MATERIA: GUARANÍ TÉCNICO EN SALUD
Alumno/a: Nicolás Martínez
Profesora: Lic. Nery Fátima Benítez Ramírez Semestre: 4to
Fecha:12/08/2022
EJERCICIOS
1.- AHAI ÑE’Ẽ:
a) Ñe’ẽnguéra ogueraháva pu’ae tĩgua. Palabras con vocales nasales. (ã, ẽ, ĩ, õ, ũ, ỹ)
ã
1. Akã (cabeza)
2. Porã (lindo)
3. ãho (suspirar)
4. ãkangao (sombrero)
✓ ẽ
5. He'ẽ (dulce)
6. Peẽ(vosotros)
7. Akekẽ (hormiga cortadora)
8. Apysẽ (asomarse)
✓ ī
9. Tī (nariz)
10. Moī (poner)
11. Pirī (escalofrio)
12. Morotī ( blanco)
✓ õ
13. Moõ (donde)
14. Mõkoi (dos)
15. õke ( puerta)
16. Aramirõ (almidon)
✓ ū
17. Kū (lengua)
18. Hū (negro)
19. Pytū (anochecer)
20. Angirū (amigo)
✓ ỹ
21. Petỹ (Tabaco)
22. Ñotỹ (sembrar)
23. Pytu(oscuro)
24. Kyrỹi (cosquillas)
ã) Ñe’ẽnguéra ogueraháva pu’ae jurugua. Palabras con vocales orales. (a, e, i, o, u, y)
✓ a
1. ama (lluvia)
2. ára(dia)
3. aguara( zorro)
4. aky (inmaduro)
✓ e
5. ere (di)
6. tee (propio)
7. eíra (miel)
8. eiru (abeja)
✓ i
9. ita (piedra)
10. rire (despues)
11. itakua (Cueva)
12. inimbe (cama)
✓ o
13. po (mano)
14. popo (saltar)
15. oho (fue)
16. oke (duerme)
✓ u
17. pu (sonido)
18. puku (largo)
19. urugua (caracol de mar)
20. urumbe (tuna)
✓ y
21. y (agua)
22. py (pie)
23. pochy (enojado) 24. yvy (tierra) ch) Ñe’ẽnguéra ogueraháva: ch, g, g, h, j.̃
✓ ch
1. che (yo)
2. cheha (mi turno)
3. chehegui (de mi)
4. chendive (conmigo)
✓ g
5. gua´a (pajaro)
6. guahu (aullar)
7. Gualala (ruido)
8. Guapy (sentarse)
✓ g̃
9. Age (hoy)̃
10. Agamive (muy pronto)̃
11. Agaite (enseguida)̃
12. Agagua (actual, moderna)̃
✓ h
13. Ahy´o (garganta)
14. Hesa (su ojo)
15. Ahoja (manta)
16. Hepy (es caro)
✓ j
17. joja (igual)
18. joko (detener)
19. jokua (atar)
20. jokuaa (conocerse)