MBO'ESYRY
CUARTO NIVEL
ÁREA
Misión: Garantizar a todas las personas una educación de calidad como bien público
y derecho humano a lo largo de la vida. Lengua y
Literatura
y sus tecnologías
8 DE SETIEMBRE “DÍA MUNDIAL DE LA ALFABETIZACIÓN”
¿Hola Marcos Bien, pero estoy muy
cómo estás? preocupada porque Ña Franci,
mi vecina no sabe leer ni
¿Bien Mabel y vos?
escribir.
Pero no te preocupes
por eso Mabel, el
MEC tiene una
propuesta para ellos.
La propuesta se llama Programa de Alfabetización, El Programa se desarrolla en Círculos de
No Formal para Personas Jóvenes y Adultas. Es un Alfabetización habilitados que pueden tener
Programa de carácter bilingüe (Guaraní - Castellano) como local una casa particular, una capilla,
que además la ayudará a conocer sus derechos y centros comunitarios, clubes u otros espacios
obligaciones como ciudadana disponibles. Ahí Ña Franci puede ir para
estudiar
¡En serio! ¿Y cómo
se llama la ¡Qué bueno! ¿En
propuesta? qué lugar debe ir a
inscribirse para
participar del
Programa?
No hay ningún problema, Ña Franci va a ¡Claro que sí!, ella y todas las
participar los días y horarios acordados personas jóvenes y adultas con 15
entre los participantes y el educador años en adelante, que no saben leer
ni escribir pueden participar
Le voy a comentar, sólo que
hay un problema… ella
Además, Ña Franci ya
trabaja ¿En qué días y
tiene más de 40 años.
horarios puede participar
Ña Franci? ¿No va afectar ¿Puede participar
su trabajo? todavía?
Se inicia en cualquier época del año con un Si necesitas más
mínimo de 15 personas para conformar un informaciones sobre el
Círculo de Alfabetización y un educador de
Programa podes
adultos, las clases están momentáneamente
escribir al correo:
suspendidas por la pandemia de la COVID - 19
dgeppja@[Link]
¿Cuándo se
inicia y que PRESIONA AQUÍ
se necesita? PARA
COMPLETAR LA
SIGUIENTE
ENCUESTA
MBO'ESYRY
CUARTO NIVEL
ÁREA
Misión: Garantizar a todas las personas una educación de calidad como bien público
y derecho humano a lo largo de la vida. Lengua y
Literatura
y sus tecnologías
ÁRA : Araapy, 8 jasyporundy 2020.
MBO'ERÃ : Guarani Ñe'ë.
MBO'EPYATY : Oikumbyva'erã ohendúva guaraníme.
MBO'EPY : Káso Ñemombe'u.
KATUPYRYRÃ : Ohechakuaa mba'épa hína pe ohendúva ha mba'éichapa upéva oñemohenda.
JEHECHAKUAARÃ : - He'ikuaa mba'eichagua moñe'ërãpa pe ohendúva.
- Ohesa'ÿijokuaa káso.
- He'ikuaa hemiandu ohendu rire mombe'urã guaranimegua.
Añepyrü hagua
KÁSO ÑEMOMBE'U
Amoñe'ë ko Káso
Perurima
Para
ohapy
Trabajo
ramo
trabajo solo
guare
Valoro lo
chupe tembi'u aku
Expresamos
saber mas en grupo aprendido nuestras
ideas
Oguapyje peteï asajépe, Perurima okaru hagua pa'i Leu ndive ha oguenohë chupekuéra ogajára ko tembi'u
hykue kirïrïvahína.
Ni notïmbói. Ojopy chupe Peru raë mandivoi ha okái paitéma voi. Hakueterei tembi'u.
Okirirïeténte Peru ha oma'ë mbuku óga pepóre ha oñepyrü osyry hesay. Okái rasyeterei.
Ohecha upéva pa'i Leu ha oporandu chupe:
- Mba'éiko Peru nembohesaýva?
- Ambyasyetereínteko che sy omanova'ekuépe péicha tembi'u ha'u javerõ, che momandu'a hese - he'i
Peru.
Ojopy avei pa'i Leu peteï syryku hembi'úpe ha okáipaite avei.
- Aaaaiii... kóvango ñanemomandu'áta voi ñande jarýi rehe ave - he'i.
(MEC,DGEPPJA, 2018, pág. 27).
MBO'ESYRY
CUARTO NIVEL
ÁREA
Misión: Garantizar a todas las personas una educación de calidad como bien público
y derecho humano a lo largo de la vida. Lengua y
Literatura
y sus tecnologías
Amba’apo che añomi
TEMBIAPORÃ
Trabajo trabajo solo Valoro lo Expresamos
en grupo aprendido nuestras
1. Ambojoaju he'iséva ndive: (10 kyta)
ideas
Ogajára abuela
Tembi'u se quemó
Hykue tomó
Notïmbói dueña de casa
Okái no humeaba
Oma'ë comida
Hesay sus lágrimas
Ojopy caldo
Mandu'a mira
Jarýi recordar
2. Amohenda oikoháicha mombe'úpe (6 kyta)
______ Ojopy avei Pa'i Leu peteï syryku.
______ Mba'éiko Peru nembohesaýva.
______ Oguapyje peteï asajépe.
______ Ojopy chupe Peru rae mandivoi.
______ Aaaaiii... kóvango ñanemomandu'áta.
______ Okirirïeténte Peru ha oma'ë mbuku.
3. Ha'e mba'éichagua ñe'ëtemiandúpa ko'áva: (5 kyta)
a) Ojopy chupe Peru raë ._ __________________________________________________________
ã) Oguapyje peteï asaje _____________________________________________________________
ch) Okái rasyeterei ._________________________________________________________________
e) Ohecha upéva pa'i _______________________________________________________________
MBO'ESYRY
CUARTO NIVEL
ÁREA
Misión: Garantizar a todas las personas una educación de calidad como bien público
y derecho humano a lo largo de la vida. Lengua y
Literatura
y sus tecnologías
ë) Pa'i Leu oporandu
Misión: _______________________________________________________________
Garantizar a todas las personas una educación de calidad como bien público y
derecho humano a lo largo de la vida.
4. Amyenyhë ñe'ëkurusu (15 kyta)
4. Amyenyhë ñe’ëkurusu (15 kyta)
Oñenóva Oñembo’ýva
Oñenóva Oñembo'ýva
1. Tekove ijapúva. 1. Avare.
2.1. Kuimba’e, tekove.
Tekove ijapúva. 2.
1. Mombe’u mbykymi.
Avare.
3. Tapÿi. 3. Ohapy.
2. Kuimba'e, tekove. 2. Mombe'u mbykymi.
4. Kuña imembýva.
5.3. Mymba
Tapÿ[Link]. 3. Ohapy.
6.4. Naiporãi.
Kuña imembýva.
7. Pa’i réra.
8.5. Hi’upyrã.
Mymba otyryryva.
9.6. Mymba
Naiporãi.
chu’i.
10.
7. ItüPa'i
hetáva.
réra.
11. Mokõi.
8. Oïhápe
12. Hi'upyrã.
akãrague.
13. Mymba saraki.
9. Mymba chu'i.
10. Itü hetáva.
KUAAPYRÄ 11. Mokõi.
12. Oïhápe akãrague.
Káso: ha'e umi ñemombe'u iñasãiva ñane retãpýre ha ñande rapicha omombe'úva
imandu'akuévo 13. Mymba saraki.
hembiasakue térã ambue hapicha rembiasakuére. Opaichagua káso
niko oĩ, péicha, ñahendukuaa póra, pombéro, pláta yvyguy, paje, Pychãichi ha
Perurima umíva rehegua. Oĩ avei omombe'úva mba'éichapa heñóikuri tavakuéra,
KUAAPYRÃ
ỹramo oñe'ëva guyra, mymba, térã ka'avokuéra rehe.
Káso: ha'e umi ñemombe'u iñasãiva ñane retãpýre ha ñande rapicha omombe'úva imandu'akuévo
Oĩ itie'ÿva, avei ñanembopukáva, ñanemongyhyjéva ha opaichaguáva. Upeichavérõ
hembiasakue térã ambue hapicha rembiasakuére. Opaichagua káso niko oï, péicha, ñahendukuaa póra,
jepe, maymáva ñanerekombo'e ohechaukágui ñandéve pe ñande rekoite; avei
pombéro, pláta yvyguy,
oguerekógui upepaje, Pychãichi
arandu ka'aty ha Perurima
oje'eha. umíva
Ko'ãga rupirehegua. Oï avei omombe'úva
ae oñembyaty mba'éichapa
ha mbeguekatúpe
ojehai
heñóikuri ohóvo.ÿramo
tavakuéra, Avei oñemomba'eguasúve
oñe'ëva guyra, mymba,hatérã
ojehechakuaaramojey.
ka'avokuéra rehe.
MBO'ESYRY
CUARTO NIVEL
ÁREA
Misión: Garantizar a todas las personas una educación de calidad como bien público
y derecho humano a lo largo de la vida. Lengua y
Literatura
y sus tecnologías
Oï itie'ÿva, avei ñanembopukáva, ñanemongyhyjéva ha opaichaguáva. Upeichavérõ jepe, maymáva
ñanerekombo'e ohechaukágui ñandéve pe ñande rekoite; avei oguerekógui upe arandu ka'aty oje'eha.
Ko'ãga rupi ae oñembyaty ha mbeguekatúpe ojehai ohóvo. Avei oñemomba'eguasúve ha
ojehechakuaaramojey.
NEMANDU'ÁKE...
Eñangarekóke ambue tapicháre ani ojapyhy hetére mba'asy COVID-19
- Nde hu'u terã ne atïataramo, emo'ã nde juru ha ne tï nde jyva mbytépe terã peteï tï johýihápe.
- Emombo py'amintevoi ne tÿjohýihague ytyryrúpe.
- Ejohéi nde po y ha havõme terã alcohol en gel-pe nde hu´u terã ne atïa rire.
Fuentes consultadas
- David Galeano Olivera, ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI. (01 de mayo de 2020). [Link] de
- [Link]
- MEC,DGEPPJA. (2018). Módulo del Estudiante Guarani Ñe´ ë 4º Nivel. Educación Media para Personas Jóvenes y Adultas (Vol. 3º).
Asunción: AGR S.A.
Elaborado por:
Fleitas Riveros, Sara Beatriz. (2020). Encargada de Despacho. Centro de Educación Básica para Personas Jóvenes y Adultas Nº 10-121.
Corrección:
Valiente Piris, Luis. (2020). Técnico. Dirección de Gestión Administrativa y Financiera. Dirección General de Educación Permanente de
Personas Jóvenes y Adultas.
Normalizador:
Céspedes Servín, Gustavo Adolfo. (2020). Técnico. Dirección de Educación Básica y Media para Personas Jóvenes y Adultas.
Diseño gráfico:
Ojeda Balbuena, Luis Gonzaga. (2020). Técnico Dirección de Educación Básica y Media para Personas Jóvenes y Adultas.