0% encontró este documento útil (0 votos)
56 vistas62 páginas

Tema 22-Raúl

Este documento describe la clasificación de las bacterias del phylum Firmicutes, enfocándose en la clase Bacilli. Explica que la clase Bacilli incluye géneros como Streptococcus, Enterococcus, Lactococcus y Lactobacillus. Además, proporciona detalles sobre la taxonomía, características y patogenicidad de Streptococcus, uno de los géneros más importantes de Bacilli.

Cargado por

834115
Derechos de autor
© © All Rights Reserved
Nos tomamos en serio los derechos de los contenidos. Si sospechas que se trata de tu contenido, reclámalo aquí.
Formatos disponibles
Descarga como PDF, TXT o lee en línea desde Scribd
0% encontró este documento útil (0 votos)
56 vistas62 páginas

Tema 22-Raúl

Este documento describe la clasificación de las bacterias del phylum Firmicutes, enfocándose en la clase Bacilli. Explica que la clase Bacilli incluye géneros como Streptococcus, Enterococcus, Lactococcus y Lactobacillus. Además, proporciona detalles sobre la taxonomía, características y patogenicidad de Streptococcus, uno de los géneros más importantes de Bacilli.

Cargado por

834115
Derechos de autor
© © All Rights Reserved
Nos tomamos en serio los derechos de los contenidos. Si sospechas que se trata de tu contenido, reclámalo aquí.
Formatos disponibles
Descarga como PDF, TXT o lee en línea desde Scribd

https://theartofmed.wordpress.

com/2015/08/28/bacterial-taxonomy-1-classification-based-on-morphology-and-the-gram-stain/
Dominio
Bacteria

Firmicutes
Firmicutes
• Bacterias Gram +.
• Menos diverso que las proteobacterias.
• Presentan un bajo porcentaje de G-C.
• Se divide en tres clases:

o Bacilli  aerobios obligados o facultativos.

 Bacillales (productores y no productores de esporos)


 Lactobacillales (no productores de esporos)

o Clostridia  anaerobios.

 Clostridiales (productores de esporos)

Presentes en mayor
o Mollicutes  sin pared. número en individuos
obesos (frente a
Bacteroidetes).
 Mycoplasmatales (no esporos)
Tema 22

BACTERIAS GRAM +
BAJO CONTENIDO EN G+C
Clase Bacilli
Clase Bacilli
• Género Streptococcus.
• Género Enterococcus.
• Género Lactococcus.
• Género Lactobacillus.
• Género Staphylococcus.
• Género Listeria.
• Género Bacillus.
Streptococcus

Filo: Firmicutes
Clase: Bacilli
Orden: Lactobacillales
Familia: Streptococcaceae
Género: Streptococcus
Especies (147): S. pyogenes
S. pneumoniae
S. agalactiae
..
.

Bacterio.net. 2023
Streptococcus
• Cocos (0,5-1μm), en cadenas o pares.
• Gram (+).
• Catalasa (-).
• Oxidasa (-).

• Inmóviles.
• No productor de esporas.
• Anaerobios facultativos.
• Quimioorganotrofos.
• Fermenta carbohidratos  no gas, ácido láctico (variable).
Streptococcus
• Hospedadores  animales de sangre caliente y aves.
• Hábitat: habitualmente asociado a las mucosas
(cavidad oral, tracto respiratorio, intestinal).
• Infecciones piógenas.

Species Host Disease


S. pyogenes human pharyngitis, cellulitis
S. agalactiae human, cattle neonatal meningitis and sepsis
endocarditis, bacteremia, pneumonia, menin
S. dysgalactiae human, animals
gitis, respiratory infections
S. bovis human, animals biliary or urinary tract infections, endocarditis
subcutaneous/organ abscesses, meningitis,
S. anginosus human, animals Papera equina
respiratory infections
S. sanguinis human endocarditis, dental caries
S. suis swine meningitis
S. mitis human endocarditis
S. mutans human dental caries
S. pneumoniae human pneumonia

Medical Microbiology. 4th edition. Baron S, editor. Galveston (TX): University of Texas Medical Branch at Galveston. 1996.
Streptococcus
Factores de virulencia
Cápsula: actividad antifagocitaria.
Proteínas:
• Proteína M (asociada a fimbrias): inductora de Ac, inhibe fagocitosis e induce
apoptosis. Adhesión.
• Proteína TYR: resistencia a fagocitosis.
• Proteína F: adherencia.

Ácidos lipoteicoicos: adherencia.


Toxinas y enzimas:
• Hialuronidasa: destruye el ác. hialurónico del
tejido conjuntivo.
• Estreptoquinasa: impide formación de fibrina en
las lesiones.
• Exotoxinas estreptocócicas pirógenas (“superantígeno”): “síndrome del
shock tóxico”.
• Hemolisinas (estreptolisinas): citotóxicas.
Streptococcus
Medios de cultivo

• Fácil pero exigente (enriquecimiento)  se favorece con CO2 (10%) y 35ºC.

• Aspecto colonias: colonias pequeñas, traslúcidas, algunas mucoides.

• Agar /caldo infusión cerebro corazón (BHI).

• Agar/caldo triptona soja (TSA).

• Agar sangre.
Streptococcus

Clasificación

1. Propiedades hemolíticas.

2. Propiedades bioquímicas.

3. Propiedades serológicas: grupos de “Lancefield”.


Streptococcus
Propiedades hemolíticas
- hemólisis α  S. pneumoniae, S. grupo viridans, etc.
- hemólisis β  S. pyogenes, S. agalactiae, S. equi, etc.
- hemólisis γ  no patógenos (S. mitis, S. oralis, etc.).

Test de CAMP  permite diferenciar especies.


CAMP test of Streptococcus canis
(B) with S. aureus (the vertical
CAMP test of Streptococcus streak). Streptococcus agalactiae (A) is
agalactiae (A) with Staphylococcus used as positive control
aureus (the horizontal and Streptococcus dysgalactiae
streak). Streptococcus uberis (B) is used subsp. dysgalactiae (C) is used as
as negative control. β-hemolysis of S. negative control. β-hemolysis of S.
aureus is enhanced by S. agalactiae at aureus is not enhanced by S. canis as
the arrow, which it is not by the control. of the control at the arrow.
Streptococcus
Propiedades bioquímicas
• Estreptococos alfa-hemolíticos
• Sensibilidad a la optoquina
• S. pneumoniae: sensible
• S. grupo viridans: resistente

• Estreptococos beta-hemolíticos
• Sensibilidad a la bacitracina
• S. pyogenes: sensible
• Otros: resistentes
Streptococcus
Propiedades serológicas

Clasificación de Lancefield (β-hemolíticos)


Rebecca C. Lancefield (1895-1981) visualizando

• Basada en los carbohidratos de la pared (20 grupos): reacciones de precipitación en capilares para
tipificar los estreptococos.

- Grupo A: S. pyogenes
- Grupo B: S. agalactiae
- Grupo C: S. equisimilis, S. equi, S. zooepidemicus, S. dysgalactiae
- Grupo D: S. bovis (hasta 1984, después Enterococcus)
- Grupo E: S. milleri y S. mutans
- Grupo F: S. anginosus
- Grupo G: S. canis, S. dysgalactiae
- Grupo
.. H: S. sanguis
.
- Grupo L: S. dysgalactiae
- Grupo N: Lactococcus lactis
- Grupo R y S: S. suis
Streptococcus
Propiedades fisiológicas

• Grupo mutans: Asociados a placa dental en hombre y animales. S. mutans.


Grupo viridans

• Grupo anginoso: Infecciones purulentas en cavidad oral y no oral (respiratorio,


digestivo, urogenital) S. intermedius, S. anginosus.

• Grupo mitis: Comensales de cavidad oral y faringe. S. mitis, S. oralis, etc.


Atención: incluye S. pneumoniae  patógeno.

• Grupo salivarius: cavidad oral. S. salivarius, S. vestibularis, S. thermophilus.

• Grupo piogénico: Infecciones piogénicas en hombre y animales. S. pyogenes,


Bergey, 2009

S. agalactiae, S. equi, etc.

• Grupo hyovaginalis: Especies del tracto respiratorio y vaginal de animales y


aves. S. hyovaginalis, S. thoraltensis.

• Grupo bovis: Especies del tracto intestinal. “Estreptococos fecales”. S. bovis, S.


equinus.
Streptococcus en Veterinaria
• Todas las especies animales: infecciones piógenas, primarias y oportunistas.
• Caballos:
o S. equi (S. equi subsp. equi). “Papera equina”. Muy contagiosa
o S. zooepidemicus (S. equi subsp. zooepidemicus). Infecciones vías
o S. equisimilis (S. dysgalactiae subsp. equisimilis). respiratorias altas

• Rumiantes: mamitis
o S. agalactiae. Mamitis “Agalaxia contagiosa”.
o S. dysgalactiae. Mamitis, artritis en corderos.
o S. uberis. Mamitis en vacas.
• Perros: S. canis. Septicemia neonatal y shock tóxico.
==========================================
• Humana: S. pyogenes. Escarlatina, fiebre reumática.
S. pneumonia. Neumonía, sinusitis, peritonitis, etc. (neumococo).
Streptococcus en Veterinaria

• Porcino: S. suis. Septicemia, meningitis, artritis, neumonía, poliserositis.


- Zoonosis!!
- >30 serotipos (carbohidratos de la cápsula)  2 y 9 más comunes

 Cápsula (con ácido siálico).


Factores de virulencia:  Adhesinas (biofilm)
 Hemolisina (suilisina): citotóxica

http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0035849
Otros Streptococcus
• Streptococcus thermophylus  ácido láctico

o Yogur, leches fermentadas, queso.


o Probiótico.
o Resiste pasteurización (60°C/30´).
o Termofílico: crece rápido a 45°C.
o Inhibición por bilis (40%), ClNa (3%) y pH alto (9,6)
Enterococcus

Filo: Firmicutes
Clase: Bacilli
Orden: Lactobacillales
Familia: Streptococcaceae
Género: Enterococcus
Especies (68): E. faecalis
E. faecium
E. avium
E. gallinarum
E. casseliflavus
..
.
Bacterio.net. 2023
Enterococcus
• Previamente (hasta 1984) Streptococcus (“Estreptococos fecales”)
• Cocos (0,5-1μm). Pequeñas cadenas, pares o aislados
• Gram (+)
• Catalasa (-)

• Oxidasa (-)
• Inmóviles (mayoría; grupo E. gallinarum móvil)
• No productor de esporas.
• Anaerobios facultativos (preferencia anaerobiosis).
• Fermentan glucosa  ácido láctico. Enterococcus
en MacConkey
• Tª: 10-45ºC (óptima 35ºC)
• Resisten: ClNa (hasta 6,5%), sales biliares (40%), pH (9,6), desecación.
Enterococcus
• Hábitat: tracto gastrointestinal y biliar (posible uretral y vaginal).
• Especies más frecuentes E. faecalis y E. faecium. Endocarditis en pollo por Enterococcus hirae
(Nico)

• Origen de la infección
o Microflora intestinal propia.
o Contaminación: agua y alimentos.

• Patógenos oportunistas en individuos inmunodeprimidos.


• Enfermedades nosocomiales.
• Infecciones variadas: endocarditis, peritonitis y genitourinario.

• Resistencia (intrínseca) a antibióticos (β-lactámicos, fluoroquinolonas, etc.) y


transmisor de resistencias (vancomicina).

• Patogenia: no producen toxinas potentes.


o Adhesinas: capacidad de adherencia a los epitelios (endocarditis).
o Sustancias bactericidas que eliminan otras bacterias (probióticos).
Enterococcus
Grupo Lancefield D
Clasificación de Bergey (2009):

5 grupos (16S rRNA ≈ 99,8%, pero diferencias en DNA)

• Grupo E. faecalis
o E. faecalis, E. caccae, E. hemoperoxidus, E. moraviensis, E.
silesiacus y E. termitis.
• Grupo E. faecium
o E. faecium, E. durans, E. canis, E. hirae, E. mundtii, E. ratti y E.
villorum.
• Grupo E. avium
o E. avium, E. devriesei, E. gilvus, E. maloduratus, E. pseudoavium
y E. raffinosus.
• Grupo E. gallinarum
o E. gallinarum y E. casseliflavus.
• Grupo E. italicus
o E. italicus y E. camelliae.
• Otros
Enterococcus
Medios de cultivo
• Fácil pero exigente: requiere enriquecimiento con vit. B. E. faecium.

• Medios generales:
o Algunos producen pigmentos.
o Agar sangre (hemólisis α grupo E. avium).
E. faecalis.
o Agar MacConkey.
• Medios específicos (selectivos): a base de azida de Na (NaN3), ClNa,
acetato de talio, telurito de K, tiocianato de K, cristal violeta, bilis, etc., y
algunos antibióticos (kanamicina, gentamicina, ácido nalidíxico, colistina,
etc.): agar bilis-esculina, BHI (con 6,5% ClNA),…

Agar bilis esculina.


Colonias negras
Enterococcus

• Ubicuitario:

• Contaminantes/descomponedores de alimentos
Enterococcus

• Indicadores

o Contaminación de agua.
o Eficacia desinfección.
o Calidad alimentos congelados o tratados.
o Resistencias antimicrobianas
Lactococcus

Filo: Firmicutes
Clase: Bacilli
Orden: Lactobacillales
Familia: Streptococcaceae (Grupo N de Lancefield)
Género: Lactococcus
Especies (25): L. lactis
L. piscium
L. plantarum
.
.
.

Bacterio.net. 2023
Lactococcus
• Cocos (0,5-1,5 μm)
• Disposición en cadenas o pares
• Gram (+)
• Catalasa (-)
• Oxidasa (-)

• Inmóviles

• No productor de esporas
Lactococcus
• Grupo de “bacterias ácido-lácticas (BAL)”
Grupo heterogéneo de microorganismos
caracterizado por la producción de
ácido láctico a partir de la
fermentación de azúcares.

• Diferencias con el resto: tolera más concentración de sal, pH y


temperatura de cultivo (7°C).

• Industria láctea: yogures, quesos, mantequillas.

• Patología: ??? (incierta)


o Mamitis en bovino
o Humana: en inmunodeprimidos: endocarditis, abscesos, diarrea.
Lactobacillus

Filo: Firmicutes
Clase: Bacilli
Orden: Lactobacillales
Familia: Lactobacillaceae
Género: Lactobacillus
Especies (297): L. acidophilus
L. bulgaricus
L. casei
L. delbrueckii
L. rhamnosus, …

Bacterio.net. 2021
Lactobacillus

• Bacilos (hasta 10μm)


• Gram +
• Catalasa -
• Oxidasa -
• Inmóviles y no productor de esporas.
• Anaerobios facultativos, microaerófilos.
• Lactosa  ácido láctico (fermentación)  BAL.
• No requieren Fe.
Lactobacillus
• Muchas especies. Requisitos esenciales para la colonización
lactobacilos:
1) un nicho “retentivo” y anaeróbico.
• Tracto gastrointestinal y vagina. 2) pH bajo.
3) acceso a carbohidratos.

• Importante en bromatología  yogur, quesos, leches fermentadas, chucrut,


probióticos, etc.

• Poco patógeno en animales y la especie humana (oportunistas).

o Caries humana.
Staphylococcus

Filo: Firmicutes
Clase: Bacilli
Orden: Bacillales
Familia: Staphylococcaceae
Género: Staphylococcus
Especies (74): S. aureus
S. hyicus
S. pseudointermedius
.
.
.

Bacterio.net. 2023
Staphylococcus
• Zoonótico
• Cocos (1 μm)
• Disposición en “racimos de uvas”
• Gram +
• Catalasa +
• Oxidasa –
Agar sangre: pigmento amarillo

• Inmóviles y no productor de esporas.


• Producción de pigmento (solo S. aureus). S. aureus S. epidermidis

• Sal: tolerante (hasta 10%).


• Tª: 10-45º (óptima 30-37º).
• Resistentes en el medio.
Staphylococcus
• Anaerobio facultativo, pero crece mejor en aerobiosis.
o Importante: S. aureus subesp. anaerobius Anaerobios y
S. saccharolyticus catalasa -.

• Producción de gas de glucosa y manitol (algunos).

• Coagulasa (+)  Factor de patogenicidad (fibrinógeno a fibrina:


coágulo). División en grupos:

 Coagulasa (+) (S. aureus; S. pseudintermedius)


 Coagulasa (-) (S. epidermidis, S. haemolyticus, ...)
 Coagulasa (variable) (S. hyicus; 25-50% son +)
Staphylococcus
• Afecta a numerosas especies animales.
• Infecciones piógenas.
• Hábitat: comensal de mucosas y piel.
S. aureus S. epidermidis

Medios de cultivo
• Fácil.
• Medios generales: E. coli (-)

o Agar sangre: hemólisis (alfa y beta)


o Medios enriquecidos: mejor, con sangre o vitaminas (tiamina, biotina
o ácido nicotínico).

• Medios selectivos: agar manitol:


- colonias amarillas  fermenta manitol (S. aureus, etc.)
- colonias rosas  no fermenta manitol (S. epidermidis, etc.).

• Aspecto colonias: blancas o amarillentas, opacas, convexas, circulares,


0,5-2 mm de diámetro.
E. Coli (-)

Staphylococcus
Factores de virulencia

Exotoxinas:

o Enterotoxinas: intoxicación alimentaria.

o Toxina del síndrome de shock tóxico


(TSST-1): superantígeno (gran
estimulación de linfocitos).

o Epidermolisinas (toxinas exfoliativas):


ETA y ETB son específicas de especie
(porcino).

o Hemolisinas: destruye mb. celular.

o Leucocidina: leucotoxina.
Staphylococcus aureus
Enterotoxinas estafilocócicas (ES)

• Serotipos (A,B,C1,C2,C3,D,E,G,H,I).

o Enterotoxina A Mayoría intoxicaciones alimentarias.


o Enterotoxina C Lácteos contaminados.
o Enterotoxina D Lácteos contaminados.

• Actividad como superantígenos. Dosis <1µg


(105 UFC/g)
• Resistencia:
o Termorresistentes (incluso >100°C, 30´).
o pH bajo.
o Irradiación
o Hidrólisis por enzimas gástricas y pancreáticas.
Intoxicación alimentaria por S. aureus
Alimentos de mayor riesgo:

• Mayor manipulación manual.


• Conservación a Tª ambiente.
Intoxicación alimentaria por S. aureus
Fuentes de contaminación de los alimentos:
Staphylococcus
Factores de virulencia
Exoenzimas:

o Catalasa: desdobla el H2O2.

o Coagulasa: se une a la protrombina, inhibe


fagocitosis.

o Hialuronidasa: lisa el ácido hialurónico del tejido


Invasión

conjuntivo.
o Estafiloquinasas.
o Proteasas y lipasas.

o DNasa

o Beta-lactamasa: destruye el anillo beta-lactámico


(resistencia a antibióticos).
Staphylococcus
Factores estructurales de virulencia

o Proteína A (pared celular): propiedades antifagocíticas.

o Polisacárido capsular (variable): adherencia,


antifagocitario, clasificación de tipos serológicos.

o Peptidoglucano: actividad endotóxica, producción de


interleucinas, estimula la agregación de leucocitos,
activa el complemento, etc.

o Componentes de la pared (ácidos teicoicos):


interfieren opsonización.

o Proteínas de superficie: adhesinas, biofilm, invasión.


Staphylococcus aureus

Principales Marcadores de patogenicidad


Staphylococcus en Veterinaria
• Staphylococcus coagulasa (+): los más patógenos

S. aureus Infecciones piógenas variadas.

Pathogenesis of bacterial infections in animals. 2023


• Caballos:
o S. intermedius. Infecciones
respiratorias altas.
• Rumiantes:
o S. aureus subesp. anaerobius.
Mamitis, abscesos.
• Perros:
o S. pseudointermedius (antes S.
intermedius). Piodermas.
• Porcino:
o S. hyicus. “Epidermitis exudativa”.

https://www.3tres3.com/caso-clinico-del-mundo/epidermitis-
exudativa-por-staphylococcus-hyicus-y-s-chromogenes_32453/
Staphylococcus en Veterinaria

• Importante como transmisor de resistencias antibióticas: cepas de S. aureus


resistentes a la meticilina (SARM) en porcino.

Resistencia a derivados ß-
lactámicos, cloranfenicol,
tetraciclinas, macrólidos,
lincosaminas, aminoglucósidos,
quinolonas.

https://www.nature.com/news/mrsa-farming-up-trouble-1.13427
Staphylococcus en Veterinaria

• Staphylococcus coagulasa (-): poco patógenos. Contaminantes de leche.


Importancia en cultivo puro.

• Caballos:
o S. epidermidis, S. equorum. Infecciones en piel.

• Rumiantes: relativa frecuencia de leche (mamitis).


o S. epidermidis, S. cohnii, S. chromogenes...

• Perros:
o S. epidermidis. Infecciones en piel.

• Gatos:
o S. felis. Infecciones en piel, otitis.

• Aves:
o S. gallinarum. Infecciones en piel.
Listeria

Filo: Firmicutes
Clase: Bacilli
Orden: Bacillales
Familia: Listeriaceae
Género: Listeria
Especies (29): L. monocytogenes
L. innocua
L. ivanovii, …

Bacterio.net. 2023
Listeria

En base a antígenos somáticos (O) y flagelares (H).


Listeria

• Bacilos cortos (0,4-0,4 x 0,5-2 µm)


• Aislados o cadenas cortas
• Terminación redondeada
• Gram +
• Sin cápsula
• No forman endospora
• Móviles a 20-25ºC (flagelos peritricos)

• Quimioorganotrofos
• Anaerobio facultativo (mejor aerobiosis)
• Tª óptima crecimiento: 30-37ºC (1°C- 45ºC)
• pH neutro (4,3-9,4) Zoonosis
• Bacteria intracelular
• Tolerancia 10% NaCl y sales biliares
Listeria
• Catalasa (+)
• Oxidasa (-)
• Fermentadores de azúcares (+)
• Manitol (-)
• Indol (-)
• Hidrólisis de la esculina (+)
• No productor de H2S
• Ácido de glucosa Rojo Metilo +
• Acetoína de glucosa Voges-Proskauer +
• β-hemólisis (mayoría de cepas)
Listeria
Medios de cultivo

Agar bilis
SIM esculina

Agar sangre

Test de CAMP variable


-Con S. aureus: L.m. +/L.i. -
-Con Rhodococcus: L.m. -/L.i. +
Listeria
• Gran capacidad de supervivencia.
• Suelo, vegetales, agua (fresca o residual).
• Ensilados para animales.
• Animales (rumiantes, aves) y hombre (2-6%) como portadores
fecales.

• Lesiones cutáneas (leves) contacto animales infectados.


• Toxiinfección alimentaria grave (listeriosis).
Listeria monocytogenes
Patogenia

Colonización intestino
delgado

• Flagelos

Tilney y Portnoy (1989)


• Proteínas de
adhesión/invasión

• Listeriolisina O (toxina
citolítica)

• Fosfolipasas A, B y C

• Proteína polimerizadora
de actina
Listeria en Veterinaria

• L. monocytogenes. Principalmente en rumiantes  encefalitis, abortos,


septicemia. 52,6% de las
granjas lecheras
Environ Microbiol. 2021
Dec;23(12):7617-7631

o Asociado a ensilados o pienso con tierra: ubicuitaria.


o Importante zoonosis  Abortos, encefalitis, septicemia, endocarditis,
lesiones cutáneas por contacto en veterinarios.

• L. ivanovii. Abortos en rumiantes.

• L. inocua. Encefalitis en oveja (muy raro).


Neiker
(Nico)
Listeriosis humana

Principales alimentos implicados


SÍNTOMAS
-
• Fiebre, dolores musculares
• Náuseas o diarrea y dolor abdominal

Gravedad
• Dolor de cabeza, rigidez en el cuello
• Confusión
• Quesos y productos lácteos • Pérdida del equilibrio o convulsiones
• Meningitis
• Patés y salchichas • Sepsis
• Abortos/nac. prematuros
• Pescados ahumados • Muerte (20-30%)

• Ensaladas +
• Productos refrigerados listos para el consumo
Bacillus

Filo: Firmicutes
Clase: Bacilli
Orden: Bacillales
Familia: Bacillaceae
Género: Bacillus
Especies (426): B. anthracis
B. cereus
B. subtilis
B. thuringiensis, …

Bacterio.net. 2023
Bacillus

• Bacilos rectos, delgados (0,5-2,5 x 1,2-10 µm)


• En pares o cadenas
• Terminación redondeada/cuadrada
• Gram +
• Catalasa + y oxidasa +/-
• Con (B. anthracis) o sin cápsula
• Mayoría móviles (flagelos peritricos) –
No B. anthracis
• Quimioorganotrofos
• Aerobios (algún anaerobio facultativo)
• Mesófilos.
• pH neutro
• Hemólisis β variable (B. anthracis no; B. cereus sí)
Bacillus
• Gran resistencia (esporo)

• Múltiples aplicaciones:
− Producción de antibióticos:
 Bacitracina  B. subtilis
 Polimixina  B. polymyxa
− Producción de enzimas (industria alimentaria):
 α-amilasa  B.subtilis
− Probiótico  B. coagulans
− Enriado de fibras textiles  B. macerans
− Degradación de hidrocarburos  B. alcalophilus y B. licheniformis
− Proteasas (detergentes)  B. licheniformis

• Incluye especies patógenas para hombre y animales  B. cereus y


B. anthracis  Zoonosis
Bacillus
• B. cereus: endosporas elipsoidales, centrales o subterminales
(no deformantes). Bordes redondos.

• B. anthracis: endosporas centrales no deformantes. Bordes


cuadrados

Medios de cultivo
• Poco exigente
• Medios generales: agar PC, agar nutritivo, agar sangre: hemólisis β (B.
cereus).

B. subtilis
Bacillus
• Muchas especies. Pocas patógenas.
• Ubicuitarias por producción de esporas.
• Muy resistentes B. anthracis (ántrax o carbunco): >50 años en el medio.

Factores de virulencia
• B. anthracis:
o Dosis infectante: 8x103 - 5 x104 (inhalación).
o Cápsula  actividad antifagocítica.
o Exotoxina  tres moléculas proteicas:
antígeno de protección (proteína de unión),
factor edematoso y factor letal (enzimas).

• B. cereus:

o Dosis infectante: >104 - 108 ufc/gr


o Exotoxina termoestable (cereulida)  síndrome emético (arroz).
o Exotoxina termolábil  forma diarreica.
Bacillus
Especies relevantes en Veterinaria
• B. anthracis. Sensibilidad variable:
o Rumiantes muy sensibles.
o Cerdos y caballos intermedios.
o Aves y carnívoros bastante resistentes.
o Importante zoonosis 3 formas (cutánea, respiratoria, digestiva).
o Arma biológica.

• B. licheniformis.
o Abortos en bovino y ovino.
o Emergente.

• B. cereus.
o Intoxicaciones alimentarias en humana (forma diarreica y forma emética).
o Mamitis en vacas (esporádico).

También podría gustarte