SA
BIBLIOTECA
A M E R I C A
VOl. N.o XI1
I
I
Ea propietlad de l a Editorial Ercilla. I n s c r i p
ci6n N.o 3797, Qneda hecho el dcp6sito legal
Prrnqaa d r la Editorial Ercilla
nn JE
EDICIONES ERCILLA
SANTIAGO DE CHILID
I935
OBRAS DEL AUTOR
RARCO EBRIO. Poemas, 1923.
EL ULTIMO PIRATA. Cuentos, 1925.
LAS MAREAS DEL SUR. Poemas, 1930.
LO QUE EL TIEMPO DEJA. Cuentos, 1932.
TRES NOVELAS DE LA COSTA. Editorial Erci-
Ila, 1934.
RUTA DE SANCRE.
A1 Capitin de Alta Mar, W ‘alterio
Straube, a1 recuerdo de sus avcmtarras
en la gran ipoca de 10s veleros; a1 Cz-
p G n de Alfa [Link], Robert Mietl’e, que
;,,
capitan& el cinco palos “Potosi , uno
de 10s dippers m i s grandes delI mun-
do; a Carlos A. Finsterbusch, na vegan-
te y soiiador.
A ell-, a su amistad cordiial JT a
las horas que hemos vivido en el mar
y en la tierra.
AI Capitin D’elaunoy, a1 C:apitin
Barria, a todos ios amigos de “Nau-
tihr~’’, muchos de ellos desconocidos
AI finlandis Karl Johans, patr6n
de la “Alice”, en !a cual tantas veces
hemos ido en bus- d e 10s tumbos de
a k a mar; a Pablo, el buzo, y a su mo-
cos0 Julius, que todevia llora Icuando
hay mucho balance, per0 qut5 tiene
ojos de marino.
AI Negro Juan, que tocaba e4 acor-
de& en un falucho de Taltai, y a to-
dos 10s hombres de mar de los puer-
tos salitreros.
A 10s suefios y a la vida.
*Cj. R.
CALI 14’ICACIOS DE SRRVICIOS
Con el “Rn?!of tlir South”, mafriclila in-
cdgnita, capifa’n accidcntal Jnan TT‘atliny, he-
m o , ~cerrado en rl ticmpo ?/ la distancia, i i ? ~
peligroso pcriplo. Cierto S n h a d o r R e y e s , en
m1s mocedade.y a?/udnntc mio mi la A m i n d a re-
p l n r de las letras, mro7mdo [Link] cl corsnrio
pabcllo‘n8 (1~1“Rn?y”, m e Ita hccho corrrr n .TU
hordo ?/ bien a pesar mio, nventurcia desren-
turadas p i r ?/ano e r m c l ~mis rriio.7 & servi-
cio, ni de mis nllos, hurnnmcnfr, p o r p i c n rsfo
condacrn la “[Link] d e la Costcc” las
condesccndrncias. Y nltorn, como giiien no
quirre la cosa, se constitu?~rPI en cronistn d e
c8a.y piratrrins IJ prctcndc pis yo lns ntrstigfir
con mi f a l s o tcsiimonio.
Per0 si la mitncl d4.7 nlmn de iin mnrino
e9 la disciplina, In oirti CR ?inn irrrksiible in-
alinacio‘n fililmstern. Asi compnrtido entrr
ambaa, el hombre de orden p i c fui, se con-
vicrtc e n el drsordcn que m e /inn2forzado (1
ser. Y con sw perillcin de Salcridor R q r s , p i e -
ro ckcir, d r l<olicrto c7r Guzmcin, riolnremos,
saquearemos, profnn arrm os, ti wsin urc n i ox, ,‘t( -
cendiaremos !/ bom hardenremos, por lo menos
en intrncio’n, sin atrrz‘crnos n gm~r/iintnrsi ser-
rJmos o no 7n l w m n cniisrr. . . ;.Viicnos rsfhbn-
RUTA DE SANCRE 13
Titulo p c 7m-a mi quisicrn, prro que m r
diiapnt f r i , con nicis [Link] con ninyor clcsrn-
f n d o , csr hisoiio ?j hiznrro Snlvtrdor X t y c s ,
mnrino (le fortunn, ac{jr/in lo yrndiit:, C I I ? J ~ for-
t m a dr marino cnvidio, nziapicio ?/ sriinlo n 7n
p a t i t i i d d e niLcstros conciidNdanos nici,s o mc-
nos costriion, niccstros r‘ITrrninnos dc ln Cov-
to”.
AUGUST0 D’HALMAR.
El afio pasado, una m t o n a v e d e la
P. S. N. C. I!ev6 en viaje d e twismo a la
isla d e J r a n Femgndez, a LTI numeroso
m.0d e comerciantes y de darnas ansio-
s a s d e diversion.
Cuando el bwco Ievaba anclas en la
bahia de C m b e r l m d . para r q r e s a r a1
Cmtinente, era d e noc\e y hahia f;esta a
h r d o . En ems circunstagcias sobrevino
zpn confuso incidente: alcmas damas oue
se encontraban en c u 5 i e ~ aprorrumpie-
ron, de sribito, en [Link] gritos y
terminarcn por desmayarse; alq-unos ca-
balleros echaron a correr d e un lado a
otro, dando pequeiios chV!ic!os. G ~ i n d o
se restableci6 :a ca!rna, nsdie SLWO expli-
CRY con c'aric'3d Io qr-e habia ocvr?ic'o.
Se hah!6 d e ~ ' n b r c o fantasma, tripu'a-
do por espectros q u e entonaban un cor0
howhle. TJnos decran gne ese barco ha-
bra pasac'o rozando la notonave; Q ~ Y O S ,
que la babia atravesado heniidnc'ose co-
rno w jiron d e niebla.
Per0 nadie, en c'eSnitiva, podfa esta-
hleccr !a veracidad c'e la vision.
Por fortma, entre 10s t v r i s t a s se con-
taba m i s s Varion S. Pitkin, de Pennsyl-
vania, quien, en vez de desmayarse, se
dedi& a observar el f e d m e n o y a tomar
nota taqL<gr%camerrte d e : a letra que
cantaban en cor0 !os rantasmas. ES asi
como ahora puedo ofrecer la versi6n
exacta d e esos versos que, natm-almente,
he tradLxido en p r o s .
Gracias, miss Marion S. Pikkin.
2
I
IT'
RUTA DE SANCRE 49
p i n i h r e s y regrcsnron pncifienmcntc n si1 cnm-
p" m ent 0.
Algiinos screnenses, p no de 10s m:is nudn-
ces, cstnhnn y a n piinto de consiclcrnr n 10s he-
I,e,jcs pirntns gentes de t n n t n clignidnd como
10s mismos slibditos d e Su 3Injestnd Cntdicn.
4
RUTA DE SANGRE 53
cn1)cxns se movicron en ri tmo de pcrpp!ejidad,
y el Corregitlor interrino :
-i Ctillnte, muchncho!
Sin embargo, el I'rior nierceclnrio se inter-
puso sercnnmentc :
-; Poi- qui.. sefior Corregitlor?
-; Ctimo por quC?. . . El muchncho. . .
-1nccndinr el linrco. iQt16 os pnrece. Cn-
pit:in, Cnpit:h de 3letiinn?--ngreg3 el rcligio-
FO, [Link] hncin el militnr y sonriendo,
como si sc rcfiricra n im nsunto ?):tlndi. - L n
idea no es tlcl totlo ninln. . . U t i homlire que
sc accrc:~.n In nnvc, nnd:mdo e n In noche. . .
unx mcchn qiic sc prcndc.. . Y yn tenemos:
n nilestros visitantes sin eni1)nrcncitin y desmo-
rnlizntlos por el tlcsnstre. . . a mcrcecl de nues-
trns tropns. . .
El Cnpittin g~lpeciel tnhlcro eon el pufio:
-iKscclente idcn! Si es verdncl que es di-
ficil ncc~cnrsen l lmrco con un h t e cnrgnclo
tlc soltlntlos, e.; ficil. en c:mhio, llegnr nndan.
(10 1i:istn 61. TJo m:is importnntc consiste en
11oderg n i i n r tiempo, en entrctcncr L: Ins cors:i-
rim, (IC mnnern que no nos atnqiieii y no5 per-
mitnn prcpnrar y llcrnr n cfccto nucstro plnn.
-0pinn e11 f n r o r clc I:L it1c:x (le1 Rcreren-
do P n d r r Prior - tlijo tino clc lo.; conccjnles.
---Y yo t:inil)ih - ngrcg(i o t i n
El Corrcgitlor sc d : i h por vcncido.
- T n q i i ~In idea os pnrccc h c n n - di io
- l n poi~tlrrmosen pr:icticn. T o pnctnri. con
10s corwrios iin rcscxte por In ciiictntl. De csta
mnncw ,gnn:[Link] ticnipo p : i ~incenclinr c'l
navio, scgi5ii Ins plnnrs que nos hngxmos. T,ci
RUTA DE SANGRE 53
cnlmms se movicron cii ri tnio d e perplejidad.
y el Corregitlor interrino :
-i Clill:ltc, muchncho!
Sin embargo, el Prior nierceclnrio sc inter-
piiso sercnnmentc:
-; Poi- qui.. sefior Corregidor?
-; Ctimo por qui.?. . . El muchncho. . .
-1ncendinr el linrco. iQui. os pnrece. Cn-
. .
pit:in, Cnpit:in de Illedinn?--ngrcgS; cl rehgio-
m, volviimlose lincin el militnr y sonricndo,
corm si sc refiricrn n iin nsuiito ?):ilncli. - L n
idea no cs del toclo mnln. . . U n honilm que
se ncercn n In nnve, nnt1:indo cn In noche.. .
nn:a mechn que sc prcndc. . . Y sa tenemos
n nucstros 1-iaitnntes sin em1)nrcnciGn y desmo ~
rnlixntlos pnr el clcsns trc. . . n mcrccd de nues-
trns tropns.. .
El Cnpit:in golpe6 el tnhlcro con el pufio:
-iEscclente idcn! Si es rcrclncl que es di-
ficil [Link] n l Imrco con un lmte cnrgndo
de soltlnclos, cs f6eil. en cainhio, llegnr nndnna
do linstn 61. L o m:is importnntc consiste en
Ilodcr gnnnr tieiiipo, en cntrctcncr n 10s corsa-
rios. de mancm quc 110 nos ntnqnen y nos per-
mitnn prcpnrnr y llcvnr n e f c c t o nnestro plan.
-0pino c n favor de I:1 i(1c:x (le1 Itcreren-
do J'ndrc Prior - tlijo uno clc 10s concc,jalcs.
--Jr yo t:inihih - ngrcgti o t i n
751 Corregitlnr se d : i h por vcncido.
-T'n qiir Ix itlen os pxrcce lnicnn - di i o
- I n poi~dreniosen pr:icticn. T'o pnctnri. con
10s corsnrios 1111 rcscxtc p ~ Inr cindntl. De csta
niniiera gniixwinns tiernpo pnra incendinr e'*
nnvio, srgfiii 10s plnncs que nos hagarnos. T A I
r r
RUTA DE S A Y G R E >>
Ro1)crto no vncilb.
-3Ie cornprometo, sefior, - dijo - n dnr
h l c n f i n n estx cmprcsn. Soy rcsistciite nntln-
(lor. i2~-utl:iritlomccon ve,jigns llcnm de nire,
podri. trnnsportnr los mnterinles news:irios
j):~rnenceiider 1111 fuego b n j o la, popn de I:L
nnre corsnrin. E n tin minuto, todo el bnrco
[Link]:i. El f s i t o clcpenclc de In rnpidcz con que
logrc sorprcnder n 10s tripulnntes.
Y agregi), con nnn sonrisn mnlignn que, n
In rcrd:ul, liizo pcsinio cfecto en el :ilmn R i m -
s% del Prior:
-ITpnrn 10s corsnrios que trnten de fin-
n:ir In orilln, el seiior CnpitLn p e d e em-inr
algunos h e n o s arcabuccros.
S n d n h n sin esfuerxo, impulslintlose con
morimientos largos y sigilosos. Bnjo Ins n s i -
..
13s p n s n h n In cuerdn ntndn n Ins yejigas Ile-
nas de nire que le pcrmitinn innnteiier en seco
el pedernnl J- imi p o r c i h de niaterins infln-
mnbles. 11x1con el cuerpo completnmente des-
nudo, untntlo de grnsn para resgunrdnrse del
frio. C n d n morimiento ern seguro y limpio
coni0 el de 1n fiern que se encnminn hncin In
presn.
La noche estnbn owurn, con estrellns per-
didns en In impiednd del cielo profundo. Iln
n n r e filibustera, con tockis sus luces n p n g n -
dns, se denuncinbn solnmente por s u Inns2
sonibrin.
Roberto nndnbn trnnquilo, sin sciil ir c! pc-
ligro. E s t n b n se,qiiro del <xito. con 11ii:i w p -
ridnd rotundn, m i s 3115 de today 13s prohnhi-
lidndes. eninnntln so1:irnentc de SII confinnxn
en si mismo.
S i n g f i n r i m o r l l ~ g n h nd e In n n r e . El m n r
qiiietn. n o ofrecin dificultndes nl nndndor. Sin
crnl,:~i.g$-o.1 3 c*:iii;cl:i tlc siis morimiciitos li:1c:2
que el n~-niiccfncr:i leiito. C:isi pas(>mctli:: 11:wn
Enstn el iiistniite en qiie se Ti6 sepnrntlo (!e 12
nave por iinos veinte metros.
R L T A DE SANCRE 03
Recohr6 el conocimiento y a1 instnntc se
diG cucntn de su situnci6n. 73st:rbn en In cu-
?;[Link] del bnrco filibustcro, rotlendo de hom-
bres q u e lo snciitlinn hrutnlmente. 3 h - 6 en
torno suyo. y nl :iclarnrsc s u memorin lmsc6
con nnsiedntl Ins huellns del incendio. N o viti
Ilnmns, humo, nnd:i. 1TnK:i frnc:Lsndo, y, sin
sentir otrn cosn que In humillncitin de su de-
rrota, :ipreti, el rostro contrn Ins tnhlns clv
In cuhiertn J- se ech6 n Ilornr. U n o de 10s hom-
h e s , inclinntlo s o h 61. esclnmh en cnstclln-
no :
-; E s t 5 llornndo el mnldito!
E n cse momeiito, 10s otros se npnrtnron.
dejnndo sitio n u n personnje h n j o )- rol)us-
to, de hnr?)n cenicientn. que nrrnsti-nh u t i Inr-
go espncltin. X r n J u a n TT’ntliiig, s e p n t l o en
el ‘ ‘ R ~ Jof- thc Sonth”. S e aproxim6, orde-
nnndo :
--;Poneti de pie n ese homhre!
F u 6 nlzndo. El Scgundo lo examin6 a
tiempo q u e otro corsnrio nprosimh un fxro!
n s u rostro, tanto, que sintiti s o h e 10s ojos c?
cnlor de In llama.
-iT’iniste solo? - interrogG el jefe.
-i Solo!
5
IX
S h x r p y aquellos de 10s corsarios que n o
estabmi encnrgados de vigilar a 10s soldados
espafioles parn evitar u n a sorpresn, se detu-
vieron ante In pucrta del Convento de In >fer-
ced. TInhinq recorrido ya In niay6rin de Ias
cnsns importantes de L a Serenn. L o s cnrros
que Ilerahnn trns ellos, conducinn todos 10s
GI),jetos valiosos que enkmtraron. ~1 mismo
Sharp levant6 el pcmdo aldah6n de In piiertx
merccdarin y lo d e j 6 cxcr con fuerzn. S a d i c
respondici. Kspernron totlnvia algunos momen-
tos, p yn se disponian a arrojnrse sohre I n s
maderns para nhrirln. n virn fucrza, ciinntlo
sintieron descorrer 10s cerrojos. E1 P n d r c
P r i o r aparecit; en el iimln-nl.
A! ver n 10s IIermnnos dc 1:i Costn. SP
apnrt6. dcajnnc!o lihre In entrntln. S l i n r ~ n) ~ a i i -
26 el primero; 10s dem:is lo imitnron sin rio-
lcncitl nlquna. El religioso sc acerc6 a1 Capi-
t5n.
-La profnnacicin t3c e s t n casn - d i j o coil
voz dkbil - p e d e ncnrrcnros grautles fatnli-
dades.
Shnrp, sin mirnrlo. respondi6 con nn ntle-
m,in brutal.
-Estoj- solo; - continu6 el P r i o r -- f q -
70 SALVADOR RLYLS
d o s 10s TTcymnnos linri hnido. Si deho n i x i
i i o nic 1ing:iis 5iifrir c1cm:isi:itlo.
El corsnrio sc volviG 1i:icin 61.
--SntIie hn 11:~bI:~do : q u i tlc muerte - t
jo 1)ruscnmentc. - S o lingo sino c o h n r p
mi mismo cl rescntc que In ciutlntl sc compr
metih n pngnrme. D e s p ~ i lpensnril .~ cn qiiC fo
ma d e h vengnr In t r n i c i h qiic sc ine lii
:tycr, n l intcntar el inccnclio (le mi 1)nrco.
Y agreg6, npnrtnndo n1 religioso con i
rudo mnnotnzo:
-1,os ITermnnos tic In Co\tn s:ihxi vc
gnrse.
I31 P r i o r volvi6 n :iccrc:irsc, con iinn o h t
nncihn mnnsn y snfridn. Sus piernns npen
podinn sostenerlo. LXs ojos le hrillnhnn. Il
nos de Kgrimzs. Pnsc6 una mirncln tloloro
por el g r u p o de corwrios. Luego, se tlirig
de n u e w a Shnrp:
--Seiior, en n o n i h c d e lo qiic piict1:i ?iah
sngrndo para vos, tlecidme, ;qui. sucrtc 1 1 3 c
rrido el hombre qiie intent6 inccndinr vurst
nave?
Sharp, que hnbin continundo nvnnznnt
hacin el interior del convento. se (1etiir.o so
prendido.
-;TCsc homhrc? ;Cii:il cs $11 si!rrtc?
El rcligioso movih 105 lahios sin podc.1. n
ticular iinn pn1nhr:i.
-Kse homhre - respontlih Shnrp. - - es
prisinnero n hordo.
lql I’rior cny; tlc rodillns. Siis (*orto\
regordrtcs h x o s ciiieron Ins picrnns :?el co
sfir i o.
RUTA DE SANGRE 71
--i Scfioi-, scfiol.! - pimi(>.-- i Tcrdonntlle
1:1 . . jYo
T-id:L! Sosotros. . . yo iiivc In c(111):~.
lo inciti'!. . . iPcrdoiintllo!
Slinrp, sorprciiditlo. dit5 un pnso ntr:k m -
f;indose de Ins mnnos siiplicnntcs. 3Tirnl)n nl
rcligioso con curio\itl:id. Kste intenth cogerse
de riiic'vo :i Ins h t n s (le1 corsnrio. pero Sharp
1 0 nl):[Link] sin violencia y p i t h n s u gcnte, qu_e
rnir:iha 1:i cscciin CII silencio:
-;Adelnnte! i Tcr,ninemos pronto; rczis-
treii tocln I n iglcsin y el conrcnto!
T m Tlcrrnnnos de In Costn nwnisnrori por
(,I c.l:iiistro. y cl frnile qucclti nrrodillndo, con
t. 1 o h s o cucrpo echndo tincin ndelnnte y el
).;ti.o 1)nfiado poi- Ins 1;igrimas.
El t, de diciembre de 1680, Ln Serena ar-
din completnmente. L o s corsnrios de Shnrp
cnstignbnn nsi In t r n i c i h de don .Josh Collnrte
9 el intento de incendinr su nnrio. E n c,ndn
edificio. e n cndn c?iozn. hnbinn enccndido una
hogiiern. L n s llamas h r r i n n el cnscrio. con-
sumiendo el Cnhildo con SUF; nrchiros, In Ig!e-
sia 37nyor, el Conrento e Iglcsin de In [Link].r-
ced, el Conrento de In Compnfiin de Jesiis con
su cnpilln, y In E r m i t n cle Snntn LLucfa. I,os
Hermnnos de In Costa, Ilernndo cn cnrretns
todo cunnto h n h i n ~encontrnrlo dc rnlar. sc
replegnhnn e n buen orden hncin Coquimho.
D o n ;To4 Collnrtc, con todos 10s miemhros
del Cnhildo y personnjes de In ciiidnd. se 113-
bin dado n In f u p . L o s soldndos se (Lspersn-
hnn sin reconocer jcfcs. Despubs de qrnndcs
csfuerzos, el Cnpit:in (le 37edinn l o g 6 reuni:.
iin g r i l p de jinetes, con 10s cn:Jes iiitentci cor-
t x r In retirndn n 10s filihnsteros. L n lucha fti6
cortn y dbhil. T1os eypnfioles inici:rron un ntn-
q u e temeroso, que 10s hoin1)res de Sharp des-
h r n t n r o n con t o d n f:icilidnd.
A1 ntnrtleccr, el Cnr)it:‘n corsnrio p $11
Segundo, ;Tiinn TT’ntlin(r. ncodndos en el
cnstillo del “Rny of the Soiith”. m i r n h n n l -
Io, h s
In. Fll
c' dul-
SI1
XI11
94 S 4 L V 4 D O R REYES
sinticndo qiic no ilin n pocler niniitmcrsc ni:is
.ti em po cr‘qiii d n.
34:) corsnrio IC pnsti el l,rnzo dcrcc!io 1 ) o
I n cintiirn y lo zyiitlti :L n r n n z : i r :I lo lnrgo
tlc i i n estrcclio pnsndizo, 31 fin tlcl ciinl ?ill
p i i j t i In piwrta (le i i n n c:iliinn. I k n t r o 1i:il)in
iinn litera con nlgiinns i*op:is :iT*roSj:1tl:is cn
tlcsmtlen s o ? m clln. ‘I’entliti n l l i :ii lieritlo J
snlih. A Ins poms momcntos est:il)n de micro
j u n t o :L 41. Rol)[Link]. qiie :L c ~ n t l : ~inst:inte
perdin, fucrzns 1i:xctn el e\;trcmo tlc qiic npc-
ins poclin n h i r 10s ojos, sintici que un n s n
cle ngiin frescn sc nccrcnhn a siis 1nl)ios. Be-
hit? :irirlnmcnte p clcjti cner In cnhczn sntiq-
fcchn sobre I n s hlnnclns r o p n s de In cnni:!.
Dnmpicr, nprosimnndo i i n recipicntc J
im m o n t h clc licnms, cmpezti n l n r n r y n
ventlnr Ins liericlns clue los :izotes h n h i n n nliicr-
t o In, noche anterior.
S l ~ r p ,cntl:~\-ea m:is prnpetnclo en su
a!tiro dcscontcnto, opuesto n l clescontento de
In ti*il)ulnci6n, no quiso i n t e r r o p r n Rober-
to. S i siqiiiern ~ e r l o .W n t l i n g se entendi6
con 61.
3' se cnteiiditi f:icilmcnte.
--Para prisioiiero- dijo el rnuchncho -
teiigo In piel demnsinclo delicntln. Yn x i s la
l : ~ rile h n [Link] 10s fizotes. . . Pre-
i i ~ ~ ! l que
Eiero scr corsnrio.
-Rst:i hien, 10 seras; pero t e tendremos
sicinlire In rist3 ericimn. Si nhorn trnicionns n ,
10s cspnfioles, mtis tarde puedes trnicionnr-
JlOS TlOSOtl'OS.
Ttohcrto se volriti coli irn.
-j,'T'rnicionnr? i T o no trniciono n nndie!
?Te luchntlo coiitr:L vosotros, no por xinor n
10s c~p:[Link] nncido cn Am6ricn p nndn
rnc s u j e t x n cllns. TIe luchntlo a si1 favor por-
true iiir p r t n 1 : ~pelen. T,o mismo luclinri. de
I'nrtc (le 10s Tlcrmnnos (le In Costa.
nc-stlc el foildo de si1 l c j m n , turhiilenta
,j tircii tilt1 (le piixieri:i, cl m:irino respondi6 con
[Link] 'io% c:ilidn de cordi:dic!ntl:
-JhtA hien.
TIn1)inn lin?)lntlo en el rnstillo de pop:', y
(I) Bautizada c o n el n o m b r e d e C u m b e r l a n d e n 1740,
p o r Lord Anson.
XSII
Sharp continunbn orgullosnmente cnccrra-
do e n si1 ctimnrn J- TTntIing lo vibii:;?)g- n din-
r;o p:irn roinjjcr s~ eiiojo. El r,ntiguo jefe
ern tcstniudo, hostil. y su acri[ud niimcn-
tnbn sabiendo quc In tripulaci6n no ccdin en
s u menosprecio lincin 61.
La, nave ~ o l v i an In costn chileixi cii bus-
ea. d e nuevas nventuras. TT'ntling someti6 su
plan nl consejo d e 10s IIermnnos de In Costa.
p aunque :iIgunos opinaron poi el regrcso 3
lx Tortngn pasando por el estrecho de J l n -
gnllnnes, l n mayor pnrte quiso continnnr tcn-
tando fortuna en Ias costns del Pncifico.
-
Xiiigiiiin w l n rompici el circulo del liori-
zonie cn 10s vcillte dins que durh In nnreg:i-
ci6n 1i:ist:i qiic nvistnron In costn y el cnserio
(le Iqiliqiic. T,n miscrnhlc ~1oh1:icii)i~ no opilso
resistencin n 10s fililmsteros.
Aquell:i tnrde el Cnpittin fui. n elitrevis-
tnrse con si1 prisionern.
Eniilin ern y n fnmilinr n 1:orclo. Comin c m
10s jefes y :ilpilios corncntflhni? 10s nmorcs d c
Watlinq de In mnchnchn.
-Emilin - tlijo el corsnrio. - jquiercs
d c s ~ m h n r c a ren cste pucrto?
SXIII
134 S 2 L V A D O R REYES
c n l m a . 14’:dt:1 n Ins lcyes (le 10s P1crm:inns tl
In Costn. pnr t u ciilpn.
I,n nctitiitl r c l d ( l c tlc Kini1i:i sc r.e2njnh
poco n poco. Con I n csjinltln :ipoyncln en- I
pare(?,mirnl,n n Ilol)crto, m::s inkrrognntc qu
i r:i c iin (1 n.
-iTen ciiidndo! 1-0 t c .c-n WI* f:icil 1 111
Inrte de tocln In tripulnri6n cmno tc hns hurln
c;o de mi. Si no tlesembnrcns en , l r i c n tcnt1r:i
que tlormir una nodie con cncln corsnio.
Y ngrcgc5 con sornn :
-iJ7 ~ O T Iciento treintn!
JCmilin no rcspnntliti. Tln irn, coni0 el mic
do, pnrecin hnber c1csnpp:irccido cn clln. D
niievo su rostro serc’lo sc ensomhrecii, cn I
i-nerscciici6n dc u n sccreto pcnsnmicnto. Ro
berto In niirnhn ntcntnmcntc y wlvcrti:~ co
nsomhro ctimo cn nqiicllos rnsgos finos 1- deli
cnclos i h componii.nc1ose lentnmcritc iin Pign
d e ~-oluntnd,y ctinio iinn chispn tlc nstucin s
esciirrin p n r Ins ojns nziilcs. T n t rigndo, prc
guntfi:
-ihTo tiencs miedo?
-i s n!
--j,‘Ticiics confinnzn en W a t l i n g ?
T,n rcspucstn .\-in0 5iinvc. voluptiiosn, cn
1-olvcnte:
--i Jr cn ti !
-;Qui. cliccs?
E l l n sc nccrch nl homlirc. Sus limzos s
le icntlicron. 12ol)erto vi6 c c i ~ ntlc 10s suyo
10s Inhios que sc ofrecinn sonricntcs.
-’l’cnqn confinnzn cn ti. i T c :tino!
Rl perfiimc tlc siis c ~ h c l l mnsccntlin hns
RUTA DE SAXCRC 135
fn ill; lor, senos tlorntlos, m trnvc'ss (le lor, plic-
gues tlc In hntm tembl:r?):~ncon un:t tlclicipsn
iriipiidic+~. T,n cogi6 vio!cnt:irncn t c . L:I cintu-
KL sc tlohlh f:icil fi SII cnricin. IC1 eiierpo cn-
t f w v sc le ciitrcgti cn iin TOCC lcnto y snhio.
f'ero cnnndo 61 qiiiso cmpiijnrln hxcin el
lccho, In xnurhnr1i:r \e tlesnsih y lo llcvi, liar-
f n In p11crtn.
--;No, no, w t e ! JCsstn noche 61 no renc?r&.
i 're cspcro !
S o 11abi:i nclnrncio totlnrin. En silciicio.
sol)rc nquel mar pcsado. osciiro, h o . c l 1)nrco
nnvegnba con Ientituti cmpujntlo por ]:I.I i x -
rn. hrisn y In corricnte. Uiin quietutl profiindn
lo enrolria todo. J u n n e t c , velncho y gnvin rc-
coginrl el fresco soplo de In mndriignda. L o \
corsnrios, MUCIOS, nglomcrndos en el cnstillo
de pro", ntisbnbnn la prirnern clnridnd de la
nurorn.
131 I-Tolandits J'olntlor no hul~iernido ~ii:i\
silencioso que este bnrco q n e se ::i"c'rcnbn. co-
mo otro fnntnsmn. entre las somhrns. 1: sii
confindn. pres".
sun^ enicnte. como si su sigilosn prcscnci:i
numentnrn el silcncio, Ilegi I n luz. El glu-
g115 del ngua h j o In qiiil!n tlnhn n todo un:i
especie de ritmo sin T O I I I ~ ~ Icl- r c p ~ w1)rof:in-
do.
Sobre el cielo inocente (le la n i n c l r ~ ~ ~ : i d : ~
se perf26 !a rispcrn siltretn tlc lo$ CCI'I'OS. 331
r l g ~ n ,qiic de pronto sc him 1i1 innn y 9zul.
recogi6 nnillos de or0 fresco.
-;El JIorro! - d i j o TT'ntIinq.
-T'nmos hien - n c c g i i r t i Rolierto. - F,+
i n es In cnlctn del JIcrnl,rillo. D e c d c n q ~ 11') i
seremos ristos. Podremos ( ? e ~ e r n l m w con
~ ~to-
14R [Link] REYES
Igo SALVADOR REYES
,garon trns lo.; colwriizos ccrcnnos y contestr
m i 1 con sus arcnliuces e1 f u e g o esp:ifinI.
TYatling cornlintin con un f u r o r somhri
S e ofrecia :il)iertnmente corn0 blnnco n Ins li
Ins. Xi1 i i r i momento cn qiic iin g r u p de e
p:ifio:cs SL nprosinii, t1em:isindo nl co1)[Link]
xzliti solo, 1)l:intlientlo su :indio cspadtin, ,z r
c1i:iznrlos. Ciinntlo se I C unicroii D n n i p i c r , 7h
hcxrtn p otros corsnrios, el :mna tlc lTratlin
(1tstilnl)n snngre.
-i Cnpit:in. o s [Link]:iis n r ~ i c s g n i i d orlcmnsi
a o ! - tli,jo Dnmpicr. - i S o potlcmos rlespe
rlicinr ni iinn sola y i d n !
-i ;\lnltlitos scan! j J’odrcmos rn~iittvicr.
1inst:i i n llegntln d e S h n r p ?
TTiihicron t l c csverxr :iiin Inrgo licm1m
.A. fort un R (1nM c i ) t e, 1os c s 1)nfi o1c s , co i I itl c ~ n
d o nr:isn scgiir:i si1 Tictorin, T:O intcmsificnro
el ntnqiie. P n r fin. In cwliiinlin t l r S h n r p , ccm
. I
piicstn tli. c*incirrmta linnihws, :ii):irwio c
2iiT;ilio tlc siis comp:iiieros.
J,os (Ins rnl)i t:inrs cclchynron 1111 ? m ~ con c
. 7 7
sc1,ln. $7nt1iiiT y : i ~ ~ i tlrwlcntndo,
:i sir! cspe
r n n m dc triunfo, prro rcsiiclto n coml):ltir hns
t n el fin. Shnrp, cnmo si siis dins d e innctiv
dnd hi111icrnnncilmiilntln rrl 61 totln I,? fiirin d
qiic c’ra enp:iz, sc mostrnhn scgiiro rlc Imrrp
n l cnemi,:o.
T,os cspaiioles, 21 vrr In Ilegnclx d e lo$ rr
fnrrzos. sc linhinn rcplcgnrlo de niiero en e
fnrrfc. Con gritos p ntfcmnncs desnfinhnn
lo.; filihisteros. TCsto~, rliriclidos en dos gru
pns. nl innndo de Sharp y dc Wntling, volvie
ron nl nsnltn.
RUTA DE SANCRE 153
S h n r p se rcplcgnhn hncin sus lmtcs, Ilcvnn-
ilo diccisicte heridos. T’cintiocho horn?~[Link]-
dnbnn muertos frente n In fortnlezn clc Aricn.
Dnmpier, con su filnchre cnrgn, h n h i n desal):i-
recido yn. Segurnmcnte Iinbrin nlcnnzndo Ins
em hnrcacl ones.
El primer impillso empii*jG n Rolierto 113-
cin el sitio en que vein rcp1cg:Lrsc n 10s corw-
rios. I h n cchnr n correr, cunnrlo u n norrihre.
c:iicIo cn su rccucrtlo, lo contin-o: ; F~x:l::i!
iDc5ntlc estnrin? ;Ihn n nl)[Link]? Qiic-lti
pcrplejo, mirnndo n u n o y otro 1:itlo. con 1 : ~
n e r r ios i d ncl del scguncl o inm i TI en t e. 41:r i 1i1i n
hnliin sitlo suyn, ihn n scr toclnvin m:is suyn;
Emilin cstnhn con In gcntc de su snngrc. cn In
tierrn de to& su vidn.
E n l n forinlezn c r c c h el tumulto clc In 7;ic-
torin. Pnrccin que 10s cspnfiolcs se rlispnninn
?L hncer unn snlidn. Roherto mir6 hncin cl rfinr
y YiG el nmplio wlnmcn del “ R a y of the
South”. que se ngroyininbn clcsnf inntc. E n t o n -
ccs, no dud6 m k Apretnndo con fucrzn e! $2-
blc dc TT’ntlin,q, quc linbin recogido en $11 ntiir-
dimicnto, ccliti 3 corrcr hnstn unirse con lw
corsnrios, qiic 1-3 entrnbnn en Ins cnihrcncio-
nes.
I P-! D I C E
Dedicatoria . . . . . . . . . . . . . . . . ........... 7
Clasificoci6.n de servicios. . . . . .' ............ 11
Coro d e F i l i b u s t e r o s . . ................... 15
CAPITULO I . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
I1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35
111.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
IV . . . . . . . . . . . . . . . ..... . 47
v... ............ ... 51
VI.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57
VI!. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61
VIII.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65
.. R... . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6')
x. . . . . . . . . . . . ......... 73
XI.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
XII.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81
XIII.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . A5
XIV.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91
** XV ............... 45
.. XVI . . . . . . ............ 44
XVII . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103
XViII . . . . . . . . . . . . . . . __. in"
XIX. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
E i. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
XSI. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 1
XXII . . . . . . . . . ......... 117
X>:III. . . . . . . . . . . . ...... 12',
XXIV. . . . . . . . . . . . . . . ... 117
XYV. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Id?