0% encontró este documento útil (0 votos)
60 vistas4 páginas

Cuarta Declinación

Este documento describe la morfología de la cuarta declinación en latín. Explica los casos y terminaciones de sustantivos masculinos, femeninos y neutros. También incluye ejemplos de palabras que siguen esta declinación y algunas particularidades.
Derechos de autor
© © All Rights Reserved
Nos tomamos en serio los derechos de los contenidos. Si sospechas que se trata de tu contenido, reclámalo aquí.
Formatos disponibles
Descarga como PDF, TXT o lee en línea desde Scribd
0% encontró este documento útil (0 votos)
60 vistas4 páginas

Cuarta Declinación

Este documento describe la morfología de la cuarta declinación en latín. Explica los casos y terminaciones de sustantivos masculinos, femeninos y neutros. También incluye ejemplos de palabras que siguen esta declinación y algunas particularidades.
Derechos de autor
© © All Rights Reserved
Nos tomamos en serio los derechos de los contenidos. Si sospechas que se trata de tu contenido, reclámalo aquí.
Formatos disponibles
Descarga como PDF, TXT o lee en línea desde Scribd

Seminario Diocesano Santo Tomás de Aquino Materia Latín

Palmira – Edo. Táchira Tema Morfología de la IV Declinación

CUARTA DECLINACIÓN

La cuarta declinación comprende los sustantivos con el tema en –u:


Los sustantivos masculinos y femeninos tienen el nominativo en –us, los neutros en –u; al genitivo todos tienen –us.

Ejemplo de la declinación de: fructus (m.) = el fruto, y de cornu (n.) = el cuerno.

masculino neutro
fructus, -us cornu, -us
SINGULAR PLURAL SINGULAR PLURAL
fructus Nom. fructus cornū Nom. cornuă
fructus Voc. fructus cornū Voc. cornuă
fructus Gen. fructŭum cornūs Gen. cornuum
fructum Ac. fructus cornu Ac. cornuă
fructŭi Dat. fructĭbus cornū Dat. cornĭbŭs
fructu Abl. fructĭbus cornū Abl. cornĭbŭs

Otros ejemplos de sustantivos de cuarta declinación:


MASCULINOS: currus, -us = el carro; motus, -us = el movimiento; fletus, -us = el llanto
FEMENINOS: manus, -us = la mano; anus, -us = la vieja, la anciana.
NEUTROS: genu, -us = la rodilla.

PARTICULARIDADES DE LOS SUSTANTIVOS DE LA CUARTA DECLINACION:

A.- La desinencia original del DATIVO y del ABLATIVO plural en –ŭbŭs (la desinencia –bus era agregada directamente al
tema en –u: pinu + ubus > pinubus). Poco a poco por analogía con los sustantivos de la tercera declinación, la –u fue
transformada en –i.

B.- Tienen el DATIVO y el ABLATIVO plural en -ŭbŭs, en vez de en -ibus, los siguientes sustantivos:

acus, -us f. = la aguja, de ahí viene= agudo, puntiagudo, agujero,


arcus, -us m. = el arco, de ahí viene= arqueado, arquería, arquitecto,
lacus, -us m. = el lago, de ahí viene= lacustre (referido al lago), laguna,
specus, -us f. = la gruta, la caverna, de ahí viene= espeleología (la ciencia que estudia las cavernas),
pecu, -us f. = el ganado,
quercus, -us f. = la encina,
partus, -us m. = el parto (para distinguirlo de partĭbus, dat. y abl. pl. de pars, partis = parte),
artus, -us m. = la articulación (para distinguirlo de artĭbus, dat. y abl. pl. de ars, artis = arte),
tribus, -us f. = la tribu.

C.- El sustantivo domus, -us = la casa, se declina de la siguiente manera :

masculino
domus, -us
SINGULAR PLURAL
domŭs Nom. domūs
domŭs Voc. domūs
domūs Gen. domŭŭm (en los poetas domōrum)
domŭm Ac. domōs (rara vez domūs)
domuī (rara vez domō) Dat. domĭbŭs
domō (rara vez: domū) Abl. domĭbŭs
La forma domi, usada como complemento de estado en un lugar (=en casa, en la patria), no es genitivo, sino un antiguo
caso locativo. Aparece frecuentemente acompañado por los sustantivos belli o militiae en las expresiones:

domi bellique, domi militiaeque = en paz y en guerra.

D.- Algunos sustantivos de la cuarta declinación son usados exclusivamente en el ablativo singular:
ductu = bajo la guía de... ductu consulis, bajo la guía del cónsul
iussu = por orden de... iussu consulis, por orden del cónsul
impulsu = por incitación de ... impulsu consulis, por incitación del cónsul
postulatu = a petición de... pustulatu consulis, a petición del cónsul
hortatu = por exhortación de... hortatu consulis, por exhortación del cónsul
rogatu = a petición de... rogatu consulis, a petición del cónsul
senatus consensu, con el consenso del senado
sentaus iussu, por orden del senado
senatus iniussu, sin orden o autorización del senado
natu = de nacimiento, de edad
(ej.: Entre dos: maior natu = el mayor de edad, minor natu= el menor de edad [[Link] limitación])
(ej.: Entre más de dos: maximus natu = el mayor, minimus natu= el menor de edad [[Link] limitación])

E.- La cuarta declinación ha sufrido varios influjos por parte de la segunda declinación, a muestra por ejemplo, algunos
sustantivos presentan dobles terminaciones en algunos casos (especialmente en el genitivo, dativo y ablativo), una de la
segunda y otra de la cuarta declinación.

senātŭs gen. sing. = senātūs y senātī


exercĭtŭs gen. sing. = exercĭtūs y exercĭtī,

lo mismo sucede con otros sustantivos en –tus.

Otro fenómeno análogo se da con algunos sustantivos de plantas (de género, como se sabe, femenino):
laurus gen. sing. = laurus y lauri
cupressus gen. sing. = cupressus y cupressi.

Quercus, quercus, f. al gen. pl., además del regular quercuum, presenta también quercorum.
A veces los poetas, especialmente por comodidad métrica, para el gen. plur. se sirven de la desinencia en –ūm en vez de en
–ŭŭm.

F.- Atención!!!! El único adjetivo de esta declinación es el término compuesto anguimănus, -us (“con la mano que se
prolonga en forma de serpiente”), usado únicamente por Lucrecio para indicar, con poética eficacia descriptiva, el elefante.

El sustantivo Iēsūs entró en el vocabulario latino con la cultura cristiana:

Nom. Iēsūs
Voc. Iēsū
Gen. Iēsū
Ac. Iēsŭm
Dat. Iēsū
Abl. Iēsū
EJERCICIO DE VOCABULARIO DE LA 4 ta DECLINACION
Busque en el diccionario y escriba el significado y señale el género de cada uno de los siguientes términos:
género género
1 adventus 11 fructus
2 arcus 12 impetus
3 cantus 13 lacus
4 equitatus 14 luctus
5 exercitus 15 magistratus
6 fletus 16 motus
7 peditatus 17 portus
8 reditus 18 senatus
9 sensus 19 transitus
10 usus 20 vultus

género género
1 anŭs 5 socrus
2 domus 6 tribus
3 manus 7 porticus
4 nurus 8 quercus

género género
1 cornu 3 genu
2 gelu 4 veru

TRADUCCION DE ORACIONES DE 4ta DECLINACION


1 Ventorum flatus quercus folia agitat.

2 Omnes vitae casus et eventus in manu Dei sunt.

3 Ante solis occasum socii cum omni equitatu portus aditum occupant.

4 Nurus benignitas et indulgentia socrui grata est.

5 In hominibus mens est principium et fons omnium sensuum.

6 Ventorum impulsu motus fluctuum in mari celeres et instabiles erant.

7 Hominis manus ad multos usus aptae sunt.

8 Albani ingenti exercitu in fines Romanorum impetum fecerunt.

9 Anus colu et fusibus lanam quondam nebant.

10 Lucius Catilina cum manu audacium iuvenum de caede senatus et interitu urbis cogitabat.

11 Discordiarum civilium exitus est plerumque aut universus civitatis interitus aut victoris dominatus ac regnum.

12 Hostium peditatus impetum Romanarum legionum atque equitatus non sustinuit.

13 Avium cantibus, canum latratibus, equorum nitritibus tota silva resonabat.

14 Cives magistratibus, magistratus legibus obtempĕrant.


15 Morsu leo, cornu taurus ferit.

16 Cervorum cornua ramis similia sunt.

17 Hieme flumina et lacus acuto gelu saepe concrescunt.

18 Manus, genua, artus pars sunt corporis nostri.

19 Cantum et fabellas tuas, anus, puerŭli libenter audiunt.

20 Motus terrae reliquarum stellarum motībūs similis est.

Particularidades de la Cuarta declinación:


1 Titi et Constantini triumphos Romani splendidis marmoreis arcubus illustraverunt.

2 Venatores corpora cervorum in longis veribus torrebant.

3 Nimpharum sedes in silvis, in fluminibus, in lacubus, in soecubus veteres poëtae fingebant.

4 Naves, commeatibus, marmore aliaque merce onustae, ex Athenarum portibus quotidie solvebant.

5 In ramis cupressus et pinus aves frequenter nidos aedificant.

6 Artubus labore defatigatis somnus et quies nocturna levamentum praebet.

7 Aestivo tempore pastores cum suis ovibus libenter sub procerarum quercuum umbra frigus captant.

8 Eximia aedificiorum ac domuum pulchritudo decus et magnificentiam nostrae urbis auget.

9 In Gallia non solum in omnibus civitatibus, sed fere etiam in singulis domibus factiones erant.

10 Non domos, sed angustas casas et squalida tuguria Numĭdae quondam habitabant.

11 Cicero praeclaram orationem pro domo sua ad Quirites habuit.

Saturno
Saturnus sationum deus fuit praetereaque dominus temporis et priscus rex Italiae. Profugus enim a regno caeli in Italiam
venerat atque in Latio latuerat ; deinde Ianus eum in societatem regni Aborigenum vocavit.
In Latio Saturnus rex crudeles hominum mores agricultura mitigavit. Omnes incredibili cum felicitate tum vivebant: arbores
hominibus fructus ultro porrigebant, quercus mel dabant, oves plena lactis ubera praebebant. Tunc non exercitus, non ira,
non bella fuerunt; nulla domus fores habuit. Illa aurea aetas fuit.
Multi liberi Saturno fuerunt: Iuppiter, Neptunus, Pluto, Iuno, Caeres aliique.
Neptuno
Neptunus, antiquus Etruscorum deus, ventis procellisque imperabat. Oceani deus erat atque fluviorum, lacuum fontiumque
aquis praesidebat. Neptuni equi celeriter inter undas currebant deumque per pelagus transportabant. Neptunus sua iussa non
sceptro, sed fuscina manifestabat. Interdum nautis propitius in terris apparebat. Donis hostiisque dei benevolentiam
invocabant. Nam sine Neptuni auxilio vita nautarum continenter in magno erat periculo. Etiam sacella deo aedificabant et
ita ante Neptuni simulacra orabant : « O Saturni et Rheae fili, undas placa nautasque protege ! ».

También podría gustarte