0% encontró este documento útil (0 votos)
4K vistas39 páginas

Alfabeto en Kaqchiquel

Este documento describe las vocales del idioma kaqchikel. Explica que existen 10 vocales, divididas en 5 vocales tensas (a, e, i, o, u), 5 vocales relajadas (ä, ë, ï, ö, ü) y 5 vocales glotalizadas (a', e', i', o', u'). También presenta algunas palabras de ejemplo con sus traducciones al español para ilustrar los sonidos de las vocales.
Derechos de autor
© © All Rights Reserved
Nos tomamos en serio los derechos de los contenidos. Si sospechas que se trata de tu contenido, reclámalo aquí.
Formatos disponibles
Descarga como DOCX, PDF, TXT o lee en línea desde Scribd
0% encontró este documento útil (0 votos)
4K vistas39 páginas

Alfabeto en Kaqchiquel

Este documento describe las vocales del idioma kaqchikel. Explica que existen 10 vocales, divididas en 5 vocales tensas (a, e, i, o, u), 5 vocales relajadas (ä, ë, ï, ö, ü) y 5 vocales glotalizadas (a', e', i', o', u'). También presenta algunas palabras de ejemplo con sus traducciones al español para ilustrar los sonidos de las vocales.
Derechos de autor
© © All Rights Reserved
Nos tomamos en serio los derechos de los contenidos. Si sospechas que se trata de tu contenido, reclámalo aquí.
Formatos disponibles
Descarga como DOCX, PDF, TXT o lee en línea desde Scribd

1

Vocales Tensas
El alfabeto del idioma kaqchikel se manejan diez vocales, cinco de ellas
con las mismas que se manejan en el idioma español y que en este idioma
son conocidas como vocales tensas. La cuales se pueden observar a
continuación.

a, e, i, o, u.
El sonido de estas vocales es similar a la pronunciación que se da en el
alfabeto del idioma español.

1
2

https://thumbs.dreamstime.com

Leamos las siguientes palabras y su


significado achin Hombre
ajpotz' Policía
ak'wal Niño-niña
amolo' Mosca

B'ab' – Oraciones
Ri achin k'o pa k'echelaj. El hombre está en el monte.
Nïm rutz'i' ri ajpotz'. Grande es el perro del
policía.

2
3

https://thumbs.dreamstime.com

Etzab'al Juguete
Eyaj Diente
Erab'äl ejqan Carreta
Erab'äl yawa' Ambulancia
Elesab'äl Cámara Fotográfica

B'ab' – Oraciones
Ri ak'wal xusach rutz'ab'al. El niño perdió su
juguete. Nutata' xuloq' jun erab'äl ejqan.
Mi papá compro una carreta

3
4

https://thumbs.dreamstime.com

Ib'oy Armadillo
Ikäj Acha
Ix'ajawal Reina
Ixim Maíz
Ixk'äq Uña- garra

B'ab' – Oraciones
Ri ixöq xutzak ixim. La señora cocino maíz.
Nutata' xuloq' jun ikaj Mi papá compro un hacha.

4
5

https://www.quia.com

Okal Eucalipto
Oköx Hongo
Okaj Gol
Oroqöm Colmena
O'on Iguana

B'ab' – Oraciones
Pa k'echelaj k'o kïy oköxi'. En el monte hay muchos
hongos. Pa jay xok jun oroqöm. En la casa entro una
colmena.

5
6

https://thumbs.dreamstime.com

Uq Corte
Utiw Coyote
Uxlanib'äl Recreo
Uchupab'äl Vitamina
Uxlab'ixel Espíritu

B'ab' – Oraciones
Ri ixöq nuk'ayij uq. La señora vende corte.
Ri utiw k'o pa juyu. El coyote está en el cerro.

6
7

Vocales relajadas
En el idioma kaqchikel se manejan otras cinco vocales que son conocidas
como relajadas o no comunes, las cuales tienen dos puntitos encima.

ä, ë, ï, ö, ü.
El sonido de esta combinación es, como su nombre lo dice se pronuncia
suave o relajadamente.

7
50

https://thumbs.dreamstime.com

Awän Milpa
Ayäm Bostezar
B'ätz Hilo
Chäj Ocote--pino
Chakäch Canasto

B'ab' – Oraciones
Nute' xuloq' chaj. Mi mamá compro ocote.
Ri q'opoj nuk'ayij chakäch. La señorita vende canastos.

8
9

https://thumbs.dreamstime.com

Q'ëq Negro
Tzeqël Colgado
Meq'ën Cálido
Jeb'ël Bonito -- guapo
Ixpëq Sapo

B'ab' – Oraciones
Q'eq rub'onil ri tz'i'. El perro es de color
negro. Ri ixpëq k'o pa raqan ya. El sapo está en el río.

9
10

http://losarbolesinvisibles.com

Q'ayïs Monte--
zacate Sipojïk Hinchazón
Sipanïk Sorpresa
Urtisanïk Bendición
Parkïy Izote

B'ab' – Oraciones
Chirij jay k'o jun parkïy Hay un izote detrás de la casa.
Ri kumatz k'o chupan q'ayïs.
La culebra está dentro del zacate.

10
11

https://thumbs.dreamstime.com

Wonön Abejorro
Jolömaj Cabeza
Köj León
Sochöj Cascabel
Sisön Pulguilla de gallina

B'ab' – Oraciones
Ri ak' k'o sisön chirij. La gallina tiene pulguilla.
Ri köj k'o pa juyu. El león está en el cerro.

11
12

https://thumbs.dreamstime.com

Ük Piojo
Üs Mosquito
Ütz Bueno
Tz'unün Colibrí
Tukür Tecolotes—búho

B'ab' – Oraciones
Ri xta k'o ük' pa rujolom. La niña tiene piojo en la
cabeza. Ri tz'unün nxik'an k'o pa kotz'ij. El colibrí vuela en
las flores.

12
13

VocalesGlotalizadas
“Como ya se sabe el alfabeto kaqchikel sólo tiene 10 vocales, por eso es
importante saber que las vocales glotalizadas son una combinación de las
vocales tensas acompañadas del saltillo (glotal o apóstrofo)” (1: 17)

a', e', i', o', u'

El sonido de esta combinación es, más o menos, como pronunciar dos veces
la vocal (aa, ee, ii, oo, uu.) por ejemplo:

13
14

Ya' - agua che’ - árbol

http://4.bp.blogspot.com http://4.bp.blogspot.com

si' - leña O'on - Iguana

http://4.bp.blogspot.com
http://4.bp.blogspot.com

Su't - Servilleta

https://s-media-cache-ak0.pinimg.com

14
15

Consonantes Simples
En el idioma kaqchikel, son consideradas consonantes simples,
aquellas consonantes que, para llevar a cabo su función, no
necesitan de alguna otra letra o signo de puntuación.

https://i.pinimg.com

J J
K'ajol -------- Hijo de
Jäb' -------- Lluvia
hombre
Jäl -------- Mazorca
Kaji' -------- Cuatro
Jicha'n -------- Peine
K'ujay -------- Troja
Jo'q -------- Tuza Aji'j -------- Caña
Jok'b'al -------- Licuadora Ajin -------- Apellido

J
Kaj -------- Cielo
Muj -------- Sombra
Aj -------- Cañaveral

Äj -------- Elote
Oj -------- Aguacate

15
16

https://encryptedtbn0.gstatic.com

K K
Ruka'b -------- Segundo
Kab' -------- Caramelo
Rukaj -------- Cuarto
Kach' -------- Chicle
Ik'an -------- Gallina
Kamixa' -------- Camisa ciega
Kaxlaway -------- Pan Chakäch -------- Canasta
Kuku' -------- Tinaja Tukür -------- Tecolote

K
Ik -------- Chile
Xik -------- Gavilán
Sïk -------- Débil

Xuk -------- Canasto con


agarrador
Kök -------- Tortuga

B'ab' – Oraciones
Ri q'opoj nuk'ayij ik. La señorita vende chile.
Ri kök k'o chupan ri choy. La tortuga está dentro del lago.

16
17

http://png.clipart.me

L L

Laqam -------- Bandera Ala' -------- Niño/joven


La'q -------- Escudilla Ula' -------- visitante
Lej -------- Tortilla Ulem -------- Venida
Elem -------- Salida
Lemowäch -------- Lentes
Li's -------- Licenciado K'exelom -------- Comadrona

Ul -------- Derrumbe
Al -------- Pesado
K'ajol -------- Hijo de
hombre
Jäl -------- Mazorca
Jul -------- Agujero

B'ab' – Oraciones
Ri q'opoj nuch'aj laq. La señorita lava la escudilla.
Ri k'ajol nutij kaxlaway El joven come pan.

17
18

https://
thumbs.dreamstime.com
M M

Maq'ij -------- Martes Amaq' -------- Pueblo


Mataq'tami' -------- Ballena Ch'umil -------- Estrella
Meseb'äl -------- Escoba Umül -------- Conejo

Me's -------- Gato Samaj -------- Trabajo


Mich'jaljut -------- Oruga Amolo' -------- Mosca

Nïm -------- Grande


Ixim -------- Maíz
Ki'em -------- Masa

K'am -------- Cuerda


Äm -------- Araña

B'ab' – Oraciones
Ri meseb'äl saq rub'onil La escoba es de color blanco.
Ri m'es xutij jun ch'oy. El gato se comió un ratón.

18
19

https://st3.depositphotos.com

N N

Nimach'oy -------- Castor Inup -------- Ceiba


Nimajuku' -------- Barco Kinäq' -------- Frijol
Nimaqul -------- Jirafa Tz'unün -------- Gorrión
Ne'y -------- Bebe Winäq -------- Gente
Niko'nel -------- Mecánico Sanik -------- Hormiga
Ch'ich'

N
q'än -------- Amarillo
Xan -------- Pared/adobe
Tz'ikïn -------- Pájaro
Jun -------- Uno
Chun -------- Cal

B'ab' – Oraciones
Ri nimach'oy k'o pa k'echelaj. El castor está en el
bosque. Nuch'uitite' k'o jun ti rune'y. Mi tía tiene un
bebe.
19
20

https://st-listas.20minutos.es

P
P
Q'opoj -------- Señorita
Pach'un -------- Poema
Ixpeq -------- Sapillo
tzij
Pak'ach -------- Cuchara Ixpa'ch -------- Lagartija
Pajxara -------- Pichel Jupül -------- Embrocado
Palamax -------- Mariposa Ap'en -------- Desechos
de comida
Papalot -------- Barrilete

P
Täp -------- Cangrejo
Pop -------- petate
Ch'op -------- Piña
Ch'ip -------- Último hijo
Sip -------- Garrapata
B'ab' – Oraciones
Ri q'opoj jupül pa ch'at . La señorita esta embrocada en la
cama. Ri tijonel xutz'ib'aj jun pach'un tzij. El profesor escribió un
poema.
20
21

http://www.imagenesanimadas.net

Q
Q
Qo'l -------- Chompipe Poqon -------- Picante
Qulak'ul -------- Bufanda
Naqaj -------- Cerca
Qasq'anal -------- Mantequilla
Eqal -------- Despacio
Qupib'äl -------- Cerrucho Ch'aqäl -------- Mojado
che'
Muqül -------- Nublado

Aq -------- Cerdo
Xaq -------- Tizne
Ixöq -------- Mujer

Uq -------- Corte
K'äq -------- Pulga
B'ab' – Oraciones
Ri ixöq nukem jun qulak'ul richin richajil.
La señora teje una bufanda para su esposo.
Ri ak'wal ch'aqäl ru xajab'. La niña tiene mojado los caites.

21
22

https://thumbs.dreamstime.com
R R
Rab'ati'ïj -------- Salchicha Peraj -------- Lienzo
Raxik -------- Chile verde
Q'oral -------- Pereza
Raxtzuy -------- Pera
Porom -------- Quemado
Rij -------- Cascara
Rochoch -------- Iglesia Piril -------- Gorgorito
Ajaw Waram -------- Sueño

R
Par -------- Zorrillo
Pur -------- Caracol
comestible
Q'or -------- Atole
Iwir -------- Ayer
Ojer -------- Antes

B'ab' – Oraciones
Rin xib'e pa rachoch Ajaw. Yo me fui a la iglesia.
Ri ne'y k'o ruwaram. El bebe tiene sueño.

22
23

https://i.pinimg.com

S S

Samajay -------- Oficina K'isis -------- Ciprés

Sanayi' -------- Arena Josoj -------- Limpia


Sanïk -------- Hormiga K'aslem -------- Vida
Ismachi' -------- Bigote
Saqapatx -------- Cisne
Saqmolo' -------- Huevo Kosïk -------- Cansancio

S
Mo's -------- Ladino
Üs -------- Mosquito
Mes -------- Gato
K'as -------- Deuda
K'äs -------- Vivo/despierto

B'ab' – Oraciones
Ri sanïk k'o pa sanayi'. La hormiga está en la arena.
Ri mes xutij oxi' saqmolo' El gato comió tres huevos.

23
24

https://i.ytimg.com

T
Tz'ite' -------- Árbol de
T
pino
Takamäl -------- Tamal -
Chuchito Patän -------- Mecapal
Taluwuj -------- Revista
Täp -------- Cangrejo Setel -------- Redondo
Tijonel -------- Docente Soto'y -------- Yagual
Tijonijay -------- Salón de Ati't -------- Abuela
clases

T
Kot -------- Águila
Kut -------- Corto
Jut -------- Gusano
Jat -------- Vete
Rat -------- Ustedes

B'ab' – Oraciones
Ri täp k'o pa sanayi'. El cangrejo está en la arena.
Ri k'amol b'ey k'o pa tijonijay. El director está en el salón de
clases.
24
25

https://encrypted-tbn0.gstatic.com

W W

Wa'is -------- Apaste Iwir -------- Ayer

Wa'ix -------- Cero Chuwa'q -------- Mañana


Wäy -------- Tortilla Wawe' -------- Aquí
Xiwak -------- Concha
Wachichaj -------- Verduras
Wexaj -------- Pantalón Ak'wal -------- Niño

W
Kow -------- Duro
Tew -------- Frío
Utiw -------- Coyote
Ajaw -------- Principal
Ulew -------- Tierra

B'ab' – Oraciones
Ri nan nuk'ayij wäy. La abuela vende tortilla.
Iwir xib'e pa nimaq'ij. Ayer fui a la fiesta.

25
26

http://cdn5.dibujos.net

X X

Xajab' -------- Caite K'uxu' -------- Achiote

Xalq'at -------- Cruz K'axäj -------- Saliva


Xanän -------- Zancudo Tijoxel -------- Estudiante
Ixim -------- Maíz
Xib'inel -------- Fantasma
Xiwan -------- Zorra Pixa' -------- Consejo

K'ix -------- Espina


K'u'x -------- Corazón
B'ix -------- Canto

Kux -------- Comadreja


Xex -------- Olor a huevo

B'ab' – Oraciones
Ri tat xch'op ruma jun xanän. Al abuelo le pico un
zancudo. Nute' xuloq' k'uxu'. Mi mamá compro achiote.

26
27

https://previews.123rf.com

Y Y

Ya' -------- Agua Nab'eyel -------- Primero

Ya'l -------- Morral B'eyom -------- Adinerado


Yul -------- Isla Ayum -------- Bostezo

Yuqtz'ik -------- Rectángulo Ayin -------- Lagarto

Yuqupatx -------- Ganso Eya' -------- Pericón

Nab'ey -------- Primero


B'ey -------- Camino
Jay -------- Casa

K'ïy -------- Mucho


Jey -------- Cola

B'ab' – Oraciones
Ri k'ajol nuqum ya'. El joven toma agua.
Nute' xk'ule rik'in jun b'eyom. Mi mamá se casó con un adinerado.

27
28

2.1 Ruwaq Tanaj (Lección VI)


RI CH’AKULTZ’IB’ KIK’WAN CH’UT – LAS CONSONANTES GLOTALIZADAS
“Se les llama consonantes glotalizadas a aquellas consonantes que, para
representar un sonido, necesitan ser acompañadas por la consonante
glotal, es conocida también como apóstrofo o saltillo.” (4:15)

http://www.canalgif.ne
t

B' B' B'


B'ajib'al -------- Martillo Nab'ey -------- Primero
B'alam -------- Tigre Meb'a' -------- Huérfano
B'aq -------- Hueso Sub'an -------- Tamalito
B'ay -------- Taltuza Ab'äj -------- Piedra
B'ätz -------- Hilo Ib'och' -------- venas

Jäb' -------- Lluvia

Kab' -------- Miel


Sib' -------- Humo
Tz'ib' -------- Letra
Tz'ub' -------- Beso

B'ab' – Oraciones
Ri b'ay k'o pa jay. La taltuza está en la casa.
Meb'a ri ak'wal. El niño es huérfano.

28
29

https://thumbs.dreamstime.com

Ch'
Ch'
Ch'ab'ib'äl -------- Semaforo Ach'i'y -------- Duro
Ch'amiyab'äl -------- Muleta Pach'um -------- Trenzado
Ch'oy -------- Ratón Xch'ajo -------- Lavó
Xuch'äj -------- Lo lavó
Ch'ekën -------- Zampopo
Ch'umil -------- Estrella Xch'aj -------- Fue
lavado

Ch'

Jäch' -------- Tapisca


Kach' -------- Chicle
Much' -------- Chipilín

Wuch' -------- Tacuazín


Och' -------- Elote tierno

B'ab' – Oraciones
Ri nan nutij much'. La abuela come
chipilín. Nuchaq xuch'aj ru tzi'aq. Mi hermanita lavo su ropa.
29
30

https://encryptedtbn0.gstatic.com

K' K'

Ik'oy -------- Güicoy


K'alwäch -------- Corona
K'äq -------- Pulga Ixk'äq -------- Uña
K'ichelaj -------- Bosque Nik'aj -------- Mitad

K'ak'ak' -------- Nuevo


K'isïs -------- Ciprés
K'oj -------- Máscara Xk'ïy -------- Creció

K'

Ik' -------- Luna/mes


Xik' -------- Pluma/ala
Sik' -------- Cigarro

Kik' -------- Sangre


Tzuk' -------- Hipo

B'ab' – Oraciones
Ri k'äq xuch'op nuq'a. La pulga pico mi mano.
Pa choy xk'ïy q'ayis. En el lago creció monte.
30
31

https://i.pinimg.com

Q'
Q'
Aq'e'n -------- Recipiente
Q'a'm -------- Escalera
Ajq'ij -------- Sacerdote
Q'ab'ak'olaj -------- Básquetbol Maya
Q'än -------- Amarillo
Saq'ij -------- Verano
Q'analanax -------- Lima Saq'ul -------- Banano
Q'anapos -------- Tucan Aq'om -------- Medicina

Q'

Q'aq' -------- Fuego


Q'uq' -------- Quetzal
Yuq' -------- Cicatriz

Chäq' -------- Maduro


Kaq'iq' -------- Viento
B'ab' – Oraciones
Ri ak'wala' yetz'an q'ab'ak'olaj. Los niños juegan básquetbol.
Wati't nuloq aq'om richin ru jolomaj. Mi abuela compra medicina
para su cabeza.

31
32

http://www.gifs-animados.es

T' T'
Jat'äl -------- Llenísimo
T'imatut -------- Capa
Ajt'is -------- Sastre
T'imtut -------- Nylo
T'arat'ik -------- Roto
T'ot'wuj -------- Cuaderno
de espiral Xut'ujt'üt -------- Palpitó
T'ot -------- Caracol Xut'inuj -------- Lo golpeo

T'
Xut' -------- agujero,
ano
Rot' -------- tuerto
T'ot' -------- Caracol

B'ab' – Oraciones
Ri tijonel xuloq' jun t'ot'wuj. El maestro compro un cuaderno
espiral. Ri achin xusipaj rut'imatut. El hombre regalo su
capa.

32
76

https://
previews.123rf.com

Tz' Tz'
Tz'ajtz'ib'------------------Impresora Ajtz'ib'---------------Escritor
Tz'aq-------------------Pared Ajtz'aq-------------------Constructor
Tz'aqwach--------------Estatua Patz'än -------- Caña de
milpa
Tz'i'----------------------Perro
Kotz'i'j -------- Flor
Tz'ib' -------- Letra Tz'
Kotz'öl -------- Acostado
Sotz' -------- Murciélago
Sutz' -------- Nube
Latz' -------- Apretado

B'ätz' -------- Hilo


Nitz' -------- Poco

B'ab' – Oraciones
Numama' xuloq' jun ch'utin tz'i'.
Mi abuelo compro un perro pequeño.
Nuxib'al ri ajtz'aq. Mi hermano es constructor.

33
77

2.2 Ruwuq Tanaj (Lección VII)


Ri Ch’akultz’ib’ Kitunun Ki’ – Las Consonantes Compuestas
“Las consonantes compuestas son aquellas consonantes que, para
representar un sonido, necesitan de la ayuda o presencia de la otra
consonante.
En el idioma kaqchikel únicamente existen 2 consonantes compuestas y estas
son.” (4:23)

https://
thumbs.dreamstime.com
Ch Ch
Chaq'iwan -------- Camaleón Achi -------- Hombre
Chaqkexu' -------- Queso seco Achik' -------- Sueño
Chayub'äl -------- Coladera Achij -------- Macho

Chayub'äl -------- Cernidor Ichaj -------- Hierva


Che' -------- Arbol Xcha' -------- Dijo

Ch
Tuch -------- Armadillo
K'üch -------- Zopilote
Raxwach -------- Maíz negro
Retwach -------- Copia
Naq'wäch -------- Ojo

B'ab' – Oraciones
Nuk'ajol xutïk jun che'. Mi hijo sembró un árbol.

34
35

https://previews.123rf.com

Tz Tz
Utzil -------- Bondad
Tzak'ib'äl -------- Tenaza
Itzel -------- Malo
Tzatz -------- Gorra
Watzik' -------- Flor de
Tzanq'or -------- Cerebro maíz

Tzetz -------- Pepino Watzab'äl -------- Comida


ceremonial
Tzojtzol -------- Maracas
Itzelal -------- Maldad

Tz
Ütz -------- Bien/Bueno
Itz -------- Brujería
Lotz -------- Cierta planta

Ija'tz -------- Semilla


Tzatz -------- Gorro

B'ab' – Oraciones
Wachijil nutij tzetz rik'in wäy. Mi esposo come pepino con
tortilla. Ri q'opoj nuk'ayïj jun tzak'ib'äl. La señorita vende una
35
36
tenaz

36
37

37
38

38
39

39

También podría gustarte