LENGUA Y CULTURAS LATINAS II
TP 7
INTERROGATIVAS INDIRECTAS
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN - 1
___________P____________
proposición sustantiva (OD) <Ad te quid scribam>, nescio. SD: Ego
PRONOMBRE INTERROGATIVO vn
QUIS, QUID VERBO PRINCIPAL
DE ACTIVIDAD
VERBO INTELECTUAL
________P_______ SUBORDINADO EN
<Ad te quid scribam> SD: Ego SUBJUNTIVO
QUO OD vn
Quid: acusativo neutro singular
"No sé qué escribirte (lit.: qué escribir hacia vos)."
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN - 2
__________________P_______________
<Quid sit istud interrogas aut unde subeat>? SD: Tu
--p.sust.OD--> vn <---p.sust.OD---
___P___ _S_ _____P______
verbo principal de pregunta
<Quid sit istud... aut unde subeat>
PS vn nc CL vn
quid: nominativo
unde: adverbio interrogativo
neutro singular
(quis, quid)
"¿Preguntas qué es eso o de dónde surge?"
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN
Otros pronombres interrogativos: Otros adverbios interrogativos:
QUI, QUAE, QUOD UBI - QUA - QUO
quién, qué? dónde - por dónde - a dónde?
QUISNAM, QUAENAM, QUIDNAM QUANDO – QUAMDIU
quién, qué? cuándo - durante cuánto tiempo?
QUALIS, -E QUOMODO – QUEMADMODUM - UT
cuál, qué clase de? cómo?
UTER, -TRA, -TRUM CUR – QUARE – QUAMOBREM – QUID
cuál de los dos? por qué?
QUOT – QUANTUS, -A, -UM QUAM
cuánto? cuánto?
QUOTIENS – QUOTIES
cuántas veces?
QUIN
por qué no?
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN - 3
Const. Inf. (OD)
______________________________P______________________________
[<Quid actum sit in caelo… initio saeculi felicissimi>, / volo / memoriae tradere]. SD: Ego
vn
infinitivo presente activo
[<Quid actum sit in caelo… initio saeculi felicissimi> memoriae tradere]
------------------Prop. Sust. (OD)--------------------- OI vn
tradere memoriae: transmitir, recordar = actividad intelectual
_S_ _______________P__________________
Quid: nom neu sg (quis, quid)
Actum sit: 3° sg. Pto Pto. MS VP <Quid actum sit in caelo… initio saeculi felicissimi>
FV s --t-- n n a
-UBI- ------G.esp.-----
-----------C.T.---------
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN - 3
Quid actum sit in caelo… initio saeculi felicissimi, volo memoriae tradere.
"Quiero transmitir a la memoria qué sucedió (lit.: qué fue hecho)
en el cielo, en el inicio de una época felicísima"
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN
CONSECUTIO TEMPORUM
VERBO PRINCIPAL EN PRESENTE
ANTERIORIDAD Scit / Sabe POSTERIORIDAD
Pretérito perfecto Perifrástica de
de Subjuntivo Futuro en Presente
de Subjuntivo
SIMULTANEIDAD
Quid egerim Presente
Qué hice Quid acturus sim
de Subjuntivo
Qué haré
Quid agam Qué voy a hacer
Qué hago
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN - 4
partícula interrogativa
______________________P_____________________
Haud scio <an recte ea virtus frugalitas appellari possit>. SD: Ego
CN vn -----------------Prop. Sust. (OD)-------------
_P__ ___S___ _________P_________
<an recte ea virtus frugalitas appellari possit>
p.i. CM a n PS FV
"No sé si con razón esa virtud puede ser llamada frugalidad."
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN - 5
adverbio interrogativo (cómo)
_________________P_______________
Adspice <ut eversas concitet Eurus aquas>. SD: Tu
adspicio: ver, considerar vn --------Prop.Sust. (OD)---------
= actividad intelectual
____P_________ _S_ _P__
<ut eversas concitet Eurus aquas>
CM a vn n
PPP de everto -OD-> <-OD-
"Contempla cómo el Euro levanta las aguas revueltas."
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN - 6
partícula interrogativa partícula interrogativa - coordina
________________P_______________
Nescit <vitane fruatur an sit apud Manes>. SD: 3° sg.
vn ----------Prop.Sust.(OD)--------
___________P_____________
<vitane fruatur an sit apud Manes> SD: 3° sg.
Abl.Inst. p.i. vn p.i. vn s ---t---
----CL----
"No sabe si disfruta de la vida o está junto a los Manes."
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN - 7
Const. Inf. (OD)
______________P_______________
[Scire / volo / <uter vestrum hoc fecerit>]. SD: Ego
vn
Scire: saber - actividad intelectual
[Scire... <uter vestrum hoc fecerit>] fecerit: Pto.Pto. MS
Vn -----Prop.Sust.(OD)-----
___S____ ___P___
<uter vestrum hoc fecerit>
N g.esp. OD vn
Uter, -tra, -trum: pron. interrogativo
"Quiero saber cuál de ustedes (dos) hizo esto."
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN - 8
_S_ _____________________P_________________________
Pater interrogavit filium <velletne secum in castra proficisci necne>.
vn Ac.persona ---------Prop.Sust. (OD)---------------
partícula interrogativa partícula interrogativa – introduce negación
________________P________________
3° sg.Pto.Imp. <velletne [secum in castra proficisci] necne> ST: 3°sg. (filius)
MS - volo
vn p.i. --------C.Inf. (OD)------ p.i.
[secum in castra proficisci] (secum = cum se)
C.Cía. QUO vn
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN - 8
Pater interrogavit filium velletne secum in castra proficisci necne.
"El padre le preguntó al hijo si quería ir con él al campamento o no."
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN
CONSECUTIO TEMPORUM
VERBO PRINCIPAL EN PASADO
ANTERIORIDAD Scivit / Supo POSTERIORIDAD
Pretérito Perifrástica de
pluscuamperfecto Futuro en Pretérito
de Subjuntivo SIMULTANEIDAD imperfecto de
Pretérito
Subjuntivo
Quid egissem imperfecto de
Qué había hecho Subjuntivo Quid acturus essem
Quid agerem Qué haría
Qué iba a hacer
Qué hacía
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN - 9
partícula interrogativa SD: Nos
Subjuntivo exhortativo
______________________________________P_____________________________________
Videamus primum <deorumne providentia mundus regatur>, deinde <consulantne rebus humanis>.
Vn CT --------------Prop.Sust.(OD)------------- CT -------Prop.Sust.(OD)------
_________P_______ __S__ __P__ __________P__________
<deorumne providentia mundus regatur> <consulantne rebus humanis> ST: 3pl. (dei)
g.esp. p.i. n vn vn p.i. n a
-------C.Agente----- ---Dat.interés--
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN - 9
Videamus primum deorumne providentia mundus regatur, deinde consulantne rebus humanis.
Veamos, primeramente, si el mundo es regido por la providencia de los dioses,
luego, si (los dioses) velan / se preocupan por los asuntos humanos."
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN - 10
partícula interrogativa
agito: examinar, debatir
_____________________P___________________
Agitamus <utrum divitiis homines an virtute beati sint>. SD: Nos
vn --------------Prop.Sust. (OD)------------------
___P_ __S__ ______P________
<utrum divitiis homines an virtute beati sint>
p.i. CC p.i. CC PS vn
"Debatimos si los hombres son felices por las riquezas o por la
virtud."
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN - 11
_S_ _______________P_______________
(Ulixes Nausicaam rogavit <deane esset an mortalis>);
Ac.persona vn ---Prop.Sust.(OD)---
_________P________
<deane esset an mortalis> ST: 3sg. (Nausícaa)
PS p.i. vn p.i. PS
"Ulises le preguntó a Nausícaa si era una diosa o una mortal;…"
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN - 11
___S___ _______________P_________________
at (Nausicaa Ulixem interrogavit <quae esset eius patria>).
nom.fem.sg.
nc Ac.persona vn ---Prop.Sust.(OD)---
___P___ ____S____
pronombre interrogativo
<quae esset eius patria> quis, quid (fem. quae)
PS vn g.esp. n
"… en cambio, Nausícaa le preguntó a Ulises cuál era su patria."
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN - 12
____P____ __S__ _______________P_________________
Deos semper homines rogaverunt <cur in terris malum exsisteret>.
Ac.pers. CT vn -------Prop.Sust.(OD)--------
_____P___ __S__ ___P___ adverbio interrogativo (por qué)
<cur in terris malum exsisteret>
C.C. UBI vn
"Los hombres siempre les preguntaron a los dioses por qué surgía / surge el mal en la tierra."
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN - 13
Const. Inf. (OD)
________________P________________
[<Quid sit futurum cras>, / fuge / quaerere]. SD: Tu
vn
[<Quid sit futurum cras> quaerere].
quis, quid (pron.int.) ---Prop.Sust.(OD)--- vn
nom.neu.sg.
_S_ _____P______
sit futurum: 3sg.Pte.MS.
Perifrástica de Futuro
<Quid sit futurum cras>
FV CT
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN - 13
Quid sit futurum cras, fuge quaerere.
"Evita preguntar qué será / va a pasar mañana."
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN - 14
__________________P__________ (SD Tu)_ ______P___(SD Ego)_
Interrogas me <num te ire in exsilium iubeam>? Non iubeo, sed suadeo.
vn Ac.Pers. ------Prop.Sust.(OD)------ CN vn nc vn
_________P__________
<num [te ire in exsilium] iubeam> SD: Ego
p.i. -PS InfAc (OD)- vn verbo de decir
[te ire in exsilium] "¿Me preguntas si ordeno que tú marches al exilio?
S vn Quo No (lo) ordeno, pero (lo) aconsejo."
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN - 15
Pron.int. (quantus, a, um /
quantum, i - cuánto)
_____________________P__________________
Vide <quantum de indulgentia tua promiserim mihi>. SD: Tu
vn --------------Prop.Sust. (OD)-----------------
ac.sg.neu.
_________________P_________________
<quantum de indulgentia tua promiserim mihi> SD: Ego
n s -----------t--------- vn Dat.int.
------MI------------
(complemento partitivo)
----------OD--------------
TP 7 - ANÁLISIS Y TRADUCCIÓN - 15
Vide quantum de indulgentia tua promiserim mihi.
"Mira cuánto de tu indulgencia me he prometido."