4. IRAKASGAIA. 4.
MAILA
1. NOREN ANTZA DAUKAZU? / ¿A QUIÉN TE PARECES?
El caso noren se utiliza acompañado del sustantivo antza (parecido), para expresar a quién nos
parecemos.
GALDE-PERPAUSAK / ORACIONES INTERROGATIVAS:
-Noren antza daukazu quién te pareces? ¿A?
BAIEZKO PERPAUSAK /ORACIONES AFIRMATIVAS
-Aitaren antza daukat / Me parezco a mi padre
-Ronaldoren antza daukat / Me parezco a Ronaldo
EZEZKO PERPAUSAK / ORACIONES NEGATIVAS
-Ez daukat zure antzik / No me parezco a ti
-Ez dauka amaren antzik / No se parece a su madre
2. BEZALAKO(A)(K) eta BEZALA / CÓMO
Estas dos formas se utilizan para expresar comparación de igualdad. Bezalako(a)(k) se utiliza
para igualdad de cualidades, y bezala se utiliza para igualdad de modo. En castellano las dos se
dicen de la misma manera, como, mientras que en euskera se dicen dos formas distintas:
-Bezalako(a)(k) responde a la pregunta nolako(a)(k)?
-Bezala responde a la pregunta nola?
BEZALAKO(A)(K) se declina.
-Nolakoa da pelikula? / ¿Cómo es la película?
-Pelikula aurreko asteko pelikula bezalakoa da, beldurgarria / La película es como la de la
semana pasada, de miedo.
-Nolakoak dira Jon eta Ane? / ¿Cómo son Jon y Ane ?
-Jon eta Ane beren gurasoak bezalakoak dira
bezalako + izena
Nolako ilea daukazu? / ¿Cómo tienes el pelo?
Nik amak bezalako ilea daukat, kizkurra / Yo tengo el pelo como mi madre, rizado.
Nolako begiak dauzkazu? / ¿Cómo tienes los ojos?
Nik amak bezalako begiak dauzkat / Yo tengo los ojos como mi madre.
BEZALA no se declina, es invariable.
-Nola ibiltzen zarete? / ¿Cómo andáis?
-Zuek aitona bezala ibiltzen zarete, saltoka. / Vosotros andáis como el abuelo, a saltos.
1
3. ESALDI KONTZESIBOAK / ORACIONES CONCESIVAS
La oración subordinada concesiva expresa una objeción o dificultad para el cumplimiento de lo
que se dice en la oración principal; pero este obstáculo no impide su realización. Por ahora,
veremos el uso de nahiz eta, y arren.
-Nahiz eta txikia izan, saskibaloian jokatzen du. /Aunque es bajo, juega a baloncesto.
-Txikia izan arren, saskibaloian jokatzen du. / Aunque es bajo, juega a baloncesto.
-Nahiz eta berandu etorri, gurekin afaldu du / A pesar de venir tarde, a cenado con nosotros.
-Berandu etorri arren, gurekin afaldu du / A pesar de venir tarde, a cenado con nosotros.
4. ESALDI ADBERSATIBOAK / ORACIONES ADVERSATIVAS
Las oraciones adversativas se utilizan para expresar oposición o contraste respecto a lo
mencionado anteriormente. Para ello usamos, entre otras, estos dos conectores: ordea y
berriz. No se usan al principio de una oración, y normalmente van entre dos comas.
- Anaia oso altua da; ni, ordea, txiki-txikia naiz. / Mi hermano es muy alto; yo, sin embargo, soy
pequeño.
- Amaia oso azkarra da; Jon, berriz, oso ikasle txarra da. / Amaia es muy lista; Jon, sin
embargo, es muy mal estudiante.
5. EZ DUT USTE/EZ ZAIT IRUDITZEN …-(E)NIK / NO CREO/NO ME PARECE QUE…
Las oraciones completivas se utilizan para expresar lo que se piensa, lo que se cree… sobre una
determinada realidad. Cuando la oración principal es afirmativa, se le añade el sufijo -(e)la al
verbo subordinado, y cuando la oración principal es negativa, se le añade el sufijo -(e)nik al
verbo subordinado. Algunos de los verbos más frecuentes de la oración principal son uste izan,
iruditu…
-Amonak umeak parkean daudela uste du. / La abuela cree que los niños están en el parque.
-Nik ez dut uste Mirenek asko ikasi duenik / No creo que Miren haya aprendido mucho.
2
6. …-(E)LA DIRUDI/EZ DIRUDI …-(E)NIK / PARECE QUE/NO PARECE QUE
Las oraciones completivas también se usan para hacer conjeturas. Una de las formas de
hacerlo es utilizando como verbo principal de la oración completiva la tercera persona del
singular del verbo iruditu, es decir, dirudi.
Como en las demás formas completivas, si el verbo principal es afirmativo, se añade el sufijo -
(e)la al verbo subordinado. Si el verbo principal es negativo, se añade el sufijo -(e)nik al verbo
subordinado.
-Berandu etorriko dela dirudi / Parece que va a llegar tarde.
-Badirudi ezkonduta dagoela / Parece que está casado.
-Ez dirudi barkatuko dionik / No parece que le vaya a perdonar.
IRUDITU aditza
Nik dirudit Yo parezco
Hik dirudik/n Tú pareces
Hark dirudi Él/ella parece
Guk dirudigu Nosotros/as parecemos
Zuk dirudizu Tú pareces
Zuek dirudizue Vosotros/as parecéis
Nik dirudit Yo parezco
7. …-(E)LA EMATEN DU/EZ DU EMATEN …-(E)NIK / PARECE QUE/NO PARECE QUE…
Otra de las formas de hacer conjeturas es utilizando como verbo principal de la oración
completiva la tercera persona del singular del verbo eman, es decir, ematen du. Como en las
demás formas completivas, si el verbo principal es afirmativo, se añade el sufijo -(e)la al verbo
subordinado. Si el verbo principal es negativo, se añade el sufijo -(e)nik al verbo subordinado.
-Ematen du Pedrok empresa utziko duela / Parece que Pedro va a dejar la empresa.
-Frantziara joango direla ematen du / Parece que van a ir a Francia
-Ez du ematen oso urduri zaudenik / No parece que estés muy nervioso.
8. GERO ETA GUTXIAGO / CADA VEZ MENOS
La forma comparativa gero eta …-ago se utiliza para expresar que un adjetivo, un adverbio o
una acción se intensifica a lo largo del tiempo.
-Gero eta azkarragoa da / Cada vez es más listo
-Gero eta urduriago dabil / Cada vez estoy más nervioso
-Gero eta gehiago jaten duzu / Cada vez comes más
-Gero eta gutxiago gustatzen zaizu futbola / Cada vez te gusta menos el fútbol
3
9. …-T(Z)EN SAIATU, HASI, JARRAITU / INTENTAR, EMPEZAR, SEGUIR… + INFINITIVO
Con los verbos SAIATU, HASI y JARRAITU el verbo nominalizado que les acompaña toma -
t(z)en. La nominalización implica que el verbo vaya siempre en singular.
-Kirola egiten hasi dira / Han empezado a hacer deporte
-Dirua aurrezten saiatuko naiz. Voy a intentar ahorrar dinero.
- Bizikletaz ibiltzen jarraituko dute. Van a seguir andando en bicicleta.
-Liburuak irakurtzen jarraituko dugu. Vamos a seguir leyendo libros