0% encontró este documento útil (0 votos)
4K vistas24 páginas

Diccionario Asheninka

Este documento presenta un diccionario de palabras en el idioma asheninka con su traducción al castellano. Contiene la introducción, antecedentes históricos del pueblo asheninka, y listados de palabras ordenadas por letra del alfabeto asheninka con su equivalente en español. El diccionario fue desarrollado por profesores e investigadores asheninkas con el objetivo de preservar y difundir su lengua.
Derechos de autor
© © All Rights Reserved
Nos tomamos en serio los derechos de los contenidos. Si sospechas que se trata de tu contenido, reclámalo aquí.
Formatos disponibles
Descarga como DOCX, PDF, TXT o lee en línea desde Scribd
0% encontró este documento útil (0 votos)
4K vistas24 páginas

Diccionario Asheninka

Este documento presenta un diccionario de palabras en el idioma asheninka con su traducción al castellano. Contiene la introducción, antecedentes históricos del pueblo asheninka, y listados de palabras ordenadas por letra del alfabeto asheninka con su equivalente en español. El diccionario fue desarrollado por profesores e investigadores asheninkas con el objetivo de preservar y difundir su lengua.
Derechos de autor
© © All Rights Reserved
Nos tomamos en serio los derechos de los contenidos. Si sospechas que se trata de tu contenido, reclámalo aquí.
Formatos disponibles
Descarga como DOCX, PDF, TXT o lee en línea desde Scribd

Policía Nacional

del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

ASHENINKA
PERSONAS LIDERES

“Asheninka Traducción al castellano”

PRESENTADO POR:

Abg. Irobiso Jesoshi, USTUA GUTIERREZ

Prof. Lucy Beli CAMPOSHIRI ARENAS

Prof. Augusto Cesar ASHISHO TYONISHO

Prof. Mabel SOVERO CAMAÑA

OVENTENI, PUERTO BERMUDEZ, PERÚ

2020

1
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

CONTENIDO

CARATULA……………………………………………………………………………….

INTRODUCCION………………………………………………………………………...

DESARROLLO……………………………………………………………………..

CONCLUSION……………………………………………………………………………

REFERENCIA BIBLIOGRAFICA……………………………………………………….

ANEXO……………………………………………………………………………………

2
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

Agradecer a las personas que me inspiraron escribir este texto, en especial a mi


madre y a toda la familia ASHENINKA que siempre estuvieron en mi niñez,
adolescencia, por enseñarme a ser fuertes, ellos son quienes me dieron grandes
esperanzas a quienes me ayudaron a la traducción y escritura a ser posible
nuestras metas, sueños de permanecer en la memoria de los lectores.

ASHENINKA TRADUCCION AL CASTELLANO

INTRODUCCIÓN

Se encuentra ubicado en la selva Peruana entre las regiones Ucayali, cerro de


pasco, Junín .

Al hablar el asheninka, debemos centrarnos en la costumbre, trabajo, educación


de aquellas personas denominadas descendientes de Juan santos Atahualpa,

En la actualidad el alfabeto asheninka conformado por 22 grafías es reconocido


por el gobierno peruano con Resolución Ministerial Nº 199-2019 de fecha
30ABR2020 .
ALFABETO ASHENINKA
A CH E G I J K M N Ñ O P R S SH T TH TS TY
TZ W Y

DESARROLLO

ANTECEDENTES HISTÓRICOS

En la historia del ASHENINKA .

TERMINOLOGIA ASHENINKA Y CASTELLANO

PALABRAS CON LA LETRA “A”

3
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

ÑANTSIPAYE EJATSI SANKENAYETACHARI

Ariwe Gracias Arikia Asi será

Ate Vamos Ako Mano

Atama Basta Añanatero Hablar

Amenpori Witre Ayotero Saber

Añawakaiya No vemos Apani Uno

Añakante Digamos Apite Dos

Ampe Algodón Aretaka Ya llego

Arii Hermano Anakeri Lo llevo

Antyawiari Curandero Amitakotateri Lo ayudo

Arosho Naranja Amenake Miro

Akiparentsi Patarasca Ayote Aprender

ashiro Metal Antari Grande masc.

antaro Grande fem. Aparoni Uno

Amatsatantsi Arika Cuando

4
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

Ashitariri Dueño Antonkaki

Awamantariri Con eso lo Ari Esta bien


matamos

Arnovakeri Aka

Anta Antakiriri

aritaki Viene el Antamiki Bosque

aijampoiriteri akintamaintyari

añaajiri añaapirotajiri

Ananpikika Aantyariri

aavantyariri ampasaikiteri

airo Antarokota

Arake A volar Aroka Hola

Atake Basta Ashikori Fierro

Antami Bosque amanatantyariri

Antakeri Le pego Aparoni

Amenpori Cóndor ayapiromenite

Ashitaka Se cerro Akintantyari

5
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

Akiri Nariz Aritaki

Ashetake Se mojo Akinteri

Aranake Volo Aisatzi


Amaye Dormir añaajeetziri
aapi avaityari
akantzi Avaiteri
arita aparopaye
asaitakiro
Arika Aisatzi
añiriri Aparoni
ananpikika ankoyetakiri
antaroshetaki anantashipatsaini
antsikatamaintyar Airo
i
antziyaatya aminakero
apiratari Ariitajia
Aijateri ankamontatyari
ampasaikitakiri achekakiri
ayiri airikakeri
amatsiri Antari
ashi Aviroka
acachaantsi Pescar con Amirori
azuelo
anoshikakeri Asaaiki
aminkiro anta
aakiro akachaarontsiki
aaki aririka
Akachaarontsi aparoni
Ankachaateri aitaki
achenkatyari atsataka
antarive akachaariantzinta
akachaarontsi aritaki
akachaarontsira Arika, nopiyapae Cuando, regrese
nokememi te voy a llamar
ayompari Ankonaavaite
ampiviriakiro atziripaye
aviriakantyarori ankachaate
Ashimaatyantari ankitsate
antaro ankintate
añaniki ashimpitakiro
aka aakiri

6
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

Antaripaye aanataki
añaanpirotajiro antzikatantyari
aavaki ankipatavairi
airota awajeetiani
aayakiro aviinkakiro
aisatzi ankonaatakeri
ashemiaki akoki
ankamote arika
Ajate antawaitantsi trabajar
ashimaatya amitari
aanakerika aritaki
Atziripaye ashiropeta lampa
atsamaitantyari aapini nuestros
aparoni amavonate
ayayitaro Avarentzite
antaitakotayero airo dar
anchekakotatyero ashaatanta diarea
antaitakotero ankitsokiriro
airontsipaiteki

PALABRAS CON LA LETRA “CH”


ÑANTSIPAYE EJATSI SANKENAYETACHARI
Chenkori Pez perro chapinki Antes
Cherepito Martin pescador chompita Cucaracha
Chekopi Flecha Choki Hermana
Comenta Palometa Cha ojekakika Donde esta
Chebiro Macana chaanari Puma
chooki Hermana choripaye
chakopi Flecha chenkori Pez perro
Chamanto Carpintero
Chewiro Macana
Chowitsi Gusano
Cheenkaro Negro
chookira

7
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

PALABRAS CON LA LETRA “E“


ÑANTSIPAYE EJATSI SANKENAYETACHARI
Eentzi Niño Etakantsi Pasado
Eroka ¿Eres tú? Ewakerari Joven
Etzi Armadillo Entyo Hermana
Etaka Comenzó Erotzi Aurora (lora)
eenchasani Bebe Eritsatetzipaye
Etho Golondrina Eentsite Su cria
Eeniro Hay mas todavía
Ewankaro Joven
Etanaka Comenzo
Erike Verde
Etyarota Avancemos

PALABRAS CON LA LETRA G


ÑANTSIPAYE EJATSI SANKENAYETACHARI

PALABRAS CON LA LETRA I


ÑANTSIPAYE EJATSI SANKENAYETACHARI
Iña Agua Inteina Lejos
Ina Esposa Iritake El es
Iroñaka Ahora Irotake Ella es
Iko Seis Inki Mani
Inteina Lejos Ikentakeri Le flecho

8
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

Iwatha Carne Iwenki


Ipanko Casa Intaina Lejos
Imerike Costilla Iwankeri Sembrío
Ipoña Viene de Irotake Ella
Iraka Maduro Irantsi Grande
Iroka Esto Inchasi Planta
Inki Mani Iriri maniro Padre del
venado
Inkite Cielo Ikentantari
Itzinko Su cola Inanpini
Iyenka Su grasa Inkaimanaki
isamakari Se enojo Ipiyaventari
Iñaatsajeetya Iñaakerira
iyapontso Ikantziro
Imanatavakaiva Iniro
Itomi Ikatsitakiri
Ivakari Inkatziyake
Ivitziki Iñaakeri
Ikaimi Ikintakeri
Intaina Ijate
Isaiki inkintzitantakiri
Irintsipate Ikantziri
Inampi Irokiki
Inchamaishiki Imparianiki
Inatzi Iyenka
inkovintsate Intaani
Inkini Ikovintsatantari
Ijenkani Iñapaaki
itsonkateri Acabar Itzimapaji
Itsipatari Acompaña Isaiki
Imiriakiri Inchatomashikipay
e
Imanirote Venado Intaani
itonkateri Disparo Ipiraitari
Itsonka Ivankoshi
Ishiyaja impiinkanakinta
Imishina Piel Ikantzi
Itzinko Cola Iritaki
Ipontso Osico Iro
Ivaitakiri Itsonkataka
Itsonkatakiri Isaiki
Ivaripate Ishiyari
ikentakeri Iyenka
Intsompointa Ivakanari
ivankoshi Su casa Irotaki

9
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

ichakopite Irakakiro
Inkinte Iriri
ikaimajeetzi Isha
Itsata isantyemikari
Impereta Caída Inchato Palo
Ikemakena Me escucho Intashaki
Iraka Maduro Ikantaitzi
Iteitiri Su día Ivatsa
Inteteri Lo va llenar Ivitzi
Imeshi Piel Iraani
Ina Mujer ipiyotakara
Ita pantziri Que haces inkoñatzimotakai
Intatsikero Al otro lado del Iyani
rio
Impenta Cima Ikiiri
Irirori El. Ellos ireentsite
Iritaki imparianaki
Inintsaroyakina Isha
Imiriayajiri Itsova El pico de ave
ishinkotakiri Iitsoki El huevo
Ivenka Ishimpo La cresta
Ikintakinari imavoshi El nido
intzimi Ishetaki Garra
Iriri ishivanki Alas
Iniro ishitzitzi
Ikamajiri ikampiatziro
Iñavaivita ivitziriaitziri
Irotaintsi itonkakiri
Iroma itzimi
Ikintakari irakoki
Ivakari itsimpatashitari
Ishiyanakirika ishimaatantari
imanatakeri itsatakotapaka
inkiapakirir ishintzipariki
Iraate isaiki
Ivaki imorontayetakiro
Ipiyotari inintziro
ivapiroityari Iviameni
Itoyajeetapakiro imintsarovakina
Intsarote ivitzipaye
ishiyanaja ivochokini
ipiyotapaja isaikashivaitzi
imotzi itonkaka
ikantaitzi iparianaki
iroñaka ikanta

10
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

ishivanki irora
inatzi ishimaajeetakani
iroma ikamotaki
Ivari itarompiatakiro
ikantatsovakitzita imoro
iñaaki isakiri
Inkinteri imoroki
iyotsirote ishitovanaki
inkantaitzi impiyashitya
iraiki ijaterika
iyoñapite iitoki
ivakiari ikimantakiari
iniyakiro ishemiake
iyotzi Zungaro negro irojatzita
inkonaatakerorik ivetsikakero
a
isaikeri ijatake
iraikive inchashi
impokanake itankakiri
ikitsatatzi ishinkoyetakiri
inkinavaite ipentaki
ijatzi imitzikara
ishimaate ishekitanaki
iroñakai ishimaatajeeta
impasakateri iroñakama
ikaratzi ikisakotapakaro
irijatzi irotaki
ishirinkapakiri irotaikantatzi
itsarovantakari iritaki
intaani ishimaatantari
iminkiavintakairo ivakiro
iñaakai iisokimaintyari
ishinitziro Ipankitantari
inkonaataite Ikoyantani
inayeni iñaajeetero
intetakia ivavitakirorika
ishiyanta ikantsiro
intaani itonki huesos
Itenki shima Aletas de peces

11
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

PALABRAS CON LA LETRA J


ÑANTSIPAYE EJATSI SANKENAYETACHARI
Jatana Chao Jirika Ahí esta
Je Si Jiroka Ahí esta fem.
Jero Mono guapo Jaronka Mantis
Jeto Araña Jiraga El llora
jetari Carachama Jaitetzi
Jaka Aquí
janta
jenoki
jataki Se va
jetaripatsaini

PALABRAS CON LA LETRA K


kepatsi Tierra Koni Cinco
Katsiri Luna Kemito Cacao

kiteitiri Buenos días Kaniri Yuca


kametsa Bien Kotareake Se partio
Koya Mujer Karinari Colorado
Kiteitiri maroni Buenos días a Kemari Tapir
todos
Kametha Bienvenidos Ketaki Nogal
pipokeeyini
karawa Rana Konaya Tortuga
kacente Especie de árbol Koki Suegro

12
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

kagairontsi Lugar donde Kaarashi Basura


cons agua
Koyitzi Kantzimaintacha
kapeshi Mishasho Kitairiki
kiniri Kitsa
kintantsi Katsimari
kentantsi Kovitziki
kintaro Kiakina
kontsaro Komporishi
koshiri Mono Kishisatzipaye
katonkoka Kishitakiri
kirinkanta Kantavaitachari
kovitsantzi Kaniri Yuca
komintsantzi Koki
kovintsanto Kitamarori
komintsanto Kameetsarini
Komintsantzi Kooyara
kayetsi koraketakii
kemari Sachavaca kisaari
kamari Brujo kito
kasankiri Oloroso kitsatantsi Pescar con red
karake Se rompió kitsari Atarraya
katsikate Duele konaatantsi Pescar con
veneno
kachori Acido koñapi Barbasco
Kirinka Rio abajo kamorentsi Muro de piedras
kasanto Orquidia kamotantsi
kapiromeniki kimpitsi Carachama
grande
kiriki koviri
Kitsa kotsiroki
Kintsori kito Camaron
kentsori kachaarontsi
koviri
kotsiro Cuchillo

PALABRAS CON LA LETRA M


ÑANTSIPAYE EJATSI SANKENAYETACHARI
Manki Culebra Mencori Nube
mashero Sapo Masoki Renacuajo

13
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

Mapocha Papaya Mawa Tres


Mamaro Lechuza Maweni Todos
Mapi Piedra Mashero Sapo
Motsintsi Gordo Menkotsi Tarima
magairontsi Campamento Mapi Piedra
maaniri Candela Mapocha Papaya
maamori Pez sábalo Maniro Venado
mianto Guacamayo
meanto
miriantsi Pelar
maroni
mani Isula Manironiro
mishiyatantsi Espantar Maraka
Maratzii Manacaraco maatsi
Maño Sancudo mamori
Mosaki Papa Mamorinta
Moyake Hervido
motyatake Embarazo
monkaraka Se igualo
manatantsi
manironari
Manironaro
Manitzi Tigre
mamorivenki
mamori Sábalo

Matsontsori Trigillo
Maño Sancudo
Mosaki Papa
Moyake Hervido
motyatake Embarazo
monkaraka Se igualo
manatantsi
manironari
Manironaro
Manitzi Tigre

Matsontsori Trigillo

14
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

PALABRAS CON LA LETRA N


ÑANTSIPAYE EJATSI SANKENAYETACHARI
Nana Madre nochomi Hijo
Nosheninka Mi paisano Nani Cuñado
Nopoña Yo soy Naaka Yo
Nopochokite Tengo sueño Nako Mano
nokomoshiritacha Estoy feliz Nanteri Le pegare
notyakeri Le tumbe nampirentsi esclavo
nosaeki Estoy naataantsi masticar
nomotya Embarazada nampitsi Pueblo
Novaraki Noyaniri Mi yuca
Noyomentsani novankoki Mi casa
noimi Esposo ninkatakiri
nojatake Yo fui Neentsitapakini
Naanaki Lleve nakachaatzi
nirento Mi hermana nokimatziri
noyariri Mi hermano nopiravitari
noyami Te como Nijaki
nayemi Te llevo nosaroni
Netzi Piojo nokimatzi
naanajiri notonkiniro
novaki novapirate
Noyasontote nomishiyayetanak
i
Novaraki Noyaniri Mi yuca
Noyomentsani novankoki Mi casa
noimi Esposo ninkatakiri
nojatake Yo fui Neentsitapakini
Naanaki Lleve nakachaatzi
nosaikashitapakiro natsataki
noshaninkapaye Mis paisanos Noisotakotanakiro
noñaakotziri Vi como nairikakere
nokiarikinta Al frente Nakoki La mano
namini Estoy Naaki Agarre
buscando
Noviari Comer noposakiri
nopankoshitaka nonevitari
nantaki noyari
nomishitovantyaror nojatantaitari
i
notsipatairo nameniri
nija narakayetanaki
noñeri niyankiteniki
nopasakatsi nayiri

15
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

niyanki novantyari
nokamotashiro noshimpetatziro
noshimaatya nonivitari
nonairotate Mi cuerda nankachaate
nairotsa Cuerda nayi
noyachaaro Mi anzuelo noniro
Nopokaje nokantziri
nijateniki nanaake
notarompiatatzi novantyari
notzikakotatziri nijakira
nopasakataki nontankakiro
Naye nampitamaintyaro
naaki nontsikatantyari
nomishiyavaishitari naantyari
noyoteri nijaki
Noniro
notsikotaki Coger
noñaatzi
notsinkakiro
novariakiro

PALABRAS CON LA LETRA Ñ


ÑANTSIPAYE EJATSI SANKENAYETACHARI

Ñanki Loro Ñaanataants hablar


machaco i
Ñaperori Decidido Ñontzi yerno
Ñantsi Ver Notonkiri
ñatharonts Juego Naari
i

PALABRAS CON LA LETRA “O”


ÑANTSIPAYE EJATSI SANKENAYETACHARI
Orya sol Oriatsi Soleado
Oshero cangrejo Onika Temblor
Orenkari Lluvia con sol Opariake Caer
Osheto Mono choro Onteteri Lo llenara
Otzeiya miente Otyakeri Lo tumbo

16
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

Onene lengua Optsi Cuatro


Oseikakero Lo sento Ontoya Se quema
Opoña despues Otsova
Onkiro Osheki
Ocheki Otzimi
Okaatajiri Opazakake
opaitamaintari Ovariakotakeri
Otsitzi perro Osheki
Ontzimatye Ovantsiposhiki
otenkanakinta Onevetari
Ovaatzi carachupa Ompitziriavaki
Omoroniki hueco Oijampoiritantsi
Omorokira Ontsitenete
Ontzimatye Osheki
okameetsatzi Opaita
Osokaatya
Ooteri Omoronakira
Opempe tucán ovakera
Onkari inundación ocheva
Omatsi Está durmiendo omairiatzi
Omatakero Si pudo osampana
Ompariatye Va caer onkiro
Ooñaarontaantsi aclarar oisotero
oñaakaantsi mostrar oshirinkatanaki
oshinkotatyeri oshero Cangrejo
onampi Su casa osheki Mucho, bastante
Onkotsimaintyari opaita
Onkanteri oishi
Osaviki opokashitzi
Ovariri oñaamatari
Okantana osoronkata
Oshiyari okaratzi
osantanatajira ompiriatanaketa
Opaitara ocheva
Ovarontsi Oponkityaki
omoronakipaye osheki muchos
Orankaja Buenas cerdas ojate Ir, iba
Okaaniki ovintatziri coger
Okantzi oshimatya
osampanaki okatziya
okiapakira Entrar onampi Su casa
opankitakantari sembrar opochatzi dulce
opaita ojashitatyero Tenemos que ir
owantsiki Otaki inki Cascara de mani
Oitsoki semilla ontzimaye

17
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

ompokiritoki ochevo
Osheki oyenka Mucha grasa ompoña
Owaato caniri Tayo de yuca poñaka
oponkitzi oshiyaro
okantatsinkitatya owantsi chacra
Opankitzi caniri Siembra la yuca onintanaji
oposhinitzi Muy rico, opariapaintzikika
sabroso
oshoonkanaketa otsirikakina
okashi okaratzi
Okimiyetaka Como hacemos Omashi shinki Cascara de maiz
iroonaka ahora
owatsatsi La carne

Osaitekejera añabakajia, hasta maña


PALABRAS CON LA LETRA P
ÑANTSIPAYE EJATSI SANKENAYETACHARI
Pawa Papa Pasonki Gracias
Pankotsi Casa Pinpoke Ven
Paampari Fuego Pipoke Ven rapido
intsipaete
Paita pantsiri Que haces Paashni Otro
Pareto Loro Piri Tu padre
Piimi Tu esposo Poshirini
Pito Mono Pakitha Gavilan
mosmuque
Patoki Garrapata Parato Topa
Panthantsi Cancion Pareantsi Plátano
Parari Lobo Pashiki Caimito
Pairani Piiri murcielago
Poña Paita
Pairani poshinirini
Pairianiki poñaachari
Pairiani piratsipaye
Pairani pankoshintsi Choza
Paitakantzirori Piratsi
Pivari Paimeni Arco
pinkinkivaritanakikar Palliri
i

18
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

Poñaka pisaarikontate
Poña Piitzi Tus pies
Poshinirini parenini
Pareniki Pintakirero inki Pela el maní
Parenini Pakotanero Lleva mi maní
ninkini jenokira que esta arriba
Pairani Pametakotena Ayúdame a
ankaye kajeiki cosechar café
Pitsatanaki paitarika
pasakatantsi Pescar patsak
Pintsokero kataroshi Jala las hierbas pintsipariro Desprende
pinkatsaripay pankitrentsi Planta,
sembrillo
pivamairi pankiwaitantsi Sembrar
pashinipaye Muchas otros pariantzi Plátano
pocharinini sabroso pashini Otro
Pinkiyakotanero Desentierra la piarentsi Bebida
mavona sachavaca
Pintsopirinaro Arranca la fruta poña
chochoki
potsoyetachari paitarika Cualquier cosa
patsitaroki corteza poñanaka
pitsitsari barro
paitarika Dar, entregar
Pak pak Acción de
golpear
poñachari Que vinieron
poshinirive Es muy
sabroso

Pinpoke kametsa maaroteni, bienvenidos a todos

PALABRAS CON LA LETRA R


ÑANTSIPAYE EJATSI SANKENAYETACHARI

rowane Su chacra

19
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

PALABRAS CON LA LETRA S


ÑANTSIPAYE EJATSI SANKENAYETACHARI
Sotsi Ocho sawironkana Aji
samani Saweto, savaro huacamayo
sani Avispa Satotori Pájaro loco
sanko Caña Sagari Zorro
sankori Hormiga Sankatzi Ave ( )
sonkari Quema Saari Zorrillo
sokaka Derramar saikashivaitantsi Asechar
santsaki Sampakitzi
santani Murciélago
soroni Perezozo
saikatsiri

PALABRAS CON LA LETRA SH


ÑANTSIPAYE EJATSI SANKENAYETACHARI
sheteni Buenas tardes Shetyake Tarde
shirampari Hombre sheewantoki Uva
shaweta Mariposa Shoñaki Dale dale
shankoro Lagartija shimariantzi
shima Pescado Shimapako pescador
shitowi Callampa Shimaatantsi pescar
sheshetsi Shasho Shimpi Especie de
carachama
shonkiri Paujil Shimpirintsi Nasa, trampa
sharo Cupte Shimpitantsi Atrapar peces
shintsini Shiva anchoveta
Shintori Huangana Shitsari
shirintzi Paloma Shimpiriki
shiro Paloma macho
sha
shavori Bagre
shivapatsaini
shimpiri
Shipatonantzi

20
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

PALABRAS CON LA LETRA T


ÑANTSIPAYE EJATSI SANKENAYETACHARI
tekatsi No hay Tontori Cuerpo spin
tampia Viento Totziroki Caracol
tashapakena Tengo hambre Toniroki Aguaje
Tanta Pan Totaka Se corto
tonkarikinta Tonkari
Tekatsira Tekatsitaji
Te No tokamentotsi escopeta
Terika tarompirentsi Carrizo…
tarito Rayo tarompiantsi Represa con
pidras
tarekaka Esta pegado
tashantsi Hambre
tashaki Siente hambre
tekatsite
tamishi
tapitsa
tekirata

PALABRAS CON LA LERA TH


ÑANTSIPAYE EJATSI SANKENAYETACHARI

Thon siete Thamiri Pocacunga


Thori chihuaco Tharato Mochila
thompari garza Thotaantsi Besar
thame vamos Thowerona Maquisapa

PALABRAS CON LA LETRA TS


ÑANTSIPAYE EJATSI SANKENAYETACHARI
tsinani Señorita Tsonpari Garza
Tsame Vamos Tsarato Moral
tsamire Paujil Tsitsiri Grillo

21
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

tsonkiri Picaflor Tsiteneri Bunas noches


Tsika pipoñaka De donde vienes Tsia Chicua
eroka ud.
tsarato Moral Tsinitsi Orina
tsitsiri Frio Tsinke anguila
tsitsi Leña Tsirompitha Soga
tsimiripaye Tsiteniviri
tsaratoki tsiteniriki
tsikapaita tsipikirontsitanak
i
tsipi Mono Tsipikirontsi
tsika De donde eres tsoori
Tsika pipaitaka Como te llamas tsiyanarentsi Nasa para
pescar
Tiska pisaikika Donde vives tsipikorentsi
tsitsi Leña
tsimeri Pájaro
tsimari Padre del paujil
tsikataima
tsonka
tsimiri Ave

TY
tyapa gallina tyeerowaka Arrodillad tyootyo prima
o
tyopiki Pollito tyeetya Abuela tyointzi Especie
de perdiz
tyowiri escarabajo tyenkantyo Especie tyoriki Especie
yuca de frijol
tyaki Se tumbo tyokori Especie de
armadillo

TZ
Tza Diez tziweta Raya tziwiito escarabajo
tziwana Piña tzimaantsi Haber, tziwi sal
tener
tzimeripay pajaritos Tziso Gallinazo tziso gallinazo
e
Tziri anguila tziwana Piña
Tzimatsi

22
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

W
watsatsi carne
waneekantzi
witzitsi plumas
witziriantsi desplumar
wirakococha Persona andina
wakoshi Venenos de hoja
wintantsi Pescar con las
manos
watsitaitaka

PALABRAS CON LA LETRA Y


Yeye Hermano Yoosara Especie de
mosca
Yaakintsi Caldo de res yamatsatakari
Yeretontsi Tobillo yairikayakeri acepto
Yeeye Hermano yoijayoijatakeri
yatsamankivaita Yatsata
Yamenate yankisaitaiteri
Yamene Yaanaki
Yamenakiri Yamini
Yookiro yayiro
Yantake yamenajero
Yankavakaiya yaake
Yatsikakai yaaki
Yaminavaite yakachaatzi
Yantsikimoteri yatsikakena
yankachaate yantsikakotaina
yaminavaitzi yamponatakotakir
o
yakachaatantari yaashiteri
Yatsikakai
yakachaatakiri
Yamakina
Yamakeri
Yakipatakiri

23
Policía Nacional
del Perú
DICCIONARIO ASHENINKA Y CASTELLANO

CONCLUSION

REFERENCIA BIBLIOGRAFIA

ANEXOS

24

También podría gustarte