamatlalaquja.
¶ Çacatlaxcalli; çacatl, ioan tlaxcalli, itech quiztica in jtoca: ipampa iuhqujn çacatl
movivicama, in jtechqujça coztic, memelactic, pipitzavac, in jtech qujça çacatlaxcalli. Injc
tlaxcalli, ca tlatlaxcaltilli, iuhqujn iavale tlaxcalli, patlavac iavale, vej, cacaoac, tonaian in
jmochiuhian, coztic, coçauhquj, coçauic, cozpatic, cozpiltic. Nitlaçacatlaxcalhuja,
njtlaçacatlaxcallotia, njtlacoçalhuja, njtlacoztilia. ±
¶ Achiotl, anoço achiotetl: acan [fol. 218r.=] qujzquj in jtoca, tlatotoian imochiuhia xochitl in
mochiva moteçi, ixtlatlauhquj, ixtlatlaltic: nachiochiva, njtlaachiochiva, njtlachioaquja,
achioneci, tlatlavia.
¶ Injc vme parrapho: oc centlamantli tlapalli itechpa tlacoa, iuh motta in quenjn tlapalo.
¶ Vitzquaujtl: vitztli, ioan quaujtl: itech qujça in jtoca injn vei quavitl: auh vel iehoatl in
jnacaio, in jtlac, in tlapalli mochiva injc tlapalo, tetzotzonalonj, tzatzaianalonj, çiavalonj,
çiavanj, maqujxtianj in çan mjxcavia, çan oc achi cujchevac, achi ixtlilevac; qujn
qujtlachialtia in tlalxocotl; ioan in oc cequj qujneloa chichiltic, chichilpatic, chiltic,
chilpatzcaltic, chilpatic, tlapalonj: amo tlacuilolonj. Nitlavitzquavia, vitzquauhtica njtlapa,
njtlaujtzquauhaquja, nitlavitzquauhiotia, njvitzquauhtequj, njvitzquauhcuj, njvitz
quauhnamaca.
¶ Nacazcolotl: tonaian in muchivaia [fol. 218v.¾], vei quaujtl itlaaqujllo, in jtoca itech
qujztica nacaztli, ioan colotl, qujtoznequjiuhqujn nacaztontli, colochtontli, copiltontli,
ilacatzpil, melactontli, melaoacatontli, tlatlacpil, cujchevac: i çan ipan qualli texio, tetexio, i
cenca qualli in jiac, in tlâcaoa ôxio, ôoxio, çaçalic, çaçaltic, çaçalpâtic, çaçaltic, tlatlilpalonj,
tlavitztecolpalonj, ipaloca in vitztecolli, in iapalli, tlacujlolonj, letrachioalonj.
¶ Texotli: in texotli acan qujzquj in jtoca: in texotli xoxoctic, xôxovic, xoxoxovic, xoxouhquj;
achi ixcamjltic, ixcamjliuhquj tetzavac.
¶ Tecoçavitl: in jtoca itech qujztica tetl, ioan coçauhquj, q.n. tetl coztic, coztic tetl moteçi,
tlapalonj, tlacujlolonj, tlaquauhnextilonj: njtlatecoçavia, njtlatecoçauhaltia, njtlatecoçauhiotia.
¶ Tlaliiac: in jtoca itech qujça in tlalli, ioan iiac: ipampa catlalli, ca tepetlatl cacaiacatica.
¶ Tlalxocotl: in jtoca itech mjtoa tlalli, ioan xocotl: ipampa catlilli, tetepetlatic, tetequjxqujtic:
auh injc xocotl, caxococ, xocopatic, teiztlacmealtic, tetlanmjmjcti, tetlâcecepouh, texôxocoli;
iztac, ixiztac, tlatlapalchipavalonj tlaixchipavalonj, tlaiectilonj. Nitlatlalxocovia,
njtlaixchipava, njtlaixiectia.
¶ Tetlilli: anoço tezcatetlilli, in jtoca itech qujztica tetl, ioan tlilli: ipampa ca tetl tlaquavac,
auh tliltic, tlilpatic; auh injc itech vnca tezcatl: ipampa pepetlaca. Nitlatetlilhuja, [fol. 221r.=]
njtlatezcatetlilhuja, njpepetlaca.
¶ Tlavitl: acan qujzquj in jtoca, tetl, tepetlatl, tepetlatlalli, tepetlatic, tlatlaujc, tepeio, oztoio,
moneccaio, monequj, neconj, tlaqualnextilonj, tlatlaujlonj, nitlatlavia, njtlatlauhiotia, tlauhtica
njtlaoça.
¶ Tiçatl: injc tzaoa civa, iztac, mjmjltic, ololtic: injn çoqujtl, ca iehoatl ín atiçatl: njman
moxca texcalco ic chipava, tiçati, ninotiçavia, njtlatiçavia, njtlaztallalia. ±
¶ Teticatl: in jtoca, tetl, itech qujça, ioan tiçatl: ipampa ca tetl, moteçi, mjcequj, mocuechoa,
ic tlacujlolo. Nitlatetiçavia.
¶ In xicaltetl: çan atlauhco in muchioa, vmpa in tollã çan mopepena: auh çatepan moteçi, uel
mocuechoa: auh in jquac ie ic mjqujliz in tecomatl; njman ic moneloa in mjchoacaiotl texotli,
motocaiotia texotlalli, njman ic moneloa in chiamatl, ic çaçalia, ic mjquj in tecomatl, anoco
xicalli.
¶ Iiappalli: in jtoca, itech qujztica iiauhtli, anoço iaiauhquj, ioan [fol. 221v.¾] tlapalli, iuhqujn
qujtoznequj iaiactic, iiauhtic tlapalli, çan tlachivalli, tlanelolli, tlanamjctilli, tlanenelolli. Injc
tlachioalli, çacatlaxcalli texotli qujnamjquj, texotli momjnaltia, texotli monamjctia in
çacatlaxcalli: amo cenca xoxoctic, amo no coztic, cancan poiavac in coztic itech neçi.
Niiappalchioa, njiappallalia, texotli, çacatlaxcalli njcneloa, njcmjnaltia, njcneneloa,
njtlaiiappalhuja, njtlaiiappalaquja, njtlaiiappalpoiaoa, iiappaltica njtlacueponaltia,
njtlacevallotia.
¶ Camopalli: tlapalpoiavac, tlaqualnextilonj, tlacueponaltilonj, tlatlanexiotilonj, tlâcujlolonj,
tlapallacujlolonj. Injc mochioa, y, nocheztli, tlalxocotl monamjquj, moneloa, momjnaltia. ±
Nicamopalchioa, njcamopalpatla, njcamopallacujloa, njcamopalpa.
¶ Quiltic: in jtoca, itech qujztica in qujlitl, ioan tic, qujtoznequj: iuhqujn qujlitl, achi
xoxouhquj [fol. 222r.=], achi ixcoziaiauhquj cencan achi. Injc muchiva, y, in texotli,
çacatlaxcalli monamjctia. Nitlaqujlaquja, njtlaqujltiçaaquja, njtlaqujltiçapo iava.
¶ Vitztecolli: in jtoca vitztli itech qujztica, ioan tecolli: iuhqujn qujtoznequj vitzquavitl,
tecoltic, camjltic. Injc muchioa vntlamantli in monêneloa, [glosado: vitztesolli][testado:
chichiltic]ioan tlaliyac, [testado: texotli ioan tlili]ic muchiva in tliltic, tlapalcamjlpoiaoac,
njvitztecolchioa, njtlavitztecolaquja, njtlaujtztecolpa.
Leonado
¶ Quappachtli: in jtoca, itech qujztica quavitl, ioan pachtli: iehica ca in jpachio quavitl, in no
itto[glosado: ca]quappachtli, ca moteçi, mopaltilia; vncan qujça in tlapalli, in jtoca,
quappachtli, anoço iehoatl in quauhtepuztli, itech qujça achi ixcoziaiactic, ixcamjliactic. Injc
qualtia, y, nacazcolotl moneloa, ioan achi çoqujtl, in jtoca palli.
¶ Tlapalli: icentoca in jxqujch nepapan tlapalli, chipavac, qualli, iectli, tlaçotli, maviztic.
Ninepapantlacujloa, nepapan tlacujloli njcchiva, njcqualnextia, tlamomoxoltic njcchiva,
cujcujlchampotic, cujcujlchampochtic njcchiva, niqujccujloa.
¶ Tliltic, omjto.
¶ Coztic, omjto.
¶ Chichiltic, omjto.
¶ Xuxuctic, omjto. ± ±
¶ Injc matlactli omome, capitulo: ipan mjtoa, moteneva in nepapan atl; ioan in nepapan tlalli.
¶ Injc ce parrapho: ipan mjtoa, in quenamj in ilhujcaatl, in atoiaatl.
¶ Injc ce, parrapho: qujtoa, qujteneva in atl: iehoatl in mjtoa, [fol. 223r.=] teuatl; injc mjtoa
teuatl, camo teutl, çan qujtoznequj, maviztic vei tlamaujçolli, ioan itoca ilhujcaatl, in ie
vecauhtlaca, in njcan Nueva España tlaca, momatia, ioan iuhquj neltocaia, ca in ilhujcatl, çan
iuhqujnma calli, noviiampa tlacçaticac: auh itech acitoc in atl, iuhqujnma acaltechtli, itech
motlatzoa: auh ic qujtocaiotique ilhujcaatl, iehica ca itech açitimanj in ilhujcatl. Auh in axcan
ĩ ipampa tlaneltoqujliztli çan mjtoa vei atl, vei temauhti, teiçavi, aixnamjqujliztli,
tlamaviçolli, popoçoqujllo, cuecueio, atlamjmjlolli, chichic, chichipatic, chichipalalatic,
itztonquavitl, tequaio, ioioliio, molinjanj, ioltimanj, xoxoqujuhtimanj, âtlacamanj. Teuapan
njnemj, ilhujcaatl njcviltequj, vei atl njcpanavia, vei atlan njmjquj, ilhujcaapam njnemj.
¶ Atoiatl: in jtoca, itech qujztica in atl, ioan totoca, iuhqujn qujtoznequj, atl totocanj: in njcan
[fol. 223v.¾] Nueva España tlaca, in ie vecauh tlaca qujtoaia. Injn ca vmpa vallauh, vmpa
valeva in tlalocan, ca iiaxca, ca itech qujça in teutl, in jtoca, chalchiuhtli icue; ioan qujtoaia,
ca intepetl çan navalca, çan panj in tlallo, in teio, ca çan iuhqujn comjtl, noce iuhqujn calli, ca
tentica in atl, vmpa ca, intla quëmãn monequjz xitinjz in tepetl, ca apachiviz icemanavac: auh
ic contocaiotique, injn necentlaliliztlaca, altepetl qujtoaia; injn altepetl, injn Atoiatl ca ompa
oaleva in jtic tepetl. Ca vmpa qujvaliva, qujvalmacava in chalchivitl icue. ± Auh in nelli, in
melaoac, ca iuhquj monequjltia in tot[ecuy]o. ca tlallan cala quj in jlhujcaatl, ihicac, ohonoc,
icocoio, ipiazio: noviian iauh in tlallan, in tepepan, in canjn tlacoiava qujtla, iiovica, oncan
moceniacatia, açoma ixtlaoacã, aço tepetitech: auh anoçe çan apitzactotonti, monenepanoa,
iehoatl vey atl, iehoatl in motocaiotia [fol. 224r.=] atoiatl, auh illhuicaatl, ca chichic, auh injn
aocmo chichic, tetitech, tlalli, itech velia, oc cenca in xaltitlan qujça oncan aviiaia, vncan
velia, in atoiatl meianj, molonjnj, motompitzoanj, totocanj, çolonjnj, motlaloanj,
mopetzcoanj, xaxamacanj, qujqujnacanj, tequaio, aixnamjqujliztli, temamauhti, teatocti,
atocoanj, mjchio, covaio, molonj, motompitzoa, colonj, xaxamaca.
¶ Injc vme parrapho: itechpa tlatoa, in jtlatlamantiliz, injc moxexeloa, in iuhquj atoiatl, ioan
vei atl.
¶ Amacozatl: njcan in icac tlatotoian, tequaio, temamauhti: covixcatlalli ipan in jcac. [fol.
224v.¾]
¶ Quetzalatl: in jtoca, itech mjtotica quetzalli, ioan atl: ipampa chipavac matlaltic,
matlalaiotic; njcan cuex tlapampa, xopalevac, xopalectic, texoapoctic, matlaltic, matlalaiotic,
nalqujzquj, texoaiotia, matlalaiotia; njqujxtia, njcpanavia, quetzalapan njpano.
¶ Tequanatl: in jtoca, itech qujztica in tequanj, ioã atl; ipampa cenca tequaio, ±
nicmauhcaqujxtia, njcmauhcapanavia: in tequanatl, njmauhcaqujça in tequanac, in tequanapa.
¶ Tollan atl: in jtoca itech ca in altepetl tollan, ioan atl; ipampa ca iitic in qujzticac in altepetl
tollan, achi cujchevac, achi tlilevac, têteio, tealacio, tlaatoctianj, qujvicanj in quavitl, in tetl:
Natoco, nechvica, nechatoctia, cocoliuhticac.
¶ Nexatl: in jtoca, itech qujztica [fol. 225r.=] nextli, ioan atl: ipampa tetzavac, teçevac,
iuhqujn nextli, tlapalli, nexeva, ticeva.
¶ Totolatl: in jtoca, itech qujztica totoli, ioan atl: ipampa qujlmach vncan imatliian catca, in
quauhtotolme, in oc tzivactla, nequametla, xaxamacaticac.
¶ Tetzavatl: in jtoca itech qujztica tetzavitl, ioan atl: ipampa çan iqujn in qujztiuh: ioan cenca
temamauhti, tliltic, cenca tequaio, covaio, tetzavatl, qujça molinj.
¶ Pinavizatl: apitzactli, in jtoca, itech mjtoa in pinaviztli, ioan atl: ipampa in jquac aiac ipan
qujça, in aiac qujquac ipan qujxova, in panavilo, caxava, canava, vaquj; çan iuh nenti in
achichiacpã muchiva, pinava, canava, iloti.
¶ Ameialli: in jtoca itechqujztica [fol. 225v.¾] in atl, ioan meia: iehoatl vel ineixcaviltoca, in
tlallãpa valqujztica, in attotoca, in at noço çan manj, ivanj, velic, aviiac. Nemovanj, tonenca,
toiolia, tocelica, chichic, poiec, hijac, tecoco, tecocolizcujti, mjcoanj, teiolitlaco, meia,
molonj, totoca, çolonj, motompitzoa, velia, aviaia, chichiia, poieia, hijaia, iva. ±
¶ Apitzactli: itech qujztica, in jtoca atl, ioan pitzavac qujtoznequj, pitzaoaticac atoiatl,
acanactli, pitzavac, tilavac, mjcoanj, çolonjnj, vecatla, çolonj, motlamjna, teatocti temjctia.
¶ Xalatl: in jtoca itechca xalli, ioan atl: qujtoznequj atl xaltitlan valqujça, xalpan ca ameialli,
veltic, vel patic, qualli tlaçotli, tlaçotlalonj, tetonal.
¶ Amaitl: in jtoca itech qujça in atl, ioan maitl: iehoatl in ilhujca atl, ima in tepetla iaticac [fol.
226r.=], anoço in valpitzavaticac.
¶ Amanalli: itech qujztica in jtoca atl, ioan tlamanalli, anoço manj: iehoatl in çan manj atl, in
amo otlatoca, tollo, mjch io, nacaio, tlalactimanj, manj, mantimanj.
¶ Amanalli: itoca in çan manj atl, in tlamanalli, in aço qujavatl, in aço tlaqujlatl,
pepeiontimanj, cuecueiontimanj, cuecueiocatimanj, mocueiotitimanj.
¶ Chapoltepetl: in jtoca itech qujça in chapoli, ioan atl: ipãpa ca chapultepetl itzintlan in meia,
in molonj, velic, aviiac, qualli, tlaçotli, ivanj: ic manj in mexicaiotl, in tenochcaiotl, ic
ioltimanj catlitia, qujceliltia in mexicaiotl.
¶ Atlacomolli: in jtoca itech qujça in atl, ioan comoltic, qujtoznequj tlatatactli, tlanj, vecatlan,
centlanj: vncan atlacujva, oncan altiva mextica. Natlacomollalia, natlacomoltataca. [fol.
226v.¾]
¶ Axoxovilli: in jtoca itech ca in atl, ioan xoxouhquj: iehoatl in aoztotl, in çan manj icenca
vecatlan, xoxoctic, xoxovixtimanj.
¶ Atoctli: in jtoca itech qujztiça in atl, ioan totoca, qujtoznequj, valatococ tlalcoztli, xalatoctli,
iamanquj, cuechtic, cuecuechtic, velic, aviiac. Tlamochivanj, temachtli, temachilonj, qualonj.
¶ Quauhtlalli: in jtoca itech qujztica in quaujtli, ioan tlalli: iehoatl in palanj quavitl, anoço
avazvatl, in quauhtlaçolli, in anoço tepetlalli, in quauhio, cujchevac, anoço coztic,
tlamochivaia.
¶ Tlalcoztli: itech mjtotica tlalli ioan coztic; ipampa ixcoztic, [fol. 227r.=] qualli, iectli,
tlamochioanj, tlaaquillo, temachtli.
¶ Xa[glosado: la]lli: itech mjtotica in jtoca xalli, ioan tlalli: ipampa in xallo, in xalpitzavacaio:
amo tlamochivanj, çan tlaovatinj, ± tlaovatlamelaoaltia, amo cenca temachtli, amo cenca
nacaio, amo cenca vntlaca, amo nacaio.
¶ Teçoqujtl: itech qujztica in itoca tetl, ioan çoqujtl: ipampa [fol. 227v.¾] catlaqujavac,
tzictic, tepitztic, cujchevac, tlilevac, chapopotic, tepitzavi, tlaquava, tlaquactia.
¶ Callalli: itech qujztica in itoca calli, ioan tlalli: iehoatl in calli ipan manj tlalli, ioã in
qujiavalotoc calli, tlamochivanj, ontlaca.
¶ Tlalmantli: itech qujztica in jtoca tlalli, ioan manquj, q.n. tlalli amo tliltic, amo no comoltic,
calli vncã manca.
¶ Atlalli: itech mjtoa, in jtoca atl, ioan tlalli: iehoatl in tlalli [fol. 228r.=] mavilianj,
matequjanj in tlaavililli, atequjlonj, avililonj, apacholonj, paltinj, çoqujtinj, qualli, iectli,
tlaçotli, qualonj, temachtli, tlamochiuhia, tlamochivaia, nacaio, toconj, etlaxonj, pixconj,
pixcoia, tlaqujaloia, natlalchiva, njnatlalmjltia, atlalli njcchiva, atlalpan njtlaqua. ±
¶ Tetlalli: iehoatl in cuechtic, in pinoltic, tetl itech qujça: in tetzotzonquj qujtlaça, qujpixoa, in
anoço tlein tetl, cuechtic, cuechivi, cuechtia, pinolti, pipinolti.
¶ Tetlalli: in tepepan tlalli in [fol. 228v.¾] teio, in texallo, papaiaxtic, têteio, texallo,
tequaqua, vacquj, elvaquj, tlamochiuhia, tecintli imochiuhia. Elvaquj, vaquj, tepitzavi, çiava,
tlamochiva.
¶ Techiiavitl: çan ie no iehoatl in tetlalli, injc mjtoa techiiavitl: ipampa in jquac atl qujtta amo
içiuhca vaquj, ca çan paltitoc, ça cenchiavatoc, ciavatoc, palti, chiava, çiiava.
¶ Chiauhtlalli: itech mjtoa in jtoca chiava, ioan tlalli: iehoatl [fol. 229r.=] in çan mochipa
çiavatimanj, in macivi amo tlaavililli, ± nacaio, qualonj: in jquac tlaielqujavi, mjquj, polivi:
auh in jquac amo totoca qujiavitl, qujpactia, qujtlamachtia, itlocpa aviia. Chiiauhtlalli
njcchiva, chiiauhtlalpan njtlaqua.
¶ Tlalçolli: injc mjtoa tlalçolli amo quallj tlalli: ipampa in amo tle vel mochiva vncan, in àtle
imuchihuia, nenqujzquj, atle inecoca. Nenqujça, nenpolivi, tlalçolti, tlalçoltia.
¶ Inic navi parrapho: itechpa tlatoa, oc centlamãtli in jieliz tlalli, amo monequj.
¶ Nantlalli: in atl ipan moteca [fol. 229v.¾] amo elaquj, amo tlanj açi injc palti çan peiava,
iixco qujça, momana in atl.
¶ Tlaliztalli: itech qujztica in jtoca tlalli: ioan tlaiztalilli, qujtoznequj iztac tlalli, amo cenca
iztac, can iztalevac: çã ie no iuhquj in jieliz nantlalli.
¶ Tlaltenextli: qujtoznequj amo tenextli, çan tlalli in xamjtl, in tliltic, in jztac moxca, motlatia:
in jquac oiccucic, movitequj, in ocuechoa, moneloa in tenextli, ic çaçalia.
¶ Teçontlalli: teçontli, ioan tlalli: itech qujztica in jtoca, iehoatl in cuechtic teçontli, pialtic,
papaiaxtic, tequaqua, tlaçaçalilli, ± tlatepitzo, moneloa in tenextli, ic tzacutia, ic tzictia, ic
tepitzavi. Niteçontlalcuj, njteçontlalnamaca, njtlateçõtlalhuja.
¶ Axixtlalli: iehoatl in axixio tlalli, in chiavac: çan ie no iuhquj in jieliz tequjxquj tlalli. [fol.
230r.=]
¶ Nextlalli: in canjn mocentlalia nextli: in iuhquj tepetontli, iehoatl nextlatilli, atle imonecca,
tequjxqujçacaio, tliltic tepetic.
¶ Tlapantlalli: iehoatl injc motlapachoa calli, in tlapanco onoc tlalli, tlatlapacholonj: njtlapan
tlallecavia, njtlapantlalcuj, nj tlatzontlapoa, njtlapantlallaça, njtlatlapachoa, njtlapanchichiva.
¶ Teuhtlalli: teuhtli, ioan tlalli, itech qujça in jtoca, iehoatl in tepetlalli, ioan ximmjlli. q. n.
vaqijtlalli.
¶ Teuhtli: acan qujzquj in jtoca, iehoatl in tlalli: icenca auhtic molonjnj, haco qujçani,
tlacatzavanj, tlatzoiotianj molonj, haco qujça tlacatzava njlatzoiotia.
¶ Atiçatl: in jtoca itech qujça in [fol. 230v.¾] atl, ioan tiçatl, iztac, çonectic, haietic, aco
vetzquj, hecauhtic: atle vel itech mochiva, çan ixqujch xamjtl mochiva, Ioan tiçatl mocuepa,
mocopina, moxancopina, moxanchiva, ± njtlacopina njxamana, njxancopina, njxã tlaça.
¶ Injc macujlli parrapho: itechpa tlatoa, centlamantli tlalli, muchiva comjtl, ioan apilolli.
¶ Contlalli: comjtl itech qujztica, ioan tlalli: ipampa muchioa caxitl, apaztli. Etc. teçoqujtl.
çaçalic, tzacutic, tolcapuio, tlaxaqualolli, tlatolcapuiotilli. ± Niconchiva, njpilolchiva,
njtzotzocolchiva, njcaxchiva, njteconchiva, napazchiva: in çaço tlein njcchiva, njçoqujchiva.
¶ Çoqujtl: paltic, atic, tetzavac, tepitztic, tlaquactic, atl, tlalli, neneliuhquj, paltic;
njtlaçoqujvia: njtlaçoqujotia, njtlaçoqujvia, njtlatzovia, njçoqujpoloa, njçoqujquequeça,
noçoqujqujqujça.
[fol. 232r.=] ¶ Açoqujtl: itech qujztica atl, ioan çoqujtl: iehoatl in atlan ca çoqujtl: in atic,
atoltic, njçoqujana, njtlaaçoqujchapanja, naçoqujqujxtia. ±
¶ Palli: acan qujzquj in jtoca çan ieiê in çoqujtl, çan can ca, çan tlaço ca, tliltic, ixtlilevac,
ixtlapalivi, quauhtepuzio, vixachio, njtlapa, njtlaçoqujpa, njtlaiapa, njtlaiapalpa.
¶ Iztac tepetl, anoço iztac çivatl: njcan chalco, in ca ipampa in jtoca, iztac tepetl, ca ceio,
iztac, ceaio, itztic, itzcapatic, itzcaltic, itzcalpatic, iztaia, iztaztica, chipaoatica.
¶ Matlalquaie: tlaxcallan in ca, tachcauh, vei, veipol, veitepul, tepeuhtica, toiauhtica, veca
tlacçatica, xixipuchtic, xixiqujpiltic, vacaltic, vacaliuhquj.
¶ Vixachtecatl: njcan itztapalapan in ca, çan qualton, [fol. 233r.=] çan ipan.
¶ Teucalhujiac: njcan Corpus Xp^i, itocaiocan Sanct Lorenço Tepetlatl, motqujtica, pachtic,
vilantoc, tlacaio, itech onovac. ±
Otro monte bien conozido de dõde mana la fuëte de Mexico que solia ser.
¶ Chapultepetl: njcan atlacujvaian catquj, itocaiocan San Miguel, aio, quauhio, têteio,
texcallo, cujtlapile, catlilia, qujmanjltia, qujceliltia, qujtzmolinaltia [fol. 233v.¾] in
mexicaiotl, tenochcaiotl muchi in civdad.
Otro monte que esta hazia Sanct Po. que se llama Saloztoc iunto a Sancta Clara.
¶ Acontepetl: mjxtlan in ca, mjxteca tepetl, cenca vei, vecapan, vei, veitepol.
¶ Coatepetl: njcan chichimeca tlalli ipan in ca, vei, vecapã, tetepeuhtica, totoxauhtica, veca
tlacaçaticac.
Otro monte que esta iunto a Tulocan del pie del nace el rio de Tulocan.
¶ Tepemaitl: iehoatl in jtloc ca, vei tepetl: in achi qujtoqujlia icpanqujztica. ioan iehoatl
qujtoznequj, in jtech ± çaliuhtica vei tepetl, in no panqujztica, in noce vilantoc.
Monte agudo.
Cu˜bre de monte.
Ladera de mõte.
¶ Tlaelpan: in achi itlacapan tepetl, anoço achi iquechtlan, peiaoac, comoltic, pechtic, çan
icac, peiaoaticac, temoticac.
llanora en lo alto.
Cueua[testado: demo]angosta.
¶ Teutlalli: axcan mjtoa vei tlalli, qujtoznequj: cenca vei popocatimanj, ± teutlalli njctoca,
teutlalli njcnamjquj.
¶ Iztac tetl: in jztac tetl, iztac, poxaoac, êcauhtic, conectic, âietic, tecpaio, êcauhio, moceiotia,
mecauhiotia.
¶ Iztac tetl: no itoca tenaiocatetl in jztaleoac, cequj achi ixchichiltic, cequj ixiztac, patlactic,
tilavac, canaoac. ±
¶ Tenextetl: noiehoatl qujtoznequj, in amo molonquj tenextli in oc maçitica iztac; iztac patic,
cococ, cocopatic, cocopalalatic.
¶ Atoiatetl: iehoatl in atoiac onoc tetl, ololtic, ololauhquj, vei, tepiton, piciltic.
Natoiatenechicoa.
Otra manera de gujjas.
¶ Tepoxactli: achi coztic, cequj ixxoxoctic, papaiaxtic, tlaoltamaltic, ololtic, patlachtic, veiac,
tepiton, tilaoac, canaoac.
¶ Vchpantli patlaoac, coiaoac tlapatlaoa, tlacoiaoa, tlaveiia, [fol. 237v.¾] chipaoac, tetzcaltic,
ixtlactic, teteio, côcomoltic, côcomoliuhquj, tlaacã, tlâtlalocallo, atlauhio, tepexio, cotonquj,
cocotonquj, quappaio, quappanavazio, xiuhio, quauhio, çoqujo, çoqujtla, moca çoqujtl,
çoqujchachaquachtli, aio, atlan, âatlã, texallo, xallo, vapavac, tlaoapaoa, tlaoapaoaticac,
tlatepitzavi, tlatepitzauhticac, tlaoapavaia, tlatepitzauhia, techachaquachio, quappachiuhquj,
tetenquj, ± vçolli, vchponçolli, iã cujc vtli, iancujc vchpantli, nûquetza, nuchpanquetza
njcpatlaoa, njccoiava, njctzoloa, njcpitzaoa, njcochpana, njctlacujcujlia, njciectia,
njctlamelauhcaque, njcxivichpana, njctemovia, njctlêcauja, njqujxtlapalquetza, njccoloa,
njccocoloa, njccueloa, njccuecueloa, njcpoztequj, njcmjchiucaitta, njcquauhtlaça,
njcxíuhpopoa, vchpantli, njctoca, ochpanco njiauh, v^tli, vchpantli njcnamjquj,
njnochpantema [fol. 238r.=], njcochpantema in tlalli, njqujmuchpantema in ichcame,
vchpantli njqujntoctia, njqujnnamjctia, vchpantli njcnepanoa, njqualnepanoa, noconnepanoa,
njcmaxaloa.
Ixtlapal vtli: itoca ixtlapal vtli, in çan onmelaoaticac, in amo tlatlacoloa, in aço vchpantla, in
anoço vpitzactli, in campa qualcan vmpa tlacoloa: auh in jxtlapalvtli [fol. 238v.¾], çan
ontlamelaoa, in manel ovican oncan qujça, aço cana connepanoa in vchpantli anoço
vpitzactli: acançomo, aço ie njman vmpa âçi, in canjn tlamattiuh, ± ixtlapalotli, qujtoznequj
melaoaticac, melaoac, qualli iectli, qualcan ieccan, qualtiticac, iectiticac, ovican, ovititicac,
tlaovican.
¶ Icxivitl: qujtoznequj icenca çan quenman toco vtontli, pitzactontli, pitzaton, xiuhio,
cuecuetziuhquj: amo cenca nezquj, teixpoló, quauhtla, ovican, texcalco tecalaquj,
tequavixmatlatili tepolo, teovicanaquj, teixcuep. Icxiutli njcxiuquetza, njcxivtemoa, njchtequj
njteichtacamjctique qujtocatinemj in njcxivtli, v^quetzalli: qujtoznequj, iancujc vtli,
chipaoac, tlachipaoaia, tetzcaltic, tetzcaliuhticac, tlacencaoalli, tlachichioalli, iancujc,
tlatocavtli, itonal, tlaçoqualli, tlaçoqualcã; acan quenamj chipaoaticac, qualtiticac,
tetzcaliuhticac atle vetztoc. Vçolli: in aocac qujtoca vtli, tlaovican amotoconj, tetenquj [fol.
239v.¾] quappachiuhquj, tlaacan tlâtlallancallo, ovican, ± v^çolli njctoca, v^çolli njcnamjquj,
njnjxcuepa. In vtli: in vchpantli, etc. no qujtocaiotia coatl in vevetque, in iuh qujtoa. Cujx
tlacaiac in jovitzin, in jcoatzin totecujo: anoço qujtoa, quen otioalmovicac cujx tlacaicac in
coatl, in vtli, ca tequatoc. Ic qujtocaiotia coatl in vtli, ipãpa viac, ioan cuecueltic: auh ic
qujtoa, tequatoc in vtlica neteputlamjlo, nêxiliva.
Casas reales de los dioses echas a manera de torres macizas a las quales subë por unas
gradas hechas de baxo hasta arriba en lo alto desta torre: estaua un edificio como capilleta
dõde estaua la ymagë del ydolo a qujen ella dedicada sobre un altar q’ los llamauã momuztli.
¶ Teucalli: qujtoznequj teutl ical, in tlateutoqujlizpa in teu calli: motocaiotiaia vecapan çan
tlatepetlalilli, tlatlamaio, tlamamatlaio, cequj macujlpoalli in jtlamamatlaio. Etc. auh iicpac,
in vmpa icaca vntetl caltotontli, anoço [fol. 240r.=] çan centetl, in vncan mopiaia iixiptla in
tzitzimjtl, in coleletli, Diablo: injn teucalli, tlatlamaio, apetlaio, tlamamatlaio, tlatlanquaio,
callo, calloticac mjxioio, tlaquetzallo, tlatlaquetzallo. Niteucalquetza, njteucalchioa,
njctlecavia in teucalli, njteucalchalia, njteucalmamali.Teucalli, q, n: in calli in amo
tlatepetlalilli, içan tlalpan icac, in oncan onoc, anoço onoque in jmjxiptlaoa diablome: anoço
in oncan onoc, in vncan mopia ipetlacallo in teixiptla, in anoço in teutlatqujtl, vei, vecapan,
caiaoac, tlaveca, tlapatlaoa, vilanquj, melactic, calmelactic, calmecatl, calixacaio, xomollo,
qujiaoatenio, tlatempechio, tlaquetzalteio, tlaquetzallo, tlâxillo, calixquaio, ixquamole,
quauhtepaio, calquauhio, tlaxamanjllo, tlapechoapallo, apechio, tlapachiuhquj, atenaio,
apipilhoazio, vecapa, ixachicapa, qualpul, qualtepul, temachtli, temachpol, ± [fol. 240v.¾]
veipul, veitepul, ixachipul, ixachitepul, chicaoac, chicactic, calchichicactli, qualnezquj, vel
ipan qualli, tlanematcaujlli tlanematcachicalli, tlatoltecatlalilli, tlatoltecachioalli, tetonal.
¶ Tecpancalli: qujtoznequj, in tlatoanj ical anoço altepecalli, in vncan ca, in vncan nemj
tlatoanj, anoço in vncan mocentlalia tlatoque, in anoço altepeoaque, in chaneque, qualcan,
ieccan tlatocan, maujziocan, tlamaviziocan, tlamavizmamanj, mavizpa, mauhcaiocan,
mauhcapan, timalpan, netimaloloia, netitimaloloia, tlatimaloloia, neixpatlaoaloia,
neçôçoaloloia, nepoaloia, atlamachoia, neixacocujoaia, nechamaoaloaia, nepancoloia,
topalpan, topalla, chamatla, chamapa, teivintican, teatlamachtican, teitonjcan, nemachpa,
nemachoia nemachovaia, nezcaliloia, âçan cana queçinamjeui, çan [fol. 241r.=]
quecinamjcan, qualli, iectli, tlacencaoalli, tlanematcavilli, tlaivianchioalli, tlaivianvilli,
tlaiolicavilli, tlaiolicachioalli, tlaiecchioalli, tetlâcujlolli, tetlacujlollo, tlâqujlli, tlâtlaqujlli,
tlaqujlcalli, tlauhcalli, tlauhcali, itzcoacalli, itzcoacali, tlacuilolcalli, tlacujlolcali, tlacujlolli,
mavitztic, tlatlapalpoalli, tlamomoxoltic, moxtic, tôtônaticac, mavitztic tlamaviçolli,
toltecacalli, tlatoltecavilli, tlatoltecatlalilli, veca tlatlalantli, vecatlan tetzone, veca tetzone,
tetzonpatlaoac, tetzontilaoac, tetzonvecapan, caltetzonvecapa, calanauhio, tlâmaio,
tepepetlacio, tetlaquacio, tlachichicio, tlaxiuhçalolli, tetzcaltic, tepantilaoac, tepanpatlaoac,
tepanpitzaoac, tepanmelaoac, tetzcaltic, tlachictli, ichicticac, chachaquachtic,
chachaquachiuhquj, xixipuchtic, comotztic, cocomotztic, cocomotzauhquj, quj. iaoateio,
vitoliuhcaio, quauhteio [fol. 241v.¾], tzaccaio, puchqujaoaio, pupuchqujaoaio, ± tôtônaticac,
tôtônatimanj, tlâatlanezticac, têtetzcaliuhticac, vecapan, ixachicapan, ixachicapãpul, vei,
veitepul, veipul, qualpol, qualtepol, tlapanjtilli, tlapontilli, tlapanjtilli, ipan tlaqualittalli,
tlanemjlilli, tlaiollocacopavilli, teiolqujma, vilanquj, coiaoac, calixaio, tlecopaio, tlêtlecopaio,
cioapan, oqujchpan, tetlatiloiaio, tecutlatolia, itequaia, cochioaio, ieieloaia, quauhtlaiaoaloca,
itoalco, itvallo, tepancallo, tepancale, pachtic, pachtontli, pachpil, caltepiton, ipan qualli, ipan
qualto, tlauelittalli.
¶ Tecpilcalli: qujtoznequj, tlaçotli, qualli, mjmatquj, [fol. 242r.=] qualnezquj calli, amo
vecapan, amo no coiaoac, çan vel ipan tlaqualittalli teicnjuh nemachoia, nematia.
Casa de açotea.
¶ Calpixcacalli: in jcal calpixquj, anoço in vncan mopia itlatquj tlatoanj: anoço altepetl, vevei,
vevecapan, chicaoac, chicactic, chicacpatic, temachtli, temachpol, tlatotonja, tlaiamanja,
totonjxticac: qujtoznequj vmpa ca tlatqujtl, atlioa, tlaqualo, in vncan.
Casaa communes.
¶ Çaçan ie calli: qujtoznequj, amo cenca qualli, calli, aquen [fol. 242v.¾] nezquj, aquen
onnezquj, xictic, xictli, nexictilonj, atle ipan motta tentletzin, totonquj, iamanquj.
Casas de mercaderes.
Casas de villanos.
¶ Maceoalcalli: qujtoznequj, motolinja ical, pachtontli, pachpul, âmjhimati, aompa êeoa, aiuh
tlanquj, aiuh tlancatzintli, icnocalli, icnoiopantzin, qualtetzin, chicactzintli, tentletzin,
cacaoacaticac, âtzonjpilhoace, aiatename, calceceoaztli, itztic, cece atl qujqujzticac, atl
memexticac, êecatl motetevilacachoa, êecatl qujqujztoc.
¶ Tecoiocalli: qujtoznequj, caltepipitzotl, caltontli tepiton amo vecapan, amo nocoiaoac, amo
noqualli. [fol. 243r.=]
Casa humilde.
¶ Icnocalli: qujtoznequj, amo topalcalli, anoço mocnomati ical. Anoço motolinja ical.
Mocnocha q.n, mocnomatinj icha anoço motolinja. ±
Choça o cabaña.
Hermita.
¶ Tetecujo ichan: q, n, in vncan onoc iixiptlatzin totecujo, anoço in vncan tlatlauhtilo, anoço
in canjn vnca necujltonolli, in iuh mjtoa in temetztla, in anoço in anaoac, vel ichan in
totecujo.
Casa paxiza.
¶ Çaça ie xacalli: in amo teteçauhquj, tolxacalli, aco çacaxacalli, et. ixpeche, ixtzacaio. [fol.
243v.¾] Portal cubierto com paxa.
Chapitel de paxa.
¶ Xacaltetzoiotl.
Casa de tablas.
¶ Quauhxacalli: itoca quauhxacalli, in xacalli quavitl, aço tlatlapantli, aço oapalli, anoço
quauhcatl, anoço tlacotl, mjtepaio muchioa.
¶ Xacalmjmjlli: aço tetl, aço xamjtl, anoço quavitl, in jtepaio; ie çe çan mjmjltic, temjmjltic.
¶ Vapalxacalli: aço tepanjtl; anoço quavitl in icxi, in jtepaio auh oapalli in jtlapachiuhca
pepechtic, vixaltic.
¶ Tlallancalli: qujtoznequj aço tepanjtl, anoço quavitl, in jicxi, in jtepaio: auh oapalli in
jtlapachiuhca, pepechtic, vixaltic.
¶ Calnepanolli, q, n, ontemanj, calli, centetl tlanj icac, centetl tlacpac icac, chicaoac, vecatla
tlatlalantli, vecatlan tlatetoctli, vellatemotlapan in icac, vel caltetzio, caltetzonchicaoac,
caltetzonpatlaoac, tepanpatlaoac, tepanchicaoac, tepancanaoac, temauhti, âtevivi,
cuecuetlacaticac, vivixcaticac. ±
Casa generalmente.
¶ Chantli, qujtoznequj, calli pipiltotontli, ioan in âavillatoa intlatol, çan neaxcatiliztica in vel
mjtoa; in iuh mjtoa nochan, can muchan, ichan in tlatoanj, tlatoanj ichan.
No itechpa tlatoa in oztotl, quauhtla, çacatla, atlan, tlacoioctli; in iuh mjtoa, in tequanj, in
coiotl, oztoc ichan in tochin, in maçatl, quauhtla ichan, in michi atlan ichan, in coatl, in
qujmjchi tlacoiocco ichan.
¶ Temazcalli: pachtontli, pachpil [fol. 245r.=] nacoche, xique, acallo, avio, nealtiloia,
nepapacoia, nechipaoaloia, netotoçoloia. Ninotema, njnopapaça, njnochipaoa, njnototoçoa.
¶ Injc matlactli parrapho: itechpa tlatoa, in jtlatlamantiliz in oztotl, in çaço quenamj ic caca. ±
Sima.
¶ Oztotl: tepetl, texcalli, veca, tlaveca, ecatlan, tlacoiaoi, tlapatlaoa, tlatzolivi, tlatzoliuhia,
tlapitzaoaia, tlaxixipuchauhia, tlaxixipuchavi, tlachachaquachiuhia, tlatetecujtzauhia,
temauhtica, temamauhtican, mjctlan: ic mjtoa mjctlan, ca mjcovaia [fol. 245v.¾], tlaioaia,
tlaioa, tlâtlaiovaticac, tencoiaoaticac, tencoiavac, camacoiaoac, tentzoltic, tenqujqujztic.
Ninoztotema, oztoc njcalaquj.
Cueua como laberinto o cueua que tiene muchos caminos o muchas apartamjeëtos.
¶ Aoztotl: in canjn atlan, anoço çoqujtitlan, in cenca vecatlan, centlanj, tlatlaiovaticac, [fol.
246r.=] in jxtecomac, temamauhtican, teiiçavican, tecuecuechqujtica, tecuecuechmjctica,
tetonallazcan, acan tlanquj. Atexcaloztotl atexcalco, noqujtoznequj.
La cueua del infierno que la llamã por estos nõbres aquj puestos.
¶ Oztotl: noqujtoznequj mjctlã in iuh qujtoa tlatolli: Oiaque in tonaoan, in totaoan, in atlan
oztoc, omotecato in apuchqujiaoaiocan, in atle callocan in mjctlan. ± ±
¶ Injc matlactli omei capitulo: itechpa tlatoa, in jxqujch itlatlamantiliz, in tonacaiotl.
Espicas de mayz.
¶ Cintli: anoço centli, in motocaiotia cintli, tlaollo; oloio, tlauhlli, vlotl, quatenquj,
quâpopoiotl, olotomaoac, olopatic, olopitzaoac, achcatlan, achcatlantic, tomaoac, pitzaoac,
vioc, cinmelactli, nacaiototochtli [fol. 246v.¾], anoço nacaiototochtic, cintapaiolli, molqujtl,
molqijtapaiolli, molqujpetztli, molqujxalli, çinpala, izoaio, izoatl, totomochio, xilotzoio,
quamjiaoaio, ocholli, ocholteutl, tlalilonj, ochololonj, oialonj, pixconj, izoacujoanj,
izoaiotlaxonj: njpixca, njtlatzinpoztequj, njçincuj, nochoa, nocholoa, njtlaocholteuhtlalia,
njtlavaiotlaça, njtlazoacuj, njtlatzicucoa, nitlaquechcuj: njtlacotona, njtlaxipeoa,
njtlaxilotzontlaça, njtlaoia, njtlaquaoia, njtlatzinoia: njcoia in iztac cintli, amjlpanecaiotl,
ximmjlpanecaiutl, chinanpanecaiotl, chalcauitl, Vexutzincaiotl, tlateputzcaiutl, tlalhujcaiotl,
tonaiancaiutl, matlatzincaiotl, maçaoacaiutl, mjchoacaiutl, totonacaiotl, anaoacaiotl, atic,
tepitztic, coioltic, tlaquactic, xocoiollotic, naltic, tecciztic, iztacpatic, chopilotic, çintepuztli,
chalchiujtl [fol. 247r.=], maqujztli, tlaçotli, tonacaiotl tomjo, poxaoac, poxactic, çonectic,
açotic, cacaçoltic, eoaiotilaoac, iztac, xiuhtoctli, ioan itoca olotzintli, iztac achi, achpiltic,
achcatlauhtic, ± aiovachtic motlapananj, ontlaca olopitzaoac, dize la natura. njcolopitzaoa,
motlapana, mjxtlapana, mjequja, tlapivia.
¶ Iavitl, anoço, iauh çintli, tliltic, tliliaiactic, iaiauhquj, camjltic, tlilpoiavac, chichiltic in
jxilotzoio; poxavac, poxactia, poxacpatic, âvecaoanj, quaqualonj, tlilivi, camjlivi, tlaquaoac,
iauhçintli, achtic, aiovachtic, achcatlantic, tepitztic, tlaquaoac, çan qualli, çan iztac,
molqujpetzpa. ±
¶ Xiuhtoctli: oc no mjtoa xiuhtoctli, in chichiltic xiuhtoctli, ic mocâcal in iavitl, çan nel achi
xoxoxoctic, amo çenca cel iavitl.
¶ Cinvechtli: in amo tlatoctli tlatolli: in çaçan can ovetz tlaolli, in jxoa: itoca cinvechtli.
¶ Aiecotli: chamaoac, vei, patlachtilaoac, ixe, tliltic, tecultic, tlilpactic, aiopaltic, cujcujltic,
vaoanquj, çujaujcujltic, iztac, iztaleoac, pineoac eçoqujllo, oapaoac, quauhio, memelactic:
amo anequjnj, tonalli inamjc, qujiauhtica cocolizcujnj, moxochiotepeoanj, exotomaoac.
Naiecotlaça, naiecotoca, oalhujtonj, ce iix qujoalquetza, papatlacatoc: eçoqujlloa,
meçoqujllotia, moiacatlaça, moiacatlaztoc, tatapachivi [fol. 250v.¾], xochio, xotla, cueponj,
mjchpiltia, mjchpiltitoc, exoti, exottoc, mexoiotitoc, exotl, coçavia, coçaujztoc, vactoc,
njcpixca, neana, necujcuj, nevitequj, neiectia, njtlaêcamotla, njtlaêcaquetza, nepaoaçi,
naiecoqua.
¶ Ecoztli; coztic, ixe, ololtic, teololtic: injc qujveicatenoa, qujtoa: ecoztapaiolli çaviac,
teiçotlalti, paoaxonj, hiececonj, velic, âviiac, veltic, velpatic, çan ipan in qualonj, teîiote,
teîtipocauh, tlatlaoiotilonj.
frisoles coloradas.
¶ Echichilli; ololtic, teololtic, chichiltic, eztic, tlapaltic, pitzaoac, velic, âvixtic, texonj,
tlatlapatzalonj.
frisoles blancos.
frisoles morados.
frisoles blanquecinos.
¶ Xaletl: ticevac, in jtlachializ [fol. 251r.=]: iuhqujn xaltetl, poxaoac: iavitl momati,
âcouetzquj, êcauhtic.
frisoles jaspeados.
frisoles menudos.
Una semilla que es como linaça y sale della olio como de la linaça.
¶ Chien: anoço chian iztac chien, iztac cintli, momati tepitztic, aio, chiavacaaio vntlaca,
motlapananj, mopoçaoanj, velic, aviac, pinololonj, ioanj: ± njpinoloa, njcpinoloa,
njpinolpixoa, njpinolchioa.
¶ Tliltic chien: ioan itoca: aiauh chien, iavitl momati, âtlapanjnj, âmopoçaoanj, âcioatinj,
âteitinj.
¶ Cocotl: ioan itoca nexauhtli, qujltic in jxiuhio, qujllo, papaloio, amatlapale, mamaic [fol.
252r.=], tzone in jmjiaoaio, itoca vauhtontli, in jxinachio itoca oauhtli: xaltic, mamalacachtic,
iaiaoaltotontli, ticcoac.
¶ Tlapaloauhtli: iztac in jtlaoaqujllo, vel malacachtic: amo vecaoanj, îciuhca mochioanj. Injn
mochi paoaxonj, qualonj, in jtzõ, in jqujllo.
¶ Iacatzotl: chichiltic.
Una manera de bledos muy colorados y muy buenos.
¶ Vei oauhtli: ioan mjtoa, teuoauhtli, chichic, chichipatic, chichipalalatic, itztonquavitl. Injn
mochi paoaxonj, qualonj, in jqujllo in octepitoton, cenca vel maqujxtia.
¶ Michioauhtli: ioan itoca chicalotl, coztic, ololtic, ololiuhquj, vel teololtic, tlaquaoac, xaltic,
tepitztic, tzoalolonj njtzoaloa.
bledos de gallinas.
¶ Totoloauhtli: çan no iuhquj [fol. 252v.¾] iztac, çan qualton in jquauhio, ontlaca.
¶ Aiotli: anoço iec aiotli mjmjltic, patlachtic, cujtlapatlachtic, tamalaiotli cuecueio, cacaoaio
aioachio, cujtlaxcole, xochitic, necutic, iztaleoac, nexcococ, acecec, tzinquauhio, aio, mecaio,
aioçonaio, cueponcaio, aioxochquillo, xoxouhcaqualonj, aquë techiuh, paoaxonj, çan vel ipã
in qualonj teîtipoçauh.