0% encontró este documento útil (0 votos)
163 vistas17 páginas

Libro 2 C27

El documento resume el capítulo 27 de Heródoto, que describe cómo Creso envió emisarios a varios oráculos, incluido el de Delfos, para probar cuál era el mejor. En Delfos, la Pitia profetizó enigmáticamente sobre una tortuga siendo hervida junto con carne de cordero, lo que los emisarios lidios anotaron antes de regresar a Sardes.

Cargado por

Carolina Mircin
Derechos de autor
© © All Rights Reserved
Nos tomamos en serio los derechos de los contenidos. Si sospechas que se trata de tu contenido, reclámalo aquí.
Formatos disponibles
Descarga como PDF, TXT o lee en línea desde Scribd
0% encontró este documento útil (0 votos)
163 vistas17 páginas

Libro 2 C27

El documento resume el capítulo 27 de Heródoto, que describe cómo Creso envió emisarios a varios oráculos, incluido el de Delfos, para probar cuál era el mejor. En Delfos, la Pitia profetizó enigmáticamente sobre una tortuga siendo hervida junto con carne de cordero, lo que los emisarios lidios anotaron antes de regresar a Sardes.

Cargado por

Carolina Mircin
Derechos de autor
© © All Rights Reserved
Nos tomamos en serio los derechos de los contenidos. Si sospechas que se trata de tu contenido, reclámalo aquí.
Formatos disponibles
Descarga como PDF, TXT o lee en línea desde Scribd

27.

Ο ΚΡΟΙΣΟΣ ΕΠΙ ΤΟΝ ΚΥΡΟΝ ΣΤΡΑΤΕΥΕΤΑΙ (α)

οἱ τοῦ Κροίσου ἄγγελοι ἐς τοὺς Δελφοὺς ἀφιγμένοι τῷ θεῷ ἐχρήσαντο.

El dialecto jónico de Herodoto


Herodoto escribió en una versión literaria del dialecto jónico. En los capítulos pecedentes cambiamos
la mayoría de las formas jónicas por sus equivalentes áticos, preservando únicamente ἐς (ἐσ-), -σσ-,
y algunas otras, pero a partir de ahora en las lecturas dejaremos más formas jónicas que Herodoto
utilizó. Téngase en cuenta lo siguiente:
1. El jónico tiene η donde el ático tiene ᾱ luego de ε, ι y ρ; por ejemplo, jónico ἡμέρη = ático ἡμέρᾱ;
jónico πρῆξις = ático πρᾶξις.
2. El jónico de Herodoto no realiza contracciones en verbos y sustantivos cuyas raíces terminan en -ε-
; por ejemplo, Herodoto plantea φιλέω, φιλέεις, φιλέει, etc. en lugar del ático φιλῶ, φιλεῖς, φιλεῖ,
etc. Como ejemplos de sustantivos, nótese que Herodoto tiene las formas no contractas γένεος (=
ático γένους), γένεα (= ático γένη) y Περσέων (= ático Περσῶν). El sustantivo νόος no se contrae en
Herodoto.
3. Herodoto usa ἐών, ἐοῦσα, ἐόν para el participio presente del verbo εἰμί.
4. Los dativos plurales de la primera y la segunda declinación terminan en -ῃσι y –οισι; por ejemplo
κρήνῃσι y ἀγροῖσι.
5. Ocasionalmente el jónico tiene ει donde el ático tiene ε, y ου donde el ático tiene ο; por ejemplo,
ξεῖνος (=ático ξένος) y jónico μοῦνος (= ático μόνος).
6. El jónico tiene algunos pronombres que no son comunes en la prosa ática; por ejemplo, οἱ (dativo,
enclítico), a o para él, ella o eso; y μιν (acusativo, enclítico) lo, la.
7. Herodoto no suele utilizar la ν protética (véase 27α).

VOCABULARIO
Verbos Adjetivos
ἀγείρω, [ἀγερε-] ἀγερῶ, [ἀγειρ-] ἤγειρα, junto καρτερός, -ά, -όν, fuerte; fiero
ἀγωνίζομαι, [ἀγωνιε-] ἀγωνιοῦμαι, [ἀγωνι-] οὐδέτερος, -ᾱ, -ον, ninguno de los dos
ἠγωνισάμην, ἠγώνισμαι, lucho, disputo
ἀντιόομαι, ἀντιώσομαι, ἠντιώθην + dat., me Preposiciones
opongo, resisto ὲπί + gen., hacia, en dirección a; sobre; + dat.,
διαβαίνω, cruzo sobre; en; de precio, por; + ac. en; contra; sobre;
ἐπέρχομαι [= ἐπι- + ἔρχομαι], me aproximo; + de dirección o propósito, a, para; de tiempo, por
dat. ataco
καταλύω, disuelvo; rompo (las cadenas); πρὸς + gen., de (es decir, a disposición de); +
destruyo dat., en, cerca, en las cercanías de; en adición a;
μέμφομαι, μέμψομαι, ἐμεμψάμην o ἐμέμφθην + ac., a, hacia; en; contra; con (es decir, en
+ dat. o ac., reprocho; estoy descontento con relación a)
παρακαλέω, mando llamar; invoco
1
φωνέω, hablo Adverbios
ἄλλοσε, a otro lugar; a otros lugares
Sustantivos αὐτίκα, directamente, al punto
τὸ ἀνάθημα, τοῦ ἀναθήματος, ofrenda, exvoto πάνυ, completamente; muy; excesivamente
ὁ ἀριθμός, τοῦ ἀριθμοῦ, número
τὸ δῶρον, τοῦ δώρου, regalo Expresiones
τὸ μαντεῖον, τοῦ μαντείου, oráculo ἄλλοι ἄλλοσε, unos a ciertos lugares … otros a
τὸ μέτρον, τοῦ μέτρου, medida otros
τὸ ὅρκιον, τοῦ ὁρκίου, juramento; plural,
tratado Nombres propios
τὸ στράτευμα, τοῦ στρατεύματος, armada ἡ Πῡθίᾱ, τῆς Πῡθίᾱς, Pitia (la sacerdotisa de
ἡ συμμαχία, τῆς συμμαχίας, alianza Apolo en Delfos)
ὁ χρησμός, τοῦ χρησμοῦ, respuesta de un
oráculo
τὸ χρηστήριον, τοῦ χρηστηρίου (usualmente
plural con significado singular), oráculo (el lugar
o la respuesta oracular)

Κροῖσος δὲ ἐπὶ δύο ἔτεα ἐν πένθει μεγάλῳ ἐκάθητο τοῦ παιδὸς ἐστερημένος· μετὰ δὲ ταῦτα, ἐπεὶ ὁ
Κῦρος βασιλεὺς γενόμενος τῶν Περσέων τούς τε Μήδους ἐνίκησε καὶ τὰ τῶν Περσέων πρήγματα
ηὔξανε, ἤθελε ὁ Κροῖσος, εἴ πως δύναιτο, τὴν δύναμιν αὐτῶν παῦσαι πρὶν μεγάλους γενέσθαι. ἔδοξε
οὖν αὐτῷ χρῆσθαι τῷ μαντείῳ τῷ ἀρίστῳ, ἵνα μάθοι εἰ δέοι ἐπὶ τοὺς Πέρσας στρατεύεσθαι· πρῶτον
μέντοι ἔδει γιγνώσκειν τί μαντεῖόν ἐστι ἄριστον. πάντων οὖν τῶν μαντείων ἀπεπειρᾶτο, ἀγγέλους
πέμψας, τοὺς μὲν ἐς Δωδώνην, τοὺς δὲ ἐς Δελφούς, ἄλλους δὲ ἄλλοσε. τοὺς δὲ ἀγγέλους ἐκέλευε τῇ
ἑκατοστῇ ἡμέρῃ ἀφ' ἧς ἂν ὁρμηθῶσι ἐκ Σαρδίων, χρῆσθαι τοῖς χρηστηρίοις, ἐρωτῶντας ὅ τι ποιῶν
τυγχάνοι ὁ Λυδῶν βασιλεὺς Κροῖσος, καὶ ὅσ' ἂν λέγῃ τὰ χρηστήρια γράψαντας ἀναφέρειν παρ'
ἑαυτόν.
[πένθει, duelo, dolor; ἐστερημένος (participio perfecto pasivo de στερέω) + gen., habiendo sido
privado, habiendo perdido; ἀπεπειρᾶτο + gen., probó, tentó; τοὺς δὲ ἀγγέλους ἐκέλευε: los
infinitivos que complementan esta construcción son χρῆσθαι y ἀναφέρειν; ἑκατοστῇ, centésima;
χρῆσθαι + dat., consultar (un oráculo); ἀναφέρειν, referir; reportar]

ὅ τι μὲν τὰ ἄλλα χρηστήρια ἐθέσπισε οὐ λέγεται ὑπ' οὐδενός, ἐν δὲ Δελφοῖσι ἐπεὶ τάχιστα εἰσῆλθον
οἱ Λυδοὶ χρησόμενοι τῷ θεῷ, ἡ Πυθίη λέγει τάδε·
οἶδα δ' ἐγὼ ψάμμου τ' ἀριθμὸν καὶ μέτρα θαλάσσης,
καὶ κωφοῦ συνίημι, καὶ οὐ φωνεῦντος ἀκούω.
ὀδμή μ' ἐς φρένας ἦλθε κραταιρίνοιο χελώνης
ἑψομένης ἐν χαλκῷ ἅμ' ἀρνείοισι κρέεσσιν.
[ἐθέσπισε, profetizó; ἐπεὶ τάχιστα, tan pronto como; ψάμμου, de la(s) arena(s); κωφοῦ (gen. con
συνίημι), obtuso; sordo; συνίημι, aquí con ι corta, como es usual en verso dactílico; φωνεῦντος =
jónico para φωνοῦντος; ὀδμή, olor; μ' = μοι; φρένας, sentido, mente; κραταιρίνοιο χελώνης
ἑψομένης ἐν χαλκῷ ἅμ' ἀρνείοισι κρέεσσιν, de una tortuga de caparazón duro siendo hervida en un
(cazo de) bronce junto con la carne de un cordero]

ταῦτα θεσπισάσης τῆς Πυθίης, οἱ Λυδοὶ γράψαντες ἀπῆλθον ἐς τὰς Σάρδις. ὡς δὲ καὶ οἱ ἄλλοι οἱ
περιπεμφθέντες παρῆσαν φέροντες τοὺς χρησμούς, ὁ Κροῖσος πάντα τὰ γεγραμμένα ἀνεγίγνωσκε.
τῶν μὲν οὖν ἄλλων οὐδὲν ἤρεσκέ οἱ, ὡς δὲ τὸ ἐκ Δελφῶν ἤκουσε, αὐτίκα ηὔχετο καὶ ἐδέξατο,
νομίσας μοῦνον εἶναι μαντεῖον τὸ ἐν Δελφοῖσι, διότι ἐξηῦρε ἃ αὐτὸς ἐποίησε.
2
[τὰ γεγραμμένα, participio pasivo perfecto, las cosas que han sido escritas]

μετὰ δὲ ταῦτα ὁ Κροῖσος τὸν ἐν Δελφοῖσι θεὸν ἐτίμα, Λυδούς τε πάντας ἐκέλευε θύειν ὅ τι ἔχοι
ἕκαστος. καὶ πλεῖστα καὶ κάλλιστα δῶρα ἔπεμψε ἐς Δελφοὺς καὶ τοὺς ἄγειν μέλλοντας ἐκέλευε
ἐρωτᾶν τὰ χρηστήρια εἰ δέοι Κροῖσον στρατεύεσθαι ἐπὶ Πέρσας. ὡς δὲ ἀφικόμενοι οἱ Λυδοὶ
ἀνέθεσαν τὰ ἀναθήματα, ἐχρήσαντο τοῖς χρηστηρίοις. ἡ δὲ Πυθίη τάδε ἀπεκρίνατο, ὅτι ἐὰν
στρατεύηται Κροῖσος ἐπὶ Πέρσας, μεγάλην ἀρχὴν καταλύσει. ἐπεὶ δὲ τὸν χρησμὸν ἐπύθετο ὁ
Κροῖσος, ἥσθη, πάνυ ἐλπίσας καταλύσειν τὴν Κύρου ἀρχήν. οὕτως οὖν ἐλπίσας ἐστρατεύετο ἐς τὴν
Περσέων ἀρχήν. καὶ ὡς ἀφίκετο ἐς τὸν Ἅλυν ποταμὸν διαβὰς σὺν τῷ στρατῷ τῶν Πτερίων εἷλε τὴν
πόλιν.

Κῦρος δὲ ἀγείρας τὸν ἑαυτοῦ στρατὸν ἠντιοῦτο Κροίσῳ. μάχης δὲ καρτερῆς γενομένης καὶ
πεσόντων ἀμφοτέρων πολλῶν, τέλος οὐδέτεροι νικήσαντες διέστησαν νυκτὸς ἐπελθούσης. καὶ τὰ
μὲν στρατόπεδα ἀμφότερα οὕτως ἠγωνίσατο. Κροῖσος δὲ μεμφθεὶς κατὰ τὸ πλῆθος τὸ ἑαυτοῦ
στράτευμα (ἦν γάρ οἱ στρατὸς πολλῷ ἐλάσσων ἢ ὁ Κύρου), τοῦτο μεμφθείς, ὡς τῇ ὑστεραίῃ οὐκ
ἐπειρᾶτο ἐπιὼν ὁ Κῦρος, ἀπήλαυνε ἐς τὰς Σάρδις, ἐν νόῳ ἔχων τούς τε Αἰγυπτίους παρακαλεῖν κατὰ
τὸ ὅρκιον (ἐποιήσατο γὰρ πρὸς Ἄμασιν βασιλεύοντα Αἰγύπτου συμμαχίην) καὶ μεταπέμψασθαι
τοὺς Βαβυλωνίους (καὶ γὰρ πρὸς τούτους αὐτῷ ἐπεποίητο συμμαχίη), καλέσας τε δὴ τούτους καὶ
τὴν ἑαυτοῦ συλλέξας στρατιήν, ἐν νόῳ εἶχε ἅμα τῷ ἦρι στρατεύειν ἐπὶ τοὺς Πέρσας.
[διέστησαν, partieron, se apartaron; τὰ … στρατόπεδα, aquí, los ejércitos; κατὰ τὸ πλῆθος, respecto
de su número, tamaño; οἱ, a/para él, su; ἀπήλαυνε, intransitivo, se estaba marchando, retirando;
αὐτῷ, por, con él; ἐπεποίητο, pluscuamperfecto, había sido realizado, hecho]
adaptado de Herodoto 1.46-50, 53-54 y 76-77

Sabiduría griega
Heráclito
ἀνθρώποις γίγνεσθαι ὁπόσα θέλουσιν οὐκ ἄμεινον. Fragmento 110 de Diels

PARTES PRINCIPALES: Verbos polirrizos


αἱρέω, αἱρήσω, [ἑλ-] εἷλον (aumento irregular), [αἱρε-] ᾕρηκα, ᾕρημαι, ᾑρέθην, tomo; voz media,
escojo, elijo
ἔρχομαι (presente indicativo solamente en ático), vengo; voy. Raíces agrupadas por su coincidencia
con ἔρχομαι:
[ἰ-]: presente subjuntivo, ἴω; presente o futuro optativo, ἴοιμι o ἰοίην; presente imperativo, ἴθι;
presente o futuro infinitivo, ἰέναι; participio futuro o presente, ἰών
[εἰ-]: imperfecto, ᾖα
[εἰ-/ἰ-]: futuro indicativo, εἶμι
[ἐλθ-]: aoristo, ἦλθον
[ἐλυθ-]: perfecto, ἐλήλυθα (para la reduplicación ática, véase Capítulo 29 (β))
Nota: El griego jónico y neotestamentario usa ἐλεύσομαι para el futuro.
τρέχω, [δραμε-] δραμοῦμαι, [δραμ-] ἔδραμον, [δραμε-] δεδράμηκα, δεδράμημαι, corro; recorro

ESTUDIO ETIMOLÓGICO
De qué palabras griegas provienen los siguientes términos filosóficos en español:
1. filosofía 4. epistemología

3
2. lógica 5. metafísica
3. ética 6. teoría política

Explica el significado de los términos relacionándolos con sus raíces griegas.

GRAMÁTICA
1. El tiempo perfecto: Participios medios/pasivos
El tiempo perfecto tiene las mismas formas en las voces media y pasiva, tal como sucede con el
presente y el imperfecto. Los verbos deponentes se encuentran, como cabe esperar, en voz media. El
contexto permitirá discriminar si los verbos se utilizan en voz media o pasiva.
Has encontrado varios participios perfectos pasivos en las historias. En las oraciones griegas citadas a
continuación, todos los participios perfectos se encuentran en negrita. Todas las formas tienen una
de las siguientes características:
a. Reduplicación: repetición de la primera consonante de la raíz + ε, por ejemplo, κλει-, cerrar,
reduplica en κεκλει-.
b. Aumento temporal: por ejemplo, ἑλκυ-, tirar, arrastrar; aumenta en εἱλκυ-.
c. Aumento silábico: por ejemplo, στερε-, privar; despojar, aumenta a ἐστερε-.

Examina los participios perfectos pasivos en las siguientes oraciones:


ηὗρον τὰς πύλας κεκλειμένας (17β)
Encontraron las puertas habiendo sido cerradas = cerradas.
Encontraron que las puertas habían sido / estaban cerradas.

οἱ Ἕλληνες … ναῦς εἶδον ἀνειλκυσμένας ἔσω τοῦ τείχους (19).


Los griegos vieron las naves habiendo sido llevadas a tierra = llevadas a tierra dentro de la muralla.
Los griegos vieron que las naves habían sido llevadas a tierra/estaban a tierra dentro de la muralla.

Κροῖσος … ἐν πένθει μεγάλῳ ἐκάθητο τοῦ παιδὸς ἐστερημένος (27α)


Creso estaba sentado con gran pesar, (habiendo sido) privado de su hijo.
Creso estaba sentado con gran pesar, puesto que había sido privado de su hijo.

Las acciones descritas por estos participios en perfecto se han completado necesariamente antes de
la acción del verbo principal. Cuando el verbo principal está en un tiempo pasado, el participio
perfecto puede traducirse por "había / estaba" en español, como en las segundas traducciones de los
ejemplos anteriores.
Aquí presentamos oraciones con un participio perfecto medio del verbo deponente ἀφικνέομαι (con
aumento temporal: ἱκ- aumenta a ἱκ con ι larga, que se vuelve ἱγ- en ἀφιγμένας):

ὁρῶσι τὰς ναῦς ἤδη εἰς τὸν λιμένα ἀφιγμένας.


Ven que las naves ya han arribado al puerto.

εἶδον τὰς ναῦς ἤδη εἰς τὸν λιμένα ἀφιγμένας.


Vieron que las naves ya habían arribado al puerto.

4
2. El aspecto perfectivo
Los participios perfectos describen un estado duradero o las condiciones que resultan de una acción
que se ha completado. Digamos que las puertas fueron cerradas por el portero en algún momento.
En ese caso el griego utilizaría aquí un tiempo aoristo para expresar la acción simple en el pasado.
Cuando Diceópolis y Filipo llegaron a Epidauro, encontraron las puertas cerradas (κεκλειμένας, la
condición duradera producida por la acción de la persona que las cerró). En este caso el griego usa el
perfecto para describir el resultado duradero de una acción que se ha completado.
El griego distingue así claramente entre los aspectos progresivo, aoristo y perfectivo:

Cerrando las puertas, el portero resbaló y se cayó.


(Cerrando podría traducirse con un participio presente, progresivo en griego).

Habiendo cerrado/Tras cerrar/Cerrando las puertas, el portero se fue a casa.


(Habiendo cerrado/Tras cerrar/Cerrando podría traducirse con un participio aoristo en griego, porque
expresa una acción simple, aquí una que sucedió justo antes de la partida del portero a casa).

Diceópolis y Filipo encontraron las puertas habiendo sido cerradas/cerradas.


(Habiendo sido cerradas/cerradas podría traducirse con un participio perfecto pasivo en griego,
porque expresa el resultado duradero de la acción completada por el portero).

El término perfecto proviene de un verbo latino que significa “completar”. La reduplicación o


aumento en el tiempo perfecto indica que el verbo expresa el resultado duradero de una acción
completada en el pasado.
Aquí un ejemplo que resulta familiar con un verbo perfecto activo:
οὐδὲν ὁρᾷ ὁ Φίλιππος· τυφλὸς γὰρ γέγονεν (10β).
Filipo no ve nada, pues se ha vuelto = está ciego.

3. El tiempo perfecto: Medio/Pasivo: Indicativo, subjuntivo, optativo, imperativo e infinitivo


a. Perfecto indicativo medio (Deponente):
ἡ ναῦς εἰς τὸν λιμένα ἤδη ἀφῖκται.
La nave ya ha llegado al puerto.

b. Perfecto indicativo pasivo:


πάντα τῷ Κροίσῳ ἤδη βεβούλευται.
Todo ya ha sido planeado por Creso.

c. Perfecto subjuntivo medio (deponente):


φοβούμεθα μὴ ἡ ναῦς εἰς τὸν λιμένα οὐκ ἤδη ἀφιγμένη ᾖ.
Tememos que la nave no haya llegado ya al puerto.

d. Perfecto subjuntivo pasivo:


φοβούμεθα μὴ πάντα τῷ Κροίσῳ καλῶς οὐ βεβουλευμένα ᾖ.
Tememos que todo no haya sido bien planeado por Creso.

e. Perfecto optativo medio (deponente):


ἤρετο εἰ ἡ ναῦς εἰς τὸν λιμένα ἤδη ἀφιγμένη εἴη.
5
Preguntó si la nave ya había arribado al puerto.

f. Perfecto optativo pasivo:


ἤρετο εἰ πάντα τῷ Κροίσῳ ἤδη βεβουλευμένα εἶη.
Preguntó si todo ya había sido planeado por Creso.

g. Perfecto imperativo:
Muy inusual tanto en voz media como pasiva.
μέμνησο. ¡Recuerda! μὴ πεφόβησθε ¡No tengas miedo!
El perfecto imperativo es tan inusual que no brindaremos sus formas en el cuadro de abajo.

h. Perfecto infinitivo medio (deponente):


λέγει τὴν ναῦν εἰς τὸν λιμένα ἤδη ἀφῖχθαι.
Dice que la nave ya ha llegado al puerto.

i. Perfecto infinitivo pasivo:


ἔφη πάντα τῷ Κροίσῳ ἤδη βεβουλεῦσθαι.
Dijo que todo había sido ya planeado por Creso.

4. El tiempo perfecto: Formas medias/pasivas


Para plantear la forma del perfecto medio/pasivo de λύω hay que reduplicar la raíz (es decir, colocar
la primera consonante + ε antes de la raíz, que aquí aparece con υ corta) y añadir las terminaciones
medias/pasivas primarias sin vocal temática (ο / ε) entre la raíz y la terminación.
Indicativo Infinitivo Participio
λέ-λυ-μαι λε-λύ-σθαι λε-λυ-μένος, -η, -ον
λέ-λυ-σαι
λέ-λυ-ται
λε-λύ-μεθα
λέ-λυ-σθε
λέ-λυ-νται

Subjuntivo Optativo
λελυμένος ὦ λελυμένος εἴην
λελυμένος ᾖς λελυμένος εἴης
λελυμένος ᾖ λελυμένος εἴη
λελυμένοι ὦμεν λελυμένοι εἶμεν/εἴημεν
λελυμένοι ἦτε λελυμένοι εἶτε/εἴητε
λελυμένοι ὦσι(ν) λελυμένοι εἶεν/εἴησαν

Las formas anteriores pueden ser pasivas o medias, de acuerdo al contexto, por ejemplo λέλυμαι
puede significar he rescatado (sentido medio) o he sido soltado (sentido pasivo).
Nótese:
1. No hay vocal temática (ο/ε) entre la raíz y la terminación.
2. La reduplicación se retiene en todas las formas.
3. Los acentos del infinitivo y el participio siempre están en la penúltima sílaba.
4. El subjuntivo y el optativo medio/pasivo son perifrásticos, es decir se construyen con el participio
perfecto medio/pasivo más el subjuntivo y el optativo del verbo εἰμί.
6
Nótese que los verbos contractos alargan la vocal de la raíz, por ejemplo:
φιλέ-ω > πεφίλη-μαι (para φιλε- reduplicando a πεφιλε-, véase
τιμά-ω > τετίμη-μαι Gramática 8)
δηλό-ω > δεδήλω-μαι

5. El tiempo pluscuamperfecto: solamente indicativo


Mira estos ejemplos tomados de las historias:
ἐν μὲν γὰρ ταῖς ξυνθήκαις εἴρητο ὅτι χρὴ δίκας μὲν διαφορῶν ἀλλήλοις διδόναι καὶ δέχεσθαι, ἔχειν
δὲ ἑκατέρους ἃ ἔχομεν.(21β, con pluscuamperfecto de εἴρω, digo; para sus partes principales, véase
Capítulo 27β).
Pues en el tratado había sido establecido que debíamos dar y aceptar arbitraje de nuestras
diferencias, y que cada parte mantedría lo que tiene.

ἡ γὰρ Οἰνόη οὖσα ἐν μεθορίοις τῆς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, ἐτετείχιστο. (23α)
Pues Oinoe, que está / por estar en los límites de Ática y Beocia, había sido fortificada.

καὶ γὰρ πρὸς τούτους αὐτῷ ἐπεποίητο συμμαχίη. (27α)


Pues una alianza había sido hecha por él con ellos, también.

El pluscuamperfecto registra un estado que existió en el pasado como resultado de una acción
completada en algún tiempo todavía anterior: ἐλελύμην = era libre (en algún momento en el pasado)
como consecuencia de haber sido liberado (en un momento anterior) = había sido liberado = era
libre. Solo existen formas de indicativo en el tiempo pluscuamperfecto. No hay pluscuamperfecto
subjuntivo, optativo, imperativo, infinitivo o participio.

6. El tiempo pluscuamperfecto: Formas medias/pasivas


Para las formas del pluscuamperfecto indicativo medio/pasivo de λύω, aumenta la raíz reduplicada y
añádele las terminaciones secundarias de voz media/pasiva sin vocal temática. Nuevamente, las
mismas formas sirven como medias y pasivas.
Indicativo
ἐ-λε-λύ-μην
ἐ-λέ-λυ-σο
ἐ-λέ-λυ-το
ἐ-λε-λύ-μεθα
ἐ-λέ-λυ-σθε
ἐ-λέ-λυ-ντο

Verbos contractos:
φιλέω > ἐπεφιλήμην
τιμάω > ἐτετιμήμην
δηλόω > ἐδεδηλώμην

El aumento aquí indica tiempo pasado. El tiempo perfecto describe una acción como completa y
como dándose en el presente: he venido (y estoy aquí); el pluscuamperfecto describe una acción
como completa y como dándose en algún tiempo en el pasado: había venido.

7
Los verbos que aumentan en el perfecto ya no añaden un aumento adicional para el
pluscuamperfecto, así, στερέω, privo; robo; perfecto medio/pasivo, ἐστέρημαι, pluscuamperfecto
medio/pasivo, ἐστερήμην.

7. El dativo agente con perfecto y pluscuamperfecto pasivos


Nótese que con los verbos en perfecto y pluscuamperfecto pasivo, el caso dativo sin una preposición
se utiliza usualmente para designar una persona o agente a través del cual la acción se produce, en
lugar de la preposición ὑπό con genitivo, como suele suceder con los verbos pasivos en otros
tiempos; por ejemplo:
ἔργα μεγάλα τὰ μὲν τοῖς Ἕλλησι, τὰ δὲ τοῖς βαρβάροις εἴργασται.
Grandes acciones han sido realizadas, algunas por los griegos, otras por los bárbaros.

Compárese Capítulo 24, texto, donde se usa el aoristo pasivo y ὑπό + gen.

Ejercicio 27α
Haz una fotocopia de los cuadros de verbos para los tiempos del perfecto y el pluscuamperfecto al
final del libro y llena las formas de πορεύομαι (voz media) y de φιλέω, τιμάω y δηλόω
(medio/pasivo). Guarda estos cuadros como referencia.

Ejercicio 27β
Cambia las siguientes formas de presente a las correspondientes formas de perfecto:
1. λύονται 3. ποιεῖται 5. παιδευόμεθα 7. αἱρούμενος
2. λυόμενος 4. νικᾶσθαι 6. οἰκεῖσθαι 8. δίδοται [δο-]

Ejercicio 27γ
Cambia las siguientes formas del presente a las correspondientes del pluscuamperfecto:
1. λύεται 3. νικᾶται 5. βουλεύεται
2. ποιοῦνται 4. αἱρεῖται 6. ἀγγέλλεται

Ejercicio 27δ
Lee en voz alta y traduce al español (recuerda que el pluscuamperfecto es un tiempo secundario y
que posiblmente los subjuntivos dependientes deban ser cambiados a optativos; véase Capítulo 25,
Gramática 3a):
1. ὁ αὐτουργὸς εἰς τὸν ἀγρὸν ἀφιγμένος τοὺς βοῦς ἔζευξεν.
2. τῶν βοῶν ἐζευγμένων τὸν ἀγρὸν ἤροσεν (aró).
3. τοῦ ἔργου πεπαυμένος οἴκαδε ἐπανιέναι ἔμελλεν.
4. οἱ βόες τῷ δούλῳ λελυμένοι ἐκ τοῦ ἀγροῦ ἠλαύνοντο.
5. ὁ αὐτουργὸς αὐτὸς ὕπνῳ νενικημένος πρὸς τῇ ὁδῷ ἐκάθευδεν.
6. τῷ Κροίσῳ ἐβεβούλευτο γιγνώσκειν τί μαντεῖον εἴη ἄριστον.
7. οἱ ἄγγελοι τῇ Πυθίᾳ κεχρημένοι εἰς Σάρδις ἀπῆλθον.
8. ὁ θεὸς ὁ ἐν Δελφοῖς τῷ Κροίσῳ τετίμηται.
9. συμμαχία τοῖς Λυδοῖς ἐπεποίητο πρὸς τὸν Ἄμασιν.
10. ὁ Κροῖσος τῷ μαντείῳ ἐπηρμένος (de ἐπαίρω, levanto; pas. soy animado) ἐπὶ τὸν Κῦρον
στρατεύεσθαι ἔμελλεν.

8
Ejercicio 27ε
Traduce al griego (nótese que el perfecto es un tiempo primario y que los subjuntivos dependientes
no cambian a optativos; véase Capítulo 25, Gramática 3a):
1. Liberados (usa λύω) por (su) maestro, los esclavos estaban todos contentos.
2. Hemos viajado a la ciudad para ver los bailes.
3. ¿Has usado el arado que te di?
4. Muchas naves han sido hechas por los atenienses.
5. El general nos dijo lo que había sido planeado (= las cosas que habían sido planeadas; utiliza el
artículo definido neutro plural + el participio perfecto pasivo).

Griego neotestamentario
Juan 20.11-18
Jesús, resucitado de entre los muertos, aparece ante María Magdalena
Μαρία δὲ εἱστήκει πρὸς τῷ μνημείῳ ἔξω κλαίουσα. ὡς οὖν ἔκλαιεν παρέκυψεν εἰς τὸ μνημεῖον καὶ
θεωρεῖ δύο ἀγγέλους ἐν λευκοῖς καθεζομένους, ἕνα πρὸς τῇ κεφαλῇ καὶ ἕνα πρὸς τοῖς ποσίν, ὅπου
ἔκειτο τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ. καὶ λέγουσιν αὐτῇ ἐκεῖνοι, "γύναι, τί κλαίες;" λέγει αὐτοῖς ὅτι "ἦραν τὸν
κύριόν μου, καὶ οὐκ οἶδα ποῦ ἔθηκαν αὐτόν". ταῦτα εἰποῦσα ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω καὶ θεωρεῖ τὸν
Ἰησοῦν ἑστῶτα καὶ οὐκ ᾔδει ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν. λέγει αὐτῇ Ἰησοῦς, "γύναι, τί κλαίεις; τίνα ζητεῖς;"
ἐκείνη δοκοῦσα ὅτι ὁ κηπουρός ἐστιν λέγει αὐτῷ, "κύριε, εἰ σὺ ἐβάστασας αὐτόν, εἰπέ μοι ποῦ
ἔθηκας αὐτόν, κἀγὼ αὐτὸν ἀρῶ". λέγει αὐτῇ Ἰησοῦς, "Μαριάμ". στραφεῖσα ἐκείνη λέγει αὐτῷ
Ἑβραϊστί, "Ῥαββουνι" (ὃ λέγεται Διδάσκαλε). λέγει αὐτῇ Ἰησοῦς, "μή μου ἅπτου, οὔπω γὰρ
ἀναβέβηκα πρὸς τὸν πατέρα· πορεύου δὲ πρὸς τοὺς ἀδελφούς μου καὶ εἰπὲ αὐτοῖς, "ἀναβαίνω πρὸς
τὸν πατέρα μου καὶ πατέρα ὑμῶν καὶ θεόν μου καὶ θεὸν ὑμῶν". ἔρχεται Μαριὰμ ἡ Μαγδαληνὴ
ἀγγέλλουσα τοῖς μαθηταῖς ὅτι "ἑώρακα τὸν κύριον", καὶ ταῦτα εἶπεν αὐτῇ.
[εἱστήκει, pluscuamperfecto, estaba (de pie); μνημείῳ, tumba; κλαίουσα, llorando; παρέκυψεν, se
inclinó a mirar; ἀγγέλους, ángeles; λευκοῖς, blanca (vestimenta); τοῖς ποσίν (de πούς, ποδός) pies;
ἐστράφη, se dio la vuelta; εἰς τὰ ὀπίσω, vuelta (literalmente, a las cosas en su espalda); ἑστῶτα,
participio perfecto, estando (de pie); οὐκ ᾔδει (véase οἶδα), no sabía (no estaba sabiendo); ὁ
κηπουρός, el jardinero; ἐβάστασας (de βαστάζω), llevaste; κἀγώ = καὶ ἐγώ; Ἑβραϊστί, en hebreo;
Ῥαββουνι = ῥαββί, rabí, maestro; λέγεται, se dice; ἅπτου (de ἅπτομαι) + gen., toca; οὔπω, todavía
no; ἀναβέβηκα, he subido; ἑώρακα (perfecto de ὁράω), he visto]

El estadio en Delfos

9
Ο ΚΡΟΙΣΟΣ ΕΠΙ ΤΟΝ ΚΥΡΟΝ ΣΤΡΑΤΕΥΕΤΑΙ (β)
VOCABULARIO
Verbos ὁ ἵππος, τοῦ ἵππου, caballo
ἀναστρέφω, volteo ἡ ἵππος, τῆς ἵππου, caballería
ἀνέχομαι [= ἀνα- + ἔχομαι], imperfecto, ἡ κάμηλος, τῆς καμήλου, camello
ἠνειχόμην (doble aumento), ἀνέξομαι, [σχ-] ὁ πεζός, τοῦ πεζοῦ, infantería
ἠνεσχόμην, soporto, aguanto; tengo paciencia
ἱππεύω, ἱππεύσω, ἵππευσα, activo o medio, Adjetivos
sirvo como jinete; cabalgo, monto a caballo ἄχρηστος, -ον, inútil
κτείνω, usualmente compuesto con ἀπο- en δειλός, -ή, -όν, cobarde
prosa ática, [κτενε-], κτενῶ, [κτειν-] ἔκτεινα,
[κτον-] ἔκτονα, mato Preposición y adverbio
προστάττω, ordeno ὄπισθε(ν), adv. o prep. + gen., detrás
φείδομαι, φεισόμαι, ἐφεισάμην + gen., ahorro ὀπίσω, hacia atrás

Sustantivos Expresión
τὸ ἔθνος, τοῦ ἔθνου, tribu; pueblo κατὰ τάχος, rápidamente
τὸ ἱππικόν, τοῦ ἱππικοῦ, caballería

Κῦρος δὲ αὐτίκα ἀπελαύνοντος Κροίσου μετὰ τὴν μάχην τὴν γενομένην ἐν τῇ Πτερίῃ, ἐπιστάμενος
ὡς ἀπελάσας μέλλοι Κροῖσος διασκεδᾶν τὸν στρατόν, ἐβουλεύσατο ἐλαύνειν ὡς τάχιστα δύναιτο
ὲπὶ τὰς Σάρδις. ὡς δέ οἱ ταῦτα ἔδοξε, καὶ ἐποίεε κατὰ τάχος· ἐλάσας γὰρ τὸν στρατὸν ἐς τὴν Λυδίην
αὐτὸς ἄγγελος ἦλθε Κροίσῳ. ἐνταῦθα Κροῖσος ἐς ἀπορίην πολλὴν ἀφιγμένος, ὅμως τοὺς Λυδοὺς
ἐξῆγε ἐς μάχην. ἦν δὲ τοῦτον τὸν χρόνον ἔνθος οὐδὲν ἐν τῇ Ἀσίῃ οὔτε ἀνδρειότερον οὔτε
ἀλκιμώτερον τοῦ Λυδίου. ἡ δὲ μάχη αὐτῶν ἦν ἀφ' ἵππων καὶ αὐτοὶ ἦσαν ἱππεύεσθαι ἀγαθοί.
[ἀπελαύνοντος, poner(se) en marcha, partir; διασκεδᾶν (de διασκεδάννυμι), dispersar; ἐλαύνειν,
marchar; καὶ ἐποίεε, comenzó también a hacer(lo); ἀλκιμώτερον, más fuerte, robusto]

ἐς δὲ τὸ πεδίον συνελθόντων αὐτῶν τὸ πρὸ τοῦ ἄστεως, ὁ Κῦρος ὡς εἶδε τοὺς Λυδοὺς ἐς μάχην
τασσομένους, φοβούμενος τὴν ἵππον, ἐποίησε τοιόνδε· πάσας τὰς καμήλους, αἳ τόν τε σῖτον ἔφερον
καὶ τὰ σκεύεα, προσέταξε πρὸ τῆς ἄλλης στρατιῆς προϊέναι πρὸς τὴν Κροίσου ἵππον, ταῖς δὲ
καμήλοις ἕπεσθαι τὸν πεζὸν ἐκέλευε. ὄπισθε δὲ τοῦ πεζοῦ ἔταξε τὴν πᾶσαν ἵππον. ὡς δὲ πάντες
τεταγμένοι ἦσαν, παρῄνεσε αὐτοῖς τῶν μὲν ἄλλων Λυδῶν μὴ φειδομένοις κτείνειν πάντας, Κροῖσον
δὲ αὐτὸν μὴ κτείνειν. τὰς δὲ καμήλους ἔταξε ἀντίον τῆς ἵππου τῶνδε εἵνεκα· κάμηλον γὰρ ἵππος
φοβεῖται καὶ οὐκ ἀνέχεται οὔτε τὴν ἰδέην αὐτῆς ὁρῶν οὔτε τὴν ὀσμὴν ὀσφαινόμενος. ταῦτα οὖν
ἐσεσόφιστο ἵνα τῷ Κροίσῳ ἄχρηστον ᾖ τὸ ἱππικόν. ὡς δὲ καὶ συνῇσαν ἐς τὴν μάχην, ἐνταῦθα ὡς
τάχιστα ὤσφροντο τῶν καμήλων οἱ ἵπποι καὶ εἶδον αὐτάς, ὀπίσω ανἐστρεφον, διέφθαρτό τε τῷ
Κροίσῳ ἡ ἐλπίς.
[τὴν ἵππον, es decir, de Creso; σκεύεα, aparejos, equipamiento; τῆς ἄλλης στρατιῆς, el resto de su
armada; ἀντίον + gen., opuesto; τὴν ἰδέην, la forma, apariencia; τὴν ὀσμὴν ὀσφραινόμενος, oliendo
su olor; ἐσεσόφιστο (pluscuamperfecto de σοφίζομαι) había ideado, tenía ideado; ὡς τάχιστα, tan
pronto como; ὤσφροντο (de ὀσφραίνομαι) + gen., sentían el olor, comenzaron a percibir el olor]

οὐ μέντοι οἵ γε Λυδοὶ δειλοὶ ἦσαν. ἀλλ' ὡς ἔμαθον τὸ γιγνόμενον, ἀποθορόντες ἀπὸ τῶν ἵππων
πεζοὶ τοῖς Πέρσῃσι συνέβαλλον. χρόνῳ δὲ πεσόντων ἀμφοτέρων πολλῶν, ἐτράποντο οἱ Λυδοὶ καὶ
κατειληθέντες ἐς τὸ τεῖχος ἐπολιορκέοντο ὑπὸ τῶν Περσέων.
[ἀποθορόντες (de ἀποθρῴσκω) habiendo saltado; ἐτράποντο (aoristo temático medio de τρέπω), se
dieron la vuelta y huyeron; κατειληθέντες (de κατειλέω), encerrados]
10
- adaptado de Herodoto 1.79-80

PARTES PRINCIPALES: Tres verbos de expresión


digo; cuento; hablo:
λέγω λέξω ἔλεξα λέλεγμαι ἐλέχθην
ἔπω* εἶπον
εἴρω** [ἐρε-] ἐρῶ [ῥη-] εἴρηκα εἴρημαι ἐρρήθην
N.B. Las formas en negrita se utilizan en ático.
* muy inusual; no ático
** homérico

FORMACIÓN DE PALABRAS
Si conoces el significado de cada parte de una palabra compuesta, normalmente puedes deducir el
significado de la palabra como un todo. Brinda el significado de cada parte de las siguientes palabras
compuestas y luego el significado de la palabra completa:
1. εὐγενής, -ές 3. εὐτυχής, -ές 5. ἀμαθής -ές
2. δυσγενής, -ές 4. ἀτυχής, -ές 6. ἀείμνηστος, -ον
Nótese que los adjetivos compuestos tienen la misma forma para el masculino y el femenino.

Palabras compuestas formadas por la combinación de la raíz de un adjetivo y otra palabra:


1. φιλάνθρωπος, -ον 3. φιλότιμος, -ον 5. μεγαλόψυχος, -ον
2. φιλόσοφος, -ον 4. ὀλιγοχρόνιος, -ον ὁ ψευδόμαντις

Compuestos formados por la combinación de la raíz de un sustantivo con otra palabra:


1. ἡ ναυμαχία 3. ἡ δημοκρατία 5. ὁ παιδαγωγός
2. ὁ ναυβάτης 4. θαλαττοκρατέω

GRAMÁTICA
8. Reduplicación de perfecto y aumento
La mayoría de los verbos forman su perfecto y pluscuamperfecto a través de la reduplicación o el
aumento, tal como se ha descrito más arriba en Gramática 1, pero debe tenerse en cuenta lo
siguiente:
a. Si el verbo comienza con una consonante aspirada muda, φ (labial), θ (dental) ó χ (velar), la
reduplicación utiliza la equivalente no aspirada de estas consonantes, a saber, π, τ y κ; por ejemplo:
φιλέω > πεφίλημαι
θάπτω > τέταμμαι
χράομαι > κέχρημαι

b. Si el verbo comienza con una vocal o una consonante doble (ζ, ξ ó ψ), no reduplica sino aumenta,
por ejemplo:
ἀγγέλλω > ἤγγελμαι
ἀφικνέομαι [ἱκ-] > ἀφῖγμαι
οἰκέω > ᾤκημαι
ζητέω > ἐζήτημαι
ξενίζω > ἐξένισμαι
ψεύδομαι > ἔψευσμαι

11
El aumento, como la reduplicación, se retiene en todas las formas, por ejemplo: ἠγγελμένος,
ᾠκῆσθαι, ἐψευσμένος.

c. Si el verbo comienza con dos consonantes, en la mayoría de las casos la primera es reduplicada,
por ejemplo:
γράφω > γέγραμμαι
βλάπτω > βέβλαμμαι
En algunas combinaciones se presenta el aumento en lugar de la reduplicación, por ejemplo:
σκ- σκοπέω [σκεπ-] > ἔσκεμμαι
γν- γιγνώσκω [γνω-] > ἔγνωσμαι
σπ- σπεύδω > ἔσπευσμαι
στ- στερέω > ἐστέρημαι

Κροῖσος … ἐν πένθει μεγάλῳ ἐκάθητο τοῦ παιδὸς ἐστερημένος. (27α)


Creso estaba sentado con gran pesar, privado de su hijo.

d. Para la reduplicación ática, véase la lista de partes principales en 29β

9. Perfecto y pluscuamperfecto medio/pasivo de verbos con raíces consonánticas


Cuando la raíz del verbo termina en una consonante, se producen cambios de pronunciación y de
ortografía. La tercera persona del plural del indicativo y todas las formas del subjuntivo y optativo
son perifrásticas y están compuestas de un participio perfecto medio/pasivo y una forma del verbo
"ser". El en extremo inusual imperativo perfecto no se presenta en los cuadros a continuación.
Asegúrate de ser capaz de identificar las marcas de voz, modo, persona y número de estas formas
cuando las veas.

Raíces labiales Raíces dentales Raíces velares


(-β, -π, -φ) (-δ, -τ, -θ y ζ) (-γ, -κ, -χ)
λείπω πείθω δέχομαι
Raíz: λειπ- Raíz: πείθ- Raíz: δέκ-
Perfecto
Indicativo
λέλειμμαι πέπεισμαι δέδεγμαι
λέλειψαι πέπεισαι δέδεξαι
λέλειπται πέπεισται δέδεκται
λελείμμεθα πεπείσμεθα δεδέγμεθα
λέλειφθε πέπεισθε δέδεχθε
λελειμμένοι εἰσί(ν) πεπεισμένοι εἰσί(ν) δεδεγμένοι εἰσί(ν)
Subjuntivo
λελειμμένος ὦ πεπεισμένος ὦ δεδεγμένος ὦ
etc. etc. etc.
Optativo
λελιμμένος εἴην πεπεισμένος εἴην δεδεγμένος εἴην
etc. etc. etc.
Infinitivo
λελεῖφθαι πεπεῖσθαι δεδέχθαι
Participio
λελειμμένος, -η, -ον πεπεισμένος, -η, -ον δεδεγμένος, -η, -ον
12
Pluscuamperfecto
Indicativo
ἐλελείμμην ἐπεπείσμην ἐδεδέγμην
ἐλέλειψο ἐπέπεισο ἐδέδεξο
ἐλέλειπτο ἐπέπειστο ἐδέδεκτο
ἐλελείμμεθα ἐπεπείσμεθα ἐδεδέγμεθα
ἐλέλειφθε ἐπέπεισθε ἐδέδεχθε
λελειμμένοι ἦσαν πεπεισμένοι ἦσαν δεδεγμένοι ἦσαν

Raíces líquidas Raíces nasales


(-λ, -ρ) (-μ, -ν)
ἀγγέλλω φαίνω κρίνω
Raíz: ἄγγελ- Raíz: φαν- (retiene la ν) Raíz: κρι- (pierde la ν)
Perfecto
Indicativo
ἤγγελμαι πέφασμαι κέκριμαι
ἤγγελσαι πεφασμένος εἶ* κέκρισαι
ἤγγελται πέφανται κέκριται
ἠγγέλμεθα πεφάσμεθα κεκρίμεθα
ἤγγελθε πέφανθε κέκρισθε
ἠγγελμένοι εἰσί(ν) πεφασμένοι εἰσί(ν) κεκριμένοι εἰσί(ν)
Subjuntivo
ἠγγελμένος ὦ πεφασμένος ὦ κεκριμένος ὦ
etc. etc. etc.
Optativo
ἠγγελμένος εἴην πεφασμένος εἴην κεκριμένος εἴην
etc. etc. etc.
Infinitivo
ἠγγέλθαι πεφάνθαι κεκρίθαι
Participio
ἠγγελμένος, -η, -ον πεφασμένος, -η, -ον κεκριμένος, -η, -ον
Pluscuamperfecto
Indicativo
ἠγγέλμην ἐπεφάσμην ἐκεκρίμην
ἤγγελσο πεφασμένος ἦσθα* ἐκέκρισο
ἤγγελτο ἐπέφαντο ἐκέκριτο
ἠγγέλμεθα ἐπεφάσμεθα ἐκεκρίμεθα
ἤγγελθε ἐπέφανθε ἐκέκρισθε
ἠγγελμένοι ἦσαν πεφασμένοι ἦσαν κεκριμένοι ἦσαν
* forma hipotética

Ejercicio 27ζ
Identifica cuatro formas verbales en perfecto o pluscuamperfecto en la lectura anterior, traduce las
oraciones en las que se presentan, identifica cada elemento de cada forma verbal y explica por qué
cada forma se utiliza en su contexto.

Ejercicio 27η
Haz dos fotocopias de los cuadros de verbos al final del libro para los tiempos perfecto y
pluscuamperfecto, llena las formas de λαμβάνω en la voz media/pasiva (εἴλημαι, raíz de perfecto

13
ληβ-) en una lista, y las formas de voz media/pasiva de πράττω (πέπραγμαι, raíz de perfecto πρακ-)
en la otra. Guarda los cuadros como referencia.

Ejercicio 27θ
Cambia las siguientes formas del presente a sus correspondientes formas de perfecto:
1. δέχονται 5. γράφεται 9. νομίζεται
2. ἀγγελλόμενα 6. λείπεσθε 10. ψεύδεσθε
3. ἀφικνεῖσθαι 7. πράττονται 11. πείθομαι
4. διωκόμενοι 8. ἀγγέλλεται 12. πέμπονται

Ejercicio 27ι
Cambia las siguientes formas de presente a sus correspondientes formas de pluscuamperfecto:
1. πέμπεσθε 3. πείθῃ 5. ἀφικνεῖται
2. δέχονται 4. ἄγομαι 6. παρασκευάζομαι

Ejercicio 27κ
Lee en voz alta y traduce al español:
1. συμμαχία πρὸς τοὺς Βαβυλωνίους ἐπεποίητο τῷ Κροίσῳ.
2. οἱ ὁπλῖται ἐν τῷ πεδίῳ τεταγμένοι τοὺς πολεμίους ἔμενον.
3. πάντα τῷ στρατηγῷ ἤδη ἐβεβούλευτο.
4. ὁ Κροῖσος τῷ χρησμῷ ἐπέπειστο ἐς τὴν τοῦ Κύρου ἀρχὴν εἰσβαλεῖν.
5. οἱ Λυδοὶ εἰς μάχην ἐξηγμένοι ἦσαν ἵνα τοὺς πολεμίους ἀμύνοιεν.
6. αἱ πύλαι ἀνεῳγμέναι εἰσίν· ἐσέλθωμεν οὖν ταχέως.
7. ἆρα πέπεισαι τῷ ἰατρῷ τὸν παῖδα ἐς Ἐπίδαυρον κομίζειν;
8. ἆρα συνίης τὰ γεγραμμένα; ἐγὼ γὰρ δύναμαι αὐτὰ συνιέναι.
9. ὁ ἔμπορος οὐκ ἔφη τὸ ἀργύριον δεδέχθαι.
10. οἱ παῖδες οἱ ἐν τῷ ἄστει τοῖς πατράσι λελειμμένοι ἐς διδασκάλων καθ' ἡμέραν ἐφοίτων.

Ejercicio 27λ
Traduce al griego:
1. Los niños dejados en casa estaban afligidos.
2. Los embajadores ya han llegado a las puertas.
3. El mensajero dijo que el rey había sido persuadido de perdonar (φείδεσθαι + gen.) la vida al
anciano.
4. Hemos sido enviados para decirte (usa ὡς + participio de futuro) que el barco ya ha llegado al
puerto.
5. ¿Has recibido el dinero que te envié?

Η ΛΑΒΔΑ ΣΩΙΖΕΙ ΤΟ ΠΑΙΔΙΟΝ


Lee los siguientes pasajes (adaptados de Herodoto 5.92) y responde las preguntas de comprensión:
La siguiente historia de Herodoto se ocupa de acontecimientos en cien años anteriores al tiempo de
Creso. En el siglo VII una familia llamada los Baquíadas gobernaba Corinto. Recibieron un oráculo que
decía que el niño nacido de Labda, esposa de Etión, los conquistaría. Decidieron matar al niño tan
pronto como naciera. El niño sobrevivió y se convirtió en el tirano de Corinto alrededor del 650 a.C.

14
ὡς δὲ ἔτεκε ἡ Λάβδα, οἱ Βακχιάδαι πέμπουσι δέκα ἄνδρας ἐς τὸν δῆμον ἐν ᾧ ᾤκεε ὁ Ἠετίων, ὡς
ἀποκτενέοντας τὸ παιδίον. ἀφικόμενοι δὲ οὗτοι καὶ παρελθόντες ἐς τὴν αὐλήν, τὴν Λάβδαν ᾔτεον τὸ
παιδίον. ἡ δὲ οὐκ ἐπισταμένη τί ἦλθον καὶ δοκέουσα αὐτοὺς φίλους εἶναι τοῦ ἀνδρός, φέρουσα τὸ
παιδίον ἔδωκε αὐτῶν ἑνί. τοῖσι δὲ ἐβεβούλευτο ἐν τῇ ὁδῷ τὸν πρῶτον αὐτῶν λαβόντα τὸ παιδίον
ἀποκτεῖναι. ἐπεὶ οὖν Λάβδα φέρουσα ἔδωκε, τὸ παιδίον θείῃ τύχῃ προσεγέλασε τὸν λαβόντα τῶν
ἀνδρῶν· ὁ δὲ οἰκτίρας οὐκ ἐδύνατο αὐτὸ ἀποκτεῖναι, ἀλλὰ τῷ δευτέρῳ παρέδωκεν, ὁ δὲ τῷ τρίτῳ·
οὕτω τε διεξῆλθε διὰ πάντων παραδιδόμενον, ὀὐδενὸς βουλομένου τὸ ἔργον ἐργάσασθαι.
[ἔτεκε (de τίκτω), dio a luz; ἡ Λάβδα, Labda; οἱ Βακχιάδαι, los baquíadas; ὁ Ἠετίων, Etion; τὸ
παιδίον, el bebé; τὴν αὐλήν, patio; τοῖσι, pronombre dativo plural en Herodoto, por ellos;
ἐβεβούλευτο (de βουλεύομαι), ha sido planeado que + acusativo con infinitivo; θείῃ, divina;
προσεγέλασε (de προσγελάω), sonreír a; διεξῆλθε, pasó a través]
1. ¿Para qué enviaron hombres los baquíadas?
2. ¿Qué hacen los hombres cuando entran al patio de la casa de Labda?
3. ¿Qué sabe Labda del propósito de los hombres?
4. ¿Qué habían acordado los hombres entre sí?
5. ¿Qué hizo el bebé cuando uno de los hombres lo cogió?
6. ¿A qué atribuye Herodoto la acción del bebé?
7. ¿Por qué el hombre no fue capaz de matar al niño?
8. ¿Qué hizo con él?
ἀποδόντες οὖν τῇ μητρὶ τὸ παιδίον καὶ ἐξελθόντες, ἑστῶτες ἐπὶ τῇ θύρῃ ἀλλήλους ᾐτιῶντο, καὶ
μάλιστα τὸν πρῶτον λαβόντα, ὅτι οὐκ ἐποίησε κατὰ τὰ δεδογμένα, ἕως μετὰ πολύν τινα χρόνον
ἔδοξεν αὐτοῖς αὖθις ἐσελθοῦσι πᾶσι μετέχειν τοῦ φόνου. ἡ δὲ Λάβδα πάντα ταῦτα ἤκουε, ἑστῶσα
πρὸς αὐτῇ τῇ θύρῃ· φοβουμένη δὲ μὴ τὸ δεύτερον λαβόντες τὸ παιδίον ἀποκτείνωσι, φέρουσα
ἀποκρύπτει ἐς κυψέλην, ἐπισταμένη ὡς εἰ ἐπανίοιεν, πάντα ἐρευνήσειν μέλλοιεν· ὃ δὴ καὶ ἐγένετο.
ἐσελθοῦσι δὲ καὶ ἐρευνήσασι, ὡς οὐκ ἐφαινετο τὸ παιδίον, ἔδοξεν ἀπιέναι καὶ λέγειν πρὸς τοὺς
πέμψαντας ὡς πάντα ἐποίησαν ἃ ἐκεῖνοι ἐκέλευσαν. οἱ μὲν δὴ ἀπελθόντες ταῦτα ἔλεγον. μετὰ δὲ
ταῦτα ὁ παῖς ηὐξάνετο, καὶ τοῦτον τὸν κίνδυνον διαφυγών, Κύψελος ὠνομάσθη ἀπὸ τῆς κυψέλης ἐν
ᾗ ἐκρύφθη.
[ἑστῶτες, de pie; ᾐτιῶντο (de αἰτιάομαι), estaban acusando; ὅτι, porque; τὰ δεδογμένα, lo que
estaba decidido; μετέχειν, tener parte en + gen.; ἑστῶσα, de pie; ἀποκρύπτει, esconde; κυψέλην,
caja; ἐρευνήσειν (de ἐρευνάω) buscar, averiguar; διαφυγών, habiendo escapado; Κύψελος, Cípselo]
9. ¿Cuando dejaron la casa, dónde se detuvieron los hombres a hablar?
10. ¿A quién en particular acusaban?
11. ¿Qué decidieron hacer entonces?
12. ¿Qué escuchó Labda y por qué fue capaz de escucharlo?
13. ¿Qué hizo con el bebé? ¿Por qué hizo eso?
14. ¿Qué hicieron los hombres cuando regresaron a la casa?
15. ¿Qué decidieron decir a quienes los enviaron?
16. ¿Por qué se llamó al niño Cípselo?

Ejercicio 27μ
Traduce al griego:
1. Ciro ya ha llegado a Sardes. Tenemos que prepararnos para luchar (utiliza ὡς + participio futuro).
2. El ejército del enemigo, habiendo sido levantado por Ciro, está esperando en la llanura frente a la
ciudad.

15
3. Los camellos han sido colocados frente al resto del ejército. ¿Por qué ha sido hecho esto por parte
de los persas?
4. Los caballos, vencidos (utiliza el participio perfecto pasivo de νικάω) por el miedo, están huyendo;
debemos pelear en tierra (utiliza πεζός).
5. Hemos luchado valientemente, pero hemos sido derrotados por el ingenio (utiliza τὸ σόφισμα) de
Ciro.

Griego clásico
Jenófanes de Colofón
Jenófanes de Colofón en Jonia (fl. 550 a.C.) fue un filósofo que escribió en verso. Atacó el
antropomorfismo de la religión de sus contemporáneos a través de pronunciamientos como el
siguiente (fragmento 23 de Diels):
εἷς θεός, ἔν τε θεοῖσι καὶ ἀνθρώποισι μέγιστος,
οὔτι δέμας θνητοῖσιν ὁμοίιος οὐδὲ νόημα.
[δέμας, con respecto a su cuerpo, de cuerpo; θνητοῖσιν, mortales; ὁμοίιος = ὅμοιος; νόημα, con
respecto a su pensamiento, de pensamiento]
Plantea su posición nuevamente en la siguiente aserción condicional hipotética (fragmento 15 de
Diels):
ἀλλ' εἰ χεῖρας ἔχον βόες ἵπποι τ' ἠὲ λέοντες
ἢ γράψαι χείρεσσι καὶ ἔργα τελεῖν ἅπερ ἄνδρες,
ἵπποι μὲν θ' ἵπποισι βόες δέ τε βουσὶν ὁμοίας
καὶ κε θεῶν ἰδέας ἔγραφον καὶ σώματ' ἐποίουν
τοιαῦθ' οἷόν περ καὐτοὶ δέμας εἶχον ἕκαστοι.
[εἰ … ἔχον (= εἶχον), introduce un presente contrafáctico, si tuvieran; ἠέ = ἤ, o; γράψαι, aquí, dibujar;
con este y el siguiente infinitivo (τελεῖν), repetir εἰ εἶχον de la primera línea, aquí en el sentido de si
fueran capaces; χείρεσσι =χερσί; τελεῖν, cumplir, realizar; ἵπποι … κε (= ἄν) … ἔγραφον, caballos
dibujarían; ἰδέας, las formas; τοιαῦθ' (= τοιαῦτα) οἷον περ, tal como; καὐτοί = καὶ αὐτοί; δέμας, el
cuerpo]

Griego homérico
Homero, Iliada 1.1-7
μῆνιν ἄειδε, θεά, Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος
οὐλομένην, ἢ μυρί' Ἀχαιοῖς ἄλγε ἔθηκε,
πολλὰς δ' ἰφθίμους ψυχὰς Ἄϊδι προΐαψεν
ἡρώων, αὐτοὺς δὲ ἑλώρια τεῦχε κύνεσσιν
οἰωνοῖσί τε πᾶσι, Διὸς δ' ἐτελείετο βουλή,
ἐξ οὗ δὴ τὰ πρῶτα διαστήτην ἐρίσαντε
Ἀτρεΐδης τε ἄναξ ἀνδρῶν καὶ δῖος Ἀχιλλεύς.
[μῆνιν, cólera; ἄειδε, no contracto = en ático ᾆδε, canta; Πηληϊάδεω, homérico, genitivo de
Πηληϊάδης, hijo de Peleo; Ἀχιλῆος, homérico, genitivo de Ἀχιλ(λ)εύς, Aquiles; οὐλομένην =
ὀλομένην, destructora; ἄλγε(α), pesares; ἰφθίμους, poderosos; Ἄϊδι, al Hades; προΐαψεν (de
προιάπτω), envió; ἡρώων (de ἥρως), de héroes; ἑλώρια, plural neutro; traducir como singular, presa;
τεῦχε = ἔτευχε (Homero suele omitir el aumento), estaba haciendo, causando X; κύνεσσιν =κυσίν;
οἰωνοῖσι =οἰωνοῖς, para pájaros; ἐτελείετο (imperfecto no contracto pasivo de τελέω), estaba siendo
cumplida; ἐξ οὗ δή, de la que muy pronto; τὰ πρῶτα, adverbial, primero; διαστήτην = διεστήτην,
número dual, ambos estaban separados; ἐρίσαντε (participio aoristo nominativo dual de ἐρίζω),
16
luego de que ambos hayan batallado; Ἀτρεΐδης, el hijo de Atreo (es decir, Agamenón); ἄναξ, rey;
señor; δῖος, luminoso, brillante; noble, ilustre]

17

También podría gustarte