0% encontró este documento útil (0 votos)
200 vistas8 páginas

Aymara Aru Yatiqawi Thakhi: Guía Didáctica de La Lengua Aymara

Este documento presenta una guía didáctica sobre la lengua aymara para estudiantes de tercer año de la especialidad de electricidad electrónica. La unidad se enfoca en la tipología de valores culturales y ritualidades de la región en convivencia armónica comunitaria. Incluye lecciones sobre la lectura y escritura de tejidos aymaras, con ejemplos de figuras y diseños tradicionales representados en los tejidos. El documento también incluye ejercicios de vocabulario y producción de textos sobre los tejidos ancestr

Cargado por

Quispe Kevin
Derechos de autor
© © All Rights Reserved
Nos tomamos en serio los derechos de los contenidos. Si sospechas que se trata de tu contenido, reclámalo aquí.
Formatos disponibles
Descarga como PDF, TXT o lee en línea desde Scribd
0% encontró este documento útil (0 votos)
200 vistas8 páginas

Aymara Aru Yatiqawi Thakhi: Guía Didáctica de La Lengua Aymara

Este documento presenta una guía didáctica sobre la lengua aymara para estudiantes de tercer año de la especialidad de electricidad electrónica. La unidad se enfoca en la tipología de valores culturales y ritualidades de la región en convivencia armónica comunitaria. Incluye lecciones sobre la lectura y escritura de tejidos aymaras, con ejemplos de figuras y diseños tradicionales representados en los tejidos. El documento también incluye ejercicios de vocabulario y producción de textos sobre los tejidos ancestr

Cargado por

Quispe Kevin
Derechos de autor
© © All Rights Reserved
Nos tomamos en serio los derechos de los contenidos. Si sospechas que se trata de tu contenido, reclámalo aquí.
Formatos disponibles
Descarga como PDF, TXT o lee en línea desde Scribd

ESCUELA SUPERIOR DE FORMACIÓN DE MAESTROS

“MARISCAL ANDRÉS DE SANTA CRUZ Y CALAHUMANA

AYMARA ARU YATIQAWI THAKHI


GUÍA DIDÁCTICA DE LA LENGUA AYMARA

UNIDAD DE FORMACIÓN: LENGUA ORIGINARIA II


ESPECIALIDAD: ELECTRICIDAD ELECTRÓNICA
AÑO DE FORMACIÓN: TERCERO
DOCENTE: LIC. SONIA V. HUARINA QUISPE

LA PAZ - BOLIVIA
ESFM. “Mcal Andrés de Santa Cruz y Calahumana Guía TCLOA II

UNIDAD TEMATICA MAYMAYA YAQASIÑA TUQITA CH’AMANCHAÑA,


PURAPATA TUQITA SARNAQAWISANA YATIÑANAKA
(Tipología de los valores culturales y ritualidades de la
región en convivencia armónica comunitaria)
CONTENIDO SAWUTANAKASA UÑXATASA ULLAÑA QILLQAÑA
(Mirando nuestros tejidos leemos y escribimos)
CAPACIDADES, HABILIDADES Y/O AYMARA ARUTA ARSUÑA, QILLQANÄNI,
CUALIDADES ARUSKIPT’AÑÁNI

LURÄWI PRÁCTICA

I. AMUYT’AWINAKA ULLART’APXAÑÁNI (Leamos estos pensamientos)

ULLAÑA QILLQAÑAMPIKIWA MÄ SUMA AWKIXA, PATAKA


NAYRASA JIST’ARAÑÄNI. (Solo YATICHIRIMPI SASIWA. (un buen
leyendo y escribiendo abriremos padre vale más que cien
nuestros ojos)
maestros)

WAYNA TAWAQUSAKIWA CHACHASA WARMISA


KUNASA JIQXATASIÑAXA KHUSKHA AMUYUNIKITANWA
(Estando joven hay que aprovechar (El hombre y la mujer tienen las
todo) mismas capacidades)

II. PUSI AMUYT’AWINAKA QILLQAPXAÑÄNI, UKATXA WALI AMUYT’ASISA ULLARAÑÄNI (Escribamos


cinco pensamientos, luego analizamos y leemos los pensamientos)
III. JICHHAXA MÄ JAMUQU UÑJAÑÄNI UKATXA AYMARA ARU ARSUÑA YATIQAPXAÑÄNI
YATÏYAWI – TEORIA
QALLANTAWI – INTRODUCCIÓN.
Taqi kasta sawutanakawa utji: ikiña, mantiyu, ch’uspa, sawutanaka, ukhamaraki, yänaka
q’ipnakañataki, wawanaka uywañataki, tari kuka apnakañataki, kustala ch’uqi
winantañataki, ukhamaraki punchu, phullu isjama uskusiñataki.
jiwasana qillqanakasana, yatxatáwinakasana, sawutanakaxa p’itatanakankaskiwa.
jichhurunakaxa sawurinakaxa kunaymana arunaka, jamuqanaka qhanstayaña yatipxi, mä
awayunxa saltanakapaxa wara waranaka uñjasi, aka saltanxa ch’ankhanakaxa jisk’ata,
jisk’ata sawutawa, ukatwa wara waranakaxa uññaqi.
jichhaxa sawutanakaxa uñakipañawa wakt’istu, chakanata, qarwanakata, alinakata,
wiphalanakata, ukhamaraki lupixa kunaymana uñtaniwa unstaraki.
aymaranakaxa janiwa ina ukhamaki saltanaka luraña yatipkanti, jan ukasti yatiñanakaswa
qhanstaytana, kunaymana yatinakaxa jiwasana amuyusarjamawa sartayaña wakisxi.
2. JICHHAXA YATXATAÑANI KUNA YÄNAKSA WAKISI IKIÑA SAWUÑATAKI

 PUSI CH’AKHURUNAKA – CUATRO ESTACAS


 KIMSA TUQURU (QALLAÑA) – TRES PALOS GRUESOS
 MÄ JUCH’USA LAWA ILLAWAÑATAKI – PALO DELGADO PARA LA ILLAWA
 MÄ JUCH’USA LAWA WICH’KATAÑATAKI – UN PALO DELGADO CON PUNTA PLANA
 MÄ JISK’A LAWA QIPATAKI
 MÄ WICH’UÑA – UNA CLAVIJA
 MÄ WISKHA – UNA SOGA
 MÄ YAWRI – UN AGUJON

NAYRAQATAXA MÄ IWIJA UTJAÑAPA, UKATXA T’ARWA KHUCHURAÑA


UKHARUSTI IWIJA T’ARWA QAPUÑA

PAYACHAÑAWA CH’ANKHA UKHAMARAKI KHIWTHAPIÑA MÄ MURUQURU

UKHARUSTI LAYIÑAWA CH’ANKHA UKATXA JARIQAÑAWA


UKHARUXA CH'ANKHAXA JUÑIRAÑAWA

UKATXA CH’ANKHA SAMINCHAÑA SAPA KASTA SAMINAKARU

UKHARUXA WILTATAMPIWA CH’ANKHA KHIWTHAPIÑA


Sawuñataqixa nayraqataxa pusi ch’akhurunaka ch’akuntaña, uraqiru, ukharusti pä tuquru
uchxaña, ukatxa wiskhampi suma chint’aña mä tuqururu, ukharupi tiljaña sapa kasta
saminakampi, ukatxa tukuyxasaxa uskuñawa illawampi, aka illawaxa anakiwa mayakipa
amstaru aynacharu ch’ankhanaka, illawaxa waytiwa manqharu qhiparu ch’ankha
sarañapataki, uka chikawa qipaxa sarï, ukhamawa sawuña tukuyasi.
SAWUNA SALTANAKAPA – FIGURAS DEL TEJIDO

Aka sawutanakaxa nayra achachilanakasana sarawinakapawa, jupanakaxa taqi kasta


isinaka lurapxana, punchunaka, almillanaka, ikiñanaka, awayunaka, istallanaka,
urkhunaka, etc, aka isinakampixa jupanakaxa phunchhawinaka, tantachawinakana
uskusipxana.
Aka sawutanakaxa inka pachata juti, uka sawutanakana sarawinakapa uñacht’ayapxi,
inkanakaxa sawutanakaparuxa uywa saltanaka uñachayapxana, ukhamaraki sinilla,
muruq’u, mujiña, saltanaka lurapxana. Ukharusti mä wara kimsaqallqu ch’aqanaka
lurapaxana, Aka saltanakaxa nayra sarnaqawi uñachayi, ukhamaraki sapa aylluna
uywanakapa, alinakapa, chimpunakapa uñachayi. Janiwa taqi aylluna pachpa chimpunaka
utjiti, ukatwa sapa aylluna chimpunakapa uñacht’asiraki.
YÄQAWI – VALORACIÓN
AKA JISKT’AWINAKARU JAYSAPXAÑÄNI ¿Responder las siguientes preguntas?

1. Jumaxa ikiña suwuña yattati?


R………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
2. Jichha pachaxa sawutanakaxa lurasiskpachati?
R………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
3. Jumaxa kunjamsa amuyta nayra pacha sawutanakata?
R………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
4. Kawkirinakasa nayra sawutanakaxa?
R..................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
5. Ayllunakana kuna pachansa sawuppacha?
R..................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
JICHHAXA TUNKA AMUYUNAKA THAQXAÑÄNI UKATXA QILLQAÑÄNI (Realizar vocabulario

ARUNAKA QILLQA AMUYU ( Escribir el significado de la palabra en


castellano)
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.

ACHUQAWI – PRODUCCIÓN
1. Escribir un ensayo sobre los tejidos ancestrales

También podría gustarte